Хона блог

Ҷосусӣ тавассути реклама: дастгоҳҳои “Ал-Ҷазира” ҳадаф қарор гирифтанд

0

Пажӯҳишгоҳи Citizen Lab ошкор кардааст, ки рекламаҳои интернетӣ барои олуда кардани дастгоҳҳои кормандони “Ал-Ҷазира” ба ҷосусафзор истифода шудаанд.

Тибқи гузориши Citizen Lab-и Донишгоҳи Торонто, ки 15-уми октябр нашр шуд, солҳои 2024–2025 дастикам 45 дастгоҳи кормандони шабакаи байналмилалии “Ал-Ҷазира” ҳадафи ҳамла қарор гирифтаанд. Таҳлили сабтҳои шабакавӣ ва намунаи нармафзори зараровар ба муҳаққиқон имкон додааст, олудашавии дастгоҳҳоро тавассути реклама тасдиқ кунанд.

Пажӯҳишгарон ин ҳамлаҳоро бо эътимоди баланд ба ҷосусафзори ширкати исроилии “Candiru” нисбат медиҳанд, ки ҳоло бо номи “Integrity Labs” фаъолият мекунад. “Candiru” соли 2021 аз ҷониби Вазорати тиҷорати Амрико ба феҳристи маҳдудиятҳои содиротӣ ворид шуда буд. Мақомоти амрикоӣ он замон ширкатро ба таҳияи абзорҳое муттаҳам карданд, ки барои назорати намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ истифода мешуданд.

Ҳамлае, ки пахши пайванд (линк)-ро талаб намекунад

Citizen Lab ин шеваро AdFection номидааст. Ба гуфтаи муҳаққиқон, ин нахустин тасдиқи оммавии фаннии паҳн кардани ҷосусафзори тиҷоратӣ тавассути рекламаи ҳадафнок бо усули «zero-click» — бе клик мебошад.

Дар чунин ҳамла корбар аслан пайванди шубҳанокеро пахш намкунад, ё файлеро зеркашӣ намекунад ва ё замимаеро боз намекунад. Танҳо намоиши рекламаи сомона ё барномае дар экрани дастгоҳ метавонад барои оғози ҳамла кофӣ бошад.

Гуфта мешавад, ҳамлагарон аз низоми музоядаи худкори реклама — Real-Time Bidding (RTB) — истифода кардаанд. Ин низом дар камтар аз як сония муайян мекунад, ки кадом реклама ба корбар нишон дода шавад. Танҳо намоиши реклама маълумоте чун нишонии IP, хусусиятҳои дастгоҳ ва шиносаҳои таблиғотии қурбониро мушаххас мекунад. 

Тибқи таҳқиқот, ширкати исроилии Discover-Tech, ки худро таъминкунандаи хидматҳои рекламавӣ муаррифӣ мекунад, ба воситаи платформаҳо ва шарикони худ дар шабакаҳои бузурги реклама, аз ҷумла Google, Yandex ва Beeswax, реклама ҷойгир мекардааст.

Платформаи дигари он — Controlium — имкон медодааст, дастгоҳҳои мушаххас аз рӯйи шиносаи таблиғотӣ, шиносаи браузер ё нишонии IP барои пайгирӣ ва ҳамла интихоб шаванд.

Реклама чӣ гуна ҷосусафзорро мерасонд?

Рекламаҳои Discover-Tech рамзи дарунсохте доштаанд, ки ҳангоми намоиш ба сервери ширкат пайваст мешавад. Сервер бо истифода аз маълумоти дастгоҳ муайян мекунад, ки оё он бояд ҳадафи ҳамла қарор гирад ё на.

Агар дастгоҳ интихоб шавад, сервер метавонад рамзи иловагии JavaScript фиристад ва занҷираи ҳамларо оғоз кунад. Дар дастгоҳҳои олудашудаи “Ал-Ҷазира” муҳаққиқон пайдарпайии мушаххасро мушоҳида кардаанд: аввал пайвастшавӣ ба зерсохтори Discover-Tech, сипас ба сервери санҷиши Candiru ва дар ниҳоят ба сервери идоракунии ҷосусафзор.

Дар ин раванд корбар метавонад танҳо сомона ё барномаи маъмулии худро истифода барад, вале аз ҳамла умуан огоҳ намешавад.

Миқёси фаъолият: миллиардҳо сабт ва ҳазорон сомона

Пажӯҳишгарон қариб чор миллиард сабти музоядаҳои рекламавиро таҳлил кардаанд. Ин маълумот нишон медиҳад, ки дар давоми чор моҳ рекламаҳои дорои рамзҳои ҳамлагар дар беш аз 75 ҳазор барномаи Android ва iOS ва 120 ҳазор сомона намоиш дода шудаанд.

Дар миёни барномаҳои зикршуда Viber, MX Player, Lark Player, Opera Mini, Snap VPN ва Truecaller низ ҳастанд.

Ба гуфтаи муҳаққиқон, на ҳамаи намоиши чунин реклама маънои олуда шудани дастгоҳҳо ё ҳамкории таҳиягарони ин барномаҳоро бо ҳамлагарон дорад. Ҷосусафзор ба дастгоҳҳои интихобшуда равона мешавад ва барои корбарони дигар низ ҷамъоварии маълумот ва пайгирӣ имконпазир мебошад.

