Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

Аз ҷониби
AZDA TV-2
-
0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Толибон дар корхонаи панири Беларус: чаро аксҳои сафари ҳайат пок шуданд?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Ҳайате аз намояндагони Толибони Афғонистон зимни сафари худ ба Беларус аз як корхонаҳои бузурги истеҳсоли маҳсулоти ширӣ боздид кард. Ин ҳайат рӯзи 21-уми августи соли 2026 ба корхонаи панири “Слутск” дар маркази Беларус рафта, бо раванди истеҳсоли панир ва дигар маҳсулоти ғизоӣ шинос шудааст.

Расонаҳои маҳаллӣ ва баъзе ниҳодҳои Беларус дар бораи ин боздид хабар дода, аксҳоеро нашр карданд, ки намояндагони Толибонро ҳангоми тамошои хатҳои истеҳсолӣ ва шиносоӣ бо маҳсулоти корхона нишон медоданд. Дар ҷараёни сафар барои ҳайат намунаҳои гуногуни маҳсулоти ширӣ ва ғизоӣ муаррифӣ шудаанд.

Аммо баъд аз чанд вақт хабарҳо ва аксҳои марбут ба ин боздид аз баъзе сомонаҳо ва саҳифаҳои иҷтимоӣ нопадид шуданд. Сабаби расмии ҳазфи ин маводҳо аз ҷониби мақомоти Беларус шарҳ дода нашудааст.

Ин ҳодиса дар расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ баҳсҳоро ба вуҷуд овард. Бархе коршиносон таваҷҷуҳро ба муносибатҳои афзояндаи иқтисодии Беларус бо кишварҳое ҷалб карданд, ки муносибати ҷомеаи байналмилалӣ ба онҳо баҳсбарангез аст. Ҳамзамон, намояндагони Толибон ин сафарро як боздиди иқтисодӣ ва омӯзиши таҷрибаи истеҳсолӣ арзёбӣ мекунанд.

Толибон пас аз бозгашт ба қудрат дар Афғонистон дар соли 2021 талош доранд робитаҳои иқтисодӣ ва тиҷоратии худро бо кишварҳои гуногун густариш диҳанд, ҳарчанд аксари давлатҳои дунё то ҳол ҳукумати онҳоро дар Афғонистон ба расмият нашинохтаанд.

Ёдоварӣ мешавад, ки ин бори аввал нест сафари намояндагони Толибон ба кишварҳои дигар бо баҳсҳои сиёсӣ ҳамроҳ мешавад. Пештар низ боздиди ҳайати ин гурӯҳ ба Молдова таваҷҷуҳи расонаҳоро ба худ ҷалб карда буд.

Тибқи иттилои расонаҳои Молдова, се намояндаи Вазорати кишоварзии Толибон аввали моҳи августи соли 2026 ба Кишинёв сафар карда буданд. Ҷониби Толибон изҳор дошт, ки ин сафар бо даъвати Вазорати кишоварзӣ ва саноати хӯроквории Молдова сурат гирифта, ҳадафи он баррасии имкониятҳои ҳамкорӣ дар соҳаи кишоварзӣ, ҷалби сармоягузорӣ ва рушди содироти маҳсулоти кишоварзии Афғонистон будааст.

Аммо Вазорати корҳои хориҷии Молдова ин маълумотро рад карда, гуфт, ки бо ҳайати Толибон ҳеҷ мулоқоти расмӣ бо намояндагони мақомоти давлатӣ баргузор нашудааст. Мақомоти Молдова ҳамчунин эълон карданд, ки масъалаи додани раводид ба ин ҳайат ва шароити сафари онҳо мавриди санҷиш қарор гирифтааст.

Муҳаммадиқболи Садриддин ба 21 соли зиндон маҳкум шуд

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Додгоҳи низомии Русия Муҳаммадиқболи Садриддин, раҳбари Ҳаракати ислоҳотхоҳони Тоҷикистон ва мудири пойгоҳи “Ислоҳ”-ро дар ғайбаш ба 21 соли зиндон маҳкум кард.

Ҳукм ҳанӯз моҳи апрели соли 2026 аз ҷониби Додгоҳи дувуми ҳавзаи низомии ғарбӣ содир шудааст, аммо то охири моҳи август дар расонаҳо бозтоби густарда надошт. Радиои Озодӣ рӯзи 25-уми август хабар дод, ки Садриддин ба тозагӣ аз содир шудани ҳукм огоҳ шудааст.

Бар асоси қарори додгоҳ, ҳашт соли аввали ҷазоро ӯ бояд дар зиндон ва бахши боқимондаи онро дар колонияи низомаш сахт адо кунад. Ҳамчунин ӯ ба пардохти 400 ҳазор рубл ҷарима ва баъд аз адои ҷазо ба чаҳор соли маҳрумият аз ҳаққи нашри иттилоъ ва идораи сомонаҳову саҳифаҳо дар интернет маҳкум шудааст. Гуфта мешавад, парванда дар ғайби ӯ баррасӣ шуда, Муҳаммадиқболи Садриддин ба пайгарди байналмилалӣ дода шудааст.

Мақомоти Русия ӯро ба иштирок дар фаъолияти созмоне, ки дар ин кишвар террористӣ эътироф шудааства паҳн кардани – ба гуфтаи онҳо – “маълумоти бардурӯғ” дар бораи артиши Русия муттаҳам кардаанд.

