Хона блог

Раҳмон барои иштирок дар ҳамоише ба Озарбойҷон рафт

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Эмомалӣ Раҳмон, президенти Тоҷикистон рӯзи 14-уми октябр ба шаҳри Бокуи Озарбойҷон сафар кард. Ҳадафи сафар иштирок дар Ҳамоиши ҳафтуми Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё гуфта мешавад.

Ин ҳамоиш дар пасманзари талошҳои кишварҳои минтақа барои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ ва тақвияти амният баргузор мешавад.

Тибқи иттилои расмӣ, Эмомалӣ Раҳмонро дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе роҳбарони ҳарду палатаи парлумон, сарвазир, муовини якуми роҳбари Дастгоҳи иҷроияи президент ва дигар шахсони расмӣ гусел кардаанд.

Дар ҳайати ҳамроҳи президент вазири корҳои хориҷӣ, ёвари президент оид ба робитаҳои хориҷӣ ва масъалаҳои иқтисодӣ, котиби Шурои амният ва дигар шахсони расмӣ қарор доранд. Дар иттилои нашршуда ҷузъиёти барномаи мулоқотҳои дуҷониба ё масъалаҳои мушаххасе, ки Тоҷикистон дар ҳамоиш матраҳ мекунад, оварда нашудааст.

Интизор меравад, ки ҳамоиш масъалаҳои амният ва эътимод байни давлатҳои Осиё, ҳамкориҳои минтақавӣ ва нақши ин созмонро дар ҳалли мушкилоти муштарак фаро гирад. Тибқи иттилои расонаҳои Озарбойҷон, баргузории ҳамоиш барои 15-уми октябр дар назар аст.

Аз ин сафар Тоҷикистон чӣ ба даст меорад, дар натҷиаи имзои созишномаҳои ҳамкориҳои дуҷониба маълум хоҳад шуд. Аммо сафар ба Боку дар ҳоле сурат мегирад, ки 8-уми октябр Эмомалӣ Раҳмон ба Туркманистон сафар дошт ва дар мулоқоти ҳаштуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон иштирок карда буд. Дар изҳороти муштараки он мулоқот ба рушди тиҷорат, сармоягузорӣ, долонҳои нақлиётӣ ва ҳамкориҳои энергетикӣ таъкид шуда буд.

Як ронандаи таксии шаҳрванди Тоҷикистон дар Лаҳистон ба куштор гумонбар аст

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Як шаҳрванди Тоҷикистон, ки дар садамаи маргбор дар гузаргоҳи пиёдагардон дар Варшава гумонбар дониста мешавад, пас аз марги ҷабрдида Лаҳистонро тарк кардааст.

Ба гузориши расонаи лаҳистонии Wirtualna Polska, ҳодиса 1-уми июни соли 2026, тақрибан соати 20:00, дар хиёбони Aleja KEN (Комиссияи маорифи миллӣ) дар ноҳияи Урсинови Варшава рух додааст. Наталия Борухаваи 46-сола, шаҳрванди Белорус ҳангоми гузаштан аз гузаргоҳи пиёдагардон зери чархи таксие мондааст, ки онро шаҳрванди Тоҷикистон бо номи Шаҳноз М. идора мекардааст.

Ба гуфтаи шоҳидон ва бар асоси наворҳои дурбини назоратӣ, мошин ба зан ду маротиба бархӯрда, дар ниҳоят ӯро ба мошини тамғаи BMW фишурдааст. Ҷабрдида бо ҷароҳатҳои вазнин ба бемористон интиқол ёфта, панҷ амалиёти ҷарроҳиро паси сар кардааст. Аммо 16-уми июн, пас аз 15 рӯзи бистарӣ шудан, даргузаштааст.

Ба гузориши расонаҳои лаҳистонӣ, рӯзи 16-уми июн, пас аз марги Наталия, додситонӣ тафтишоти расмиро оғоз карда, дастур додааст, ки шоҳидон бозпурсӣ ва наворҳои дурбини назоратӣ баррасӣ шаванд. Рӯзи 17-уми июн мақомот бори аввал вазъи будубоши гумонбарро санҷидаанд. Вале ӯ ҳамон рӯз Лаҳистонро тарк кардааст.

19-уми июн додситон ба таври ғоибона ба Шаҳноз М. иттиҳоми сабабгори садамаи марговар буданро эълон карда, барои боздошти ӯ дастур додааст. Аммо он вақт гумонбар аллакай хоки Лаҳистонро тарк карда будааст.

Ба иттилои мақомоти ин кишвар, Шаҳноз М. барои кор дар як ширкати сохтмонӣ дар шаҳри Шетсини Лаҳистон раводид гирифта будааст. Аммо маълум нест, ки чаро дар Варшава ба ҳайси ронандаи таксӣ фаъолият мекард.

Тибқи маълумоти расонаҳои маҳаллӣ, рӯзи 2-юми сентябр парвандаи мазкур ба додгоҳ фиристода шудааст, то масъалаи ҳабси пешакии гумонбар баррасӣ гардад.

Wirtualna Polska ҳамчунин менависад, ки Лаҳистон бо Тоҷикистон созишномаи дуҷонибаи истирдоди гумонбарон надорад ва Тоҷикистон узви Конвенсияи аврупоӣ оид ба истирдод нест. Аз ин рӯ, дар сурати судури ҳукм алайҳи ӯ, эҳтимоли бозгардонданаш ба Лаҳистон хеле кам аст ва он метавонад ба қарорҳои мақомоти Тоҷикистон ва асосҳои ҳуқуқии ҳамкории ду кишвар вобаста бошад.

Дар ҳамин ҳол баъзе аз ронандагони таксӣ, ки аксаран шаҳрвандони хориҷӣ ҳастанд, дар шабакаҳои иҷтимоӣ назарҳои худро вобаста ба ин қазия баён намуда, гуфтаанд, ки ин ҳодиса метавонад тафтишоти зиёди мақомтро алайҳи муҳоҷирон, бахусус таксиронҳо бештар кунад.

Сафари аввалини Рубио ба Осиёи Марказӣ: Тоҷикистон аз ин сафар чӣ интизор дорад?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Котиби давлатии Иёлоти Муттаҳида Марко Рубио нимаи дуюми моҳи октябр сафари хориҷии худро ба Осиёи Марказӣ ва Ҳиндустон анҷом медиҳад. Ин нахустин сафари ӯ ба минтақа дар мақоми роҳбари дипломатияи Амрико хоҳад буд.

Тибқи иттилои Вазорати корҳои хориҷии Амрико, Рубио рӯзҳои 17 то 22-уми октябр ба шаҳри Самарқанди Узбекистон сафар карда, дар ҷаласаи вазирони формати C5+1 ширкат мекунад.