Нишонаҳои намоиши ин рекламаҳо дар шабакаҳои марбут ба НАТО, Созмони Милали Муттаҳид, Парлумони Аврупо ва Комиссияи Аврупо, инчунин мақомоти давлатӣ ва зерсохторҳои муҳим дар беш аз 20 кишвар мушоҳида шудаанд.

Таҳқиқоти ҳамзамони ширкати амнияти рекламавии “Confiant” низ нишонаҳои намоиши чунин рекламаҳоро дар шабакаҳои марбут ба Вазорати дифои Амрико, Агентии байналмилалии нерӯи атомӣ ва Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ пайдо кардааст. Вале, гуфта нашудааст, ки ин бозёфтҳо дастгоҳҳои ҳамаи ин ниҳодҳоро ба ҷосусафзор олуда кардаанд.

Citizen Lab мегӯяд, нишонаҳои рекламаҳоро дар шабакаҳои расонаҳои дигари байналмилалӣ низ ёфтааст ва таҳқиқи ин ҳолатҳо идома дорад.

Ҷосусафзор ба чӣ дастрасӣ пайдо мекунад?

Тибқи маълумоти таҳқиқот, ҷосусафзор метавонад ба доираи васеи маълумоти дастгоҳи олудашуда дастрасӣ пайдо кунад. Аз ҷумла, паролҳои захирашуда, маълумоти браузер, ҳуҷҷатҳо, почтаи электронӣ ва маълумоти барномаҳои паёмрасон барояш дастрас мешаванд.

Он ҳамчунин имкони сабти пахши тугмаҳои клавиатура, гирифтани тасвири экран ва фаъол кардани фосилавии микрофону камераро дорад.

Ҳатто истифодаи паёмрасони рамзгузоришуда дар сурати олуда шудани худи дастгоҳ муҳофизати комил намешавад: маълумот метавонад ҳангоми намоиш дар экран ё ворид кардани он дастрас шавад.

Ширкатҳои рекламавӣ чӣ чора андешиданд?

Тибқи иттилои манбаъ, пас аз огоҳ шудани ширкатҳо аз натиҷаҳои таҳқиқот, чанде аз онҳо дастрасии Discover-Tech-ро маҳдуд карданд. Қисме аз ин чораҳо дар аввали октябр, пеш аз нашри оммавии гузориш, андешида шудааст.

Google дастрасии ширкатро ба платформаҳои биржаи рекламавии худ қатъ кардааст. Beeswax онро аз платформаи хариди реклама хориҷ намуда, Vungle, ки ба Liftoff тааллуқ дорад, дастрасиро то анҷоми санҷиш боздошт ва Eskimi ҳисобҳои корбариву доменҳои марбут ба ширкатро масдуд кардааст.

Созмони соҳавии IAB Europe низ Discover-Tech-ро аз феҳристи таъминкунандагони реклама хориҷ кардааст.

Ҳушдор барои расонаҳои мустақил

Баъд аз нашри ин гузориш бархе коршиносон ҳушдор медиҳанд, ки шабакаи бузурге мисли “Ал-Ҷазира” аз чунин ҳамла эмин намонд, пас хабарнигорон ва расонаҳои хурд бояд ҳушёр бошанд чун онҳо низ дар хатаранд. 

Коршиносони амнияти рақамӣ тавсия медиҳанд, рӯзноманигорон ва дар умум тамоми корбарон танҳо бо накушодани “пайвандҳои шубҳанок” иқтифо накунанд. Чун дар ҳамлаҳои AdFection танҳо намоиши реклама метавонад роҳи расондани ҷосусафзор бошад.

Барои рӯзноманигорон чунин ҳамла на танҳо хатари аз даст рафтани маълумоти шахсӣ, балки эҳтимоли фош шудани манбаъҳои махфӣ, мукотиба ва маводи таҳқиқотиро ба миён меорад.

Тавсияҳои асосие, ки коршиносон медиҳанд:

. агар дар хатар бошед, дар iPhone “Ҳолати қуфл” (Lockdown Mode)-ро фаъол кунед.

. абзори бастани таблиғ насб кунед;

. шиносаи таблиғотии гӯширо пок ё хомӯш кунед;

. гӯшӣ ва барномаҳоро пайваста навсозӣ кунед;

. аз барномаҳои ройгони пуртаблиғ ва VPN-ҳои ношинос дурӣ ҷӯед;

Тифли дуздидашударо баъди панҷ рӯз пайдо карданд

0

Мақомоти Тоҷикистон мегӯянд, навзоде, ки шаби 11-уми октябр аз як таваллудхона дар Душанбе ғайб зада буд, “сиҳату саломат” пайдо шудааст. Дар бораи шароити пайдо шудани кӯдак ва эҳтимоли боздошти гумонбарон то ҳол маълумоти расмӣ нашр нашудааст.

Раёсати корҳои дохилии шаҳри Душанбе рӯзи 16-уми октябр хабар дода, ки кормандони ин ниҳод дар натиҷаи “маҷмуи чорабиниҳои оперативӣ-ҷустуҷӯӣ” кӯдакро пайдо кардаанд.

