Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

Аз ҷониби
AZDA TV-2
-
0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

БОЗГАШТИ ҲАЗОРҲО ҶАНГҶӮ БА ТОҶИКИСТОН ЧӢ ПАЁМАДҲОЕ ХОҲАД ДОШТ?

Аз ҷониби
a m
-
0

Чанд созмони мофиёии Колумбиёву Мексик аъзои худро ба ҷанги Укроин алайҳи Русия фиристодаанд, то дар он таҷрибаи истифода аз паҳподҳо, муқобала бо онҳо ва дигар падидаҳои нав дар ҷангро биёмӯзанд. Дар ин бора Financial Times таҳқиқоти фарогире анҷом дода ва сипас расонаҳои дигар маъруфи ҷаҳон низ онро бозтоб додаанд.

Ширкат дар ҷанги Укроин барои омӯзиш бо мофиё тамом намешавад – давлатҳо, мухолифини онҳо, гурӯҳҳои шӯришӣ, ҷиҳодиён, ҷудоиталабон ва ғайра аз тамоми гӯшаҳои ҷаҳон дар ин ҷанг таҷриба меомӯзанд. Барои намуна мешавад ширкати сарбозони Куриёи Шимолӣ, ҷудоиталабони Чечен ва мухолифини Белорусро (ҳанги ба номи Кастус Калиновский) мисол зад.   

Агар ин гурӯҳи ҷангҷӯҳо бо аҳдофи мушаххас аз тарафи низом ё гурӯҳҳои муайян барои иҷрои нақшаҳои дақиқе дар оянда фиристода мешаванд, гурӯҳҳои бамаротиб бузургтаре дар ин ҷанг ширкат мекунанд, ки зоҳиран аз ҷониби ҳеҷ марказе контрол намешаванд ва нақшае барояшон дар оянда вуҷуд надорад. Бузургтарини ин гурӯҳҳо муҳоҷирон аз Осиёи Марказӣ, аз ҷумла тоҷиконанд. Онҳо, бинобар ҳузури густардаашон дар Русияву пайванди беш аз садсола бо он, ё иҷборан ба ҷанг бурда шудаанд ва ё ихтиёран барои дарёфти маблағ ё шаҳрвандӣ ва ё ҳарду ба он пайвастаанд. Бо ин вуҷуд, дар ҳоли ҳозир набудани ҳеҷ барнома ва нақшае болои онҳо, далели ин нест, ки дар оянда ҳам ҳеҷ гурӯҳ, ҳатто давлату кишваре нахоҳад таҷрибаи онҳоро ба нафъи худ истифода намояд.

Сарбози таҷрибаи ҷангидошта дар бозори мутахассисон арзон нест. Давлатҳо барои омодасозии низомиҳо – аз сарбоз то афсарон қимати гароне мепардозанд: вобаста аз кишварҳо барои омодасозии як сарбоз байни $30 000 то $70 000, барои мутахассиси идоракунии паҳподҳо байни $100 000 то $250 000, барои омодасозии размандаи сатҳи нерӯҳои вижа аз $1 000 000 то $2 500 000. Ҷанг бошад бо худии худ ҳам сарбози варзидаву таҷрибаандӯхта, ҳам мутахассиси идоракунии паҳподҳо ва ҳам размандаи сатҳи нерӯҳои вижа омода месозад, ки бамаротиб аз мутахассисони дар шароити оддӣ омӯзонидашуда гаронқиматтар ҳастанд. Ва вақте дар бозор мутахассисони зиёде пайдо мешаванд, табиист, ки “харидорон” ҳам аз паяшон хоҳанд буд. Танҳо суол инҷост, ки чӣ касе, аниқтараш гурӯҳ ё кишваре бихоҳад онҳоро “бихарад”?