Ин қолаби ҳамкорӣ, ки соли 2015 таъсис ёфтааст, Амрико ва панҷ кишвари Осиёи Марказӣ — Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Туркманистон—ро барои гуфтугӯ дар масъалаҳои муштараки сиёсӣ, иқтисодӣ ва амниятӣ ба ҳам меорад.

Интизор меравад, ки дар нишасти Самарқанд масъалаҳои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ, таҳкими амнияти минтақавӣ, энергетика ва имкониятҳои нави сармоягузорӣ баррасӣ шаванд.

Дар ҳошияи ин мулоқот, Марко Рубио бо намояндагони баландпояи кишварҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла ҳайати Тоҷикистон, мулоқотҳои дуҷониба анҷом хоҳад дод.

Яке аз бахшҳои муҳими сафари ӯ иштироки намояндагони бахши хусусии Амрико мебошад. Тибқи иттилои мақомоти ИМА, ҳамроҳи котиби давлатӣ ҳайате аз роҳбарони тақрибан 200 ширкати амрикоӣ ба минтақа меояд. Интизор меравад, ки онҳо имкониятҳои нави тиҷоратӣ ва сармоягузориро баррасӣ кунанд.

Ба назари коршиносон, сафари котиби давлатии ИМА Марко Рубио ба Узбекистон ва мулоқоти ӯ бо мақомоти баландпояи кишварҳои Осиёи Марказӣ дар қолаби C5+1 барои Тоҷикистон аз нигоҳи амнияти минтақавӣ ва имкониятҳои нави иқтисодӣ аҳаммияти бузург дорад.

Интизор меравад, ки дар маркази таваҷҷуҳи мулоқотҳои ҳошиявӣ бо мақомоти тоҷик густариши робитаҳои тиҷоратӣ, ҷалби сармоягузории хусусӣ, амнияти энергетикӣ ва ҳамкорӣ дар ҳалли масъалаҳои муштараки минтақавӣ қарор гиранд.

Барои Тоҷикистон муҳим аст, ки ин ҳамкорӣ то чӣ андоза метавонад ба таҳкими амнияти марзӣ, густариши робитаҳои иқтисодӣ, рушди инфрасохтор ва ҷалби сармоя ба бахшҳои муҳими иқтисоди миллӣ мусоидат кунад.

Ҳамзамон, иштироки ҳайати бузурги соҳибкорони амрикоӣ имконият медиҳад, ки масъалаи ҷалби ширкатҳои хориҷӣ ба бозори Тоҷикистон ва рушди ҳамкории мустақими иқтисодӣ бо шарикони амрикоӣ мавриди таваҷҷуҳ қарор гирад.

Гуфта мешавад, пас аз анҷоми сафараш ба Узбекистон, Рубио ба Ҳиндустон меравад.

Таваҷҷуҳи Амрико ба Осиёи Марказӣ дар солҳои охир афзоиш ёфтааст. Кишварҳои минтақа ба далели мавқеи ҷуғрофӣ, захираҳои табиӣ ва нақшашон дар масирҳои тиҷоратии байни Аврупо ва Осиё барои қудратҳои ҷаҳонӣ аҳамияти бештар пайдо кардаанд.

Михаил Галустян узр пурсид, аммо узрхоҳии ӯ саволҳои навро ба миён овардааст

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Ҳаҷвнигори арманитабор Михаил Галустян пас аз мавҷи интиқодҳо дар пайи сафараш ба Душанбе ба хотири нақшҳои қаблияш аз мардуми Тоҷикистон бахшиш пурсид.

Навори узрхоҳии ӯро Олег Самсонов, роҳбари ширкати TAS International Group, ки Галустянро барои ширкат дар як чорабинии хусусӣ ба Душанбе даъват карда буд, дар саҳифаи Instagram-и худ нашр кардааст.

Ҷолиб он аст, ки то замони омода шудани ин хабар, ин видео на дар саҳифаи расмии худи Михаил Галустян ва на дар саҳифаи Табриз Шаҳидӣ, мудири барномаҳои ӯ, ки пештар аз сафари Галустян ба Тоҷикистон ҳимоят карда буд, нашр нашудааст.

Дар навор Галустян мегӯяд, агар образ ё нақши офаридаи ӯ, яъне қаҳрамони “Равшан”, боиси нороҳатии касе шудааст, худро айбдор ҳис мекунад ва аз мардуми Тоҷикистон бахшиш мепурсад.

Ҳамзамон, худи ин навори узрхоҳӣ низ дар шабакаҳои иҷтимоӣ баҳсҳои навро ба миён овардааст. Дар ҳоле ки бархе онро воқеӣ ва қадами мусбат арзёбӣ мекунанд, гурӯҳи дигар ба аслияти навор шубҳа доранд. Баъзе корбарон ҳатто иддао мекунанд, ки эҳтимол навор бо истифода аз ҳуши маснуӣ (AI) таҳия ё тағйир дода шудааст. То замони нашри ин хабар, барои ин иддаоҳо ягон далели мустақил ё изҳороти расмӣ пешниҳод нашудааст.

Ӯ ҳамчунин мегӯяд, ки бори аввал ба Душанбе сафар кардааст ва зебоии шаҳр, биноҳои пойтахт, меҳмоннавозии мардум ва суръати рушди Тоҷикистон тасаввурашро дар бораи ин кишвар ва мардумаш комилан дигар кардааст.

Аммо мазмуни узрхоҳии Галустян низ баҳсҳои зиёдеро ба вуҷуд овард. Бархе аз корбарон ба истифодаи вожаи “агар нақши ман касеро ранҷонда бошад” дар суханони ӯ ишора мекунанд ва мегӯянд, чунин тарзи баён метавонад ба ин маъно бошад, ки гӯё ин нақш таъсире дар шакл гирифтани симои манфии тоҷикон да Русия таъсире надоштааст. Дар ҳоле ки ба гуфтаи мунтақидон, образи “Равшан” дар тӯли солҳои зиёд на танҳо як нақши ҳаҷвӣ буд, балки ба ташаккули тасаввуроти таҳқиромез нисбат ба муҳоҷирони тоҷик ва коҳиши имиҷи онҳо дар ҷомеаи Русия таъсир расондааст.

Образи “Равшан”, ки Галустян дар барномаи ҳаҷвии “Наша Russia” иҷро мекард, аз ҷониби бисёре аз тоҷикон ҳамчун симои як муҳоҷири камсавод, содалавҳ ва мавриди тамасхур қабул шудааст. Ба гуфтаи мунтақидон, маҳз ҳамин нақш дар тӯли солҳои зиёд ба тақвияти қолабҳои манфӣ нисбат ба тоҷикон, бахусус муҳоҷирони корӣ, мусоидат кардааст.