Мақомот гуфтаанд, ҷузъиёти ҳодиса, ки боиси “паҳн шудани ҳар гуна гумону тахминҳо ва нигаронии аҳли ҷомеа” шудааст, ба зудӣ ба таври муфассал шарҳ дода хоҳад шуд.

Дар ҳамин ҳол “Asia-Plus” бо нашри акси ин навзод хабар дода, ки 16-уми октябр, модар ва тифлро аз зоишгоҳи №1-и шаҳри Душанбе ба хона рухсат шуда, вазъи саломатии ӯ хуб буда, ҳоло ҳамроҳи падару модараш дар хона қарор дорад”.

Ёдовар мешавем, ки Мавзуна Акрамова, сокини 19-солаи ноҳияи Нуробод, рӯзи 11-уми октябр фарзанди нахустини худро солим ба дунё оварда, аммо чанд соат баъд, тақрибан соати 01:00-и шаб, маълум шудааст, ки навзод дар шуъбаи таваллудхона нест.

Наздикони оила навореро ба расонаҳо фиристода буданд, ки дар он зани ниқобпӯше дар либоси сабзи монанд ба либоси кормандони тозакунандаи таваллудхона дида мешуд, ки кӯдаки навзодро дар даст дошта, аз назди таваллудхона бошитоб дур мешавад.

Хешовандони кӯдак фаъолияти кормандони муассисаи тиббиро мавриди интиқод қарор дода, гуфта буданд, ки чунин ҳодиса натиҷаи беэҳтиётӣ ва сустии назорат будааст.

Ҳоло маълум нест, ки кӯдак кай ва дар куҷо пайдо шудааст, ӯ чӣ гуна аз таваллудхона берун бурда шудааст ва дар ин робита касе боздошт ё гумонбар шудааст ё на. Наздикони хонавода низ ҳоло барои шарҳи вазъ дастрас нестанд. Радиои Озодӣ мегӯяд, ки ба хонаводаи навзод дастур дода шуда буд, ки бо расонаҳо тамос нагиранд.

Мулоқот бо СБП: кадом хавфҳои иқтисоди Тоҷикистон баррасӣ шуданд?

0

Ҳайати Тоҷикистон рӯзи 13-уми октябр дар Тайланд бо роҳбарияти Сандуқи байналмилалии пул масъалаҳои сиёсати пулию қарзӣ, рушди низоми бонкӣ ва таҳкими суботи иқтисодиро баррасӣ кард. Аммо дар иттилоияи расмӣ дар мавриди хавфҳои мушаххас ва тадбирҳои коҳиши онҳо ҷузъиёте оварда нашудааст.

Ба иттилои дафтари матбуоти Бонки миллии Тоҷикистон, дар мулоқотҳо раиси Бонки миллӣ Фирдавс Толибзода ва вазири молия Файзиддин Қаҳҳорзода иштирок доштанд. Гуфтушунидҳо дар ҳошияи ҷаласаҳои солонаи СБП ва Гурӯҳи Бонки ҷаҳонӣ баргузор шуданд.

Дар мулоқот бо Бо Ли натиҷаҳои ҳамкории дуҷониба ва самтҳои асосии ислоҳоти иқтисодиву молиявӣ матраҳ гардиданд. Аз ҷумла, рушди бозори асъор, тақвияти назорати бонкӣ, идоракунии захираҳои байналмилалӣ, рақамикунонии хизматрасониҳои молиявӣ ва амнияти киберӣ баррасӣ шуданд.

Ҳамчунин, дар суҳбат бо директори департаменти Ховари Миёна ва Осиёи Марказии СБП Ҷиҳод Азур масъалаҳои таҳлилу пешгӯии иқтисодӣ, арзёбии хавфҳои низоми молиявӣ ва рақамикунонии ҳисоботдиҳӣ матраҳ шудаанд.

Вале дар хабари Бонки миллӣ нишондиҳандаҳои коҳиши хавфҳо, муҳлати иҷрои тадбирҳо ва натиҷаҳои мушаххаси музокирот оварда нашудаанд. Дар бораи қарзи нав ё созишномаи нави маблағгузорӣ низ иттилоъ дода нашудааст.

Ин ҳам дар ҳолест, ки СБП дар арзёбии худ аз 18 декабри соли 2025 дар баробари натиҷаҳои мусбати иқтисодӣ чанд осебпазирии Тоҷикистонро зикр карда буд.

Аз ҷумла, СБП интиқоли маблағи муҳоҷиронро омили дастгирии иқтисод дониста, эҳтимоли сустшавии рушди иқтисодӣ дар кишварҳои қабулкунандаи онҳоро аз хавфҳои иқтисодӣ арзёбӣ карда буд. Ин вобастагӣ барои даромади хонаводаҳо ва устувории иқтисод аҳамияти бузург дорад.

