Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

Аз ҷониби
AZDA TV-2
-
0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Дар ноҳияи Шоҳмансур марде бо гумони рабудани ноболиғ ва ҳаракатҳои бадахлоқона боздошт шуд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Дар Душанбе як мард бо гумони рабудани ноболиғ ва анҷоми ҳаракатҳои бадахлоқона нисбат ба ӯ боздошт шудааст. Ба гуфтаи мақомот, ӯ ҳамчунин ба содир кардани ҷиноятҳои дигари вазнин низ гумонбар мешавад.

Ба иттилои Раёсати Вазорати корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе, боздоштшуда Шоҳин Арабов ном дошта, аз маводи нашъадори навъи “метаамфетамин”, маъруф ба “кристалл” истифода кардааст. Мақомот мегӯянд, ӯ ҳангоми мадҳушӣ як ноболиғро рабуда, бо ӯ ҳаракатҳои бадахлоқона анҷом додааст.

Гуфта мешавад, бар зидди гумонбар тибқи моддаҳои 130 (одамрабоӣ), 142 (ҳаракатҳои бадахлоқона) ва 201 (муносибати ғайриқонунӣ бо воситаҳои нашъадор)-и Кодекси ҷиноятии Тоҷикистон парвандаи ҷиноятӣ оғоз шуда, тафтишот идома дорад.

Тибқи маълумоти мақомот, Шоҳин Арабов қаблан низ бо ҷурми дуздӣ маҳкум шудааст. Назари худи ӯ ё наздиконаш ба иттиҳомҳои эълоншуда то ҳол дастрас нест.

Ин дарҳоле аст, ки моҳи ноябри соли 2023 парлумони Тоҷикистон ҷазо барои анҷоми ҳаракатҳои бадахлоқона нисбат ба ноболиғонро сангинтар кард. Бар асоси тағйирот, барои чунин ҷиноятҳо, агар нисбат ба ду ё зиёда ноболиғи то 14-сола содир шуда бошанд, аз 5 то 8 соли зиндон ва маҳрумияти якумрӣ аз ишғоли баъзе мансабҳо пешбинӣ шудааст.

Қонунгузории Тоҷикистон ҳамчунин барои дигар ҷиноятҳои марбут ба дахлнопазирии ҷинсӣ низ ҷазоҳои вазнин муқаррар кардааст. Аз ҷумла, барои таҷовуз ба номус аз 7 то 12 сол ва дар ҳолати такрор аз 12 то 25 соли зиндон пешбинӣ шудааст.

Баъди бозӣ бо Партугалия шонси бурди Узбекистон ба давраҳои баъдӣ хеле кам шуд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Дастаи мунтахаби Узбекистон дар бозии дуюми худ дар марҳилаи гурӯҳии Ҷоми ҷаҳонии соли 2026 аз тими Португалия бо ҳисоби бузурги 0:5 шикаст хӯрд ва имкони роҳ ёфтанаш ба марҳилаи баъдӣ коҳиш ёфт.

Ин бозӣ рӯзи 23-юми июн дар доираи бозиҳои гурӯҳи K баргузор шуд. Португалия аз дақиқаҳои аввал бартарӣ дошт ва бо голҳои Криштиану Роналду, Нуну Мендеш, як автогол ва Рафаэл Леау пирӯзии калон ба даст овард. Роналду дар ин дидор ду бор тӯбро вориди дарвозаи Узбекистон кард.

Бо ин бохт, Узбекистон баъди ду бозӣ ҳамоно бидуни хол монд. Дастаи узбекҳо дар бозии аввал низ аз Колумбия бо ҳисоби 1:3 мағлуб шуда буд.

Дар бозии дигари ҳамин рӯз дар гурӯҳи K, Колумбия Конгои Демократиро бо ҳисоби 1:0 мағлуб кард ва бо ин пирӯзӣ роҳи худро ба даври навбатии турнир кушод. Бо натиҷаҳои ин ду бозӣ, Португалия дар ҷои аввали гурӯҳ бо 4 хол, Колумбия дар ҷои дуюм бо 6 хол, Конгои Демократӣ дар ҷои сеюм бо 1 хол ва Узбекистон дар ҷои охир бо 0 хол қарор гирифтанд.

Ҳамзамон, дар гурӯҳи L низ ду бозии дигар баргузор гардид — Англия бо Гана 0:0 баробар шуд ва Хорватия бо ҳисоби 1:0 Панамаро мағлуб кард.

Узбекистон акнун дар бозии ниҳоии гурӯҳ бо Конгои Демократӣ рӯ ба рӯ хоҳад шуд. Барои зинда нигоҳ доштани умеди роҳёбӣ, ин даста бояд ҳатман пирӯз шавад ва ҳамзамон ба натиҷаҳои дигар бозиҳои гурӯҳ низ такя кунад.

Бо вуҷуди бохти вазнин, ҳузури Узбекистон дар Ҷоми ҷаҳонии 2026 барои футболи ин кишвар рӯйдоди таърихӣ маҳсуб мешавад, зеро ин аввалин бор аст, ки мунтахаби Узбекистон ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳон роҳ ёфтааст.

Аммо пас аз ин бозӣ ва бохти тими Узбекистон наворҳое дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр шуд, ки дида мешавад, ҷонибдорони тими миллии Узбекистон ин бохтро таҳаммул накарда, доду фиғон мекунанд ва ҳатто тлевизионҳои худро мешикананд ва дашномҳои қабеҳ мекунанд, ки тимашон муваффақ нашуд ва голеро ба ҳадаф расонда натавонист.

Шикояти сокинон: Маъмурони барқ ҳамро беҳуда қарздор мекунанд

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Сокинони бархе ноҳияҳои кишвар аз он шикоят доранд, ки маъмурони идораҳои барқ хона ба хона гашта, ҳамаро беҳуда аз барқ қарздор менависанд ва ҷарима мебанданд.

Як гурӯҳ сокинон аз ноҳияи Ёвон ва дигар ноҳияҳои вилояти Хатлон (ба хотири ҳифзи амният номи онҳо ва номи деҳаҳояшон зикр намешавад) дар тамос бо Azda tv гуфтанд, ки чанд рӯз аст кормандони ширкати барқ ба ҳар хона даромада, мегӯянд, таҷҳизоти барқҳисобкуниятон куҳна аст ва ё шумо онро худсарона насб кардаед ва барои ин кор бояд аз 800 то 2500 сомонӣ ҷарима супоред. Вақте сокинон далел мепурсанд, маъмурон мегуфтаанд, ки барқҳисобкунанакатонро аз мо нахаридаед ва ё аллакай вақти фаъолияти ин навъи таҷҳизот гузаштааст.

Аммо сокинон мегӯянд, чанд сол пеш муъмурони идораи барқ омада, ҳамин хел мардмуро ҷарима баста ва маҷбур карда буданд, ки таҷҳизоти барқҳисобкуниҳояшонро иваз кунанд.