Баъди ҷанг давлатҳо барои пешгирӣ аз ҳар гуна хушунатҳо ва сӯиистифодаи дигарон аз сарбозони таҷрибадор, онҳоро дар мақомоти қудратӣ, амниятӣ ва низомӣ (аксар вақт бо музди бештар ба ҳайси “собиқадори ҷанг”) бо кор ва имтиёзҳо таъмин мекунанд. Аммо ҳарфи мо дар бораи кишваре мисли Русия, ки ҳаргиз бегонаҳоро ба ин гуна мақомот роҳ надодаву дар оянда ҳам бо эҳтимоли аз қабл бештаре роҳ нахоҳад дод ва қишре мисли муҳоҷирони корӣ, ки ҳуқуқҳояшон ҳамеша поймол мешуду ҷойи пояшон рӯз то рӯз тангтар мешавад, мебошад.   

Русия на танҳо омода нест сарбозони ғайрирусро ба ниҳодҳои қудратӣ роҳ диҳад, балки аслан ба баргаштани онҳо аз ҷанг манфиатдор намебошад. Чанд соли охир мақомоти Русия ҷои пои муҳоҷирон дар бозори кори ин кишварро торафт тангтар, ҳуқуқҳо ва дастрасиашон ба бештари хадамотро камтар мекунанд, то муҳоҷир ҳаққи интихоби камтаре байни кору тиҷорат ва рафтан ба ҷанг дошта бошад. Баъди ҷанг бо эҳтимоли хеле зиёд, мақомоти Русия тамоми корро хоҳанд кард то сарбози ғайрируси азҷангбаргашта чорае ҷуз тарки ин кишвар надошта бошад. Чун онҳо ҳузури ин гурӯҳро дар Русия барои амнияти он хатар хоҳанд донист.

Албатта, имкон дорад гурӯҳҳое мисли Вагнер сохта ва хориҷ аз Русия фиристода шаванд. Аммо баъид аст шуморе ба ин бузургӣ барои Русия лозим шавад. Бахусус вақте таъсири геополитикии Русия бо шиддат кам мешавад. Роҳи дигар – баргашташон ба кишварҳои худашон аст. Барои зодагони кишварҳои дигари Осиёи Миёна роҳи баргашт тақрибан баста аст – дар аксари ин кишварҳо муздурӣ ҷиноят шинохта шуда ва омилонаш таъқиб мешаванд. Дар Тоҷикистон ҳарчанд чунин қонуни ҷиноӣ вуҷуд дорад, то ҳол касе аз ширкаткунандагони ҷанги Русия таҳти пайгарди он нарафтааст. Ҳарчанд бархӯрд бо ширкаткунандагони ҷангҳои дигар бисёр сахт аст. Яъне, тоҷикони муздур дар ҷанги Русияву Укроин (албатта, онҳое, ки аз тарафи Русия ҷангидаанд) метавонанд озодона ба Тоҷикистон баргарданд. Ва баҳси мо ҳам рӯи ҳаминҳост.

Масъалаи асосӣ ин аст, ки ин сарбозони ҷангдида сарбози оддӣ ё муқиме нестанд, ки бинобар шуруъи ногаҳонии ҷанг иҷборан ё ихтиёран ба он пайваста, таҷриба омӯхтаанд. Қисми зиёде онҳо афродеанд, ки барои пул кор кардан, дақиқтараш куштани дигарон ба ҷанг рафтаанд. Яъне, қотили фармоишӣ. Дар ҷанг онҳо на танҳо куштани инсонро омӯхтаанду ин кор барояшон оддӣ шудааст, балки пули хубе ба даст овардаанд ва ҳамеша ин воқеъият дар зеҳнашон ҷой хоҳад дошт, ки дар ҷангу куштор мешавад даромади хуб гирифт. 

Аксари онҳое, ки барои гирифтани даромад ба ҷанг мераванд, онҳоеанд, ки кори дигаре тақрибан аз дасташон намеояд ё чанд ҳолати номуваффақиро пушти сар кардаанд. Вақте ба таърихчаи тобаҷангии муздурон назар карда шавад, як ҳақиқат равшан мешавад: бештари онҳо сарнавишти бисёр шабеҳе доштаанд – бинобар номуваффақ буданашон дар тиҷорат, пайдо нашудани кори мувофиқи табъашон, орзуи ба даст овардани маблағи бузург дар муддати кӯтоҳ ва бидуни заҳмат, онҳоро ба чоҳи қарз афкандаву роҳи дигаре ҷуз аз рафтан ба ҷанг пайдо накардаанд. Ҳатман, баъди ҷанг, вақте пулҳои онҷо коркардаашон тамом шуд, онҳо дар фикри даромади дигаре бо истифода аз ягона ҳунарашон – ширкат дар ҷанг хоҳанд буд.  