Ёдовар мешавем, ки Галустян рӯзи 30-юми сентябр барои ширкат дар як чорабинии хусусии ширкати TAS International Group ба Душанбе омада буд. Ҳузури ӯ дар Тоҷикистон боиси мавҷи густурдаи интиқодҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ шуд ва баъдан ширкати даъваткунанда аксҳо ва наворҳои марбут ба ин чорабиниро аз саҳифаҳои худ ҳазф кард.

Дар ҳамин ҳол, Табриз Шаҳидӣ, мудири барномаҳои Михаил Галустян, ки пештар аз сафари ӯ ба Тоҷикистон ҳимоят карда буд, то замони нашри ин хабар нисбат ба узрхоҳии Галустян, баҳсҳои атрофи он ва ё иддаоҳои марбут ба аслияти навори узрхоҳӣ изҳори назар накардааст.

Русия имтиҳони забонро барои қисме аз муҳоҷирон бекор кард

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0


Вазорати корҳои дохилии Русия дар пасманзари сахттар шудани сиёсати муҳоҷират ва норасоии коргар пешниҳод кардааст, ки як қисми шаҳрвандони хориҷӣ аз супоридани имтиҳони забони русӣ, таърихи Русия ва қонунгузории ин кишвар озод карда шаванд.

Тавре расонаҳои русӣ хабар медиҳанд, лоиҳаи қонун озод кардани шаҳрвандони хориҷиеро аз ин имтиҳонҳо пешбинӣ кардааст, ки дар ширкатҳои воқеъ дар минтақаҳои дорои рушди босуръат фаъолият хоҳанд кард. Аз ҷумла, сухан дар бораи корхонаҳое меравад, ки дар Шарқи Дур ва Арктика ҷойгиранд. Тибқи иттилои “Коммерсантъ”, дар Русия беш аз 90 чунин минтақа фаъолият мекунанд, ки корхонаҳои онҳо низ бо норасоии кормандон рӯ ба рӯ ҳастанд.

Ин пешниҳод дар ҳоле садо медиҳад, ки талабот ба имтиҳонҳо барои шаҳрвандони хориҷӣ сахттар шуда, аз 10-уми июли соли 2025 дар имтиҳони забони русӣ барои гирифтани иҷозатномаи кор ё патент талаботи ҳатмии ба даст овардани холҳои гузариш аз қисми шунидани матнҳо ҷорӣ гардида, шумораи саволу супоришҳо низ зиёд карда шуда буд. Тибқи маълумоти Вазорати маориф ва илми Русия, дар моҳҳои октябр–декабри соли 2025 беш аз 201,5 ҳазор нафар имтиҳон супоридаанд ва 35,5 дарсади довталабон аз кӯшиши аввал онро нагузаштаанд.

Ҳамчунин сиёсати муҳоҷирати Русия сахттар шуда, солҳои охир мақомоти ин кишвар назоратро аз болои шаҳрвандони хориҷӣ тақвият додаанду рейдҳо мегузаронанд ва муҳоҷиронро, бахусус зодагони кишварҳои Осиёи Марказиро гурӯҳӣ ихроҷ карда истодаанд. Ҳамчунин дар баъзе минтақаҳо ва соҳаҳо барои фаъолияти кории муҳоҷирон маҳдудиятҳо ҷорӣ шудаанд.

Дар баробари ин, Русия барои ҷалби нерӯи корӣ аз кишварҳои дигар талош дорад. Ба ҷуз аз кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки солҳои зиёд манбаи асосии муҳоҷирони корӣ барои Русия буданд, мақомот бештар ба ҷалби шаҳрвандони Ҳиндустон ва дигар кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ рӯ овардааст. Тибқи иттилои Радиои Озодӣ, то моҳи июни соли 2026 дар Русия беш аз 70 ҳазор шаҳрванди Ҳиндустон кор мекарданд.

Оё дар Тоҷикистон зимистони имсол лимити барқ ҷорӣ мешавад?

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Мақомоти Тоҷикистон масъалаи коҳиш додани талафоти нерӯи барқро баррасӣ доранд, аммо бо наздик шудани зимистон, дар бораи ҷорӣ шудан ё нашудани лимити барқ чизе нагуфтаанд.

Вазири энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон Далер Ҷумъа 13-уми октябри соли ҷорӣ дар ҷаласаи ҷамъбасти фаъолияти ҶСК “Шабакаҳои тақсимоти барқ” дар нуҳ моҳи соли 2026 ба роҳбарияти ширкат супориш додааст, ки барои коҳиш додани талафоти нерӯи барқ чораҳои иловагӣ андешанд ва ҳолатҳои изофанависиро бартараф намоянд.

Тавре Вазорати энергетика ва захираҳои об хабар медиҳад, дар ҷаласа натиҷаҳои молиявии ширкат, фаъолияти филиалҳо ва камбудиҳои ҷойдошта баррасӣ шуда, натиҷаҳои молиявии ширкат мусбат арзёбӣ гардидаанд.

Далер Ҷумъа ҳамчунин зарурати ба ҳисоб гирифтани ҳамаи муштариён, ҷамъоварии пурраи маблағи барқи истифодашуда, беҳтар кардани сифати хидматрасонӣ ба аҳолӣ ва пурзӯр намудани назорат аз болои риояи қоидаҳои бехатариро таъкид кардааст.

Вазир идао кардааст, ки омодагӣ ба давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2026–2027 ва таъмини фаъолияти устувору боэътимоди шабакаҳои барқӣ бояд аз вазифаҳои асосии роҳбарияти ширкат ва филиалҳои он бошад.

Тибқи маълумоти ҶСК “Шабакаҳои тақсимоти барқ”, дар шаш моҳи аввали соли 2026 ҳаҷми талафоти нерӯи барқ дар шабакаҳои тақсимотӣ 1 миллиарду 248,37 миллион киловатт-соатро ташкил додааст. Ин ба 12,42 дарсади ҳаҷми умумии нерӯи барқи воридшуда ба шабакаҳо баробар аст.

Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2025 талафот 582,96 миллион киловатт-соат ё 5,51 банди фоизӣ коҳиш ёфтааст. Ба ҳисоби ҳаҷм, ин тақрибан 32 дарсад камшавиро нишон медиҳад.

Дар ширкат коҳиши талафотро ба насби ҳисобкунакҳои интеллектуалӣ, таҷдиди шабакаҳои барқӣ, иваз кардани хатҳои фарсудаи интиқоли нерӯи барқ ва пурзӯр намудани назорат аз болои истифодаи нерӯи барқ рабт медиҳанд.