СБП дар арзёбии мазкур хавфҳои вобаста ба таҳримҳои Иттиҳоди Аврупо алайҳи се бонки Тоҷикистонро низ зикр карда буд. Аммо ин маҳдудиятҳо баъдан, тибқи иттилои Бонки миллӣ аз 24 апрели соли 2026, аз “Спитамен Бонк”, “Душанбе Сити Бонк” ва “Коммерсбонки Тоҷикистон” бардошта шуданд. 

Масъалаи дигари зикршуда пардохти нокифояи ҳаққи барқ аз ҷониби бархе истеъмолкунандагони бузурги давлатӣ буд. СБП беҳтар кардани ҷамъоварии маблағ ва боло бурдани минбаъдаи тарифҳоро то сатҳи пӯшонидани хароҷот тавсия дода буд.

Маълум нест, ки ин масъалаҳои мушаххас дар мулоқоти моҳи октябр низ баррасӣ шудаанд ё на.

Ёдовар мешавем, ки Тоҷикистон аз апрели соли 1993 узви СБП мебошад. Ин созмони молӣ ба кишвар дар самтҳои идоракунии молияи давлатӣ ва қарз, такмили маъмурикунонии андоз ва рушди бахши молиявӣ кумаки техникӣ ва машваратӣ мерасонад.

Аз тиб то сартарошхона: муҳоҷирон дар Санкт-Петербург аз кор дар чанд соҳа маҳрум шуданд

0

Дар шаҳри Санкт-Петербург барои муҳоҷироне, ки бо патент (иҷозатномаи корӣ) фаъолият мекунанд, маҳдудиятҳои нави меҳнатӣ ҷорӣ шуд. Тибқи қарори нав, онҳо то охири соли 2026 ҳаққи фаъолият дар чанд соҳаҳоро нахоҳанд дошт.

Маҳдудият ба соҳаҳои тиб ва хидматрасониҳои тиббӣ, сартарошхонаҳо ва кошонаҳои ҳусн, савдои чакана, толорҳои варзишӣ ва марказҳои солиматӣ (истироҳатгоҳҳои табобатӣ) дахл дорад. Корфармоён вазифадоранд то 15-уми декабри соли 2026 ҳайати кормандони худро ба талаботи нав мутобиқ созанд.

Ба гуфтаи мақомоти шаҳр, ҳадафи ҷорӣ кардани ин маҳдудиятҳо мубориза бо фаъолиятҳои ғайрирасмӣ мебошад.

Ин қарор ба шаҳрвандони кишварҳои узви Иттиҳоди иқтисодии Авруосиё — Беларус, Қазоқистон, Арманистон ва Қирғизистон — дахл надорад. Ҳамчунин, мутахассисони баландихтисосе, ки иҷозатномаи махсуси кор доранд, аз ин маҳдудиятҳо истисно шудаанд.

Ин бори аввал нест, ки дар Санкт-Петербург чунин маҳдудиятҳо ҷорӣ мешавад. Дар солҳои охир дар чандин минтақаи Русия қоидаҳо барои фаъолияти кории шаҳрвандони хориҷӣ сахттар карда шудаанд. Пештар дар худи Санкт-Петербург низ барои муҳоҷирон кор ба ҳайси ронандаи таксӣ ва хаткашонӣ (курьер) маҳдуд шуда буд. Ҳамчунин, минтақаҳои Тула, Новосибирск, Челябинск ва чанд вилояти дигари Русия дар баъзе соҳаҳо маҳдудиятҳои корӣ ҷорӣ карда буданд.

Сахттар шудани сиёсати муҳоҷират дар Русия махсусан ба шаҳрвандони кишварҳое таъсир мерасонад, ки узви Иттиҳоди иқтисодии Авруосиё нестанд. Тоҷикистон аз ҷумлаи ин кишварҳост ва шаҳрвандони он барои кор дар Русия маъмулан аз низоми патент истифода мекунанд. Аз ин рӯ, тағйироти нави қоидаҳои корӣ метавонад ба муҳоҷирони тоҷик, ки яке аз гурӯҳҳои бузурги коргарони хориҷӣ дар Русия мебошанд, таъсир расонад.

Бар алови маҳдудиятҳои корӣ дар ин шаҳр муҳоҷирон аз редҳои густарда хабар дода, мегӯянд, тафтишу боздоштҳо хелле пурзӯр шудааст.

Тамдиди мораторияи санҷиши соҳибкорон то соли 2029

0
Мулоқоти Раҳмон бо соҳибкорону сармоягузорон

Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дастур додааст, ки санҷиши фаъолияти соҳибкорони хурду миёна то 1-уми январи соли 2029 маҳдуд карда шавад, аммо санҷишҳои мақомоти андоз аз ин моратория истисно мебошанд. 

Раҳмонов ин тасмимро рӯзи 14-уми октябр дар мулоқот бо соҳибкорону сармоягузорон дар Душанбе эълон кардааст. Ба иддаои ӯ, ҳадаф аз тамдиди моратория пешгирӣ аз санҷишҳои беасосу такрорӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои фаъолияти соҳибкорон аст.

Ӯ ҳамчунин таъкид кардааст, ки санҷишҳо, талаб кардани ҳуҷҷатҳои иловагӣ ва даъвати соҳибкорон ба мақомоти давлатӣ бояд танҳо дар ҳолатҳои пешбиникардаи қонун ва дар сурати мавҷуд будани асосҳои ҳуқуқӣ анҷом дода шаванд.