“Чанд сол пеш омаданд гуфтанд, “Счётчик”-ҳоятон куҳна аст, ҷарима бастанд ва боз барои насби таҷҳизоти нав пул гирифтанд ва худашон омада иваз карданд. Мо фақат пул додем, дигар намедонем. То ин дам ҳич гап набуд, акнун боз ҳамон сенария такрор шуда истодааст.“, мегӯянд сокинон.

Бар асоси гуфтаи сокинон, маъмурони ширкати барқ ба онҳо гуфтаанд, ки ин таҷҳизоти навро, ки аз мо мехаред, ҳамагӣ то моҳи январи соли оянда муҳлат доранд, пас аз он бояд боз аз нав бихаред ва ин бор ҳама барқҳисобкунанкҳо бо симкорт муҷаҳҳаз хоҳанд буд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки пештар чунин шикоятҳо аз ноҳияи Мастчоҳ ва дигар навоҳии вилояти Суғд ҳам расонаӣ шуда буд, ки масъулони идораҳои барқ аҳолиро аз ҳад зиёд қарздор менависанд. Дар ҳоле ки баъзе бо шикоят гуфта буданд, беш аз 15-сола расидҳои пардохти пули барқро дар даст дорад, аммо боз ҳам қарздор ва ҷарима шуданд.

Аввали соли ҷорӣ масъулони Агентии назорати давлатии энергетикии Тоҷикистон гуфта буданд, ки дар пайи санҷиш дар сохторҳои шабакаҳои барқи шаҳру ноҳияҳо, маълум шуда, ки маъмурон ба суратҳисоби муштариён дар ҳаҷми 321 миллион кВт соат ба маблағи 106 миллион сомонӣ изофанависӣ карда, аҳолиро қарздор кардаанд. Масъулон он замон гуфта буданд, ки нисбати садҳо корманди шабакаҳои тақсимоти барқ ба хотири ин рафторашон парвандаҳои маъмурӣ ва ҷиноӣ боз шудааст. Аммо маълум нашуд, ки чанд кас аз ин кормандон ҷарима ва ё зиндонӣ шуда ва ё касе аз кор корнда шудааст.

Ин шикоятҳо дар ҳолест, ки мақомоти расмӣ, соли гузашта ба таври умум аҳолиро беш аз 1,2 миллард сомонӣ аз барқ қарздор сохта буд. Аммо сокинон мегӯянд, имкон надорад, ки аҳолии кишвар аз барқ қарздор бошанд, зеро вақте шумо ду ё се моҳ пули барқро пардохт карда натонед, сими барқро қатъ мекунанд. Чӣ гуна аҳолӣ пули барқро пардохт намекунад ва ин миқдор қарздор мешавад.

Аммо дар баробари ин, мақомоти оморӣ мегӯянд, корхонаҳои бузурги истеҳсолии Тоҷикистон, ки бештар ба наздикон ва хонаводаи Эмомалӣ Раҳмон марбутанд, онҳо низ дар маҷмуъ беш аз 1 миллард сомонӣ аз пули барқ қарздоранд, вале то ҳанӯз пардохт намекунанд.

Тирпарронӣ ва боздошти навраси 15-солаи тоҷик дар Варшава

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Пулиси шаҳри Варшаваи Лаҳистон ду навраси тоҷикро, ки байни худ даргир шуда ва дар натиҷа тирпарронӣ карданд, боздошт кардааст.

Дар иттилоияи пулис гуфта мешавад, ки ҳодисаи даргирӣ байни ин ду навраси 15-солаи тоҷик рӯзи 15-уми июни соли 2026 дар ноҳияи Урсуси шаҳри Варшава рух дода, ки яке аз онҳо захмӣ гардидааст.

Пулис мегӯяд, дар натиҷаи ин задухӯрд, яке аз онҳо дигареро бо таппончаи травматикӣ маҷруҳ мекунад ва бо дахолати пулис боздошт шуда, парвандаи онҳо ба додгоҳи оилавӣ ва ноболиғон фиристода мешавад ва навҷавони гумонбар ба Муассисаи тарбиявии ҷавонон (MOW) интиқол дода мешавад.

Бино ба гузориши шоҳидон, байни ду наврас баҳсу ҷанҷол сар зада, вазъият босуръат шиддат гирифтааст. Дар ҷараёни ҷанҷол яке аз онҳо бо истифода аз таппончаи травматикӣ, ҳамсолашро аз ноҳияи пой маҷруҳ кардааст.

Кормандони пулис фавран ба ҷойи ҳодиса ҳозир шуда, тафтишоти аввалияро анҷом доданд. Муайян гардида, ки ҷароҳат сатҳӣ буда, ҷабрдида ба бистарӣ шудан дар беморхона ниёз надоштааст ва ҷони ӯ дар хатар нест.

Пулис навраси гумонбарро боздошт намуда, силоҳи пневматикиеро, ки дар ҳодиса истифода шудааст, мусодира кард. Ба гуфтаи худи наврас, ӯ ин таппончаро аз интернет харидорӣ кардааст. Мақомоти пулис изҳор доштанд, ки боздоштшуда шаҳрванди 15-солаи Тоҷикистон мебошад, вале ному насаби ӯро нашр накардаанд.

Пештар низ ба Azda TV хабар дар бораи даргирии як ду ҷавони 17 ва 14-солаи тоҷик расида буд. Гуфта мешавад, ҳоло парвандаи онҳо низ дар пулис дар ҳоли баррасӣ аст, вале мушаххас нест, ки ин ҳамон ду нафар наврасони тоҷик бошанд ё касони дигар. Пулиси Варшава пас аз анҷоми амалҳои тафтишотӣ, ҳамаи маводи парвандаро ба Додгоҳи оилавӣ ва ноболиғони Варшава ирсол намудааст.

Бо қарори додгоҳ, наврас ба Муассисаи тарбиявии ҷавонон (MOW) фиристода шуд. Ин муассиса барои ноболиғоне пешбинӣ шудааст, ки ба чораҳои тарбиявӣ ва назорати махсус ниёз доранд.

Пулис таъкид кардааст, ки нисбат ба ҳар гуна хушунат ва рафтори хатарнок таҳаммул нишон дода намешавад ва чунин амалҳо бо вокуниши қатъии мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва низоми додгоҳӣ рӯ ба рӯ хоҳанд шуд.

Ин бори аввал нест, ки расонаҳои Лаҳистон аз ҷанҷол ва даргирӣ байни шаҳрвандони Тоҷикистон ва боздошти онҳо тавассути пулис гузориш медиҳанд. Чанде пеш низ Azda TV аз даргирӣ ва латукӯб байни шаҳрвандони Тоҷикистон гузориш дода буд, ки дар натиҷаи он як шаҳрванди Тоҷикистон аз ноҳияи сар ба шиддат осеб дида, бистарӣ гашт ва 2 нафар бародароне, ки ҳамла карда буданд, дар боздошт қарор доранд.