Бояд гуфт, дар паёми моҳи декабри соли 2023 ба Маҷлиси Олӣ раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон вазифа гузошта буд, ки талафоти нерӯи барқ то 9 дарсад коҳиш дода шавад ва дида мешавад, ки бо гузашти се сол аз ин паём он то ҳол иҷро нашудааст. 

Ҳамзамон дар гузашта Раҳмонов аз изофависии пули барқ гуфта, дар паёми соли 2025 ба парлумон дар мавзуи баҳсбарангез ва шубаҳаовари беш аз 1,7 миллиард сомонӣ қарздор будани аҳолӣ аз истифодаи барқ низ гуфта, ӯ баръакс, худи кормандони идораи барқро дар нодуруст аз истифодаи барқ қарздор кардани мардум гунаҳкор кард.

Раҳмонов гуфта буд, ки “Барқи тоҷик” гузориш медод, ки гӯё мардум 30-40 дарсади маблағи истифодаи барқро намесупоранд, вале баъди ҷорӣ шудани низоми биллингӣ маълум шуд, ки аҳолӣ 100 дарсад пули барқро месупоранд, вале аз тарафи баъзе кормандон пардохтҳо пурра ба ҳисоб гирифта намешуданд ва ба таври сунъӣ талафоти барқро ба гардани аҳолӣ, дигар истифодабарандгон ва ҳатто мошинҳои обкаш бор карда, онҳоро қарздор мекарданд ва маблағи онро дар ҷайби худ мезаданд.

Аммо бо вуҷуди равшанӣ андохтан ба ин масъала, Раҳмонов нагуфта буд, ки сарнавишти қарзҳое, ки то имрӯз ҷамъ шудаанд ва онҳое, ки гунаҳкоранд, чӣ мешавад?

Бояд гуфт, дар баробари талафоти барқ ва изофанависӣ, масъалаи маҳдудият дар таъминоти нерӯи барқ барои аҳолӣ низ муҳим мебошад. Чун зимистони гузашта сокинони аксари минтақаҳои Тоҷикистон хабар дода буданд, ки шабонарӯз ба онҳо ҳамагӣ аз ду то чор соат барқ дода мешуд. Намояндагони соҳа лимити барқро ба камобӣ ва норасоии нерӯи барқ рабт медоданд.

Амм моҳи июли соли 2026 раиси ҶСК “Барқи Тоҷик” Маҳмадумар Асозода гуфта буд, ки дар фасли тирамоҳу зимистони оянда номувозинатии байни истеҳсол ва истеъмоли нерӯи барқ эҳтимол боқӣ мемонад. Ӯ эҳтимоли ҷорӣ шудани маҳдудиятҳоро пурра рад накарда буд. Ҳамзамон, вазири энергетика Далер Ҷумъа изҳор дошта буд, ки таъминоти барқ дар зимистони оянда нисбат ба зимистони гузашта беҳтар хоҳад шуд.

Дар ҳамин ҳол, то 13-уми октябри соли 2026 дар бораи ҷорӣ шудани ҷадвали ягонаи маҳдудияти барқ барои аҳолӣ дар тамоми кишвар маълумоти расман тасдиқшуда дастрас нест.

Як навзоди якрӯза аз таваллудхонаи Душанбе бедарак шуд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Як навзоди якрӯза шаби 11 ба 12-уми октябр аз Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва перинатологии Тоҷикистон (Таваллудхонаи №1-и Душанбе) бедарак шудааст. Дар ин бора “Азия-Плюс” хабар додааст.

Ба иттилои манбаъ, модари кӯдак Мавзуна Акрамова, сокини 19-солаи ноҳияи Нуробод, рӯзи 11-уми октябр фарзанди нахустини худро солим ба дунё овардааст. Аммо чанд соат баъд, тақрибан соати 01:00-и шаб, маълум шудааст, ки навзод дар шуъбаи таваллудхона нест.

Наздикони оила мегӯянд, ба онҳо хабар дода шудааст, ки гӯё дар сабти дурбинҳои назоратӣ шахсе бо либоси монанд ба кормандони соҳаи тиб дида мешавад, ки кӯдакро аз шуъба берун мебарад. Аммо ин маълумот то ҳол аз ҷониби мақомоти тафтишотӣ расман тасдиқ нашудааст.

Хешовандони кӯдак фаъолияти кормандони муассисаи тиббиро мавриди интиқод қарор дода, мегӯянд, ки чунин ҳодиса натиҷаи беэҳтиётӣ ва сустии назорат будааст.

Масъулони Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва перинатологии Тоҷикистон ҳодисаро тасдиқ карда, гуфтаанд, ки қазия таҳти назорат қарор дорад ва баъзе ҷузъиёти он аллакай муайян шудааст. Онҳо ваъда додаанд, ки пас аз пайдо шудани кӯдак маълумоти муфассал пешниҳод хоҳанд кард.

Кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ҷустуҷӯи навзодро идома медиҳанд. Ба гуфтаи наздикони оила, то ҳол беш аз 15 нафар барои бозпурсӣ даъват шудаанд. Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон низ гуфтааст, ки ҳодиса мавриди санҷиш қарор дорад.

Тибқи моддаи 130 Кодекси ҷиноятии Тоҷикистон, барои рабудани ноболиғ, аз ҷумла кӯдаки навзод, ҷазо аз 8 то 12 соли зиндон пешбинӣ шудааст. Дар ҳолатҳои вазнин ин муҳлат метавонад то 20 соли маҳрумият аз озодӣ расад.

Машваратҳои сиёсии Тоҷикистону Австрия: оё масъалаи истирдоди мухолифон боз ҳам матраҳ аст?

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Намояндагони Тоҷикистон ва Австрия рӯзи 12-уми октябри соли ҷорӣ дар Душанбе даври 13-уми машваратҳои сиёсии худро баргузор карданд.

Тибқи иттилои Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон, ҷонибҳо масъалаҳои рушди муносибатҳои дуҷониба дар соҳаҳои сиёсат, иқтисод, илм, фарҳанг, маориф, тандурустӣ ва сайёҳӣ, инчунин ҳамкорӣ дар доираи созмонҳои байналмилалӣ ва минтақавиро баррасӣ карданд.

Дар машваратҳо сардори Раёсати кишварҳои Аврупо ва Амрикои Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон Соҳибназар Ғайратшо ва директори Раёсати сиёсати Вазорати федералии корҳои Аврупо ва байналмилалии Австрия Томас Мюлманн иштирок доштанд.

Ҳамкориҳои иқтисодӣ низ яке аз бахшҳои муҳими муносибатҳои дуҷониба гуфта мешавад. Ба иттилои Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон, ширкатҳои австриягии Voith Hydro, Andritz Hydro, Doppelmayr ва AME дар бахшҳои муҳими иқтисоди Тоҷикистон фаъолият доранд. Ҳамчунин, Душанбе ва шаҳри Клагенфурти Австрия муносибатҳои бародаршаҳрӣ доранд.