Раисҷумҳури худкома инчунин хабар додааст, ки дар қонунгузории кишвар барои соҳибкорону сармоягузорон беш аз 240 навъи кафолату имтиёз, аз ҷумла зиёда аз 110 имтиёзи андозиву гумрукӣ пешбинӣ шудааст, аммо маълум нест ин кафолату имтиёзҳо то куҷо дар воқеият амалӣ мешаванд.

Ин бори аввал нест, ки мақомоти Тоҷикистон маҳдуд кардани санҷишҳои соҳибкоронро эълон мекунанд. Мораторияи қаблӣ бо фармони президент аз 10-уми январи соли 2025 ҷорӣ шуда, то 1-уми январи соли 2027 амал мекард. Аммо баъзе соҳибкорон баъдан аз дахолати мақомоти давлатӣ ба фаъолияти худ шикоят карда буданд.

Ҳамзамон Раҳмонов дар мулоқот бо соҳибкорон гуфтааст, ки ҳоло дар Тоҷикистон 395 ҳазор субъекти соҳибкорӣ фаъолият дошта, шумораи онҳо нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 20 ҳазор зиёд шудааст. Ҳадафи ҳукумат то соли 2030 расонидани шумораи субъектҳои соҳибкорӣ ба ҳадди ақал 500 ҳазор мебошад.

Аммо, бино ба маълумоте, ки Asia-Plus моҳи феврали соли 2024 нашр карда буд, дар соли 2023 фаъолияти 21,5 ҳазор соҳибкор, аз ҷумла 20,5 ҳазор соҳибкори инфиродӣ ва 982 шахси ҳуқуқӣ қатъ шудааст. Ҳамзамон, дар ҳамон сол 33,1 ҳазор соҳибкори нав ба қайд гирифта шуда буд.

Дар нуҳ моҳи соли 2025 бошад, тибқи маълумоти Агентии омори назди Президенти Тоҷикистон, фаъолияти 18 ҳазору 818 субъекти хоҷагидорӣ қатъ шудааст. Аз ин шумора 18 ҳазору 41 субъект соҳибкорони инфиродӣ ва 777 субъект шахсони ҳуқуқӣ буданд.

Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2024, ки 15 ҳазору 188 субъект барҳам дода шуда буд, ин нишондиҳанда дар нуҳ моҳи соли 2025 тақрибан 24 дарсад зиёд шуда буд. Аммо, тавре баъзе аз соҳибкорон мегӯянд, аз сабабҳои асосии қатъи фаъолияти соҳибкорони хурд, ин надоштани имтиёз, тафтишҳои аз ҳад зиёд, ҷаримаҳои ҳангуфт ва чанд навъи андоз мебошад.

Агентии омори кишвар сабаби қатъ кардани фаъолияти ҳазорҳо соҳибкорро баён накардааст. Вале, баъзе аз соҳибкорон мегӯянд, аз сабабҳои асосии қатъи фаъолияти соҳибкорони хурд, ин надоштани имтиёз, тафтишҳои аз ҳад зиёд, ҷаримаҳои ҳангуфт ва чанд навъи андоз мебошад.

Аммо дида мешавад, ки дар муқобили соҳибкорони хурд, мақомот, бахусус раисҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон ба соҳибкорони наздик ба худаш имтиёзҳое медиҳад, ки хеле бузурганд.

Тибқи натиҷаҳои пурсиши корхонаҳо дар соли 2024, ки Бонки ҷаҳонӣ анҷом додааст ва 364 корхонаро фаро гирифта буд, 29,4 дарсади пурсидашудагон меъёрҳои андозро монеаи асосии фаъолияти худ номида, барои 14,8 дарсад дастрасӣ ба маблағгузорӣ мушкили асосӣ будааст.

Ҳамчунин 12,6 дарсади корхонаҳо таъмини нерӯи барқ ва 5,5 дарсад рақобати соҳибкорони ғайрирасмиро аз монеаҳои асосӣ донистаанд. Фасодро 4,1 дарсади пурсидашудагон ҳамчун мушкили асосӣ зикр кардаанд.

Ин натиҷаҳо ба корхонаҳои иштирокдори пурсиш дахл доранд ва наметавон онҳоро ба тамоми соҳибкорони кишвар нисбат дод. Бо вуҷуди ин, маълумот нишон медиҳад, ки мушкилоти бахши хусусӣ танҳо ба санҷишҳои давлатӣ маҳдуд намешавад ва маълум нест ин моратория то куҷо ба соҳибкорон кумак хоҳад кард ва оё он амалӣ хоҳад шуд ё на. 

Дар баробари ин, соҳибкорон бо мушкилоти дигар, аз ҷумла инҳисори баъзе соҳаҳои сердаромад, рақобати нобаробар ва робитаҳои хешутабориву ошноӣ дар тақсими имконият ва имтиёзҳои иқтисодӣ низ рӯбарӯ ҳастанд. Ба андешаи мунтақидон, чунин омилҳо барои соҳибкорони мустақил монеа эҷод карда, рушди рақобати солимро маҳдуд месозанд.