Дар ҳамин фурсат, нерӯҳое пайдо хоҳанд шуд, ки аз ҳузури чунин “мутахассисон”-е дар Тоҷикистон истифода кунанд.

Ҳалқаи дигари Русия ба гардани Тоҷикистон

Ин афрод солҳо дар Русия зистаанд, ҳемеша зери таъсири таблиғоти ин кишвар қарор доштаанд ва дар ҷанг мағзшӯии амиқу густардаеро пушти сар кардаанд. Манқурт номидани онҳо шояд дағалтар бошад, аммо ин ки аксари онҳо меҳри зиёде ба Русияву мақомоташ доранду хоҳанд дошт, ҷои шубҳае надорад. Ҳузури чунин нерӯе дар дохили кишвар хатари мустақим ба амнияти Тоҷикистон ва ҳалқаи қавии дигари Русия ба гардани он барои нигоҳ доштанаш зери тасаллут мебошад. 

Силоҳе ба дасти бадхоҳон

Ҳар қудрат ё нерӯе хост дар Тоҷикистон табаддулот анҷом диҳад ва ё нооромӣ барангезад, метавонад ба осонӣ аз ин гурӯҳ истифода кунад. Ҳамон гуна, ки дар боло гуфта шуд, онҳо нафаронеанд, ки мағзшӯӣ шудаанд, барои пул ҷангидаанд ва ҳунаре ҷуз ҷангидан надоранд. Дубора “шустани” мағзҳои онҳо, бахусус вақте дар ин мағзшӯӣ ваъдаи пули хуб ҳамроҳ бошад, кори чандоне нест. Дар сурати қиём, ин гурӯҳ, ки дорои таҷрибаи ҷангӣ ва малакаи истифода аз охирин техникаҳо (ки дар артишҳо ҳанӯз таълим дода намешавад) ва касбияти баланди ҷангӣ дорад, мушкилоти зиёде метавонад барои давлат эҷод кунад. 

Ташкили гурӯҳҳои ҷиноӣ

Вақте мофиёҳои Колумбиёву Мексик афродашонро дар ин ҷангҳо омӯзиш медиҳанд, ё афроди омӯзишдидаро мехаранд, чаро дар кишварҳои дигар, масалан Тоҷикистон ҳам мофиёҳое таъсис нашаванд, ки дар ҳоли ҳозир давлат нерӯи махсусе барои муқобала бо онҳоро надорад? Таъсиси як ё чанд гурӯҳи ҷиноӣ, ки аз паҳподҳо, тирзанҳои касбӣ, сарбозони ҷангдида, қотилони омӯзишдида истифода кунад, метавонад мушкилоти зиёде барои давлат ва чомеъа ба бор орад. 

Роҳ афтодани анъанаи нави “тоҷики муздур”

Солҳост тоҷикон бинобар ширкати густардаашон дар ҷангҳои Ховари Миёнаву Афғонистон ва ирсоли бебаркаши парвандаи ҳар мухолифе бо тамғаи “террорист” аз тарафи мақомот ба дуру наздик, зери шубҳаи мақомоти кишварҳои зиёде қарор гирифтаанд.

Муздурони баргашта аз ҷанги Русияро гурӯҳҳои зиёде дар ҷаҳон киро хоҳанд кард. Роҳ афтодани чунин кор ва бахусус қимати ин муздурон метавонад ҷавонони зиёдеро, ки ҳоло ҷои пояшон дар Русия ҳам танг шудаву дар оянда тангтар хоҳад шуд, ба интихоби “касби нав” моил созад. 

Ҳарчи ҳаст, баргашти ҳазорон муздури ҷангдида барои дилхоҳ кишваре хатари мустақими амниятист. Агар ба шарте рӯи онҳо барномае аз тарафи давлат вуҷуд надошта бошад (масалан таъсиси артиши касбӣ бо моҳонаи баланд, нақшаи кадом ҷанг ва ғайра) ва кулли ҳаракоти онҳо пайгирӣ нашавад.