Дар маводи парванда гуфта шудааст, ки Муҳаммадиқболи Садриддин аз моҳи сентябри соли 2022 то феврали соли 2026 дар шабакаи YouTube наворҳоеро нашр кардааст, ки мақомоти Русия онҳоро мухолифи амнияти ин кишвар арзёбӣ кардаанд. Аз ҷумла, сухан аз видеои моҳи ноябри соли 2022 меравад, ки ба иддаои ҷониби Русия дар он дар бораи истифодаи нерӯҳои мусаллаҳи ин кишвар дар ҷанги Украина “маълумоти бардурӯғ” паҳн шудааст.

Муҳаммадиқболи Садриддин замони боз шудани парванда дар суҳбат бо Azda.tv гуфта буд, ки дар барномаҳояш масъалаи ҷанги Украина ва пешрафти артиши Украинаро ба таври густарда таҳлил накардааст ва ба идддаои ӯ, дар боз шудани парванда алайҳаш мақомоти Тоҷикистон низ манфиатдор будаанд.

Ӯ бар ин назар аст, ки яке аз ҳадафҳои чунин парвандаҳо дур кардани муҳоҷирони тоҷик дар Русия аз мухолифони ҳукумати Тоҷикистон ва пешгирӣ аз ҳамкории онҳо бо фаъолони мухолиф дар хориҷ аз кишвар аст.

Мудири пойгоҳи “Ислоҳ” ҳамчунин таъкид карда буд, ки ҳукми додгоҳи Русия ба фаъолияти ӯ таъсир нахоҳад гузошт ва ӯ ба даъватҳояш аз шаҳрвандони Тоҷикистон барои иштирок накардан дар ҷанги Русия алайҳи Украина идома хоҳад дод.

Ин дувумин мавриди маъруф дар тақрибан як соли охир аст, ки як намояндаи гурӯҳҳои мухолифи ҳукумати Тоҷикистон дар хориҷ аз кишвар барои изҳороташ дар бораи ҷанги Украина дар Русия ғоибона ба солҳои тӯлонии зиндон маҳкум мешавад.

Моҳи июли соли 2025 Додгоҳи Басманнийи Маскав Шарофиддин Гадоев, раҳбари Ҷунбиши ислоҳот ва рушди Тоҷикистонро ғоибона ба ҳаштуним соли зиндон маҳкум карда буд. Ӯро ба паҳн кардани маълумоте муттаҳам карданд, ки мақомоти Русия онро “бардурӯғ” дар бораи артиши ин кишвар медонанд. Гадоев айбномаро рад кард ва аз болои ҳукм шикоят бурд, аммо ҳукм бетағйир монд.

Муҳаммадиқболи Садриддин дар гузашта узви Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон буд, аммо соли 2025 аз ин ҳизб хориҷ шуда, Ҳаракати ислоҳотхоҳони Тоҷикистонро таъсис дод.

Мақомоти Тоҷикистон низ алайҳи ӯ бо иттиҳоми тундгароӣ парванда боз карда, саҳифаҳои марбут ба ӯро мамнуъ ва ифротӣ эътироф кардаанд. Ҳамчунин Додситонии кулли Тоҷикистон нисбати ӯ бо иттҳоми қаллобӣ ба миқдори махсусан калон (қисми 4 моддаи 247 Кодекси ҷиноии Тоҷикистон) парванда боз карда, аз мақомоти Фаронса истирдоди ин мухолифро ба Душанбе талаб карда буд. Аммо Муҳаммадиқболи Садриддин ин иттиҳомoҳоро “беасос” хонда, онро интиқоми мақомоти тоҷик барои фаъолиятҳои сиёсиаш номида буд.

Наҳзати исломии Тоҷикистон баъди тағйири ном рамзҳояшро низ иваз кард

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Наҳзати исломии Тоҷикистон (НИТ), ки то соли 2026 бо номи Ҳизби Наҳзати исломии Тоҷикистон (ҲНИТ) фаъолият мекард, рӯзи 26-уми август аз қабули низомнома ва нишони нави худ хабар дод.

Ин ҳаракат дар саҳифаи расмии худ дар Фейсбук навишта, ки тағйири рамзҳои ҳаракат дар қолаби низомномаи нав бахше аз ислоҳоти дохилиест, ки пас аз тақрибан даҳ соли фаъолият дар муҳоҷират анҷом дода мешавад.

Ба гуфтаи НИТ, таҳияи Низомномаи нав пас аз таъсиси Гурӯҳи кории ислоҳот оғоз шуд. Ин гурӯҳ аз 28-уми майи соли 2026 фаъолияти худро оғоз карда, таҷрибаи фаъолияти созмон, сохтори идоракунӣ, шароити кунунӣ ва дурнамои фаъолияти онро мавриди омӯзиш қарор додааст. Пас аз муҳокима дар чанд ҷаласаи Раёсати Олӣ, Низомномаи нав 10-уми августи соли 2026 қабул шуд.

Дар Низомномаи нав НИТ ҳамчун ҳаракати иҷтимоӣ, фарҳангӣ, фикрӣ ва маърифатӣ муаррифӣ шуда, ҳадафҳои он ҳифз ва рушди арзишҳои исломӣ ва миллӣ, ҳимояи ҳуқуқу озодиҳои инсон, таҳкими ваҳдати миллӣ, эҳтироми гуногунандешӣ ва рушди илму маърифат номбар шудаанд. Гуфта мешавад, санади мазкур сохтор ва салоҳиятҳои ниҳодҳои роҳбарикунандаи созмонро муайян мекунад. Ҳамзамон лоиҳаи парчами нави НИТ низ баррасӣ гардид, аммо қабули он ба таъхир гузошта шудааст..