Ин машваратҳои сиёсӣ байни Вена ва Душанбе дар ҳолест, ки қаблан мақомоти тоҷик дар чунин машваратҳо масъалаи истирдоди намояндагони мухолифини тоҷики муқими Австрияро дархост карда буданд. Дар иттилоияи расмии ҷониби Тоҷикистон ба масъалаҳои истирдоди шахсони мавриди пайгарди мақомоти тоҷик дар Австрия ё вазъи ҳуқуқи инсон ишора нашудааст.

Бар асоси иттилои расонаҳо, моҳи апрели соли 2026 Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон ба мақомоти Австрия парвандаҳои марбут ба 18 узви созмонҳои мухолифи дар хориҷбуда фиристода буд. Мақомоти Тоҷикистон ин афродро бо иттиҳомоти гуногун, аз ҷумла экстремизм, мавриди пайгарди ҷиноятӣ қарор додаанд. Аммо бархе аз намояндагони мухолифин таъқиби худро сиёсӣ арзёбӣ мекунанд.

Мувофиқи гузориши нашрияи The Diplomat аз 10-уми августи соли 2026, Додгоҳи Вена дархости истирдоди Шавкат Муҳаммад, модар ва бародари ӯро рад кардааст. Дар ҳамон гузориш гуфта мешавад, ки додгоҳҳои Австрия қаблан низ чанд дархости истирдоди шаҳрвандони тоҷикро напазируфта буданд. Ҷониби Тоҷикистон дар мавриди ин парвандаҳо мавқеи муфассали худро баён накардааст.

Дар пасманзари ин баҳсҳо коршиносон мепурсанд, ки ҳамкориҳои сиёсӣ ва иқтисодии ду давлат то куҷо бо уҳдадориҳои байналмилалӣ дар соҳаи ҳуқуқи инсон ва ҳифзи паноҳҷӯён ҳамоҳанг мешаванд?

Ба назари онҳо, дар чунин ҳолатҳо мақомоти кишварҳои аврупоӣ бояд на танҳо ба дархостҳои расмии давлатҳои шарик, балки ба далелҳои парванда, кафолатҳои мурофиаи одилона ва хатари эҳтимолии таъқиб ё муносибати ғайриинсонӣ дар сурати бозгардонидани шахс низ таваҷҷуҳ кунанд.

Бо вуҷуди ин, аз иттилоияи расмии машваратҳои ахир маълум нест, ки масъалаи истирдоди мухолифон ё нигарониҳои марбут ба ҳуқуқи инсон дар мулоқот баррасӣ шудааст ё на.

Тоҷикистон – майдони рақобати Эрон ва Исроил

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Гузориши “Эрон Интернешнл” аз ъумқи нуфузи ҷосуси Исроил дар сохтори молӣ ва низомии Эрон хабар медиҳад.

Расонаи “Эрон Интернешнл” аз ҷосусе бо номи мустаъори “Киё” – хатмкардаи Донишгоҳи Имом Содиқи Теҳрон –, ки солҳо дар дохили Эрон барои “Мусод”-и Исроил ҷосусӣ кардааст гузориш дод. Ба гуфтаи худаш, ӯ тавассути ширкатҳои тоҷир Маҳдии Нодирии Ҷаҳромӣ ба бонкҳо ва шабакаҳои мухобиротии Эрон роҳ ёфтааст. Ба ҳамин тариқ хароҷоти “Мусод”-ро аз ҳисоби бонкҳои эронӣ таъмин карда, маълумоти Постбонки Эронро дар бораи давр задани таҳримҳо дар ихтиёри Исроил қарор дод; дар ноябри соли 2011 бо дастури “Мусод” файлеро дар системаи маркази мухобироти мушакии Бедгана нест кард, ки чанд дақиқа пас дар он ҷо инфиҷор рух дод ва сардори барномаи мушакии Эрон Ҳасан Теҳронимуқаддам кушта шуд; ва ба расондани серверҳои олудаи IBM ба маркази ҳастаии Натанз кумак кард. Яке аз амалиётҳое, ки ӯ иддао дорад вайрон кардааст, дар Тоҷикистон буд. Шахсияти Киё ва иддаоҳои ӯ аз ҷониби манбаи мустақил тасдиқ нашудаанд вале ин харобкориҳо дар Эрон иттифоқ уфтодаанд.

Azda TV бахши марбут ба Тоҷикситони  ин ривоятро бо сабтҳои расмӣ, бойгонии хабарҳо ва ҳуҷҷатҳои таҳримҳо санҷид.

Бозёфтҳои асосӣ

  • . Номҳо, мансабҳо ва санаҳое, ки “Эрон Интернешнл” дар бораи Тоҷикистон овардааст, дурустанд.
  • . Ду мактуби нашршуда пружаи телефонро тасдиқ мекунанд, вале аз Эрон ва Постбонк ёд намекунанд.
  • . Иддао дар бораи Постбонк, Қувваи Қудс ва дипломати тоҷик ба як манбаи беном такя дорад.
  • . Дар матбуоти соли 2012 дар бораи ин созишнома хабаре ёфт нашуд.
  • . Бобак Занҷонӣ дар Душанбе бонк, ширкати ҳавопаймоӣ ва автовокзал дошт, вале ҳукумат инро рад мекунад.

Чаро Тоҷикистон ва чаро Постбонк?

Тирамоҳи соли 2011 таҳримҳои байналмилалӣ интиқоли пулро аз Эрон мушкил карда буданд. Ба гуфтаи Киё, Муҳиббиён аз Постбонки Эрон ба ӯ гуфта, ки Сипоҳи Қудс барои барои даврзадани таҳримҳо ва фаолиятиҳои худ роҳи нав меҷӯяд. Киё суханони ӯро чунин нақл мекунад: “Ҳоҷӣ Қосим бовар дорад, ки кишварҳои Осиёи Марказӣ ба сабаби нуфузи Русия камтар зери заррабини кишварҳои ғарбӣ қарор доранд ва ба сабаби фасоди идорӣ дар баъзе аз онҳо қонунҳоро осонтар давр задан мумкин аст”.

Нақша аз ду бахш иборат буд. Як ширкати хусусии эронӣ бо сармояи 2 миллион долларӣ дар деҳоти Тоҷикистон 5 000 телефони бесими GSM насб мекард. Дар иваз Тоҷикистон ба он имтиёзи 25-солаи таъсиси “Постбонки Тоҷикистон”-ро бо сармояи 5 миллион доллар медод. Ба гуфтаи Киё, бонк бояд “масири боэътимоди интиқоли пул аз Эрон ба Осиёи Марказӣ” мешуд. Лоиҳаи телефон пӯшиши он буд.