Аммо ончи ҳоло мушоҳида мешавад ин шубҳаро бармеангезад, ки мақомоти Тоҷикистон на танҳо ҳеҷ барномае болои ин қадар муздури ҷангдидаву касбишуда надоранд, балки аслан таваҷҷӯҳе ба ин мушкил зоҳир накардаанд.

Абдуманнон Шералиев

Кушта шудани 35 нафар дар ҳамлаи Русия ба автобусҳо дар Украина

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Дар пайи ҳамлаи ҳавоии Русия ба ду автобуси мусофирбар дар шаҳри Краматорски вилояти Донетски шарқи Украина, дастикам 35 нафар кушта ва 18 тани дигар захмӣ шуданд. Мақомоти Украина мегӯянд, ки ҳамла бо истифода аз бомби идорашавандаи ҳавоӣ анҷом шудааст.

Ба гузориши хабаргузории Ukrinform, ҳамла субҳи 8-уми октябр рух дода, боиси сӯхтори ду автобус ва осеб дидани атрофи маҳалли таркиш шудааст. Хадамоти давлатии ҳолатҳои фавқулодаи Украина шумораи қурбониёнро дар аввал 30 ва баъдан ба хотири вуҷуди захмиён дар ҳолати вазнин 35 нафар эълон кардаанд.

Хабаргузории Associated Press (AP) низ дар соатҳои аввали ҳодиса аз ҳалокати дастикам 30 нафар ва захмӣ шудани 18 тани дигар хабар дода буд. Расонаҳои дигар, аз ҷумла Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ, баъдан афзоиши шумораи кушташудагонро то 33 нафар тасдиқ карданд.

Мақомоти Украина Русияро ба қасдан ҳадаф қарор додани аҳолии осоишта муттаҳам кардаанд. Ба гуфтаи мақомоти маҳаллӣ, автобусҳо мусофир мебурданд ва дар маҳалли ҳамла ҳадафи низомӣ вуҷуд надошт. Додситонии вилояти Донетск дар робита ба ҳодиса бо гумони содир шудани ҷинояти ҳарбӣ тафтишот оғоз кардааст.

Володимир Зеленский, раисиҷумҳури Украина ҳамларо маҳкум карда, гуфтааст, ки он “бе посух нахоҳад монд”. Ӯ аз кишварҳои муттаҳиди Украина даъват кардааст, ки барои тақвияти мудофиаи ҳавоии кишвар кумаки бештар расонанд.

То замони нашри гузориш, мақомоти Русия дар бораи ин ҳамла изҳори назар накарда буданд.

Краматорск яке аз шаҳрҳои муҳими таҳти назорати Украина дар вилояти Донетск буда, дар тӯли ҷанг ҳамчун маркази логистикӣ ва таъминоти нерӯҳои украинӣ хидмат кардааст. Ин шаҳр ҳамроҳ бо Словянск ба минтақаи мудофиавие дохил мешавад, ки бо номи “камарбанди қалъаҳо” маъруф аст.

“Ҷумъаи хунин”: ҳамлаҳои эҳтимолӣ ба мактабҳои Лаҳистон ва боздошти беш аз 10 нафар

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Пас аз ду ҳамла дар муассисаҳои таълимии вилояти Мазовияи Лаҳистон (Полша) дар миёни хонандагон ва волидон овозаҳо дар бораи эҳтимоли ҳамлаҳои нав бо номи “ҷумъаи хунин” паҳн шудаанд. 

Тибқи ин овозаҳо, гӯё рӯзи ҷумъа, 9-уми октябр бояд як силсила ҳамлаҳо ба мактабҳои ин кишвар сурат мегирифтанд. Аммо то ҳол ҳамлае сурат нагириҷтааст ва маълумоти расмӣ дар бораи мавҷудияти гурӯҳи муташаккиле, ки қасди анҷом додани чунин ҳамлаҳоро дошта бошад, тасдиқ нашудааст.

