Хона блог

HRW аз Олмон талаб кард, ки ихроҷи Асадулло Бобоевро шарҳ диҳад

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Созмони байналмилалии Дидбони ҳуқуқи башар (Human Rights Watch) аз мақомоти Олмон талаб карда, ки ихроҷи фаъоли мухолифи тоҷик Асадулло Бобоевро ба Тоҷикистон шарҳ диҳанд.

Дидбони ҳуқуқи башар рӯзи 22-уми октябри соли ҷорӣ, бо нашри баёнияе аз Берлин даъват карда, ки аз Душанбе дар бораи ҳукми додгоҳ ва шароити нигаҳдории ӯ маълумот талаб карда, барои таъмин шудани ҳуқуқи ӯ ба истифода аз хизматрасонии вакили мустақил талош кунанд.

Ёдовар мешавем, ки Асадулло Бобоеви 54-сола, ки аз соли 2017 ҳамроҳи оилааш дар Олмон зиндагӣ мекард ва узви ҷунбиши “Ислоҳот ва рушди Тоҷикистон” буд, 20-уми июни соли 2026 ҳамроҳи писараш Муҳаммад аз Олмон ба Душанбе ихроҷ шуд.

Пас аз расидан ба Тоҷикистон ӯ боздошт гардида, 21-уми сентябр додгоҳи Тоҷикистон Бобоевро ба 17 соли зиндон маҳкум кард. Ба иттилои “Human Rights Watch”, ӯ бар асоси се моддаи Кодекси ҷиноятӣ, аз ҷумла барои “ифротгароӣ тавассути интернет”, гунаҳкор дониста шудааст. Мақомоти Тоҷикистон ҷузъиёти парвандаи ӯро нашр накардаанд.

Пеш аз ихроҷ Бобоев ба расонаҳо гуфта буд, ки мақомоти Тоҷикистон ба зидди ӯ ба далели навиштаҳояш дар шабакаҳои иҷтимоӣ, ки дар онҳо мақомоти кишварро танқид мекард, парвандаи марбут ба ифротгароӣ боз кардаанд. Ба гуфтаи ӯ, додгоҳи Олмон ба ӯ то 1-уми июл муҳлат дода буд, то мавҷудияти чунин парвандаро тасдиқ кунад, аммо ӯ пеш аз анҷоми ин муҳлат аз кишвар ихроҷ шуд.

“Human Rights Watch” ва дигар созмонҳои ҳуқуқи башар пеш аз ихроҷи Бобоев ба мақомоти Олмон ҳушдор дода буданд, ки пас аз бозгашт ба Тоҷикистон ӯ метавонад ба муносибати бераҳмона ва таъқиби ҷиноии дорои ангезаи сиёсӣ рӯбарӯ шавад.

Ин созмон мегӯяд, ки Бобоев аввалин фаъоли мухолифи тоҷик нест, ки аз Олмон ихроҷ шуда, баъдан дар Тоҷикистон зиндонӣ шудааст. Аз соли 2023 ба ин сӯ, се фаъоли дигари мухолиф, аз ҷумла Абдуллоҳи Шамсиддин, Билол Қурбоналиев ва Дилмурод Эргашев низ пас аз ихроҷ аз Олмон ба Тоҷикистон боздошт ва ба 7, 10 ва 8 соли зиндон маҳкум шуданд. Ба гуфтаи HRW, айбҳои пешниҳодшуда алайҳи онҳо нишонаҳои парвандаҳои сохтаро доранд.

Ҳомиёни ҳуқуқ ёдовар мешаванд, ки тибқи ҳуқуқи байналмилалӣ, баргардондани шахс ба кишваре, ки дар он ҷо хатари воқеии нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон ва расонидани зарари ҷуброннопазир ба ӯ вуҷуд дорад, манъ аст.

“Human Rights Watch” аз додгоҳҳо ва ниҳодҳои муҳоҷирати Олмон даъват кард, ки бидуни кафолатҳои кофии амнияти шаҳрвандон, мухолифони тоҷикро ба Тоҷикистон ихроҷ накунанд.

Душанбе ва САҲА: идомаи ҳамкориҳо бо вуҷуди курсии холии Душанбе дар Варшава

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Пас аз иштирок накардани Тоҷикистон дар нишасти Созмони Амният ва Ҳамкории Аврупо (САҲА), намояндаи ин ниҳод бо мақомоти тоҷик дар Душанбе гуфтугӯ кард.

22-уми октябри соли 2026 муовини вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон Идибек Қаландар бо иҷрокунандаи вазифаи роҳбари Дафтари барномаҳои САҲА дар Душанбе Фейзо Нуманай мулоқот кард. Ба иттилои вазорат, ҷонибҳо вазъи ҳамкорӣ ва иҷрои мувофиқаҳои қаблиро баррасӣ карданд. Дар хабар гуфта нашудааст, ки масъалаҳои ҳуқуқи башар ва озодии расонаҳо низ матраҳ шуданд ё на.