Раёсати Олии НИТ инчунин нишони нави худро тасдиқ кардааст, ки дар он унсурҳое чун қалам, китоби боз, харитаи Тоҷикистон ва шуъоҳои нур истифода шудаанд, ки гуфта мешавад, ин унсурҳо дониш, маърифат, сарзамини Тоҷикистон ва арзишҳои ҳаракатро ифода мекунанд.

Ба гуфтаи масъулин, ин тасмимҳо идомаи ислоҳоте мебошанд, ки роҳбарияти НИТ чанде пеш оғоз карда буд. Он замон НИТ гурӯҳи кориеро таъсис дода буд, ки вазифаи он таҳияи пешниҳодҳо барои муайян кардани шакли минбаъдаи фаъолияти созмон бо дарназардошти воқеиятҳо ва шароити нав буд.

Дар баёнияҳои қаблии худ роҳбарияти ин ҳаракат гуфта буд, ки пас аз тақрибан даҳ соли фаъолият дар муҳоҷират ба хулоса расидааст, ки бознигарии шакл ва моҳияти фаъолият зарур аст. Ба гуфтаи НИТ, тағйироти вазъи ҷаҳонӣ ва минтақаӣ нисбат ба ҳизбу ҳаракатҳои сиёсии мазҳабӣ низ чунин ислоҳотро ногузир гардондааст. Созмон гуфта буд, ки мехоҳад муносибати худро ба масъалаҳои давлат, миллат, дин ва сиёсат аз нав муайян карда, барои марҳилаи нави фаъолият тавозуни муносиб байни сиёсат ва дин ва коҳиши танишҳо миёни арзишҳои миллӣ ва мазҳабиро таъмин намояд.

Дар доираи ҳамин ислоҳот, роҳбарияти НИТ пештар эълон карда буд, ки калимаи “ҳизб” аз номи он бардошта мешавад ва минбаъд созмон бо номи “Наҳзати Исломии Тоҷикистон” (НИТ) фаъолият хоҳад кард.

Ҳизби Наҳзати исломии Тоҷикистон то манъи фаъолияташ яке аз бонуфузтарин нерӯҳои сиёсии кишвар ба ҳисоб мерафт. Ба гуфтаи худи раҳбарони ҳизб, он тақрибан 40 ҳазор узв дошт ва дар парлумони Тоҷикистон ду курсӣ дар ихтиёр дошт.

Соли 2015 Додгоҳи олии Тоҷикистон фаъолияти Ҳизби Наҳзати исломии Тоҷикистонро манъ карда, онро созмони террористӣ ва экстремистӣ эълон кард. Мақомоти Тоҷикистон ҳизбро ба даст доштан дар ошӯби мусаллаҳонаи моҳи сентябри ҳамон сол, ки ба муовини пешини вазири дифоъ Абдуҳалим Назарзода нисбат дода мешавад, айбдор карданд. Роҳбарон ва фаъолони ҳизб ин иттиҳомро рад карда, гуфтанд, ки манъи фаъолияти он ангезаи сиёсӣ дошт ва ҳадаф аз саҳнаи сиёсӣ дур кардани мухолифон буд. Баъди манъи ҳизб, мақомот баъзе аз раҳбарон ва масъулони баланпояи ин ҳизбро боздошт ва ба солҳои тӯлонӣ ва ҳатто умрбод зиндонӣ карданд. Ва гурӯҳи дигар аз масъулон ҳамроҳ бо садҳо узви он Тоҷикистонро тарк карданд ва фаъолияти худро аз хориҷи кишвар идома медиҳанд.

Пирӯзии ҳизби ҳоким дар Қазоқистон ва суолҳо дар бораи нақши мухолифин

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Натиҷаҳои интихоботи парлумонии Қазоқистон нишон доданд, ки ҳизби ҳизби президенти кишвар Қосим-Жомарт Тоқаев бо ба даст овардани 70 дарсади оро мавқеи асосиро дар сохтори нави қонунгузорӣ соҳиб шудааст.

Ин интихобот пас аз ислоҳоти сиёсӣ баргузор гардид, ки дар натиҷаи он Қазоқистон ба низоми нави парлумонӣ гузашт ва палатаи ягонаи Қурултой бо 145 вакил ташкил ёфт. Мақомоти кишвар мегӯянд, ки ин тағйирот барои баланд бардоштани нақши ҷомеа ва беҳтар кардани идоракунии давлатӣ равона шудааст.

Пирӯзии “Адилет” имкони президенти Қазоқистонро барои пешбурди сиёсати худ бештар мекунад. Тибқи арзёбии таҳлилгарон, натиҷаҳои интихобот таъсири сиёсии Тоқаевро тақвият медиҳанд, зеро аксари нерӯҳои воридшуда ба парлумон бо сиёсати кунунии ҳукумат мухолифати ҷиддӣ надоранд.

Ҳамзамон нақши мухолифони сиёсӣ яке аз масъалаҳои баҳсбарангези ин интихобот боқӣ монд. Нозирони байналмилалӣ қайд карданд, ки рақобати воқеии сиёсӣ дар ин интихобот маҳдуд буд ва ҳизбҳои мухолиф имкони камтар барои таъсиргузорӣ доштанд.

Баъзе таҳлилгарон миёни вазъи сиёсии Қазоқистон ва баъзе кишварҳои дигари Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, шабоҳат мебинанд: дар ҳар ду кишвар ҳизбҳои ҳоким дар парлумон мавқеи қавӣ доранд. Бо вуҷуди ин, Қазоқистон ҳузури чандин ҳизби гуногунро дар парлумон нигоҳ доштааст.

Натиҷаи интихобот нишон медиҳад, ки марҳилаи нави сиёсӣ дар Қазоқистон бештар таҳти таъсири Қосим-Жомарт Тоқаев идома хоҳад ёфт.

Тоҷикистон мехоҳад Чин роҳҳояшро бисозад. Вале бо чӣ имтиёзе?

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Тоҷикистон ва Чин барои суръат бахшидани чанд лоиҳаи бузурги нақлиётӣ дар Тоҷикистон мувофиқа кардаанд. Аммо маълум нест, ки кадоме аз ин тарҳҳо кай ба анҷом мерасанд.

Ин масъала рӯзи 19-уми август дар Душанбе зимни мулоқоти Вазири нақлиёти Тоҷикистон Азим Иброҳим бо Сафири Чин Го Чжитсзюн баррасӣ шудааст. Тибқи иттилои Вазорати нақлиёт, ҷонибҳо ба суръат бахшидани сохтмони роҳи мошингарди Мурғоб–Қулма, таҷдиди гузаргоҳи сарҳадии Қулма–Қаросу ва чанд тарҳи дигар таваҷҷуҳ кардаанд.

Дар рӯйхати лоиҳаҳо инчунин сохтмони эстакадаҳо дар чанд буриши кӯчаҳои Душанбе, сохтмони пул дар болои дарёи Душанбе ва анҷом додани роҳи Қалъаи Хумб–Ванҷ ҷой доранд.

Аммо дар иттилои расмии Вазорати нақлиёт муҳлати мушаххаси анҷоми ин тарҳҳо, арзиши умумии онҳо ва ҳаҷми маблағгузории ҳар кадом нишон дода нашудааст. Ҳамчунин маълум нест, ки кадоме аз лоиҳаҳо аллакай ба марҳилаи ниҳоӣ наздиканд ва кадоме ҳанӯз дар марҳилаи омодагӣ қарор доранд.

Ҳамкории Чин дар сохтмони роҳҳои Тоҷикистон масъалаи нав нест. Масалан, соли 2021 Пекин барои марҳилаи дуюми лоиҳаи роҳи Душанбе–Қулма, ки қитъаи Қалъаи Хумб–Ванҷро дар бар мегирад, 800 миллион юан грант ҷудо кард. AidData ин маблағро тақрибан 114 миллион доллар арзёбӣ мекунад.

Дар соли 2026 низ корҳои марбут ба роҳи Душанбе–Қулма бо маблағгузории Чин идома доранд. Тибқи гузориши The Diplomat, моҳи марти соли ҷорӣ парлумони Тоҷикистон лоиҳаеро, ки бо гранти Чин ба маблағи 569 миллион сомонӣ маблағгузорӣ мешавад, тасдиқ кардааст.

Пас, ҳамаи маблағгузории Чин барои роҳҳои Тоҷикистон қарз нест. Қисме аз онҳо грант мебошанд ва баргардонида намешаванд.

Чин аз иҷрои ин лоиҳаҳо чӣ имтиёзе ба даст меорад?

Роҳи Душанбе–Қулма Тоҷикистонро ба Чин мепайвандад ва дар барномаҳои рушди долонҳои минтақавии нақлиётӣ ҷойгоҳи муҳим дорад. Ҳукумати Тоҷикистон низ қаблан роҳи Қалъаи Хумб–Ванҷ–Рӯшонро бахше аз долони транзитии “Чин–Тоҷикистон–Узбекистон” номида буд.

Ба назари коршиносон, барои Пекин беҳтар шудани роҳҳои Тоҷикистон танҳо кумак ба як кишвари ҳамсоя нест. Роҳи хубтар метавонад интиқоли молҳои чинӣ ба бозорҳои Тоҷикистон ва минбаъд ба дигар кишварҳои минтақа осонтар ва арзонтар шавад.

Таҳлилҳои байналмилалӣ низ нишон медиҳанд, ки яке аз ҳадафҳои маблағгузории инфрасохтори хориҷии Чин беҳтар кардани пайвастагии нақлиётӣ ва коҳиш додани хароҷоти интиқоли мол барои ширкатҳои чинӣ мебошад.

Аммо фарзияҳои ин ки Чин дар баробари иҷрои лоиҳаҳои бузург ва стратегии Тоҷикистон аз имтиёзҳое мисли истихроҷи маъдан, замин ё назорати инфрасохторҳо низ сари забонҳо ва таҳлилҳои байналмилалӣ мегардад, вале маълумоти расмие дар ин бора таъйид нашудааст.

Коршиносони иқтисодӣ бештар манофеи Чинро аз иҷрои сохти роҳҳо дастрасии беҳтар ба бозорҳои Осиёи Марказӣ, коҳиши арзиши логистика, истифодаи ширкатҳои чинӣ дар сохтмон ва таҳкими мавқеи Чин дар долонҳои нақлиётии минтақа медонанд.

Аммо суолҳои асосие, ки сокинони кишвар аз масъулон дар бораи онҳо посух мехоҳанд, ин аст, ки чаро мақомот ҳамеша арзиши умумии лоиҳаҳоро аз мардум пинҳон мекунанд? Арзиши умумии ҳар як лоиҳа чанд аст? Чанд дарсади маблағ грант ва чанд дарсади он қарз аст? Оё шартномаҳо истифодаи ҳатмии ширкатҳо ва коргарони чинӣ ё дигар талаботи махсус доранд? Ва дар ниҳоят — Тоҷикистон барои ин маблағгузорӣ чӣ уҳдадориҳое ба зимма гирифтааст?

Захираҳои Тоҷикистон ба $6,8 млрд расиданд: нақши муҳоҷирон дар ин миён чӣ гуна аст?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Захираҳои байналмилалии Тоҷикистон то моҳи майи соли 2026 тақрибан ба 6,8 миллиард доллар расиданд. Бо вуҷуди ин, иқтисоди кишвар ҳамоно ба интиқоли маблағҳои муҳоҷирон вобастагии зиёд дорад. 

Бар асоси арзёбии S&P Global Ratings, афзоиши захираҳо, зиёд шудани воридоти маблағ аз хориҷ ва гарон шудани арзиши тилло ба беҳтар шудани мавқеи молиявии берунии кишвар мусоидат кардаанд.

Бо вуҷуди ин, гузориши агентӣ нишон медиҳад, ки иқтисоди Тоҷикистон ҳамоно ба интиқоли маблағҳои муҳоҷирони корӣ, бахусус аз Русия вобастагии зиёд дорад.

S&P рейтинги Тоҷикистонро боло бурд

S&P Global Ratings моҳи августи соли 2026 рейтинги қарзии дарозмуддати Тоҷикистонро аз “B” ба “B+” боло бурд ва дурнамои рейтингро “устувор” арзёбӣ кард. Ба гуфтаи агентӣ, беҳтар шудани вазъи молиявӣ ва мавқеи хориҷии кишвар аз омилҳои асосии ин тасмим буданд.

Тибқи маълумоти S&P, ҳаҷми захираҳои байналмилалии Тоҷикистон аз тақрибан 4,4 миллиард доллар дар охири соли 2024 ба 6,4 миллиард доллар дар охири соли 2025 расидааст. То охири моҳи майи соли 2026 ин нишондиҳанда ба тақрибан 6,8 миллиард доллар афзоиш ёфтааст.

Ба арзёбии агентӣ, чунин ҳаҷми захираҳо ба кишвар имкон медиҳад, ки эҳтиёҷоти асосии пардохтҳои хориҷии худро барои чанд моҳи оянда таъмин кунад.

S&P афзоиши захираҳоро ба чанд омил, аз ҷумла воридшавии маблағ аз хориҷ ва боло рафтани арзиши захираҳои тиллоӣ, рабт медиҳад.

Интиқоли маблағҳои муҳоҷирон ҳанӯз аҳамияти калон дорад

Яке аз омилҳои муҳими воридшавии маблағ ба Тоҷикистон интиқоли пули муҳоҷирони корӣ мебошад. Тибқи гузориши S&P, воридоти маблағҳо, аз ҷумла интиқоли пулҳои муҳоҷирон дар соли 2025 нисбат ба соли қаблӣ 48 дарсад афзоиш ёфтааст. Агентӣ ҳаҷми умумии чунин воридотро ба беш аз 60 дарсад ММД баробар арзёбӣ мекунад.

S&P мегӯяд, беш аз 90 дарсади ин маблағҳо аз кишварҳои узви ИДМ ворид мешаванд ва Русия манбаи асосии онҳо мебошад. Дар семоҳаи аввали соли 2026 низ, тибқи арзёбии агентӣ, ҳаҷми воридоти мазкур тақрибан 4 дарсад афзоиш ёфтааст.

Аммо, ба назари коршиносон, агарчи нишондиҳандаи S&P аз маълумоти Бонки ҷаҳонӣ, ки ҳаҷми интиқоли маблағи муҳоҷирон ба Тоҷикистонро дар соли 2025 тақрибан 46 дарсади ММД ҳисоб карда буд, фарқ мекунад, вале ин фарқиятро на ҳамчун ду арзёбии мустақими як нишондиҳанда донист. Зеро, ба гуфтаи онҳо, ин фарқият ба методологияи ҳисоб вобаста аст.

Вобастагӣ ба Русия ҳамчун омили осебпазирӣ боқӣ мемонад

Афзоиши захираҳои байналмилалӣ мавқеи молиявии Тоҷикистонро қавитар мекунад, аммо ин нишондиҳанда худ аз худ маънои коҳиш ёфтани вобастагии иқтисод аз муҳоҷирати кориро надорад.

Баръакс, тамаркузи қисми зиёди интиқоли маблағҳо дар Русия Тоҷикистонро ба тағйироти иқтисодӣ ва бозори кори ин кишвар ҳассос нигоҳ медорад.

S&P пешбинӣ мекунад, ки суръати афзоиши интиқоли маблағҳо метавонад аз соли 2027 коҳиш ёбад. Ба гуфтаи агентӣ, заиф шудани эҳтимолии рубл ва тағйирот дар бозори кори Русия аз ҷумлаи омилҳое мебошанд, ки метавонанд ба ҳаҷми интиқолҳо таъсир расонанд. Ҳамзамон бархе коршиносон ихроҷи шумори зиёди муҳоҷиронро аз Русия низ яке аз омилҳои ин раванд медонанд.

Бонки ҷаҳонӣ низ таъкид мекунад, ки вобастагии баланди Тоҷикистон аз интиқоли маблағҳо иқтисоди кишварро ба вазъи иқтисодии давлатҳое, ки шаҳрвандони Тоҷикистон дар онҳо кор мекунанд, осебпазир мекунад.

Захираҳо зиёд мешаванд, аммо масъалаи диверсификатсия боқӣ мемонад

Афзоиши захираҳои байналмилалӣ барои Тоҷикистон имкони бештар барои маблағгузории воридот ва иҷрои уҳдадориҳои хориҷиро фароҳам меорад. Ҳамзамон барои арзёбии устувории иқтисод танҳо ба ҳаҷми захираҳо такя кардан кофӣ нест.

Маълумоти S&P ва Бонки ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки интиқоли маблағҳои муҳоҷирон дар иқтисоди Тоҷикистон ҳамоно нақши хеле муҳим дорад. Аз ин рӯ, тағйирот дар бозори кори Русия ва дигар кишварҳои қабулкунандаи муҳоҷирон метавонад ба даромади хонаводаҳо ва фаъолияти иқтисодии дохилӣ таъсир расонад.

Бонки ҷаҳонӣ барои коҳиш додани чунин осебпазирӣ ба рушди бахши хусусӣ, беҳтар кардани муҳити сармоягузорӣ ва фароҳам овардани ҷойҳои кори бештар дар дохили кишвар таъкид мекунад.

Дар маҷмуъ, афзоиши захираҳои байналмилалии Тоҷикистон то 6,8 миллиард доллар нишондиҳандаи мусбат барои мавқеи молиявии берунии кишвар аст. Аммо, ба назари коршиносони соҳа ин нишондиҳанда набояд ҳамчун далели аз байн рафтани вобастагӣ аз интиқоли маблағҳои муҳоҷирон маънидод шавад. Баръакс, маълумоти мавҷуда нишон медиҳад, ки дар баробари афзоиши захираҳо, диверсификатсияи иқтисод ва коҳиши вобастагӣ аз омилҳои беруна ҳамчунон аз масъалаҳои асосии сиёсати иқтисодии кишвар боқӣ мемонанд.

Додгоҳи Димишқ муфтии пешини Сурияро ба ҳабси абад маҳкум кард

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Додгоҳи ҷиноии чоруми Димишқ рӯзи душанбе, 24-уми август Аҳмад Бадруддин Ҳассун, муфтии пешини Сурия дар замони ҳукумати Башор Асадро ба ҳабси абад маҳкум кард.

Бино ба иттилои расонаҳои Сурия, додгоҳ ин муфтӣ ва ҷонибдори сахти низоми Башшор Асадро дар парвандаи марбут ба барангехтани хушунат, сафедкунии куштор, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва ҷиноятҳои ҷангӣ гунаҳкор донистааст.

Ҳукм дар ҷаласаи шашуми баррасии парвандаи Ҳассун таҳти раёсати додрас Фахриддин Алъариён содир шуд. Дар ҷаласа намояндагони Ҳайати миллии адолати давраи гузариш ва созмонҳои байналмилалии ҳуқуқӣ ва башардӯстона ҳузур доштанд. Додгоҳ ҳамчунин қарор кард, ки тамоми амволи манқул ва ғайриманқули Ҳассун ба манфиати хазинаи давлатӣ мусодира шавад.

Гуфта мешавад, парвандаи Ҳассун аз 25-уми июни соли ҷорӣ дар Додгоҳи ҷиноии чоруми Димишқ баррасӣ мешуд. Дар ҷараёни муҳокима ӯ ба сӯиистифода аз мақоми муфтии ҷумҳурӣ, барангехтани хушунат ва сафед кардани кушторҳое, ки аз ҷониби режими Асад алайҳи шаҳрвандони Сурия анҷом мешуд, инчунин дастгирии неруҳои низомӣ ва гурӯҳҳои мусаллаҳи ҷонибдори ҳукумати собиқ муттаҳам шуд.

Бино ба маълумоти додгоҳ, яке аз иттиҳомоти асосии парванда истифодаи ниҳодҳои расмии динӣ барои “пӯшиши динӣ” додан ба амалиёти низомӣ ва амниятии ҳукумати пешин будааст. Ҳассун ҳамчунин ба ҳавасманд кардани афсарону сарбозони артиши собиқ барои муқобила бо мухолифон ва баёнҳои таҳрикдиҳанда алайҳи аҳолии минтақаҳои таҳти назорати мухолифон ва гурезаҳо муттаҳам шудааст.

Дар ҷараёни муҳокимаҳо шоҳидон низ алайҳи ӯ шаҳодат дода, аз ҷумла дар бораи ҳамоҳангии амниятӣ ва маблағгузории як гурӯҳи мусаллаҳи ҷонибдори ҳукумати собиқ маълумот пешниҳод карданд. Дар ҷаласаи чоруми додгоҳ, ки 30-уми июл баргузор шуд, шоҳидон инчунин иддаоҳо дар бораи фишори молӣ ва сӯиистифода аз нуфузи Ҳассунро баён карданд.

Ёдовар мешавем, ки Аҳмад Ҳассун аз соли 2005 то соли 2021 муфтии тамоми Сурия буд ва дар давраи ҳукумати Башор Асад аз чеҳраҳои наздик ба низоми собиқ ба шумор мерафт. Мақомоти нави Сурия ӯро моҳи марти соли 2025 ҳангоми кӯшиши тарки кишвар боздошт карда буданд.

Ҳукми Ҳассун дар ҳоле содир шуда, ки мақомоти нави Сурия дар доираи раванди адолати давраи гузариш парвандаҳои марбут ба нақзи ҳуқуқи инсон ва ҷиноятҳои замони ҳукумати Башор Асадро баррасӣ мекунанд. Дар моҳи август Додгоҳи ҷиноии чоруми Димишқ алайҳи чанд чеҳраи баландпояи низоми собиқ низ ҳукм содир кард.

Рӯзи 11-уми августи соли ҷорӣ додгоҳ Отиф Наҷиб, раиси собиқи шуъбаи амнияти сиёсӣ дар Дараъо ва писархолаи Башор Асадро ҳузурӣ ба қатл маҳкум кард. Ҳамзамон нисбат ба Башор Асад, Моҳир Асад ва панҷ муттаҳами фирорӣ ҳукми қатл ба таври ғоибона содир шуд. Онҳо ба куштор, шиканҷа, маҳрум кардани ғайриқонунии одамон аз озодӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва ҷиноятҳои ҷангӣ муттаҳам ва гунаҳкор дониста шуданд.

Ҳафтаи гузашта низ ҳамин додгоҳ Васим Асадро ба эъдом маҳкум карда, амволи манқул ва ғайриманқули ӯро мусодира намуд. Ӯ дар ҷиноятҳои зидди башарият ва ҷиноятҳои ҷангӣ гунаҳкор дониста шудааст.

Силсилаи ин парвандаҳо яке аз аввалин талошҳои густурдаи мақомоти нави Сурия барои ба ҷавобгарӣ кашидани шахсиятҳои марбут ба низоми собиқ пас аз суқути ҳукумати Башор Асад дар моҳи декабри соли 2024 ба шумор меравад. Мақомоти ҳукумати ҷадиди Сурия ҳадафи ин равандро таҳкими волоияти қонун, ҷазо додани мансабдорони собиқе, ки дар нақзи ҳуқуқи инсон ва ҷиноятҳои зидди башарӣ мустақим даст доранд ва инчунин таъмини адолат барои қурбониёни солҳои ҷанг унвон мекунанд.

Ихроҷи ду муҳоҷир аз Русия барои пӯшидани либоси занона

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Додгоҳи ноҳияи Люблинои Маскав ду шаҳрванди хориҷиро барои “тарғиби ЛГБТ” ба 10 шабонарӯз ҳабс ва ихроҷ аз Русия маҳкум кардааст.

Сомонаи “Настояшее Время” бо такя ба қарори додгоҳ аз 20-уми август навишта, ки шоми 18-уми август Раҳимов Х. ва Саизода Э. бо либоси занона дар тан ва бо шиори “Озодии интихоб” дар ҳудуди бозори “Садовод” боздошт шудаанд.

Аммо дар протоколҳо мушаххас гуфта нашудааст, ки онҳо чӣ гуна либос пӯшида буданд, бар асоси чӣ ин либос занона арзёбӣ шудааст ва шиори зикршуда дар кадом шакл намоиш дода мешуд.

Вале кормандони пулис, ки ба ҷойи ҳодиса рафта будаанд, ба хулосае омадаанд, ки ин ду нафар бо рафтори худ гӯё “ҷаззобияти гароишҳои ҷинсии ғайрианъанавиро намоиш медодаанд”.

Бо вуҷуди ин маълум шудааст, ки Раҳимов оиладор ва соҳиби як фарзанд, Саизода бошад, падари чаҳор фарзанди ноболиғ будаанд.

Додгоҳи ноҳияи Люблино ҳар ду нафарро бар асоси қисми 5-и моддаи 6.21 Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Русия, яъне “Таблиғи муносибатҳо ва афзалиятҳои ғайрианъанавии ҷинсӣ, тағйири ҷинс ва даст кашидан аз фарзанддорӣ” гунаҳкор дониста, ҳар кадомро ба 10 шабонарӯз ҳабси маъмурӣ маҳкум кардааст.

Пас аз адои муҳлати ҳабс қарор аст ин ду нафар ба маркази нигоҳдории муваққатии шаҳрвандони хориҷӣ дар Сахарово интиқол ва то 17-уми ноябр аз қаламрави Русия ихроҷ шаванд.

Ҳамчунин баъд аз ихроҷ вуруди онҳо ба Русия барои панҷ сол аз рӯзи содир шудани ҳукми додгоҳ манъ хоҳад шуд.

Дар санадҳои нашршудаи додгоҳ шаҳрвандии боздоштшудаҳо зикр нашудааст, аммо телеграм-канали “Осторожно, новости” бидуни ишора ба манбаи маълумот навиштааст, ки ҳар ду шаҳрванди Тоҷикистон ҳастанд.

Тасдиқи ин иддао аз манбаъҳои дигари мустақил то ҳол ба Azda.tv муяссар нашуда, назари ҳарду гумонбар низ дастрас нест.

Боздошти се гумонбар бо иттиҳоми оташ задани бозори шаҳри Ҳисор

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Дар шаҳри Ҳисор се гумонбар бо иттиҳоми ташкили сӯхтор дар бозори масолеҳи сохтмонӣ боздошт шудаанд.

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон хабар додааст, ки ин ҳодиса ҳанӯз моҳи августи соли 2023 рух дода, ба соҳибкорон зиёда аз 12,8 миллион сомонӣ зарари моддӣ расонидааст.

Тибқи иттилои ВКД, рӯзи 31-уми августи соли 2023, тахминан соати 02:30, шахсони номаълум бозори масолеҳи сохтмонии ҶДММ “Бозори масолеҳи сохтмонӣ”-ро дар шаҳри Ҳисор оташ задаанд. Пас аз гузаронидани чорабиниҳои оперативӣ-ҷустуҷӯӣ, кормандони пулис баъд аз се сол шахсияти гумонбаронро муайян ва онҳоро дастгир кардаанд.

Мақомоти тафтишотӣ мегӯянд, ки ташкилкунандаи эҳтимолии ин амал Солизода Далер Давлатбек, сокини шаҳри Ҳисор будааст. Ба гуфтаи ВКД, сабаби эҳтимолии сӯхтор ихтилофи шахсии ӯ бо яке аз соҳибкорони бозор будааст. Гуфта мешавад, ӯ бо ду нафари дигар барои иҷрои ин амал маслиҳати пешакӣ доштааст.

Дар робита ба ҳодиса нисбат ба се нафар парвандаи ҷиноятӣ оғоз шуда, тафтишот идома дорад. Вале назари боздоштшудагон ва ё наздиконашон вобаста ба ин иттиҳомот маълум нест.

Сӯхтор дар бозорҳо яке аз масъалаҳое мебошад, ки солҳои охир дар Тоҷикистон борҳо ба қайд гирифта шудааст. Дар бисёр ҳолатҳо мақомоти давлатӣ сабаби асосии чунин ҳодисаҳоро риоя нашудани қоидаҳои бехатарии зиддисӯхтор, истифодаи нодурусти таҷҳизоти барқӣ, ҷойгиркунии номуносиби молу мавод ва набудани чораҳои пешгирӣ арзёбӣ кардаанд.

Бозорҳо, ки дар онҳо миқдори зиёди молҳои зудоташгиранда, аз ҷумла масолеҳи сохтмонӣ, либос ва дигар маҳсулот нигоҳдорӣ мешаванд, аз ҷойҳои дорои хатари баланди сар задани сӯхтор ба ҳисоб мераванд.

Коршиносон мегӯянд, барои пешгирии чунин ҳодисаҳо назорати доимии риояи қоидаҳои бехатарӣ, муҷаҳҳаз кардани бозорҳо бо таҷҳизоти зиддисӯхтор ва омодагии кормандон ба ҳолатҳои фавқулода муҳим мебошад.

Дар баробари ин, ҳодисаи бозори Ҳисор нишон медиҳад, ки на танҳо омилҳои техникӣ, балки эҳтимоли қасдан ба вуҷуд овардани сӯхтор низ дар баъзе мавридҳо мавриди баррасии мақомоти ҳифзи ҳуқуқ қарор мегирад.

Оё Эрон барои пайвастан ба Созишномаи Макка даъват шудааст?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Ба гузориши расонаҳо, Эрон барои пайвастан ба Созишномаи муштараки дифоии Макка, ки чанде пеш миёни Арабистони Саудӣ, Туркия ва Покистон ба имзо расид, даъват шудааст.

Дар бораи ин мавзуъ расонаҳои минтақа бо истинод ба як мақоми эронӣ хабар додаанд. То кунун Вазорати корҳои хориҷии Эрон ва ё се кишвари муассиси ин созишнома расман ин хабарро тасдиқ ё рад накардаанд.

Пас аз интишори ин хабар сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон Исмоил Бақоӣ ба расонаҳо гуфта, ки “Эрон ба таври расмӣ даъват барои пайвастан ба Созишномаи Маккаро дарёфт накардааст, вале дар робита ба ин мавзуъ баъзе пешниҳодоте шудааст.”

Дар пайи имзои Созишномаи Макка таҳлилгарон мегуфтанд, эҳтимол Эрон ин иттиҳоди дифоиро таҳдиде барои худ ҳисоб кунад. Аммо баъдан Вазорати корҳои хориҷии Эрон расман дар изҳороте гуфт, ки Эрон дар ин иттиҳоди дифоии сегона барои худ таҳдиде намебинад.

Созишномаи Макка 7-уми августи соли 2026 миёни Арабистони Саудӣ, Туркия ва Покистон ба имзо расид. Бар асоси он, ҳамла ба яке аз аъзои ин иттиҳод ҳамчун ҳамла ба ҳамаи аъзо арзёбӣ мешавад. Ба гуфтаи мақомоти ин се кишвар, ҳадафи созишнома густариши ҳамкориҳои дифоӣ, мубодилаи иттилооти низомӣ, баргузории тамринҳои муштарак ва таҳкими амнияти минтақа мебошад.

Тибқи гузоришҳо, даъвати эҳтимолии Эрон метавонад нишонаи талош барои коҳиши танишҳо ва ҷалби Теҳрон ба як сохтори нави амниятии минтақа бошад. Аммо ба назари коршиносон, агар Эрон ба ин созишнома ҳамроҳ шавад, он метавонад ба тағйири муҳити амниятии Ховари Миёна таъсир расонад. Бо вуҷуди ин, то замони эълони мавқеи расмии тарафҳо, ин масъала дар ҳадди гузоришҳои расонаӣ боқӣ мемонад.

123...783саҳифаи 1 аз 783