Ёдовар мешавем, ки рӯзи 7-уми октябр дар шаҳри Остоленка як хонандаи 19-солаи муассисаи таҳсилоти касбӣ бо корд ба одамон ҳамла карда, дар натиҷаи ин ҳодиса 9 нафар ҷароҳат бардоштаанд.

Рӯзи 8-уми октябр дар маҳаллаи Лесчиодол-Новини, воқеъ дар наздикии шаҳри Вишкув, ҳодисаи дигари фоҷиабор рух дод. Тибқи гузоришҳои расонаҳои Лаҳистон, як навраси 15-сола ба кормандони мактаб бо ашёи тез ҳамла карда, дар натиҷа як корманди 37-солаи мактаб ба ҳалокат расида, ду нафари дигар ҷароҳат бардоштаанд.

Пас аз ин ҳодисаҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ хабарҳо дар бораи эҳтимоли ҳамлаҳои нав паҳн шуданд. Аз ҷумла, иддао мешуд, ки наврасон аз минтақаҳои гуногуни Лаҳистон гӯё барои анҷом додани ҳамлаҳо ҳамоҳангӣ мекарданд. 

Бино ба иттилои радиои “RDC”, рӯзи 9-уми октябр пулиси Лаҳистон 10 нафарро бо гумони паҳн кардани таҳдидҳо ва хабарҳои марбут ба ҳамлаҳои эҳтимолӣ ба мактабҳо боздошт кардааст.

Дар миёни боздоштшудагон, тибқи гузоришҳои расонаҳо, ду навраси 15-сола аз ноҳияи Прушкув ва як навраси 13-сола аз маҳаллаи ноҳияи Бемовои шаҳри Варшава низ ҳастанд. Онҳо гӯё дар интернет паёмҳо ва таҳдидҳои марбут ба ҳамлаҳоро паҳн кардаанд.

Ҳамчунин як навраси 17-сола дар шаҳри Серпетс бо гумони омода кардани ҳамла бо корд ба мактаб боздошт шуда буд. Тибқи ин гузоришҳо, маълумоти саривақтӣ ба мақомоти дахлдор барои пешгирӣ аз ҳамлаи эҳтимолӣ мусоидат кардааст.

То ҳол маълумоти тасдиқшудае вуҷуд надорад, ки ҳодисаҳои ахир қисми нақшаи ягонаи муташаккилона бошанд.

Дас памнзари ин ҳодисаҳо, раиси вилояти Мазовия Мариуш Франковский эълон кард, ки рӯзи ҷумъа, 9-уми октябр, дар ҳамаи мактабҳои ибтидоии давлатӣ ва ғайридавлатии ҷамоати Вишкув, наздик ба шаҳри Варшава дарсҳо баргузор намешаванд.

Аммо, пулис таъкид кардааст, ки ин қарор ҳанӯз пеш аз паҳн шудани овозаҳо дар бораи “ҷумъаи хунин” қабул шуда буд. 

Мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Лаҳистон ҳоло маълумотро дар бораи эҳтимоли ҳамлаҳои нав, аз ҷумла хабарҳои дар интернет паҳншударо ва ҳамчунин хабарҳо дар бораи мавҷудияти гурӯҳи интернетиеро, ки гӯё аъзои он ҳамлаҳоро ба мактабҳо ба нақша гирифта буданд, месанҷанд. Дар ин кор кормандони масъули мубориза бо ҷиноятҳои киберӣ низ ҷалб шудаанд.

Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ аз волидон ва хонандагон даъват кардааст, ки оромиро нигоҳ доранд, ба иттилооти расмӣ такя кунанд ва хабарҳои тасдиқнашударо паҳн насозанд. Дар сурати ошкор шудани таҳдиди мушаххас, шаҳрвандон бояд дар ин бора ба пулис хабар диҳанд.

Аммо баъд аз нашри ин хабарҳо дар Лаҳистон, қисме аз волидон фарзандонашонро рӯзи 9-уми октябр ба мактабҳо набурдаанд.