Авфи рӯзноманигорони зиндонӣ: киҳо озод мешаванд?

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Қонун “Дар бораи авф” барои бархе аз рӯзноманигорон умеди озодии наздикро ба вуҷуд овардааст, аммо сарнавишти гурӯҳи дигар ҳамоно норӯшан боқӣ мондааст.

Дар пайи қабули қонуни нави авф дар Тоҷикистон, интизор меравад, ки муҳлати ҷазои бархе аз рӯзноманигорону блогерони зиндонии тоҷик  кам карда мешавад. Чанде аз пайвандони рӯзномагинорони зиндони тасдиқ кардаанд, ки наздиконашон аллакай санадҳои марбут ба авфро имзо кардаанд ва эҳтимол меравад, баъзе аз онҳо дар ҳафтаҳо ва моҳҳои наздик озод шаванд.

Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи авф” рӯзи 16-уми июни соли 2026 аз ҷониби Маҷлиси намояндагон қабул ва ҳамон рӯз Эмомалӣ Раҳмон онро имзо кард. Тибқи қонун, давоми ду моҳ 18 ҳазору 38 маҳкумшуда ё аз адои ҷазо озод мешаванд ва ё муҳлати ҷазояшон кам карда мешавад.

Кадом рӯзноманигорон шомили авф шудаанд?

Хабаргузории “Азия-Плюс” бо такя ба суҳбат бо пайвандони бархе аз рӯзноманигорони зиндонӣ навиштааст, ки аз ҳукми аксари онҳо се сол кам карда шудааст.

Ба асоси гузориши ин расона, наздикони рӯзноманигори мустақил Завқибек Саидаминӣ гуфтаанд, ки ӯ санади авфро имзо кардааст ва эҳтимол меравад рӯзи 18-уми июли соли ҷорӣ озод шавад. Саидаминӣ моҳи июли соли 2022 боздошт ва баъдан ба ҳафт соли зиндон маҳкум шуда буд.

Пайвандони Абдуллоҳ Ғурбатӣ низ гуфтаанд, ки аз ҳукми ӯ се сол кам карда шудааст. Ғурбатӣ моҳи июни соли 2022 боздошт шуда, ба 7,5 соли зиндон маҳкум гардида буд. Ба гуфтаи наздиконаш, ӯ метавонад 16-уми декабри соли 2026 озод шавад.

Рухшона Ҳакимова, рӯзноманигори ҷавон, моҳи феврали соли 2025 бо иттиҳоми хиёнат ба давлат ба ҳашт соли зиндон маҳкум шуд. Ба гуфтаи наздиконаш, аз ҳукми ӯ низ се сол кам карда шудааст.

Наздикони блогер Далер Эмомалӣ ҳам тасдиқ кардаанд, ки аз ҳукми ӯ се сол кам шудааст. Ӯ моҳи июни соли 2022 боздошт ва баъдан ба даҳ солу чор моҳи зиндон маҳкум гардид. Бо назардошти солҳои сипаришуда ва муҳлати авф, эҳтимол меравад, ки ӯ баъди тақрибан се солу чаҳор моҳи дигар озод шавад.

Дар бораи Абдусаттор Пирмуҳаммадзода маълумоти расмӣ вуҷуд надорад, аммо наздиконаш эҳтимол медиҳанд, ки ӯ низ метавонад дар моҳҳои наздик озод шавад. Ӯ моҳи июли соли 2022 боздошт ва ба ҳафт соли зиндон маҳкум шуда буд.

Ба гуфтаи наздикони Хуршед Фозилов низ аз ҳукми ӯ се сол кам карда мешавад. Ӯ моҳи марти соли 2023 боздошт ва ба ҳафт соли зиндон маҳкум гардид. Дар сурати татбиқи авф, эҳтимол меравад соли оянда озод шавад.

Дар бораи Аҳмади Иброҳим, сармуҳаррири ҳафтаномаи “Пайк”, ки моҳи августи соли 2024 боздошт ва моҳи январи соли 2025 ба даҳ соли зиндон маҳкум шуд, то ҳол маълумоти дақиқ дастрас нест.

Сарнавишти бархеи дигар номаълум боқӣ мемонад

Қонуни авф дар ҳоле иҷро мешавад, ки то ҳол мушахас нест, ки оё Ҳикматулло Сайфуллозода, Улфатхоним Мамадшоева, нависанда Абдуқодир Рустам, рӯзноманигор Муҳаммади Султон ва ҷамъе аз рӯзноманигорону блогерони боздоштшудаи бадахшонӣ шомили авф шудаанд ё на.

Ҳикматулло Сайфуллозода, сардабири ҳафтаномаи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон “Наҷот”, моҳи сентябри соли 2015 боздошт ва баъдан ба 16 соли зиндон маҳкум шуд. Ӯ, ки беш аз 70 сол дорад, дар сурати пурра адо шудани муҳлати ҷазо бояд соли 2031 озод шавад. То кунун маълум нест, ки оё ӯ шомили қонуни нави авф гардидааст ё на.

Улфатхоним Мамадшоева, рӯзноманигор ва фаъоли ҷомеаи шаҳрвандӣ аз ВМКБ, моҳи майи соли 2022 боздошт ва ба 21 соли зиндон маҳкум гардид. Дар сурати тағйир наёфтани ҳукм, ӯ бояд соли 2043 аз зиндон озод шавад. Дар бораи шомил шудани ӯ ба авф низ маълумоти расмӣ дастрас нест.

Хушрӯз Ҷумъаев, блогер ва рӯзноманигор аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, соли 2022 пас аз рӯйдодҳои Бадахшон боздошт ва баъдан ба ҳашт соли зиндон маҳкум шуд. То ҳол маълум нест, ки оё ӯ шомили қонуни авф шудааст ё на ва дар сурати татбиқи он, кай метавонад ба озодӣ барояд.

Ҳамчунин дар бораи нависанда Абдуқодир Рустам, рӯзноманигор Муҳаммади Султон ва дигар блогерону рӯзноманигорони боздоштшудаи Бадахшон маълумоти расмӣ дар бораи шомили шуданашон ба авф дастрас нест.

Қонуни авф, бахшиш аст ё фурсати пулситонӣ аз зиндониён?

Дар ҳамин ҳол, чанд манбаъ дар суҳбат бо Azda tv иддао кардаанд, ки баъзе кормандони зиндон бо онҳо тамос гирифта, аз онҳо хостаанд, ки барои шомил шудани пайвандони зиндониашон ба рӯйхати авф маблағ пардохт кунанд. Ба гуфтаи онҳо, дар акси ҳол, маҳбусон шомили авф нахоҳанд шуд.

Ба гуфтаи бархе аз нозирон ва пайвандони маҳбусон, дар гузашта низ ҳангоми татбиқи қонунҳои авф дар Тоҷикистон мақомот аз ин раванд сӯиистифода карда, барои шомил кардани баъзе зиндониён ба рӯйхати афв аз пайвандони онҳо маблағ талаб мекарданд.