Ин мулоқот як ҳафта пас аз анҷоми Конфронси Варшава оид ба санҷиш ва баҳодиҳии ҳуқуқи инсон, ки аз 5-ум то 15-уми октябри соли ҷорӣ баргузор гашт, доир шуд. Azda TV рӯзи оғози ин нишаст хабар дода буд, ки ҷойи ҳайати расмии Тоҷикистон холӣ аст ва мақомот сабаби набудани худро шарҳ надодаанд.

Сабаби иштирок накардани мақомоти расмии Тоҷикистон дар нишастҳои САҲА ба иштироки мухолифони тоҷик дар ин минбар марбут дониста мешавад. Соли 2016 ҳайати ҳукумат ба нишони эътироз ба ҳузури намояндагони ҲНИТ ва дигар мухолифон, ки мақомоти Тоҷикистон онҳоро таҳти ҷустуҷӯ қарор дода буданд, нишастро тарк кард.

Ҳоло маълум нест, намояндаи САҲА масъалаи иштирок накардани намояндагони тоҷикро дар ин нишаст ба миён гузоштааст ё на. Вале, гуфта мешавад, Дафтари барномаҳои САҲА бо мақомоти Тоҷикистон ба ҷуз масоили ҳуқуқӣ ва назорати демократия дар бахшҳои амнияти марзӣ, ислоҳоти пулис, рушди иқтисодӣ низ фаъолият мекунад.

Ба назари таҳлилгарон, Душанбе бо вуҷуди иштирок накардан дар нишастҳои САҲА ва посух нагуфтан ба поймол шудани масоили ҳуқуқи башарӣ, аз тариқи лоиҳаҳои омӯзиш, таъмини таҷҳизот, ҳамкории амниятӣ ва дигар лоиҳаҳо аз барномаҳои САҲА истифода мебарад. Эроди мунтақидон ҳам ин аст, ки САҲА бо ҳамкорӣ дар дигар самтҳо набояд уҳдадориҳои ҳуқуқи башарро ба ҳошия барад. Зеро масъалаи ҳуқуқи башар ва озодии расонаҳо ҷузъи вазифаҳои расмии Дафтари САҲА дар Душанбе мебошанд.

Ҳамасола дар аввали моҳи октябр нишастҳои Созмони Амният ва Ҳамкории Аврупо дар мавриди санҷиш ва баҳодиҳии ҳуқуқи инсон дар шаҳри Варшава, пойтахти Лаҳистон баргузор мешавад. Дар нишастҳои САҲА масъалаҳои ҳуқуқи башар, озодиҳои бунёдӣ, озодии баён ва расона, ҳуқуқ ва озодиҳои ақалиятҳо, интихоботи озод ва ғайра баҳсу баррасӣ мешаванд.

Чанд сол аст намояндагони расмии Тоҷикистон ба хотири ҳузури фаъоли мухолифонаш дар ин нишастҳо иштирок намекунанд. Таҳлилгарон иштирок накардани мақомоти тоҷикро гурез аз посух додан ба суолҳои ҷиддии рӯбарӯ медонанд.

Рӯзи маҳбусони сиёсӣ: беш аз як миллион маҳбуси сиёсӣ дар ҷаҳон

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Ба гузориши созмонҳои байналмилалии ҳуқуқи башарӣ, то имрӯз дар саросари ҷаҳон беш аз як миллион нафар ба сабаби фаъолиятҳои сиёсӣ ва ё дигарандешӣ дар зиндонанд.

Дар арафаи Рӯзи байналмилалии маҳбусони сиёсӣ эътилофи байналмилалии October 30 Coalition гузориши муштарак нашр карда, аз ҷомеаи ҷаҳонӣ хостааст, ки барои озодии маҳбусони сиёсӣ талошҳояшро тақвият диҳад ва масъулони таъқиби онҳоро ба ҷавобгарӣ кашад. Ин гузориш рӯзи 19-уми октябр дар сомонаи Freedom House, яке аз узвҳои эътилоф, нашр шудааст. Рӯзи маҳбусони сиёсӣ ҳамасола 30-юми октябр таҷлил мешавад.

Ба гуфтаи муаллифони гузориш, имрӯз беш аз як миллион нафар дар саросари ҷаҳон бо сабабҳои сиёсӣ дар ҳабс қарор доранд. Дар байни онҳо рӯзноманигорон, ҳомиёни ҳуқуқи инсон, фаъолони сиёсӣ, нависандагон, пешвоёни динӣ, ҳунармандон ва шаҳрвандони одӣ ҳастанд. Дар гузориш таъкид мешавад, ки ҳеҷ кас набояд барои баёни озодонаи андеша, ҳимояи эътиқоди худ ё истифода аз ҳуқуқҳои асосии инсон зиндонӣ шавад.