Тоҷикистон ва ИМА таъмини бозори кишвар бо маҳсулоти нафтиро баррасӣ карданд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Вазири энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон Далер Ҷумъа бо кордори муваққати Сафорати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дар Тоҷикистон Карсон Релитс Рокер масъалаи таъмини бозори дохилии кишвар бо маҳсулоти нафтиро баррасӣ карданд.

Бино ба иттилои Вазорати энергетика ва захираҳои оби кишвар, мулоқот рӯзи 8-уми октябр дар Душанбе баргузор шуда, ҷонибҳо ҳамчунин вазъи кунунии ҳамкориҳои Тоҷикистону ИМА дар бахшҳои энергетика ва захираҳои об, инчунин имкониятҳои густариши ҳамкориҳои дуҷониба мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Ҷонибҳо барои идомаи муколама ва тавсеаи ҳамкориҳо дар самтҳои мавриди таваҷҷуҳи муштарак изҳори омодагӣ намуданд. 

Бо вуҷуди ин, дар иттилои расмии вазорат ҷузъиёти мушаххас дар бораи роҳҳои таъмини бозори Тоҷикистон бо маҳсулоти нафтӣ, манбаи эҳтимолии воридот ё ҳаҷми интиқоли сӯзишворӣ зикр нашудааст. 

Бояд зикр кард, ки қисми асосии маҳсулоти нафтии Тоҷикистон солҳои охир аз Русия таъмин мешавад. Вале ба сабаби ҷанги Русия алайҳи Украина ва инчунин ҳамлаҳои Украина ба зерсохторҳои нафтиву анборҳои сӯзишворӣ ва корхонаҳои коркарди нафт, дар худи Русия ҳам истеҳсол ва таъминоти маҳсулоти нафтӣ коҳиш ёфтааст.

Инчунин танишҳои низомӣ дар Ховари Миёна, аз ҷумла ҳамлаҳои Амрико ба Эрон болоравии қимати нафт дар бозори ҷаҳонӣ боло рафта, ба вазъи таъминоти сӯзишворӣ дар кишварҳои воридкунанда таъсир гузоштааст.

Тоҷикистон низ ҳамчун кишвари воридкунандаи маҳсулоти нафтӣ аз ин тағйирот таъсирпазир буда, барои коҳиши вобастагӣ аз як манбаъ ва пайдо кардани роҳҳои алтернативии таъмини бозори дохилӣ талош дорад.

Амрико эҳтимоли ҳамлаи нав ба Эронро пеш аз интихоботи миёндавраӣ баррасӣ мекунад

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Доналд Трамп имкони анҷоми ҳамлаҳои нави низомӣ ба Эронро пеш аз интихоботи миёндавраии ИМА баррасӣ мекунад. Аммо ҳанӯз дар бораи оғози чунин амалиёт қарор гирифта нашудааст.

Ба навиштаи маҷаллаи амрикоии The Atlantic, Кохи Сафед аз Пентагон хостааст барои зарбаҳои эҳтимолӣ ба ҳадафҳое дар Эрон чанд варианти амалиётӣ таҳия кунад. Мақомҳои амрикоӣ гуфтаанд, ки ҳаҷм, ҳадафҳо ва ҳатто вақти эҳтимолии ҳамла ҳанӯз мавриди баҳс қарор доранд.

Тибқи гузориши The Atlantic, яке аз масъалаҳои мавриди баррасӣ анҷоми амалиёти маҳдуд пеш аз интихоботи миёндавраӣ ва эҳтимоли амалиёти густардатар пас аз интихобот аст. Аммо бархе аз мушовирони Трамп бар ин назаранд, ки оғози амалиёти нав пеш аз интихобот метавонад барои ҷумҳурихоҳон аз ҷиҳати сиёсӣ таъсири манфӣ дошта бошад.

Дар ҳамин ҳол, Axios хабар медиҳад, ки Пентагон ба Фармондеҳии марказии ИМА дастур додааст омодагиро барои эҳтимоли аз сар гирифтани амалиёти густурдаи низомӣ алайҳи Эрон ба анҷом расонад. Бо вуҷуди ин, ҳоло дақиқ нест, ки ин тасмими Трамп то ҷӣ ҳад ҷиддӣ аст ва оё анҷомаш медиҳад ё на.