Трамп: Ҷанг бо Эрон ба зудӣ поён меёбад

0

Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, мегӯяд, ҷанг бо Эрон ба зудӣ поён меёбад, аммо муҳлати мушаххасеро эълон накард.

Ба гузориши “Ал-Арабия”, Трамп зимни суханронӣ дар иёлати Аризона гуфта, ки масъалаи Эрон ба зудӣ ҳаллу фасл мешавад ва ҷанг “хеле зуд” ба охир мерасад.

Ӯ изҳори боварӣ карда, ки бо поёни даргириҳо нархи нафт ва сӯзишворӣ ба сатҳи қаблӣ бармегардад ва бахусус бензин ҳатто аз замони пеш аз оғози ҷанг ҳам арзонтар хоҳад шуд.

Трамп гуфт, “кори Эрон ба зудӣ тамом мешавад” ва иддао кард, ки ин кишвар дигар раҳбар, нерӯи ҳавоӣ ё нерӯи дарёӣ надорад. Ӯ бо ин суханон ба хисороти сангине ишора кард, ки ба гуфтааш, Теҳрон дар ҷараёни ҷанг дидааст.

Раисҷумҳури Амрико дар шарҳи сабабҳои оғози ҷанг гуфт, Вашингтон маҷбур буд итминон ҳосил кунад, ки Эрон ба силоҳи ҳастаӣ даст намеёбад. Ӯ Эронро “таҳдиди ҷиддӣ” номид ва иддао кард, ки Теҳрон солҳо “бузургтарин ҳомии терроризм дар ҷаҳон” будааст.

Трамп ҳамчунин бе пешниҳоди далел иддао кард, ки Эрон дар сурати ба даст овардани силоҳи ҳастаӣ, дар давоми 24 соат аз он истифода мекард. Ӯ хароҷоти пешгирӣ аз дастёбии Теҳрон ба чунин силоҳро дар муқоиса бо хатарҳои эҳтимолии он “баҳои бисёр ночиз” хонд.

Ба гуфтаи Трамп, истеъмолкунандагони амрикоӣ пас аз қатъи амалиёти низомӣ шоҳиди коҳиши нархи бензин хоҳанд шуд. Бо вуҷуди ин, ӯ на санаи анҷоми амалиётро мушаххас карда ва на дар бораи шеваи расидан ба созиш бо Эрон ҷузъиёт додааст.

Ӯ таъкид карда, ки пешгирӣ аз дастёбии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ ҳамчунон яке аз ҳадафҳои асосии сиёсати Амрико дар баробари Теҳрон боқӣ мемонад.

Ин изҳорот дар ҳолест, ки Трамп чанде пеш эҳтимоли азсаргирии ҳамлаҳо ба Эронро матраҳ карда, баъдан гуфт, то интихоботи миёндавраии 3-юми ноябр ҳамла нахоҳад кард. Аммо Apnews ва Reuters бо истинод ба CNN хабар доданд, ки низомиёни Амрико истифодаи бомби ғайриҳастаии “Модари ҳамаи бомбҳо”-ро дар ҳамлаҳои эҳтимолӣ баррасӣ мекунанд.

Ба назари коршиносон, дар остонаи интихобот ва дар шароити норозигӣ аз гаронии сӯзишворӣ, ваъдаҳои поёни ҷанг ва арзоншавии бензин метавонанд барои ором кардани нигаронии интихобкунандагон низ равона шуда бошанд.

Тоҷикистон ҳамлаҳои ҳусиҳо ба Арабистони Саудиро маҳкум кард

0

Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо нашри як изҳорот рӯзи 14-уми октябр аз ҳамлаҳои ахир ба фурудгоҳҳо ва зерсохторҳои энергетикӣ дар Подшоҳии Арабистони Саудӣ, ки боиси ҳалокат ва захмӣ шудани шаҳрвандони бегуноҳ гардиданд, изҳори нигаронӣ кард.

Дар изҳорот таъкид шудааст, ки чунин ҳамлаҳо боиси шиддат гирифтани танишҳо гардида, ба талошҳои ҷомеаи байналмилалӣ барои таъмини сулҳу субот дар минтақаи Ховари Миёна халал мерасонанд. Вазорат ба пайвандони қурбониён ҳамдардӣ баён кардааст.

Ҳамзамон, Тоҷикистон аз ҳамаи ҷонибҳои даргир даъват карда, ки ҳарчи зудтар амалиёти ҷангиро қатъ намуда, ихтилофҳоро танҳо тавассути гуфтушунид ва роҳҳои мусолиматомез ҳал намоянд.

Ёдовар мешавем, ки дар рӯзҳои охир ҷамоати “Ансоруллоҳ”-и Яман масъулияти ҳамлаҳо ба фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ, аз ҷумла фурудгоҳи байналмилалии Шоҳ Холид дар шаҳри Риёз, инчунин баъзе зерсохторҳои энергктикиро бар дӯш гирифт. Бар асари яке аз ҳамлаҳои ахир даҳҳо нафар кушта ва садҳо тани дигар маҷруҳ шуданд, ки ин ҳодиса боиси вокуниши густурдаи байналмилалӣ гардид.