Эътилоф мегӯяд, ҳадафи зиндонии сиёсӣ танҳо ҷазо додани як шахс нест, балки тарсонидани ҷомеа ва хомӯш кардани ҳар гуна андешаи мустақил мебошад. Аз ин рӯ, аз кишварҳои демократӣ даъват шудааст, ки озодии маҳбусони сиёсиро ба яке аз авлавиятҳои сиёсати хориҷии худ табдил диҳанд, парвандаҳои онҳоро пайгирӣ намоянд ва озодии фаврӣ ва бечунучарои онҳоро талаб кунанд.

October 30 Coalition аз Freedom House, Human Rights Foundation, National Endowment for Democracy (NED), Free Russia Foundation ва чанд созмони дигари ҳомии демократия ва ҳуқуқи инсон иборат аст. Ба гуфтаи онҳо, 30-юми октябр аз соли 1974 ба рамзи ҳамбастагӣ бо маҳбусони сиёсӣ табдил ёфтааст ва имсол низ дар Вашингтон ва чанд кишвари дигар ба ин муносибат чорабиниҳо баргузор мешаванд.

Дар Тоҷикистон низ созмонҳои байналмилалии ҳуқуқи инсон дар солҳои охир борҳо аз вуҷуди маҳбусони сиёсӣ ва таъқиби фаъолони сиёсиву шаҳрвандӣ изҳори нигаронӣ кардаанд. Ҳомиёни ҳуқуқ аз ҳабси намояндагони аҳзоби мухолиф, рӯзноманигорон, блогерҳо, ҳуқуқшиносон ва фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ интиқод карда, аз мақомоти Тоҷикистон хостаанд, ки парвандаҳои дорои ангезаи сиёсиро бозбинӣ намуда, ҳуқуқи мурофиаи одилонаро таъмин кунанд.

Дар моҳҳои охир қазияи чанд фаъоли тоҷик, ки пас аз ихроҷ аз кишварҳои аврупоӣ дар Тоҷикистон боздошт шуданд, низ таваҷҷуҳи созмонҳои байналмилалӣ ва вакилони порлумонҳои хориҷиро ҷалб кардааст. Ҳомиёни ҳуқуқ мегӯянд, чунин парвандаҳо зарурати назорати байналмилалӣ аз вазъи ҳуқуқи инсонро боз ҳам бештар мекунанд.

Гузориш бо таъкид ба ин нукта анҷом меёбад, ки ҳар як маҳбуси сиёсӣ ном, саргузашт ва ҳаққи озодӣ дорад. Муаллифони он ваъда додаанд, ки номи онҳоро ба ёд хоҳанд дошт, дар канори хонаводаҳояшон хоҳанд монд ва то озодии онҳо талош хоҳанд кард.

Муҳоҷирон аз Осиёи Марказӣ камтар, вале аз Ҳиндустон ва Чин бештар

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Русия дар пасманзари ҷанг алайҳи Украина ва камбуди шадиди қувваи корӣ ҷалби муҳоҷирони кориро зиёд кардааст.

Бино ба иттилои расонаҳои русӣ, дар моҳҳои январ–сентябри соли 2026 Вазорати корҳои дохилии Русия ба шаҳрвандони кишварҳои дорои низоми раводид тақрибан 215,3 ҳазор иҷозаи кор додааст, ки ин рақам нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 21 дарсад бештар мебошад. 

Бештари иҷозаҳоро Округи федералии марказӣ — 68,5 ҳазор, Округи федералии Шарқи Дур — 58,5 ҳазор ва Округи федералии Шимолу Ғарбӣ — 54,9 ҳазор гирифтаанд. Ба ин се минтақа тақрибан 84,5 дарсади ҳамаи иҷозаҳое, ки дар нуҳ моҳи аввал дода шудаанд, рост меояд.

Аз миёни минтақаҳо Санкт-Петербург ва вилояти Ленинград бо 51,4 ҳазор иҷоза, Москва — 29,6 ҳазор, вилояти Москва — 23,1 ҳазор, кишвари Приморск — 13,2 ҳазор ва вилояти Амур — 10,5 ҳазор пешсафанд.

Дар баробари афзоиши шумораи коргарони хориҷӣ, манбаъҳои нерӯи корӣ низ тағйир ёфта, Русия ба ҷойи кишварҳои Осиёи Марказӣ бештар ба ҷалби коргарон аз кишварҳои хориҷаи дур, аз ҷумла Чин, Ҳиндустон, Ветнам ва Бангладеш, рӯ овардааст.

Соли 2025 ба шаҳрвандони Чин тақрибан 92,2 ҳазор иҷозаи кор, ба шаҳрвандони Ҳиндустон 56,5 ҳазор, Ветнам 23,5 ҳазор ва Бангладеш тақрибан 9,4 ҳазор иҷоза дода шудааст.

Ин раванд дар соли 2026 низ идома ёфта, танҳо дар шаш моҳи аввали сол ба шаҳрвандони Чин тақрибан 70,4 ҳазор, Ҳиндустон 33,7 ҳазор ва Ветнам тақрибан 10 ҳазор иҷозаи кор дода шудааст.