Маълумоти NBC News низ нишон медиҳад, ки масъалаи аз сар гирифтани амалиёти бузурги низомӣ дар мулоқоти гурӯҳи амнияти миллии Трамп дар Кэмп-Дэвид баррасӣ шудааст. Яке аз вариантҳои мавриди муҳокима анҷоми зарбаҳо пеш аз интихоботи моҳи ноябр будааст.

Ин хабарҳо дар пасманзари афзоиши ҳузури низомии ИМА дар минтақа нашр мешаванд. Ҳафтаи гузашта Associated Press хабар дода буд, ки тақрибан 9 ҳазор сарбозу пиёдагарди баҳрии амрикоӣ ва гурӯҳи сеюми киштиҳои ҳавопаймобар ба самти Ховари Миёна фиристода мешаванд. Дар сурати идомаи ҷойгиркунии нерӯҳо, шумораи низомиёни ИМА дар минтақа метавонад то охири моҳи октябр аз 20 ҳазор нафар бештар шавад.

Трамп пештар гуфта буд, ки эҳтимоли афзоиши ҳамлаҳо ба Эрон пас аз интихоботи 3-юми ноябр низ вуҷуд дорад. Дар айни замон, мақомоти амрикоӣ иддао доранд, ки ҳадафи онҳо пешгирӣ аз дастрасии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ ва расидан ба ҳадафҳои амниятии Вашингтон аст.

Ин дар ҳолест, ки амалиёти нави низомӣ аллакай ба бозорҳои ҷаҳонӣ таъсир гузоштааст. Нархи нафти Brent рӯзи 8-уми октябр беш аз 4 дарсад боло рафта, аз 102 доллар барои як бушка гузашт. Reuters ин афзоишро, аз ҷумла, ба нигаронӣ аз густариши низоъ ва эҳтимоли аз сар гирифтани амалиёти низомии ИМА алайҳи Эрон рабт додааст.

Ин бори аввал нест, ки масъалаи вақти идомаи ҷанг бо назардошти интихоботи миёндавраии ИМА матраҳ мешавад. Reuters моҳи сентябр бо истинод ба манбаъҳои огоҳ хабар дода буд, ки бархе аз мушовирони баландпояи Трамп мехостанд дар остонаи интихобот аз густариши ҷанг пешгирӣ кунанд, зеро болоравии нархи сӯзишворӣ ва таъсири иқтисодии ин даргириҳо метавонад барои ҳизби ҷумҳурихоҳ мушкил эҷод кунад. Ҳамзамон, тибқи ҳамон гузориш, имкони афзоиши амалиёти низомӣ пас аз интихоботи 3-юми ноябр баррасӣ мешуд.

Ҳоло, бо гузоришҳои нави The Atlantic, Axios ва NBC News, масъала ба марҳилаи дигар ворид шудааст: Пентагон барои сенарияҳои эҳтимолӣ нақшаҳои низомӣ омода мекунад, аммо то ҳол маълумоти тасдиқшудае дар бораи қарори ниҳоии Трамп барои оғози ҳамла пеш аз интихобот вуҷуд надорад.

Дар Эрон то ҳол вокуниши мустақими расмӣ ба гузориши нав дар бораи нақшаи эҳтимолии ҳамлаи ИМА нашр нашудааст. Аммо мақомоти эронӣ гуфтаанд, ки посухи Теҳрон ба пешниҳодҳои Вашингтон тавассути миёнаравҳо расонида мешавад ва ҳамзамон омодагии низомӣ барои ҳимояти манфиатҳои кишвар идома дорад.

Аммо дар кишварҳои Халиҷ нигаронӣ аз эҳтимоли густариши ҷанг зиёд шудааст. Қаблан Арабистони Саудӣ ва Қатар аз Вашингтон хоста буданд, ки ба зерсохторҳои энергетикии Эрон ҳамла накунад, зеро аз зарбаҳои ҷавобии Теҳрон ба иншооти нафту гази худ нигаронанд; ИМА низ барои ҳифзи зерсохторҳои стратегии кишварