Фурӯши иҷбории либосҳои мактабӣ барои хонандагон волидонро ба дод овардаст, борҳо шикоят мекунанд, ки масъулони мактабҳо онҳоро маҷбур мекунанд аз як нуқтаи фурӯш ё аз худи онҳо харидорӣ кунанд.
Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон дар пайи шикоятҳои сершумори волидон аз фурӯши иҷбории либоси мактабӣ ва паст будани сифати он вокуниш нишон дода, бори дигар таъкид кард, ки маҷбур кардани хонандагон ба хариди либос аз нуқтаи савдои муайян ва фурӯши он дар дохили муассисаҳои таълимӣ хилофи қонун аст. Аммо дар зери вокуниши расмии вазорат даҳҳо корбар ин изҳоротро зери суол бурда, мегӯянд, воқеият дар мактабҳо дигар чиз аст.
Дар вокунише, ки Вазорати маориф рӯзи 11-уми август дар саҳифаи расмии худ нашр кард, омадааст, ки масъалаи либоси мактабӣ бояд бо риояи ҳуқуқу манфиатҳои хонандагон ва волидон, бе ҳар гуна маҷбуркунӣ ба роҳ монда шавад.
Ба гуфтаи вазорат, ин ниҳод дар дӯхт, таъмин ва фурӯши либоси мактабӣ иштирок надорад ва маҷбур кардани волидон ё хонандагон барои харидани либос аз истеҳсолкунанда ё нуқтаи савдои мушаххас ғайриқонунӣ мебошад.
Вазорат ҳамчунин таъкид кардааст, ки ҷалби омӯзгорон ба хариду фурӯши либоси мактабӣ низ мутобиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” манъ буда, роҳбарони муассисаҳои таълимӣ ҳақ надоранд омӯзгоронро ба чунин фаъолият водор намоянд.
Ба иттилои вазорат, ташкили ярмаркаҳои мактабӣ ба зиммаи Вазорати саноат, Иттифоқи “Тоҷикматлубот” ва мақомоти маҳаллӣ буда, назорати сифати либосҳои мактабиро “Тоҷикстандарт” анҷом медиҳад. Аз шаҳрвандон низ хоста шудааст, ки дар сурати рӯбарӯ шудан бо ҳолатҳои маҷбуркунӣ ё норозигӣ аз сифати либос ба ниҳодҳои дахлдор муроҷиат кунанд.
Аммо ин вокуниш дар шабакаҳои иҷтимоӣ бо интиқоди корбарон рӯбарӯ шуд. Бисёре аз онҳо зери ин вокуниши Вазорати маориф навиштанд, ки чунин изҳорот солҳост такрор мешавад, вале дар амал вазъ тағйир наёфтааст.
Дар ҳамин ҳол яке аз корбарон навиштааст: “Вокунишҳо то амал, муҳтарам вазир, фарқи калон доранд. Дар бисёр мактабҳо директорон моро маҷбур мекунанд, ки либосҳои мактабии пастсифатро харем. Мо зидди маҳсулоти ватанӣ нестем, аммо талаб дорем, ки либосҳо ба стандарт ҷавобгӯ буда, сифати хуб ва нархи дастрас дошта бошанд.”
Корбари дигар, мушахасан аз мактаби рақами 8-и шаҳри Душанбе ном бурда, менависад: “Дар мактаби №8-и шаҳри Душанбе маҷбур мекунанд, ки ҳам либоси мактабӣ ва ҳам китобҳоро аз ҷойи муайян харем.”
Ҳамчунин яке аз корбарон матни суҳбатеро бо як мудири мактаб нашр кардааст. Ба гуфтаи ӯ, мудир дар посух гуфтааст: “Вазорати маориф дар умум ҳарф мезанад, аммо мо ба дастуру супоришҳои шаҳрдор амал мекунем. Ӯ низ амру супоришҳои худро дорад ва мо наметавонем аз онҳо берун бароем. Яъне, раиси шаҳр барои пешрафти шаҳр ва фаъолияти корхонаҳои он вобаста ба ободонӣ ва рушди шаҳр дастуру супоришҳои иловагӣ медиҳад.”
Дар баробари ин, бархе аз корбарон гуфтаанд, ки чунин мушкил дар ҳамаи минтақаҳои кишвар вуҷуд надорад. Яке аз онҳо навиштааст: “Хушбахтона, дар минтақаи Рашт чунин ҳолат нест.”
Қаблан низ ба Azda TV борҳо аз минтақаҳои гуногуни кишвар муроҷиат ва шикоятҳо дар бораи ҷамъоварии маблағ, фурӯши иҷбории либоси мактабӣ ва маҷбур кардани волидон ба хариди либос аз ширкатҳои муайян ирсол шуда буданд.
Аз ҷумла, чанде пеш як гурӯҳ аз волидони хонандагони Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №6-и шаҳри Ваҳдат бо ирсоли номаи дастаҷамъӣ ба Azda TV аз вуҷуди қонуншиканиҳои молиявӣ ва маъмурӣ дар ин муассиса хабар доданд. Ба гуфтаи онҳо, аз хонандагон барои хариди китоб, таъмири синфхонаҳо, гирифтани аттестат ва баргузории чорабиниҳои мактабӣ маблағ ҷамъоварӣ мешавад, вале маълум нест. Волидон ҳамчунин иддао карданд, ки муроҷиатҳои қаблии онҳо ба мақомоти соҳаи маорифи шаҳри Ваҳдат низ бенатиҷа будааст.
Бо вуҷуди он ки Вазорати маориф тайи солҳои охир борҳо аз манъи фурӯши иҷбории либоси мактабӣ ва ҷамъоварии маблағ дар муассисаҳои таълимӣ хабар медиҳад, идома ёфтани шикоятҳои волидон ва вокунишҳои корбарон дар шабакаҳои иҷтимоӣ нишон медиҳад, ки ин мушкил дар амал ҳанӯз ҳам дар бисёре аз мактабҳои кишвар ҳалли худро наёфтааст.