Бо вуҷуди афзоиши ниёз ба коргарони хориҷӣ, сиёсати муҳоҷиратии Русия рӯз ба рӯз сахттар мешавад. Пас аз ҳамла ба “Крокус Сити Холл” дар соли 2024 санҷиши ҳуҷҷатҳо, назорати будубош ва рейдҳо дар ҷойҳои кору зисти муҳоҷирон бештар гардида, ин раванд махсусан ба шаҳрвандони Тоҷикистон, Узбекистон ва Қирғизистон, ки нерӯи кории асосӣ дар ин кишвар мебошанд, таъсир расондааст. 

Дар натиҷаи чунин рейдҳо ҳазорон нафар барои вайрон кардани қоидаҳои муҳоҷират ҷарима, ихроҷ ё аз вуруд ба Русия маҳрум шудаанд.

Ҳамчунин муҳоҷиронро барои бастани шартнома бо артиши Русия ҷалб мекунанд ва дар баъзе ҳолатҳо ба онҳо гирифтани шаҳрвандии Русия ҳамчун яке аз имтиёзҳо пешниҳод мешавад.

Ва ин ҳама боис гаштааст, ки ҷараёни муҳоҷирон аз кишварҳои ИДМ ва ЕАЭС бахусус, аз кишварҳои Осиёи Марказӣ кам шуда, ин кишвар роҳҳои нави муҳоҷирати кориро фаъолона меҷӯянд. Масалан, Узбекистон бо Олмон, Кореяи Ҷанубӣ ва Ҷопон ҳамкориҳои муҳоҷиратиро густариш дода истодааст.

Дар ҳамин замина, Русия кӯшиш дорад қисми афзояндаи талаботи бозори корро аз ҳисоби кишварҳои дигар, аз ҷумла Чин, Ҳиндустон, Ветнам ва Бангладеш таъмин кунад.

 

Украина мегӯяд: 20 ҳазор шаҳрванди Осиёи Марказӣ барои Русия меҷанганд

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Украина беш аз 20 ҳазор ҷангҷӯи ҷалбшуда ба артиши Русия аз кишварҳои Осиёи Марказиро сабт кардааст. Мақомоти Осиёи Марказӣ бошанд, мавқеи ягона надоранд.

  • Лоиҳаи украинии “Зистан мехоҳам” 20 437 шаҳрванд аз кишварҳои Узбекистон, Тоҷикистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Туркманистонро муайян кардааст, ки дар сафи артиши Русия бар зидди Украина меҷанганд. Мақомоти ин кишварҳо нисбати шаҳрвандонешон, ки дар сафи Русия ҳузур доранд, қариб ки парвандаи ҷиноӣ боз намекунанд ва дар ин бора бо эҳтиёт изҳори назар мекунанд.

Ба иттилои мақомоти Украина, 20 437 шаҳрвандони кишварҳои Осиёи Марказӣ 44,5 дарсади ҳамаи хориҷиёнеро ташкил медиҳанд, ки дар сафи нерӯҳои мусаллаҳи Русия муайян шудаанд. Ин оморро лоиҳаи давлатии Украина “Зистан мехоҳам” то 1-уми октябри 2026 нашр кардааст. Дар ҳар панҷ кишвар ширкат дар ҷангҳои хориҷӣ ҷиноят ба шумор меравад. Аммо ҳеҷ яке аз ҳукуматҳои минтақа ошкоро аз Маскав талаб накардааст, ки ҷалби шаҳрвандонашро қатъ кунад. Ва инчунин омори расмӣ дар бораи онҳо вуҷуд надорад.

Лоиҳаи “Зистан мехоҳам” дар чаҳорчӯби Ситоди ҳамоҳангсозии Украина оид ба муносибат бо асирони ҷангӣ фаъолият мекунад. Azda TV натавонист ин оморро мустақилона тасдиқ кунад ва дар ин бора таҳқиқот оғоз кардааст.

Тибқи ин омори нашршуда, бештарини ҷалбшудагон аз Узбекистон мебошанд. Дар маҷмуъ лоиҳа ҳувияти 45 959 ҷангҷӯи хориҷиро, ки барои Русия меҷанганд, муайян кардааст.

Омори шаҳрвандони Осиёи Марказӣ дар миёни онҳо:

КишварШумораи муайяншуда (% аз ҳамаи хориҷиён)
Узбекистон8 207 (17,9%)
Тоҷикистон5 308 (11,5%)
Қазоқистон3 819 (8,3%)
Қирғизистон2 219 (4,8%)
Туркманистон884 (1,9%)
Ҳамагӣ20 437 (44,5%)

Ба гуфтаи масъулони лоиҳа, шумораи ҷалби ҷангҷӯёни хориҷӣ босуръат дар ҳоли рушд аст. Ба арзёбии онҳо, дар соли 2025 шумораи шаҳрвандони минтақа, ки бо Вазорати дифои Русия қарордод бастаанд, нисбат ба соли 2024 беш аз ду баробар афзудааст. Ин дар ҳолест, ки ба гузориши “Азаттык Азия” дар октябри соли 2025 лоиҳаи “Зистан мехоҳам” аз 2 715 шаҳрванди Узбекистон хабар дода буд. Дар як сол шумораи онҳо се баробар бештар шудааст. Ҳамчунин лоиҳа соли гузашта номи беш аз 900 шаҳрванди Тоҷикистонро нашр карда буд. Вале имсол шумораи тоҷикистониён ба 5 308 расидааст.