Онҳо ҳамчунин мегӯянд, ки дар чунин авфҳо бештар маҳкумшудагоне, ки бо ҷурмҳои сангин, аз ҷумла куштор, дуздӣ ва ришвахорӣ зиндонӣ шудаанд, шомили авф мегарданд, аммо зиндониёни сиёсиро шомил авф намекунанд.

Ба гуфтаи нозирон, Эмомалӣ Раҳмон дар баробари рақибони сиёсии худ, ки барои солҳои тӯлонӣ равонаи зиндонашон қардааст, мавқеи сахтгирона дошта, онҳоро намебахшад. Барои мисол, дар авфҳои солҳои гузашта чеҳраҳое чун Ғафор Мирзоев, фармондеҳи собиқи Горди президентӣ, Зайд Саидов, раиси Ҳизби “Тоҷикистони нав”, Шокирҷон Ҳакимов ва Маҳмурод Одинаев, ду муовини зиндонии Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон, инчунин раҳбарони зиндонии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, “Гурӯҳи 24” ва Ҷавонон барои эҳёи Тоҷикистон, афроди мазҳабӣ ва чеҳраҳои динӣ шомили авф нашудаанд.

RSF ва CPJ чӣ мегӯянд?

Созмони “Хабарнигорони бидуни марз” (RSF) борҳо аз мақомоти Тоҷикистон хостааст, ки рӯзноманигорони боздоштшуда ва зиндониро озод кунанд.

Бар асоси гуҳоришҳои RSF, дар Тоҷикистон ҳадди ақал 9 рӯзноманигор пушти миллаҳои зиндон қарор доранд. Дар изҳорот ва гузоришҳои ин созмон номҳои Далер Эмомалӣ, Абдуллоҳ Ғурбатӣ, Завқибек Саидаминӣ, Абдусаттор Пирмуҳаммадзода, Хуршед Фозилов, Улфатхоним Мамадшоева, Хушрӯз Ҷумъаев, Муҳаммади Султон, Рухшона Ҳакимова ва Аҳмади Иброҳим зикр шудаанд.

Кумитаи дифоъ аз рӯзноманигорон (CPJ) низ дар солҳои охир пайваста аз Ҳукумати Тоҷикистон озодии рӯзноманигорони тоҷикро талаб кардааст. Дар изҳорот ва гузоришҳои ин созмон номҳои Далер Эмомалӣ, Абдуллоҳ Ғурбатӣ, Завқибек Саидаминӣ, Абдусаттор Пирмуҳаммадзода, Хуршед Фозилов, Аҳмади Иброҳим, Улфатхоним Мамадшоева ва Хушрӯз Ҷумъаев зикр шудаанд. CPJ қаблан ҳам озодии Далер Шарифов, рӯзноманигори қаблан зиндонишударо аз мақомоти кишвар дархост карда буд.

Ин ду созмони байналмилалӣ борҳо аз шаффоф набудани мурофиаҳо, истифодаи иттиҳомҳои марбут ба экстремизм ва маҳдуд шудани озодии матбуот дар Тоҷикистон изҳори нигаронӣ намуда, аз мақомоти кишвар хостаанд, ки ҳамаи рӯзноманигорони зиндониро фавран ва бидуни қайду шарт озод кунанд.

Дар ҳоле ки барои бархе аз рӯзноманигорон қонуни нави авф умеди озодии наздикро ба вуҷуд овардааст, аммо сарнавишти гурӯҳи дигар ҳамоно норӯшан боқӣ мондааст. Мақомот то ҳол рӯйхати пурраи афвшудагон ва ҷадвали озодшавии онҳоро нашр накардаанд.

Ҷангҷӯи тоҷик дар Украина: “Ин хатои маро такрор накунед”

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Як шаҳрванди Тоҷикистон, ки дар ҷанги Русия бар зидди Украина иштирок дошт, худро ба сарбозони Украина таслим кардааст. Ӯ дар як навор хитоб ба тоҷикистониён мегӯяд: “Ҳамватанони ман, таҳти ҳеҷ шароите қарордодро имзо накунед. Беҳтар аст ба Ватан баргардед ё ба Аврупо равед. Ин ҷанг билети яктарафа аст.”

Лоиҳаи “Хочу жить” (Мехоҳам зиндагӣ кунам) бо ин шаҳрванди Тоҷикистон мусоҳибае анҷом дода ва онро расонаҳои украинӣ нашр кардаанд. Ин шаҳрванди Тоҷикистон, ки аз ӯ ном бурда намешавад, дар мусоҳибааш саргузашташро аз чӣ гуна ба ҷанг омадан ва то худро ба дасти сарбозони украинӣ таслим кардан нақл кардааст.

Ба гуфтаи ин сарбози тоҷик, вазъ барои муҳоҷирони тоҷик дар Русия пас аз ҳодисаи “Крокус Сити Ҳолл” ба таври ҷиддӣ тағйир ёфтааст. Мақомот ва ниҳодҳои қудратӣ муносибатро нисбат ба шаҳрвандони Тоҷикистон сахттар намуда, фазои тарсу фишорро бештар карданд.

Ӯ мегӯяд, то замони боздошт дар Русия кор мекардааст, аммо субҳи 10-уми декабри соли 2025 ҳангоми рафтан ба кор ӯро дар як “рейд” кормандони пулис ва Хадмаоти махсуси амнияти Русия (ФСБ)-и Русия боздошт карда, ба як мошин, ки чанде аз муҳоҷирони Осиёи Марказӣ низ дар дохилаш боздошт шуда буданд, савор карда, ба маркази муҳоҷирати “Сахарово” бурдаанд.

Ин сарбози тоҷик сабаби боздошташро надоштани ҳуҷҷатҳои зарурӣ барои иқомат дар қаламрави Русия мегӯяд. Ӯ қайд мекунад, ки қаблан “патент” ва иҷозатнома доштааст, вале ин дафъа сари вақт омода карда натавониста буд. Аммо дар боздоштгоҳ, ҷое, ки муҳоҷиронро барои ихроҷ ҷамъ карда буданд, ба ӯ интихоби душвор пешниҳод шудааст: ихроҷи тӯлонӣ ва маҳрумият аз вуруд ба Русия то 10 сол ё имзои қарордод барои иштирок дар ҷанг алайҳи Украина ва ба даст овардани шаҳрвандии Русия.

Ӯ мегӯяд, орзуи гирифтани шаҳрвандии Русия ва раҳоӣ аз зиндагии душвори муҳоҷират сабаби асосии қабул кардани ин пешниҳод гардидааст.

Аммо замоне ки ӯро ба майдони ҷанг бурданд, воқеият, ба гуфтаи ӯ, аз ваъдаҳои пешакӣ комилан фарқ мекард. Гарчанде ба ӯ гуфта буданд, ки аз рӯи ихтисоси худ — ҳамчун оҳангар — фаъолият хоҳад кард, вале дар амал бидуни омодагии кофӣ ба ҳайати гурӯҳҳои ҳамлавар ба сафи муқаддами ҷанг фиристода шудааст.