Идомаи таъқибу фишори Муҳаммад Султон пас аз озод шуданаш аз зиндон

0

Рӯзноманигори собиқи тоҷик ва полковники мустаъфӣ Мамадсултон Мавлоназаров, ки бо номи Муҳаммад Султон маъруф аст, дар шабакаи иҷтимоии “Facebook” аз идомаи таъқибу фишор пас аз озод шуданаш аз зиндон хабар дод. 

Ба гуфтаи Муҳаммад Султон, моҳи июли соли 2026 ӯро аз зиндон озод кардаанд, аммо бо вуҷуди ин таъқибе, ки беш аз 20 сол боз идома дорад, қатъ нашудааст.

Рӯзноманигори собиқ дар навиштаи худ овардааст, ки кормандони сохторҳои қудратӣ ӯро пайгирӣ мекунанд, ҳаракатҳояшро зери назорат гирифтаанд ва гуфтугӯҳои телефонии ӯву наздиконашро гӯш мекунанд. Ӯ ҳамчунин аз садову ғавғо дар атрофи манзилаш шикоят кардааст, ки ба гуфтаи ӯ, барои хобу истироҳат ва зиндагии муқаррарии рӯзмаррааш халал мерасонад.

“Ҳамаи ин нағмаҳо танҳо барои як мақсад — асабонӣ кардан, аз реҷаи муайяни зиндагии ҳаррӯза берун кашидан, ба бехобӣ ва дигар бемориҳои вазнин гирифтор кардан ва дар маҷмуъ, оқибат аз байн бурдани ман равона шудаанд”, — навиштааст Муҳаммад Султон.

Ӯ ҳамчунин изҳор доштааст, ки бар асари амалҳои роҳбарони баландпояи сохторҳои қудратӣ ва ҳифзи ҳуқуқ аз як чашмаш маҳрум шудааст. Султон дар ин робита аз генерали А. Бузмаков ёдовар шуда, навиштааст, ки ӯ ҳоло бо насаби Аламшозода шинохта мешавад ва аз ин қазия огоҳии комил дорад.

Муҳаммад Султон дар навиштаи худ ба раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон Саймумин Ятимов, вазири корҳои дохилӣ Рамазон Раҳимзода ва роҳбарияти Додситонии кулли кишвар муроҷиат карда, пурсидааст, ки таъқиби ӯ дар тӯли беш аз ду даҳсола бар асоси кадом қонун идома дорад.

Ӯ дар поёни муроҷиаташ гуфтааст, ки барои дарёфти ҳимоят ва наҷоти худу наздиконаш ба сафоратхонаҳои кишварҳои хориҷӣ ва ниҳодҳои байналмилалӣ муроҷиат хоҳад кард.

Муҳаммад Султон кист?

Мамадсултон Мавлоназарови 75-сола рӯзноманигори собиқ ва полковники мустаъфии мақомоти амнияти давлатии Тоҷикистон аст. Ӯ солҳои 1970 дар рӯзномаи “Комсомоли Тоҷикистон” фаъолият карда, баъдан тақрибан 25 сол дар мақомоти амниятӣ кор кардааст. Пас аз ба нафақа баромаданаш дар “Facebook” матлабҳои интиқодӣ дар бораи фаъолияти мақомот ва сохторҳои қудратиро нашр мекард.

Аммо 16-уми июни соли 2022 дар пайи боздоштҳои густардаи зодагони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Мавлоназаров дар Душанбе боздошт шуд ва рӯзи 13-уми сентябри ҳамон сол Додгоҳи ноҳияи Синои шаҳри Душанбе ӯро бо иттиҳомҳои сохта ба ҳафт соли зиндон маҳкум кард. 

Моҳи июни соли 2024 созмони байналмилалии ҳомии ҳуқуқи “Freedom Now” дар ҳамкорӣ бо ширкати ҳуқуқии “Dechert LLP” ба Гурӯҳи кории Созмони Милали Муттаҳид оид ба боздоштҳои худсарона муроҷиат карда, қонунӣ будани ҳабси Муҳаммад Султонро зери суол бурд ва хостори озодии ӯ шуда буд.

Муҳаммад Султон моҳи июли соли 2026 бар асоси қонуни авф аз зиндон озод шуд. 

Раҳмон барои иштирок дар ҳамоише ба Озарбойҷон рафт

0

Эмомалӣ Раҳмон, президенти Тоҷикистон рӯзи 14-уми октябр ба шаҳри Бокуи Озарбойҷон сафар кард. Ҳадафи сафар иштирок дар Ҳамоиши ҳафтуми Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё гуфта мешавад.

Ин ҳамоиш дар пасманзари талошҳои кишварҳои минтақа барои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ ва тақвияти амният баргузор мешавад.

Тибқи иттилои расмӣ, Эмомалӣ Раҳмонро дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе роҳбарони ҳарду палатаи парлумон, сарвазир, муовини якуми роҳбари Дастгоҳи иҷроияи президент ва дигар шахсони расмӣ гусел кардаанд.

Дар ҳайати ҳамроҳи президент вазири корҳои хориҷӣ, ёвари президент оид ба робитаҳои хориҷӣ ва масъалаҳои иқтисодӣ, котиби Шурои амният ва дигар шахсони расмӣ қарор доранд. Дар иттилои нашршуда ҷузъиёти барномаи мулоқотҳои дуҷониба ё масъалаҳои мушаххасе, ки Тоҷикистон дар ҳамоиш матраҳ мекунад, оварда нашудааст.

Интизор меравад, ки ҳамоиш масъалаҳои амният ва эътимод байни давлатҳои Осиё, ҳамкориҳои минтақавӣ ва нақши ин созмонро дар ҳалли мушкилоти муштарак фаро гирад. Тибқи иттилои расонаҳои Озарбойҷон, баргузории ҳамоиш барои 15-уми октябр дар назар аст.

Аз ин сафар Тоҷикистон чӣ ба даст меорад, дар натҷиаи имзои созишномаҳои ҳамкориҳои дуҷониба маълум хоҳад шуд. Аммо сафар ба Боку дар ҳоле сурат мегирад, ки 8-уми октябр Эмомалӣ Раҳмон ба Туркманистон сафар дошт ва дар мулоқоти ҳаштуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон иштирок карда буд. Дар изҳороти муштараки он мулоқот ба рушди тиҷорат, сармоягузорӣ, долонҳои нақлиётӣ ва ҳамкориҳои энергетикӣ таъкид шуда буд.

Як ронандаи таксии шаҳрванди Тоҷикистон дар Лаҳистон ба куштор гумонбар аст

0

Як шаҳрванди Тоҷикистон, ки дар садамаи маргбор дар гузаргоҳи пиёдагардон дар Варшава гумонбар дониста мешавад, пас аз марги ҷабрдида Лаҳистонро тарк кардааст.

Ба гузориши расонаи лаҳистонии Wirtualna Polska, ҳодиса 1-уми июни соли 2026, тақрибан соати 20:00, дар хиёбони Aleja KEN (Комиссияи маорифи миллӣ) дар ноҳияи Урсинови Варшава рух додааст. Наталия Борухаваи 46-сола, шаҳрванди Белорус ҳангоми гузаштан аз гузаргоҳи пиёдагардон зери чархи таксие мондааст, ки онро шаҳрванди Тоҷикистон бо номи Шаҳноз М. идора мекардааст.

Ба гуфтаи шоҳидон ва бар асоси наворҳои дурбини назоратӣ, мошин ба зан ду маротиба бархӯрда, дар ниҳоят ӯро ба мошини тамғаи BMW фишурдааст. Ҷабрдида бо ҷароҳатҳои вазнин ба бемористон интиқол ёфта, панҷ амалиёти ҷарроҳиро паси сар кардааст. Аммо 16-уми июн, пас аз 15 рӯзи бистарӣ шудан, даргузаштааст.

Ба гузориши расонаҳои лаҳистонӣ, рӯзи 16-уми июн, пас аз марги Наталия, додситонӣ тафтишоти расмиро оғоз карда, дастур додааст, ки шоҳидон бозпурсӣ ва наворҳои дурбини назоратӣ баррасӣ шаванд. Рӯзи 17-уми июн мақомот бори аввал вазъи будубоши гумонбарро санҷидаанд. Вале ӯ ҳамон рӯз Лаҳистонро тарк кардааст.

19-уми июн додситон ба таври ғоибона ба Шаҳноз М. иттиҳоми сабабгори садамаи марговар буданро эълон карда, барои боздошти ӯ дастур додааст. Аммо он вақт гумонбар аллакай хоки Лаҳистонро тарк карда будааст.

Ба иттилои мақомоти ин кишвар, Шаҳноз М. барои кор дар як ширкати сохтмонӣ дар шаҳри Шетсини Лаҳистон раводид гирифта будааст. Аммо маълум нест, ки чаро дар Варшава ба ҳайси ронандаи таксӣ фаъолият мекард.

Тибқи маълумоти расонаҳои маҳаллӣ, рӯзи 2-юми сентябр парвандаи мазкур ба додгоҳ фиристода шудааст, то масъалаи ҳабси пешакии гумонбар баррасӣ гардад.

Wirtualna Polska ҳамчунин менависад, ки Лаҳистон бо Тоҷикистон созишномаи дуҷонибаи истирдоди гумонбарон надорад ва Тоҷикистон узви Конвенсияи аврупоӣ оид ба истирдод нест. Аз ин рӯ, дар сурати судури ҳукм алайҳи ӯ, эҳтимоли бозгардонданаш ба Лаҳистон хеле кам аст ва он метавонад ба қарорҳои мақомоти Тоҷикистон ва асосҳои ҳуқуқии ҳамкории ду кишвар вобаста бошад.

Дар ҳамин ҳол баъзе аз ронандагони таксӣ, ки аксаран шаҳрвандони хориҷӣ ҳастанд, дар шабакаҳои иҷтимоӣ назарҳои худро вобаста ба ин қазия баён намуда, гуфтаанд, ки ин ҳодиса метавонад тафтишоти зиёди мақомтро алайҳи муҳоҷирон, бахусус таксиронҳо бештар кунад.