Узбекистон: садҳо парванда, вале бидуни ҷудосозӣ аз рӯи кишварҳо

Додситонии кулли Узбекистон ҳанӯз дар сентябри 2022 шаҳрвандони дар хориҷбударо даъват кард, ки ба артиши дигар давлатҳо шомил нашаванд, ва аз ҷавобгарии ҷиноӣ ҳушдор дод. Ин ҳушдор замоне садо дод, ки Русия гирифтани шаҳрвандиро барои хориҷиёне, ки мехоҳанд дар сафи артиши Русия биҷанганд, осон кард.

Бино ба иттилои “Азаттык Азия”, бар асоси омори Хадамоти амнияти давлатии Узбекистон аз соли 2022 тибқи моддаи 154-и Қонуни ҷиноӣ (Зархаридӣ) 338 парвандаи ҷиноӣ боз шудааст, ки 139-тои он ба соли 2025 рост меояд. Аммо ин идора равшан накардааст, ки чанд парванда ба ҷанг дар Украина рабт дорад ва чандтояш ба ширкат дар дигар гурӯҳҳои мусаллаҳ.

Қазоқистон: то нуҳ сол зиндон

Тавре сомонаи Zakonpravo.kz хабар медиҳад, моддаи 172-и Қонуни ҷиноии Қазоқистон барои ширкати ғайриқонунии шаҳрванд дар даргирии мусаллаҳона дар хориҷ аз 5 то 9 сол зиндонро пешбинӣ мекунад. Ва зархаридӣ дар моддаи ҷудогонаи 170 омадааст.

Қирғизистон: ҷалб дар боздоштгоҳҳои Русия

Ба Додситонии кулли Қирғизистон падару модарони шаҳрвандоне муроҷиат мекунанд, ки онҳоро дар зиндонҳои Русия ба ҷанг ҷалб кардан мехоҳанд. Инро муовини Додситони кулл Умуткан Конкубаева дар Ҷӯғорку Кенеш, порлумони Қирғизистон иброз дошт. “Ҳамаи ин муроҷиатҳоро ба Вазорати корҳои хориҷӣ мефиристем, зеро дар он ҷо намояндагиҳо, сафорат ва консулгариҳои мо ҳастанд”, – гуфт ӯ.

Вакил Алтынбек Кылычбаев аз ҷавоне дар боздоштгоҳи тафтишотии шаҳри Воркута нақл кард. Ба гуфтаи вакил, ҷалбкунандагон рӯзе се-чор бор назди ӯ меоянд. Ҳоло дар зиндонҳои Русия 1 003 шаҳрванди Қирғизистон қарор доранд.

Тоҷикистон: “масъалаи шаҳрвандӣ”

Додситони кулл Ҳабибулло Воҳидзода 8-уми августи соли 2025 дар нишасти матбуотӣ изҳор дошт, ки омори дақиқ дар бораи ширкати шаҳрвандони Тоҷикистон дар ҷанг вуҷуд надорад ва касе барои ин ба ҷавобгарии ҷиноӣ кашида нашудааст. Ӯ ба шаҳрвандии дугонаи бисёре аз ширкаткунандагон ишора карда гуфт: “Масъалаи иштирок дар ҷангро худи давлат нисбат ба шахсе, ки шаҳрвандиро қабул кардааст, муайян мекунад”. Ба гуфтаи Воҳидзода, Душанбе шаҳрвандонеро, ки шиносномаи Русия низ доранд, таъқиб карда наметавонад.

Туркманистон: бе шарҳ

Туркманистон расман сиёсати бетарафии доимиро пеш мебарад. Изҳороти ошкорои мақомот дар бораи шаҳрвандоне, ки аз ҷониби Русия бар зидди Украина меҷанганд, вуҷуд надорад.

Таҳқиқоти Azda TV

Azda TV таҳқиқотеро бо унвони “Ҷанг ё зиндон: маҷбуран ба ҷанг фиристодани муҳоҷирони Осиёи Марказӣ дар ҷанги Русия алайҳи Украина” оғоз кардааст. Мо меомӯзем, ки чӣ гуна осебпазирии ҳуқуқӣ, боздошт, фишори иқтисодӣ ва иттилооти нодуруст барои ҷалби муҳоҷирон ба ҷабҳа истифода мешаванд.

Агар шумо ё наздиконатон, ки барои иштирок дар артиш ҷалб шудаед ё талаб доранд, ки ба сафи артиш бипайвандед, метавонед ба мо нависед: [+48 571 608 008]. Пинҳон мондани номи шумо кафолат дода мешавад.

Клинтон ояте аз Қуръон хонду шоҳ Чарлз меҳмонашро бо ҳадис пешвоз гирифт

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Билл Клинтон, собиқ раисҷумҳури Амрико бо ишора ба ояти Қуръон таҳқири мусулмононро маҳкум кард ва шоҳ Чарлзи III дар қабули султони Умон ҳадиси Паёмбар (с)-ро ба арабӣ хонд.

Бино ба гузориши “Ал-Ҷазира”, Билл Клинтон, раисҷумҳури пешини ИМА, дар ҳамоиши “Динҳои гуногун, Флоридаи ягона” дар маркази ибодатии “Койнония” гуфт, аз паст задани мусулмонон танҳо ба хотири эътиқодашон хаста шудааст.

Ӯ нақл кард, ки духтараш Челсӣ дар 15-солагӣ Қуръонро хонда, ӯро низ ба мутолиаи он ташвиқ кардааст. Клинтон бо баёни мазмуни ояти 13-уми сураи “Ҳуҷурот” таъкид кард, ки гуногунии мардум бояд заминаи шинохту омӯзиши ҳамдигар бошад. 

Суханронии ӯ дар ҳимоят аз Дэвид Ҷоллӣ, номзади демократҳо ба мақоми губернатори Флорида, баргузор шуд. Клинтон дар ин суханронияш, ки талоше барои ҷалби раъйдиҳандагон буд, ҳамзамон аз ҳамзистии динӣ сухан гуфта, онро аз омилҳои иттиҳод донитсааст.

Дар ҳамин рӯз, шоҳ Чарлзи III дар қалъаи Виндзор ба ифтихори Ҳайсам ибни Ториқ, султони Умон, зиёфати давлатӣ баргузор кард. Ӯ ҳангоми ситоиши ахлоқи мардуми Умон ин ҳадиси Паёмбар Муҳаммад (с)-ро ба арабӣ хонд:

“لَوْ أَنَّ أَهْلَ عُمَانَ أَتَيْتَ مَا سَبُّوكَ وَلَا ضَرَبُوكَ”

Яъне: “Агар назди мардуми Умон мерафтӣ, туро на дашном медоданд ва на мезаданд”. Ин ҳадис дар “Саҳеҳи Муслим”, таҳти рақами 2544, дар боби фазилати аҳли Умон омадааст.

Чарлз ҳамчунин аз нақши Умон дар муколамаи минтақавӣ ва талошҳояш барои боз нигоҳ доштани яке аз муҳимтарин роҳҳои киштиронии ҷаҳон қадрдонӣ кард. Ӯ сиёсати “бетарафии созанда”-и Масқатро дорои аҳамияте донист, ки аз тангаи Ҳурмуз фаротар меравад. Матни ин суханронӣ дар сомонаи расмии хонадони шоҳии Бритониё нашр шудааст.

Сафари султони Умон аз 20-ум то 22-уми октябр нахустин сафари давлатии як султони ин кишвар ба Бритониё дар 44 соли охир аст. Пеш аз ин, моҳи марти соли 1982 малика Елизаветаи II аз султон Қобус ибни Саид пазироӣ карда буд.

Ин ду суханронӣ бо садо додани ояту ҳадис аз забони чеҳраҳои сиёсии ғайримусалмон таваҷҷуҳи корбарони шабакаҳои иҷтимоиро ба худ ҷалб кардааст. Ҳарду суханронӣ ҳам рӯзи 20-уим октябр, ки яке дар ҳамоиши байнидинӣ дар Амрико зимни маъракаи интихоботӣ ва дигаре дар зиёфати давлатии шоҳии Бритониё сурат гирифтааст.

Оё синни нафақа дар Тоҷикистон тағйир меёбад?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Бонки рушди Осиё (БРО) ба Тоҷикистон пешниҳод кардааст, ки дар оянда масъалаи боло бурдани синни нафақаро баррасӣ кунад. Ин пешниҳод дар гузориши нави бонк, ки моҳи октябр нашр шуд, зикр гаштааст.

Тибқи гузориш, Тоҷикистон метавонад дар дарозмуддат имкони расондани синни нафақаи занонро то 63 сол ё тадриҷан боло бурдани синни нафақаи мардону занонро то 65 сол мавриди омӯзиш қарор диҳад. Ҳоло синни нафақа дар кишвар барои занон 58 сол ва барои мардон 63 сол аст.

Ба гуфтаи коршиносони БРО, тағйири эҳтимолии синни нафақа метавонад ба устувории молиявии низоми нафақа мусоидат кунад. Дар гузориш гуфта мешавад, ки айни замон танҳо тақрибан сеяки аҳолии қобили меҳнат ҳаққи суғуртаи нафақа месупорад.

БРО таъкид кардааст, ки ин танҳо пешниҳод аст ва мақомоти Тоҷикистон то ҳол ҳеч тасмими ниҳоӣ қабул накардаанд. Ба гуфтаи бонк, пеш аз қабули чунин тағйирот бояд паёмадҳои эҳтимолии иҷтимоӣ, молиявӣ ва иқтисодии он ҳамаҷониба омӯхта шаванд.

Ин дар ҳолест, ки Тоҷикистон аз рӯи андозаи нафақа дар байни кишварҳои Осиёи Миёна дар ҷойи охир қарор дорад. Нафақаи миёна дар кишвар 510 сомониро ташкил медиҳад.

ВКД фолбинҳо, фоҳишаҳо ва мизоҷони онҳоро низ ба қайд мегирад

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон эълон кард, ки фолбинҳо, мизоҷон ва наздикони онҳоро ба махзани махсус ворид карда, зери назорати доимӣ қарор медиҳад.

Дар эълони расмии ВКД, ки 21-уми октябри соли 2026 нашр шуд, ҳадафи ин иқдом пешгирӣ аз хурофот, фолбинӣ, сеҳру ҷодугарӣ ва мардумфиребӣ гуфта шудааст.

Тибқи эълон, ба махзан номи фолбину ҷодугарон, шахсоне, ки вазорат онҳоро “нимчамуллоҳои дайду” меномад, афроди машғул ба танфурӯшӣ, мизоҷону наздикони онҳо, шахсони вобаста ба маводи мухаддир ва дигар афроди “ба ин амалҳо алоқаманд” ворид мешавад.

ВКД мегӯяд, маълумоти сабтшуда бо дархости сохторҳои дахлдор пешниҳод хоҳад шуд, аммо мушаххас накардааст, ки кадом ниҳодҳо ба он дастрасӣ хоҳанд дошт.

Вазорат аз шаҳрвандон хостааст, аз гурӯҳҳои номбаршуда дурӣ ҷӯянд, то ба қайди махсус наафтанд ва “номи худро пеши фарзандон доғдор” накунанд.

Бо вуҷуди эълони назорати доимӣ, ВКД асоси ҳуқуқии ба қайд гирифтани наздикон ва меъёри муайян кардани “алоқамандӣ”-ро шарҳ надодааст. Ҳамчунин рӯшан нест, ки барои сабти номи шаҳрванд қарори суд ё исботи ҳуқуқвайронкунӣ талаб мешавад ё на.

Муҳлати нигоҳдории маълумот, тартиби хориҷ кардани ном аз махзан ва имкони эътирози шаҳрвандон ба чунин сабт низ дар эълон зикр нашудааст.

ВКД пайваста аз боздошти фолбинҳо ва афроди машғул ба танфурӯшӣ хабар медиҳад, аммо бо вуҷуди боздоштҳои зиёди ин гурӯҳҳо боз ҳам дида мешавад, ки фаъолияти онҳо кам нашудааст ва ин чораҳо зоҳиран пеши роҳи чунин фаъолиятҳоро гирифта натавонистааст. Ҳамзамон, истифодаи таъбири “нимчамуллоҳои дайду” суолҳоеро низ ба вуҷуд овардааст, ки эҳтимол ин ҳама ҳадафмандона аст ва қасдан барои сиёҳ кардани чеҳраҳои динӣ роҳандозӣ мешавад.

Ду нафар дар Душанбе бо гумони истеҳсол ва паҳн кардани доруҳои қалбакӣ боздошт шуданд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Мақомоти Тоҷикистон аз боздошти ду нафар бо гумони истеҳсол ва ба муомилот баровардани доруҳои қалбакӣ дар Душанбе хабар доданд.

Тибқи гузориши телевизиони “Тоҷикистон”, боздоштшудагон Олимхон Абдурашидзода ва Абдураҳим Ҷабборов, сокинони Душанбе мебошанд. Мақомот мегӯянд, онҳо дар давоми ду соли охир доруҳои қалбакиро тавассути дорухонаҳои пойтахт ба фурӯш мебароварданд.

Ба гуфтаи мақомот, Ҷабборов дар нашриёти худ 100 ҳазор тамғақоғаз ва 10 ҳазор дастурамали қалбакии доруи “Милдронат”-ро чоп карда, ба Абдурашидзода додааст. Абдурашидзода низ тамғаи доруи “Пирацетам”-ро бо маҳлули кимиёвӣ пок карда, ба ҷойи он тамғаи “Милдронат”-ро часпондааст. Доруҳо дар қуттиҳои қалбакӣ ҷойгир шуда, ҳамчун истеҳсоли аслии кишвари Латвия фурӯхта шудаанд.

Мақомот мегӯянд, танҳо дар моҳҳои апрел ва майи соли ҷорӣ тақрибан 3 ҳазор қуттии ин доруи қалбакӣ бо нархи доруи аслӣ ба муомилот баромадааст. Ҳангоми амалиёт аз манзили гумонбарон ва чанд дорухонаи пойтахт доруҳои қалбакӣ мусодира шудаанд.

Додситонии кулли Тоҷикистон 25-уми сентябри соли 2026 нисбат ба ин ду нафар парвандаи ҷиноятӣ оғоз кардааст. Тибқи моддаи 210 (иловаи 1), қисми 3, банди “б”-и Кодекси ҷиноятӣ, ин ҷиноят аз 8 то 12 соли маҳрумият аз озодиро пешбинӣ мекунад. Мақомоти тафтишотӣ мегӯянд, тафтиш барои муайян кардани ҳамдастони эҳтимолӣ идома дорад.

Телевизиони “Тоҷикистон” навореро пахш кардааст, ки дар он ҳарду гумонбар аз кирдори худ изҳори пушаймонӣ мекунанд. Аммо маълум нест, ки навор дар кадом шароит сабт шудааст ва вакили дифоъ доранд ё на. Назари мустақили гумонбарон, вакилони дифоъ ва наздикони онҳо то ҳол дастраси расонаҳо нест.

Мақомот номи дорухонаҳоеро, ки аз онҳо доруҳои қалбакӣ мусодира шудаанд, ошкор накардааст. Ҳамчунин гуфта нашудааст, ки оё касе аз истеъмоли ин доруҳо зарар дидааст.

Ин бори аввал нест, ки дар Душанбе истеҳсоли доруҳои қалбакӣ ошкор мешавад. Чанд моҳ пеш низ мақомот аз боздошти гурӯҳи дигар ва мусодираи садҳо ҳазор баста доруворӣ хабар дода буданд. Ҳамасола дар кишвар даҳҳо номгӯйи доруҳои қалбакӣ ва бесифат пайдо ва мусодира мешавад.

Аммо аксари корбарон мепурсанд, ки чӣ тавр тақрибан 3 ҳазор қуттии доруи қалбакӣ танҳо дар ду моҳ тавассути дорухонаҳои расмии пойтахт ба фурӯш баромад, вале мақомот ва масъулони Вазорати тандурустӣ аз ин кор пай набурданд ва пеши роҳи онро нагирифтанд? Ин ҳам дар ҳолест, ки тиқби қонун дорухонаҳо бояд аз ҷониби ниҳодҳои назоратӣ ҳар чанд вақте назорат шаванд ва инчунин доруҳое, ки дар дорухонаҳо паҳн мешавад, бояд пурра аз санҷиш гузаранд.

Ҳафт кӯдаки бепарастори тоҷикро аз Русия ва Ватан баргардонданд

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Ҳафт кӯдаки тоҷик, ки дар Русия бепарастор монда буданд, 18-уми октябри соли 2026 ба Тоҷикистон баргардонда шуданд.

Ба иттилои сафорати Тоҷикистон дар Маскав, бозгардонии ноболиғон бо кумаки Хадамоти консулии сафорат ва ҳамкории Раёсати огоҳонӣ ва пешгирии ҳуқуқвайронкунии ноболиғону ҷавонони Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон ва мақомоти дахлдори Русия анҷом ёфтааст.

Сафорат мегӯяд, ин иқдом тибқи созишномаи кишварҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил оид ба бозгардонии ноболиғон ба давлатҳои иқомати доимиашон сурат гирифтааст.

Дар иттилоияи сафорат синну соли кӯдакон, маҳалли будубоши онҳо дар Русия ва сабаби бепарастор монданашон шарҳ дода нашудааст. Ҳамчунин гуфта нашудааст, ки кӯдакон пас аз бозгашт ба Тоҷикистон ба пайвандонашон супурда шудаанд ё ба муассисаҳои нигоҳубин.

Ин бори аввал нест, ки кӯдакони бепарастори тоҷик аз Русия пайдо ва ба кишвар фиристода мешаванд. Қаблан ҳам чунин ҳолатҳо сурат гирифта буданд. Аз ҷумла, 23-юми декабри соли 2025 ҳафт ноболиғи дигар бо кумаки сафорат ва Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон ба ватан оварда шуда буданд. Он замон сафорат хабар дода буд, ки дар соли 2025 то он вақт 52 кӯдаки тоҷик аз Русия баргардонда шудаанд.

Ҳамчунин, “Авеста” 1-уми майи соли 2026 бо истинод ба сафорат аз бозгардонии ду кӯдаки дигари тоҷик, ки дар Русия бе сарпарастии намояндагони қонунии худ монда буданд, хабар дода буд.

Аз баски матоқомоти Тоҷикистон тавзеҳ намедиҳанд, суоли асосии бепосух ҳам ин аст, ки ин кӯдакон чӣ гуна ба Русия рафтаанд ва дар чӣ шароите бесарпараст мондаанд ва чаро ҳукумат намехоҳад дар ин бора равшанӣ андозад?

123...798саҳифаи 1 аз 798