Ӯ ҳамчунин нақл мекунад, ки мушкилот танҳо ба ин маҳдуд намешуд, балки фармондеҳи даста бо баҳонаи хариди таҷҳизоти муҳофизатӣ қисми зиёди маблағи маошаш — тақрибан 320 ҳазор рублро гирифтааст, аммо дар иваз танҳо чанд ашёи оддиро ба ӯ додааст.

Бар асоси гуфтаҳояш, дар рӯзи аввали иштирок дар амалиёти ҷангӣ ӯ аз пояш захмӣ мешавад. Ӯ ҳамчунин иддао мекунад, ки фармондеҳони рус сарбозони хориҷиеро, ки умуман таҷрибаи ҷангӣ надоранд, дар хатти пеши ҷанг бидуни ғизо ва об барои рӯзҳои зиёд танҳо мегузоранд. Дар чунин шароит, ба гуфтаи ӯ, маҷбур шудааст аз оби борон ва боқимондаҳои ғизои куҳна истифода кунад.

Дар ниҳоят, ӯ ҳамроҳ бо як сарбози дигар тасмим гирифтааст аз ҷанг фирор кунад. Бар асоси гуфтаҳояш, онҳо тавассути лоиҳаи “Хочу жить” бо ҷониби Украина тамос гирифта, раванди таслимшавиро ҳамоҳанг кардаанд. Ба нақли ӯ, паҳподҳо ва воситаҳои иртиботӣ онҳоро то мавқеъҳои нерӯҳои украинӣ роҳнамоӣ кардаанд.

Ин сарбози тоҷик ҳамчунин нақл мекунад, ки нерӯҳои украинӣ нисбати онҳо муносибати хуб доштаанд. Ба гуфтааш, баъд аз таслимшавӣ сарбозони украиниӣ бо онҳо муносибати инсонӣ карда, барояшон ғизо ва либоси тоза додаанд ва шароити оддии зиндагиро фароҳам сохтаанд.

Дар анҷоми қиссаи худ ин муҳоҷири тоҷик иштирок дар ҷангро “хатои бузургтарини ҳаёти худ” номида, ба ҳамватанон ва сокинони кишварҳои Осиёи Марказӣ муроҷиат карда мегӯяд: “Ҳеҷ гоҳ чунин қарордодро имзо накунед. Ин билети яктарафа аст. Беҳтар аст ба Ватан баргардед ё барои кор ҷойи дигар пайдо кунед, аммо ба ҷанг наравед”.

Ин ҳам дар ҳолест, ки лоиҳаи “Хочу жить”-и Украина чанд маротиба рӯйхати сарбозони кишварҳои Осиёи Марказиро, ки дар ин ҷанг ширкат доранд, нашр кард. Дар байни онҳо номи ҳазорҳо шаҳрнвади Тоҷикистон, аз 18-сола то 70-сола низ дида мешавад.

Аммо ба нақл аз сарбозони ширкат карда дар ин даргирӣ, мақомоти Русия муҳоҷироне, ки дар асноди будубошашон мушкил доранд ва ё зиндониёне, ки барои солҳои тӯлонӣ маҳкум шудаанд, бо пешниҳоди додани шаҳрвнадӣ онҳоро ба имзои қарордод маҷбур месозанд.

Модари блогер Абдурраҳмон-09 аз зиндон озод шуд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Шоҳида Маҳмадҷонова, пизишки собиқ ва модари блогери тоҷик Шерзод Маҳмадҷонов, маъруф ба Абдурраҳмон-09, аз зиндони занонаи шаҳри Норак озод шудааст. Ба гуфтаи писараш, ӯ пас аз чор солу панҷ моҳи боздошт ва ҳабс бар асоси қонуни нави афв раҳо шудааст.

Шоҳида Маҳмадҷонова соли 2022 бо иттиҳоми ҷонибдорӣ аз созмонҳои мамнуъ ва ҳамчунин бар асоси моддаи 307 иловаи 3 қисми 2 Кодекси ҷиноятии Тоҷикистон “ташкили фаъолияти ташкилоти экстремистӣ” ба шаш соли зиндон маҳкум шуда буд. Ӯ ба ҷонибдорӣ аз ҳаракати сиёсии “Гурӯҳи 24” мутҳам буд. Он замон наздиконаш ва ҳаракати сиёсии “Гурӯҳи 24” ин иттиҳомро рад карда, боздошти ӯро сиёсӣ гуфта буфта буданд.

Писараш Шерзод Маҳмадҷонов, ки дар Аврупо зиндагӣ мекунад, ба Раидои Озодӣ гуфтаааст, модараш ҳангоми адои ҷазо аз дарди сутунмуҳра ранҷ мекашид ва шароити муносиби табобат надошт. Ӯ аз озод шудани модараш истиқбол карда, гуфтааст, ки акнун барои табобати ӯ талош хоҳад кард.

Ёдоар мешавем, ки Шоҳида Маҳмадҷонова, 18 сол ҳамчун табиб дар шаҳри Ваҳдат фаъолият дошт, рӯзи 3-юми январи соли 2020 зери фишори мақомот аризаи “бо хоҳиши худ” аз кор рафтанашро имзо кард. Баъдан, рӯзи 3-юми феврали соли 2022 бо даъвати мақомоти корҳои дохилӣ ба шуъбаи ВКД дар шаҳри Ваҳдат ҳозир шуда ва аз ҳамон ҷо боздошт гардида буд.

Олмон боз як паноҳчӯи дигари тоҷикро ихроч кард

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Паноҳҷӯи 54-солаи тоҷик Асадулло Бобоев, ки аз эҳтимоли шиканҷа ва зиндонӣ шудан дар Тоҷикистон нигарон буд, аз ҷониби мақомоти Олмон ҳамроҳи писараш ба Душанбе ихроҷ шудааст. Ба гуфтаи наздиконаш, пас аз расидан ба Тоҷикистон ӯро боздошт кардаанд.

Ҳамсари ӯ, Мастона Файзуллоева, рӯзи 23-уми июн ба Радиои Озодӣ гуфта, ки мақомоти тоҷик шавҳарашро ба боздоштгоҳ бурда, писари 19-солааш Муҳаммадро ба дасти модарбузургаш супурдаанд. Ӯ мегӯяд, ҳоло аз сарнавишти шавҳару писараш сахт нигарон аст.

Ба гуфтаи Файзуллоева, Асадулло Бобоев рӯзи 20-уми июн аз тариқи телефон хабар додааст, ки ӯро ба тарафи шаҳри Мюнхен мебаранд, то бо ҳавопаймо ба Тоҷикистон фиристанд. Ба нақли ҳамсараш, Бобоев дар суҳбати кӯтоҳ танҳо гуфтааст, ки дастонаш баста буданд ва дигар имкони ҳарф задан надошт.

Асадулло Бобоев пештар гуфта буд, ки узви Ҷунбиши ислоҳот ва рушди Тоҷикистон — як созмони мухолифи ҳукумат аст. Ӯ иддао дошт, ки дар Тоҷикистон нисбат ба ӯ бо гумони тундгароӣ парванда боз шудааст ва дар сурати бозгашт эҳтимоли азияту шиканҷа вуҷуд дорад.

Шарофиддин Гадоев, раиси Ҷунбиши ислоҳот ва рушд, низ ихроҷи Бобоевро тасдиқ кардааст. Ба гуфтаи ӯ, барои ҳимоят аз Бобоев ба додгоҳи Олмон даҳҳо саҳифа санаду далел пешниҳод шуда буд, ки хатари шиканҷа ва муҷозоти эҳтимолии ӯро дар Тоҷикистон нишон медоданд. Аммо, ба гуфтаи Гадоев, мақомоти Олмон ба ин далелҳо таваҷҷуҳ накарданд.

Асадулло Бобоев ва писараш рӯзи 8-уми июн дар ноҳияи Клевеи Олмон боздошт шуда буданд. Худи ӯ пеш аз ихроҷ гуфта буд, ки мақомоти Олмон боздошташро ба мушкил дар санади иқомат ва ба поён расидани муҳлати зист рабт медиҳанд, аммо фиристодани ӯ ба Тоҷикистонро нодуруст медонад.

То ҳол мақомоти Олмон ва Тоҷикистон дар бораи ин қазия шарҳи расмӣ надодаанд.

Ёдовар мешавем, ки ихроҷи паноҳҷӯёну муҳоҷирон аз Олмон дар моҳҳои охир суръат гирифтааст. Пеш аз ин низ чанд шаҳрванди тоҷик аз ин кишвар ба Тоҷикистон ихроҷ шуда буданд. Бархе аз онҳо баъди бозгашт дар Тоҷикистон боздошт ва ба муҳлатҳои тӯлонии зиндон маҳкум шуданд. Аз ҷумла, Дилмурод Эргашов ва Абдуллоҳи Шамсиддин аз шахсоне ҳастанд, ки пас аз ихроҷ аз Олмон дар Тоҷикистон барои солҳои тӯлонӣ ба зиндон маҳкум шуданд.

Душанбе киро интихоб мекунад: Пекину Маскав ё Анқарву Теҳрон?

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Воқеъияти ҷаҳон, бахусус минтақа ин аст, ки кишварҳои кӯчаке мисли Тоҷикистон наметавонанд сиёсати мустақил дошта бошанд ва таҳти таъсири қудратҳои ҷаҳонӣ ва минтақавӣ қарор нагиранд.

_________________________________

Ҳаводис ва воқеъиятҳои ахири минтақа ва ҷаҳон аз тағйироти бунёдӣ дар ояндаи наздик дарак медиҳанд ва Тоҷикистон ҳам аз гирдоби тағйиротҳо дар минтақа берун нахоҳад монд, балки метавонад дар маркази он қарор гирад. Шаклгирии иттиҳодҳои сиёсиву низомии нав, тағйири ҷойгоҳи қудратҳои ҷаҳонӣ дар минтақа ва тақвияти қудратҳои минтақавӣ наметавонанд дар ояндаи минтақа бетаъсир бошанд. Дар ҳоле, ки кишварҳои дигари минтақа камобеш мавқеъи ояндаи худро муайян кардаанд, Тоҷикистон ҳанӯз мушаххас накарда, ки дар тақсимоти тақрибан ногузири нави ҷаҳон куҷои он хоҳад буд.

Русия, ки дусад соли ахир минтақаро таҳти контрол дошт, босуръат мавқеъашро аз даст медиҳад. Танҳо ду ҳодисаи ахир, ки дар чанд рӯзи гузашта иттифоқ афтод – чархиши якбораи Арманистон ба самти Ғарб ва вуқуъи таркишҳо дар қалби Маскав барои хулосабарорӣ кофист: нуфузи Русия коҳиш ёфтааст ва баъди Қафқоз ҷойи пояш дар Осиёи Марказӣ ҳам тангтар хоҳад шуд. Агар қаблан дар минтақа рақибе надошт, минбаъд танҳо яке аз чаҳор ё панҷ қудратҳое хоҳад буд, ки барои нуфуз дар минтақа талош мекунанд.

Воқеъияти ҷаҳон, бахусус минтақа ин аст, ки кишварҳои кӯчаке мисли Тоҷикистон наметавонанд сиёсати мустақил дошта бошанд ва таҳти таъсир, нуфуз ё ҳимояи қудратҳои ҷаҳонӣ ва минтақавӣ қарор нагиранд. Амалкарди кишварҳои дигари минтақа гувоҳи ин аст, ки онҳо ин воқеъиятро дар назар гирифтаанд ва барои ояндаи нав омода мешаванд. Тоҷикистон ҳам ногузир ва ҳарчи сареътар бояд мавқеъашро муайян созад, то Худо накарда дар маркази гирдоби тағйирот қарор гирад.

Русия

Ҳузури бузургтарин пойгоҳи Русия, ҳузури беш аз ду миллион муҳоҷири тоҷик дар Русия ва вобастагии иқтисоди кишвар аз пули ин муҳоҷирон, таъсири Русия дар мақомот, бахусус мақомоти қудратии Тоҷикистон омилҳое ҳастанд, ки Тоҷикистонро таҳти таъсир ва нуфузи Русия нигоҳ медорад. Аммо ин омилҳо бо суръат заъиф мешаванд ва доранд аз омили амният ба омили хатар табдил мегарданд.

Агар қаблан ҳузури пойгоҳи Русия дар Тоҷикистон кафолати амният талаққӣ мешуд, ҳаводиси ахир нишон дод, ки ҳузури пойгоҳи хориҷӣ, ҳатто агар он хориҷӣ абарқудрат аст, бештар дигар кафили амният набуда, ҳатто имкони ноамнӣ дорад:

  1. 1. Пойгоҳи 102-и Русия дар Арманистон, вобастагии комили артиши ин кишвар ба силоҳу мактаби низомии русӣ натавонист аз шикасти шармандавори он аз Озарбойҷон ва барои ҳамеша аз даст додани Қарабоғи Кӯҳи ҷилавгирӣ кунад. Баръакс такя ва умеди Арманистон ба ин пойгоҳ сабаби асосии ин шикаст шуд.
    2.⁠ ⁠Пойгоҳҳои абарқудраттарин кишвари ҷаҳон дар кишварҳои арабии Халиҷи Форс на танҳо натавонист аз ин кишварҳо ҳимоя кунад, балки боиси харобиҳо дар онҳо гашт ва мавқеъи онҳо дар минтақаро бамаротиб заъифтар сохт. Ҳоло ин кишварҳо маҷбуранд ба ҷои Амрикову Исроил ба Эрон ғаромат пардозанд ва ба қудрати минтақавӣ будани Эрон эътироф кунанд.
    3.⁠ ⁠Кишварҳои минтақа, ба хусус Узбекистону Афғонистон ҳузури пойгоҳи русӣ дар Тоҷикистонро хатар ба амнияти ояндаи худ медонанд ва ҳамин назари онҳо кофист, ки бархӯрду муносибаташон бо Тоҷикистон ҳадди ақал бо эҳтиёт бошад. Яъне, ҳузури ин пойгоҳ ҳамеша хоре дар пойи муносибатҳои ин ду кишвар бо Тоҷикистон хоҳад буд.
    • Заъфи иқтисоди Русия дар натиҷаи ҷанг бо Укроин, ҷалби муҳоҷирони ҳиндӣ аз сӯи мақомоти ин кишвар ба ҷои муҳоҷирон аз ОМ, афзоиши бегонаситезӣ дар ҷомеъаи русӣ ва ғайра, омилҳое ҳастанд, ки мавқеъи муҳоҷирони тоҷик дар Русияро танг мекунанд. Дар ояндаи наздик дигар пули муҳоҷири тоҷик дар Русия шаклдиҳандаи аслии Маҷмуъи Маҳсулоти Дохилӣ (ММД)-и кишвар нахоҳад буд ва Русия ҳам нахоҳад тавонист аз муҳоҷирон барои фишор болои ҳукумати Тоҷикистон истифода кунад.
    • Идомаи боқӣ мондани Тоҷикистон таҳти таъсири Русия ё бо забони дипломатӣ “шарики стратегии” ин кишвар дар минтақа будан интихоби яке аз се ё чаҳор гузина аст, аммо метавонад хатарҳое дар пай дошта бошад. Ва яке аз он хатарҳо ин аст, ки баъид хоҳад буд ҳамсоякишварҳо бихоҳанд бо Русия бошанд ва ҳузури пойгоҳи он дар минтақаро таҳаммул кунанд.
    • Туркистон
    • Туркияи қудратгиранда аз табдилшаванда аз қудрати минтақавӣ ба фароминтақавӣ бо амбитсияҳои Туркистони бузург ва Хилофати нави усмонӣ ҷойи пояш дар Осиёи Марказиро торафт васеътар месозад. Бо фарқ аз иттиҳодҳои қавмии дигар дар ҷаҳон, иттиҳоди туркӣ муваффақ аз об даромад ва бо қатъият пеш меравад. Бештари ин гуна “иттиҳодҳо” рӯи қоғаз боқӣ мемоманд ва баъди чанд нишасту ҷамъомадҳо фаромӯш мешаванд, аммо иттиҳоди туркӣ ба як пружаи амалкунанда табдил шуда, собит пеш меравад. Онҳо ҳамкориҳои низомӣ, иқтисодӣ, фарҳангиро амалан ба роҳ мондаанд ва ҳатто дар самти маориф ба ҳам наздик мешаванд. Агар аз як тараф амалкарди муваффақи мақомоти туркӣ дар ин самт кумак карда бошад, аз тарафи дигар хатарҳои афзоянда дар минтақаву ҷаҳон ва набудани гузинаи беҳтару камхатартар аз Туркия, кишварҳои туркзабони Осиёи Марказиро ба он самт мебарад.
      • Тоҷикистон ба ҳайси ягона кишвари ғайритуркии минтақа аз ин пружа берун мондааст. Аз як тараф агар бинобар қавмӣ будани ин иттиҳод Тоҷикистон ба он майл надошта бошад, аз тарафи дигар зоҳиран худи Туркия ва ҳамсояҳо ҳанӯз Тоҷикистонро дар ин иттиҳод намебинанд. Аммо адами таваҷҷуҳи имрӯза ба Тоҷикистон гувоҳи ин нест, ки Туркияву шариконаш нахоҳанд Тоҷикисонро ҳам дар иттиҳоди туркӣ бубинанд. Чун берун мондани Тоҷикистон аз ин иттиҳод ба иттиҳоди дигар пайвастан ё таҳти таъсиру нуфузи қудрати дигар рафтанашро дорад, ки барои туркҳо танҳо хатар эҷод мекунад.
      • Чин
      • Чин бо суръат бар қудраташ меафзояд ва бо қудрати ҷаҳонии рақами аввал барои ин мавқеъ дар набард аст. Бо фарқ аз Амрико, ки таъсиру қудраташро бо пойгоҳҳои низомӣ нигоҳ медорад, дар саросари ҷаҳон “пойгоҳҳои иқтисодӣ” месозад. Истифодаи Чин аз силоҳи нарми иқтисодӣ нишон дод, ки таъсиру қудрати он аз силоҳи гарми амрикоӣ камтар набуда, дар бархе ҳолатҳо бештару пуртаъсиртар аст. Таъсири силоҳи иқтисодии Чин ба сатҳе расида, ки Аврупои қудратмандро гир овардааст, то ҳаде, ки мавзуъи чанд нишасти ахири ин иттиҳод пешгирӣ аз вобастагии иқтисодӣ ба Чин будааст.
        • Дар ҳамин ҳол, бунёди пойгоҳҳои хурди низомӣ дар Тоҷикистону Афғонистон ва бархе кишварҳои африқоӣ, ки дар ҳоли ҳозир “дидбонгоҳ” номида мешаванд, гувоҳи он аст, ки Чин танҳо бо силоҳи нарми иқтисодӣ қаноъат нахоҳад кард. Бидуни шубҳа, мисли ҳар абарқудрати дигаре ҳам, Чин нуфуз бар ҳамсояҳоро бар дигарон тарҷеҳ медиҳаду муқаддам мешуморад. Бинобар ин интизор доштани ин ки Чин бо роҳатӣ иҷоза хоҳад дод Тоҷикистон таҳти таъсири Русия бимонад ё ба иттиҳоди туркӣ бипайвандад, каме содагист. Шояд Чин худи иттиҳоди туркиро аз хатарҳо ҳисобад, чун дар ғарбаш (ҳамсоягии Тоҷикистону кишварҳои туркзабон) вилояти туркзабон дорад.
        • Ирон
        • Ирон таваҷҷуҳи чандоне ба Осиёи Марказӣ надорад. Ин кишвар бештар рӯи нуфуз дар Ховари Миёна сармоягузорӣ мекунад ва то се-чор сол қабл муваффақ ҳам буд, то ҳаде, ки дар ду даҳсолаи ахир ба чаҳор пойтахти арабӣ тасаллут пайдо кард. Қабл аз ҷанги ахир бо Исроилу Амрико мавқеъаш дар Ховари Миёна каме заъиф шуд – Сурияро аз даст дод дар Лубнону Ироқ таъсираш камтар гашт. Аммо баъди ин ҷанг қудрати қаблиашро дорад барқарор мекунад талош дорад мавқеъи қаблиаш дар Лубнону Ироқро баргардонад ва таъсираш дар кишварҳои Халиҷи Форсро афзоиш диҳад.
        • Ин ҷанг ба қудрати низомиву сиёсии Ирон афзуд. Агар ончи дар тафоҳуми имзошуда бо Амрико амалӣ гардад, иқтисоди Ирон ҳам ҷаҳиши чашмгире хоҳад дошт. Бо таваҷҷуҳ ба ин ки Ҷумҳурии Исломӣ ҳамеша саҳми бузурге аз сармояҳошро барои густариши нуфузаш дар хориҷ масраф мекунад, мешавад тахмин зад, ки амбитсияҳои импротуриаш ҳам бештар хоҳад шуд ва ба самти шимолу шарқӣ ҳам ҳаракат хоҳад кард. Қаблан яке аз омилҳои боздорандаи Ирон аз ҳаракат ба самти ОМ муносиботаш бо Русия буд. Русия аз камтарин шарикони Ирон маҳсуб мешуд ва Ҷумҳурии Исломӣ аз бархӯрди манофеъ бо он худдорӣ менамуд. Аммо аз як тараф заъиф шудани Русияву аз тарафи дигар қудрат гирифтани худи Ирон метавонад ОМ ё ҳадди ақал Тоҷикистонро ба минтақаи мавриди таваҷҷӯҳи ин кишвар табдил диҳад.
          • Дар ҳамин ҳол, надоштани сарҳади муштарак бо Тоҷикистон, мавқеъи Толибон, худдорӣ аз рақобат бо Чин аз омилҳое ҳастанд, ки метавонанд Иронро аз сармоягузорӣ рӯи Тоҷикистон боздоранд. Бо вуҷуди ҳамзабонӣ, ки бештари тоҷикон онро омили асосии наздикӣ бо Ирон медонанд, Ирон (бо фарқ аз Туркия) бештар рӯи омили мазҳабӣ кор мекунад ва танҳо форсизабон будани Тоҷикистон наметавонад Иронро водор ба риск созад.
          • Ҳинд
          • Ҳарчанд дар ҳаводиси ахири ҷаҳонӣ Ҳинд каме канор монда буд, вале наметавон қудрати афзояндаи он, таъсираш дар минтақа ва ҳадафҳои геополитикиашро сарфи назар кард. Бинобар надоштани бастагиҳое мисли забон, дин ва сарҳади мустақим бо кишварҳои ОМ таъсири ин кишвар камтар аз қудратҳои фавқуззикр аст, аммо дар авохир сармоягузориҳои иқтисодиву сиёсӣ дар Афғонистону кишварҳои ин сӯи Омӯ доштааст ва баъид нест дар оянда бар онҳо бияфзояд.
          • *
          • Чи боқӣ мондан зери таъсири Русия, чи рафтан зери нуфузи Чин ва чи пайвастан ба Иттиҳоди туркӣ ё таъсиси иттиҳоде бо Ирон хатарҳо ва сангҳои зери бағале барои Тоҷикистон доранд. Ба назар мерасад ягона роҳ инъитофпазирӣ (гибкость) ва ҳифзи муносибатҳои хубу дӯстона бо ҳамаи онҳост.
            • Бартарии Тоҷикистон дар муқоиса бо дигар кишварҳои минтақа он аст, ки ҳеҷ яке аз қудратҳои мазкур онро душмани худ намешуморанд. Тоҷикистон бо Русия муносибатҳои стратегӣ дорад, бо Чин ҳамкориҳои густурдаи иқтисодӣ, бо Туркия ихтилофи ҷиддии сиёсӣ нест, бо Ирон пайвандҳои таърихиву фарҳангиро дорост ва бо Ҳинд низ муноқишаи манофеъ надорад. Ин вазъ метавонад ба Душанбе имкон диҳад сиёсати мутавозинро пеша кунад ва аз рақобати қудратҳо ба ҷойи зарар манфиат ба даст оварад.

Кир Стармер аз мақоми сарвазири Британия истеъфо медиҳад

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Кир Стармер, нахуствазири Британия, эълон кард, ки аз раҳбарии Ҳизби коргар ва мақоми сарвазир канорагирӣ мекунад, аммо то интихоби раҳбари нави ҳизб ва сарвазири нав ба таври муваққат иҷрои вазифаҳояшро идома хоҳад дод.

Стармер рӯзи 22-уми июн дар як изҳорот гуфт, пас аз баррасии вазъи сиёсӣ ва гуфтугӯ бо ҳамсафонаш ба ин натиҷа расидааст, ки дигар шахси муносиб барои роҳбарии Ҳизби коргар ба интихоботи ояндаи порлумонӣ нест. Ӯ афзуд, ки ин тасмимро “бо эҳтиром ба назари ҳизб” гирифтааст.

Истеъфои Стармер дар ҳоле эълон мешавад, ки ӯ дар моҳҳои охир бо фишори рӯзафзуни дохилиҳизбӣ рӯбарӯ буд. Расонаҳои Британия гузориш медиҳанд, ки натиҷаҳои заифи Ҳизби коргар дар интихоботи маҳаллии моҳи май, аз ҷумла аз даст додани курсӣ ва коҳиши пуштибонӣ дар баъзе минтақаҳо, мавқеи сиёсии ӯро ба таври ҷиддӣ суст кард. Бархе вазирон ва даҳҳо вакили ҳизб низ дар ҳафтаҳои гузашта аз ӯ хоста буданд, ки барои тағйири роҳбарӣ замина фароҳам кунад.

Ба навиштаи Reuters, дар пасманзари норозигии дохилӣ, ба роҳбарии Стармер ҳамчунин барои набуди самти равшани сиёсӣ, чанд тағйири мавқеъ дар сиёсатҳои дохилӣ ва нокомӣ дар ҷалби дубораи эътимоди интихобкунандагон интиқод мешуд. Баъзе нозирон мегӯянд, афзоиши мушкилоти иқтисодӣ, фишор бар низоми тандурустӣ ва муҳоҷират, инчунин боло рафтани рақобати сиёсӣ аз ҷониби нерӯҳои ростгаро, ҳукумати ӯро зери фишори бештар қарор дод.

Кир Стармер дар интихоботи соли 2024 Ҳизби коргарро ба пирӯзии бузург расонда буд ва баъд аз солҳои тӯлонии ҳукмронии муҳофизакорон ба қудрат баргардонд. Аммо дар давоми камтар аз ду сол, коҳиши нуфузи сиёсӣ ва ихтилофҳои дохилии ҳизб ӯро водор кард, ки аз мақомаш канорагирӣ кунад.

Тибқи гузоришҳо, Ҳизби коргар қарор аст дар ҳафтаҳои наздик раванди интихоби раҳбари навро оғоз кунад. То он замон, Стармер вазифаи сарвазирро ба ҳайси раҳбари муваққат иҷро хоҳад кард.

123...763саҳифаи 1 аз 763