Тибқи ривоят, вазири алоқаи Эрон Ризо Тақипур гуфтааст, ки Аҳмадинажод мехост ҳангоми сафари Наврӯзии соли 2012 дар Душанбе лоиҳаи эрониро ифтитоҳ кунад ва Тоҷикистон аллакай барои тасиси Постбонк розӣ шуда буд. 23-юми апрели 2012, ба гуфтаи Киё, ӯ ва Муҳиббиён дар Душанбе бо Матлубхон Давлатов муовини вақти Сарвазири Тоҷикистон ва Бег Зуҳуров созишнома имзо карданд.

Исроил, Озарбойҷон ва баста шудани лоиҳа

Ба гуфтаи Киё, пружаи Душанбе танҳо масъалаи пул набуд. У нақл мекунад, ки Сулаймонӣ яке аз ҳадафҳои онро “дастгирии мухолифон дар Ҷумҳурии Озарбойҷон дар баробари гароиши ҳукумати Алиев ба Исроил” номидааст.

Киё иддао мекунад, ки бо дастури “Мусод” иҷрои пружаро бо баҳонаи набуди маблағ ба таъхир андохт, то “Мусод” роҳи бастани онро ёбад. Сипас, ба гуфтаи ӯ, Озарбойҷон аз лоиҳа огоҳ шуд, ба ҳукумати Тоҷикистон фишор овард, ки Постбонкро бандад ва мавқеи Русияро, ки пештар ба ин пружа розӣ буд, низ тағйир дод ва дар наҳоят ин пуружаи калони бокии Эрон дар Тоҷикстон бо дахолати Исроил ноком монд.

Ин нақши Исроил, Озарбойҷон ва Русия танҳо ба ривояти Киё такя дорад. Дар гузориш ҳуҷҷате нест, ки онро тасдиқ кунад ва Боку, Душанбе ва Маскав дар ин бора шарҳе надодаанд.

Киҳо дар лоиҳа ном бурда шудаанд?

Иддаоҳо дар бораи нақши ин ашхос аз “Эрон Интернешнл” аст. Маълумот дар бораи карераи онҳо аз сарчашмаҳои боз гирифта шудааст.

. Матлубхон Давлатов, ки ба гуфтаи Киё созишномаро аз ҷониби Тоҷикистон имзо кардааст, иқтисодчӣ аз Данғара аст. у солҳои 2010–2012 Дастгоҳи иҷроияи Президентро роҳбарӣ кард ва аз январи 2012 то ноябри 2013 муовини аввали сарвазир буд.

. Бег Сабур (Зуҳуров), ки мактуби 28-уми апрели 2012 бо имзои ӯст, солҳо Хадамоти алоқа ва шӯрои “Тоҷиктелеком”-ро роҳбарӣ кард. Ӯ барои бастани сомонаҳои хабарӣ ва Фейсбук машҳур аст ва соли 2014 номашро иваз кард. Ва ҳамчунин писари ӯ домоди Эмромалӣ Раҳмон мебошад.

Аз ҷониби эронӣ, ба гуфтаи Киё, лоиҳаро Қосим Сулаймонӣ, фармондеҳи Сипоҳи Қудс, ки январи 2020 дар ҳамлаи ҳавоии ИМА дар Бағдод кушта шуд, тарҳрезӣ кардааст. Бахши техникиро Ризо Тақипур, вазири алоқаи ҳукумати Аҳмадинажод (2009–2012), ба ҷой оварданӣ буд. Маблағро Муҳиббиён аз Постбонки Эрон, ки декабри 2011 ба рӯйхати таҳримҳои ИА ворид шуд ва Бобак Занҷонӣ таъмин мекарданд. Занҷонӣ декабри 2013 дар Эрон ҳабс шуд ва соли 2016 ба қатл маҳкум гардид ва ахиран ҳукми эъдомаш лағв ва ба фаъолияти тиҷорӣ машғул гаштааст ва ахиран бо Ҳасан Саъдулозода бародар зани Эмомали Раҳмон ва мудири Ориёнбанк дар Теҳрон дидор дошт.

Комил Мирзоевро Киё дипломати тоҷик дар Теҳрон меномад. Azda TV дар интернет ва сомонаи Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон бо ин ном наёфт.

Мактубҳо

“Эрон Интернешнл” нусхаи ду мактубро нашр кардааст. Онҳо лоиҳаи телефонро тасдиқ мекунанд, аммо дар ҳеҷ яке аз онҳо аз Эрон, Постбонк ё маблағ ёд нашудааст. Аслияти онҳо мустақилона тасдиқ нашудааст.

28-уми апрели соли 2012, Хадамоти алоқа, имзои “Zuhurov B.S., Chairman”.

Хадамот аз ширкати номаш пӯшида барои “мулоқот дар сатҳи баланд” сипос мегӯяд ва онро ба бастани аҳднома бо ҶСК “Тоҷиктелеком” барои хариди “телефонҳои собити бесими GSM (800/1900 МГц)” даъват мекунад. Сана ва рақами мактуб ҷойҳои ҳамдигарро иваз кардаанд. Шабакаҳои GSM-и Тоҷикистон дар басомадҳои 900/1800 МГц кор мекунанд.

20-уми феврали соли 2012, ширкати “Мубин Тиҷорат” (минтақаи озоди Анзалӣ).

Директор “Маҳмуд Қоиммақомӣ” “Комил Мирзоев”-ро аз 20-уми феврал то 28-уми августи соли 2012 мушовири “лоиҳаҳои Тоҷикистон” таъин мекунад. Ба гуфтаи Киё, “Қоиммақомӣ” номи сахтаи худи ӯ буд.

“Эрон Интернешнл” инчунин аз мактуби 26-уми апрели соли 2012 дар бораи “мухолифат надоштан” ба Постбонк ёд мекунад, аммо онро нашр накардааст.

Созишномае, ки ҳеҷ кас дар борааш нанавишт

Azda TV дар матбуоти соли 2012 дар бораи созишномаи 23-юми апрел хабаре наёфт. Мо тамоми бойгонии рӯзмарраи расонаҳои тоҷикӣ, русӣ ва форсиро аз 20-уми апрел то 10-уми майи 2012 (тақрибан 560 мавод)-ро баррасӣ кардем ва дар расонаҳои дигари тоҷикиву эронӣ ҷустуҷӯи маҳдуд ба сана бурдем.

Хабари наздиктарин аз 30-юми майи 2012 аст, ки гуфта мешавад: Эрон ва Тоҷикистон дар Теҳрон панҷ созишнома, аз ҷумла дар соҳаи “алоқа”, имзо карданд. Тафсилот нашр нашудаанд ва маълум нест, ки он бо иддаои “Эрон Интернешнл” рабт дорад ё на.

Лоиҳаи пинҳонӣ, ки баъдан бекор шудааст, мумкин аст ҳеҷ гоҳ эълон нашуда бошад. Бинобар ин, хомӯшии матбуот далели набудани созишнома нест, вале онро тасдиқ ҳам намекунад.

Тоҷикистон: роҳи давр задани таҳримҳо?

Иддаои “Эрон Интернешнл” хабари наве нест. Зиёда аз даҳ сол аст, ки номи Тоҷикистон дар парвандаҳои давр задани таҳримҳои зидди Эрон ва баъдтар Русия меояд.

  • . Соли 2013 FATF Тоҷикистонро барои яке аз заифтарин қонунгузориҳо зидди пулшӯӣ танқид кард. Индекси “Базел” кишварро дар байни 149 кишвар дар ҷои 4-уми аз ҷиҳати осебпазирии молӣ гузошт. Як масъули ғарбӣ гуфт: “Мо бовар дорем, ки ӯ [Занҷонӣ] Тоҷикистонро барои пулшӯии пули нафти Эрон истифода мебарад”.
  • . Апрели соли 2013 ИМА “Kont Investment Bank”-и Душанберо ҳамчун қисми шабакаи Занҷонӣ таҳрим кард.
  • . Ноябри соли 2025 Иттиҳоди Аврупо “Спитамен Бонк”, “Душанбе Сити Бонк” ва “Коммерсбонк”-ро барои кумак ба давр задани таҳримҳои зидди Русия таҳрим кард. Дар апрели 2026 пас аз гуфтугӯ бо Душанбе таҳрим бекор шуд.
  • . Аз августи соли 2026 Тоҷикистон бо Эрон масъалаи ворид кардани фаровардҳои нафтӣ, аз ҷумла сӯзишвории дизелӣ, сӯзишвории авиатсионӣ ва нафти хомро баррасӣ кардаанд. Расонаи “Спутник Тоҷикистон” бо такя ба Вазорати энергетика ва захираҳои оби кишвар аз 25-уми сентябри соли ҷорӣ хабар дод, ки аллакай маҳмулаи аввалини нафтии Эрон вориди Тоҷикистон гашт. Вале худи ин ниҳод дар ин бора чизе нагуфтааст. Ин ҳам дар ҳолест, ки ИМА бо таҳримҳои дуюмдарҷа таҳдид мекунад.

Дар чунин ҳолатҳо одатан ҳамаи бонкҳо ё ширкатҳои хос таҳрим гаштаанд, аммо ИМА ва ИА ҳеҷ гоҳ давлати Тоҷикистон, Бонки миллӣ ё мансабдорони онро барои давразадани таҳримҳо ба нафъи Эрон ё Русия таҳрим накардаанд. Дар дигар кишварҳо бонкҳои давлатӣ ва масъулон барои даврзадани таҳримзо ва пулшӯӣ таҳрим шудаанд. Сабаби ин ҳама гузашти ИМА ва Аврупо ба Тоҷикистон маълум нест. Тафсирҳои эҳтимолӣ – аҳамияти амниятии марз бо Афғонистон, андозаи хурди иқтисод ва ё доштани лоббии қавӣ дар Вашингтон ва Брюссел – ҳеҷ яке исбот нашудааст. Соли 2013 ҳомиёни ҳуқуқ гуфта буданд, ки сафорати ИМА аз танқиди ҳукумати Тоҷикистон дурӣ меҷуст.

Империяи Занҷонӣ дар Душанбе

Бобак Занҷонӣ, ки пеш аз ҳабсаш дар Эрон дар декабри соли 2013 сарвати худро тақрибан 14 миллиард доллар арзёбӣ мекард, дар Душанбе тиҷораташро зери бренди “КОНТ ГРУП” роҳандоҳзӣ карда буд. ИА (декабри соли 2012) ва ИМА (апрели соли 2013) ӯро барои кумак ба интиқоли пули нафти Эрон таҳрим карданд.

Маркази ин гурӯҳ “Kont Investment Bank” дар кӯчаи Бухоро 43-и Душанбе буд. Соли 2011 онро ширкати туркии Занҷонӣ “Kont Kozmetik” харид, вале соли 2013 ИМА бонкро таҳрим кард.

Бонк молики шир “Asian Express Airline” буд, ки иҷозатномаи фаъолият дарёфт кард, вале ҳаргиз иҷозати парвоз нагирифт. Ширкати ҳавопаймоӣ, дар навбати худ, соҳиби автовокзали “Asia Express Terminal” буд, ки 12-уми марти соли 2013 бо иштироки Президент Раҳмон ифтитоҳ шуд. Таксии “Asia Express” ҳам бахше аз моликияти гурӯҳ буд.

Ин корхонаҳо зери “Холдинг Конт Групп Тоҷикистон” буданд, ки аз рӯи хабарҳо Занҷонӣ таъсис дода буд. Дар холдинг инчунин “Kont Tourism” ва “Конт таъминот” дохил буданд. Илова бар ин, дар бораи гипермаркет ва тиҷорати сохтмонии ӯ дар Душанбе хабар дода шудааст, аммо номҳои онҳо зикр нашудаанд ва тасдиқ нашудаанд.

Соли 2014 вазири нафти Эрон Бежан Зангана гуфт, ки Занҷонӣ зиёда аз 2,7 миллиард долларро ба “бонки қалбакӣ” дар Тоҷикистон гузарондааст. Бонки миллии Тоҷикистон инро рад кард ва ҳуҷҷатеро, ки Занҷонӣ ба парлумони Эрон нишон дод, қалбакӣ хонд. Январи соли 2015 раиси Кумитаи сармоягузорӣ Қодир Қосим гуфт, ки Занҷонӣ “дар Тоҷикистон молу мулк надорад” ва дар кушодани автовокзал танҳо меҳмон буд.

Ҳукумати Эрон ва Тоҷикистон, Хадамоти алоқа, ҶСК “Тоҷиктелеком”, Вазорати корҳои хориҷӣ, Матлубхон Давлатов ва Бег Сабур шарҳ дархост кард, то лаҳзаи нашри ин матлаб мақомоти тоҷик ба ин дархости Эрон посух надоданд.

Дидори ҷосуси “Мусод” ва Муҳсин Муҳиббиён, мудири вақти “Постбонк”-и Эрон бо Бек Сабур, раиси Хадамоти алоқаи Тоҷикистон дар Душанбе – 3-уми майи соли 2012

Azda TV ҳар ду нусхаи гузориши “Эрон Интернешнл”-ро хонд ва онро бо бойгонии хабарҳои солҳои 2012–2015, сабтҳои Вазорати молияи ИМА ва сомонаи Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон (ба шумули нусхаҳои бойгонишудаи солҳои 2010–2014) муқоиса кард. Мактубҳо аз гузориши “Эрон Интернешнл” гирифта шудаанд ва аслияти онҳо мустақилона тасдиқ нашудааст.

Пурсишҳои бе посух

Хонандаи гиромӣ! Оё 23-юми апрели соли 2012 дар Душанбе созишномае воқеан имзо шуда буд? Оё ҳукумати Тоҷикистон медонист, ки “Постбонк” метавонад ба роҳи интиқоли пулҳои Сипоҳи Қудс табдил ёбад? Комил Мирзоев кист? Ва чаро ҳамаи ин то имрӯз пинҳон мондааст?

Агар шумо дар бораи ин лоиҳа, “Постбонк” ё фаъолияти Бобак Занҷонӣ дар Тоҷикистон маълумот ё ҳуҷҷате доред, ки ин иддаоҳоро тасдиқ ё рад мекунад, лутфан онро ба суроғаи Azda TV фиристед. Мо махфияти манбаъҳоро ҳифз мекунем.

Рушди иқтисоди Тоҷикистон дар соли 2026 нисбат ба кишварҳои ҳамсоя сусттар хоҳад буд

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Бино ба гузориши нави Конфронси савдо ва рушди Созмони Милали Муттаҳид (UNCTAD) бо номи “Trade and Development Report 2026“, ки рӯзи 9-уми октябр нашр шудааст, иқтисоди Тоҷикистон дар соли ҷорӣ метавонад 6,6 дарсад рушд кунад.

Тибқи ин пешгӯӣ, дар байни се кишвари Осиёи Марказӣ, рушди иқтисоди Қирғизистон дар соли ҷорӣ 8,8 дарсад ва Узбекистон 7,9 дарсад пешбинӣ мешавад.

Ҳамин тариқ, суръати пешбинишудаи рушди иқтисоди Тоҷикистон аз нишондиҳандаи Қирғизистон 2,2 дарсад ва аз нишондиҳандаи Узбекистон 1,3 дарсад камтар мебошад.

Бо вуҷуди ин, пешгӯии рушди иқтисоди Тоҷикистон аз нишондиҳандаи миёнаи ҷаҳонӣ, ки “UNCTAD” онро 2,6 дарсад арзёбӣ мекунад, хеле баландтар аст.

Аммо арзёбиҳои созмонҳои байналмилалӣ ва ҳукумати Тоҷикистон дар мавриди суръати рушди иқтисоди кишвар аз ҳам фарқ мекунанд.

Ҳукумати Тоҷикистон рушди иқтисодро дар соли 2026 дар сатҳи 8,5 дарсад пешбинӣ кардааст. Вале тибқи маълумоти нашркардаи “Азия-Плюс”, барои Тоҷикистон Бонки рушди Авруосиё рушди 8,3-дарсадӣ, Бонки аврупоии таҷдид ва рушд 7,9 дарсад ва Бонки осиёии рушд 7,3 дарсадро пешгӯӣ кардаанд.

Дар ҳамин ҳол, Бонки ҷаҳонӣ рушди иқтисоди Тоҷикистонро 6,5 дарсад ва Хазинаи байналмилалии асъор 6 дарсад арзёбӣ кардаанд.

Тафовути пешгӯиҳо метавонад ба усулҳои ҳисоб ва фарзияҳои гуногун дар бораи рушди минбаъдаи иқтисод вобаста бошад. Ҳукумат натиҷаҳои интизоршавандаи барномаҳои давлатии сармоягузорӣ, рушди саноат, энергетика ва инфрасохторро ба назар мегирад.

Созмонҳои байналмилалӣ бошанд, омилҳои берунаро низ арзёбӣ мекунанд. Аз ҷумла, вазъи иқтисодии кишварҳои шарики тиҷоратии Тоҷикистон, ҳаҷми интиқоли маблағҳои муҳоҷирон, нархи ҷаҳонии ашёи хом ва арзиши молҳои воридотӣ метавонанд ба рушди иқтисоди кишвар таъсир расонанд.

Тибқи гузориши “UNCTAD“, суръати рушди иқтисоди ҷаҳонӣ дар соли 2026 то 2,6 дарсад коҳиш меёбад. Ин ҳам дар ҳолест, ки соли 2025 ин нишондиҳанда 2,9 дарсадро ташкил дода буд.

Ин созмон рушди иқтисоди кишварҳои рӯ ба рушдро дар соли ҷорӣ ба ҳисоби миёна 4 дарсад пешбинӣ мекунад. Соли гузашта суръати рушди ин гурӯҳи кишварҳо 4,7 дарсад буд.

Бо вуҷуди сустшавии рушди иқтисоди ҷаҳонӣ, тибқи пешгӯии “UNCTAD“, ҳаҷми воқеии тиҷорати байналмилалии молу хизматрасониҳо дар соли 2026 тақрибан 4 дарсад афзоиш меёбад.

Осиё ҳанӯз ҳам яке аз муҳаррикҳои асосии рушди иқтисоди ҷаҳонӣ боқӣ монда, ба арзёбии “UNCTAD“, дар соли 2026 тақрибан 59 дарсади афзоиши умумии иқтисоди ҷаҳонӣ ба кишварҳои ин минтақа рост меояд.

Дар байни кишварҳои Осиё, ба ғайр аз Қирғизистон ва Узбекистон, рушди иқтисоди Ҳиндустон 7,3 дарсад, Муғулистон 7 дарсад, Индонезия 5,2 дарсад, Чин 4,5 дарсад ва Ветнам 7,8 дарсад пешбинӣ шудааст.

“UNCTAD” таъкид мекунад, ки дурнамои иқтисоди ҷаҳонӣ зери таъсири танишҳои геополитикӣ, болоравии нархи захираҳои энергетикӣ ва тағйирот дар тиҷорати байналмилалӣ қарор дошта, маҳдудияти дастрасӣ ба технологияҳо, маблағгузорӣ ва бахшҳои ояндадори бозори ҷаҳонӣ низ барои кишварҳои рӯ ба рушд мушкилоти иловагӣ эҷод мекунад.

“UNCTAD” ниҳоди Созмони Милали Муттаҳид дар соҳаи савдо ва рушд буда, соли 1964 таъсис ёфтааст. Созмон таҳқиқоти иқтисодӣ анҷом медиҳад, омор ва пешгӯиҳоро нашр мекунад ва ба кишварҳо оид ба рушди савдо, сармоягузорӣ, молия ва технология тавсияҳо пешниҳод менамояд.

123...795саҳифаи 1 аз 795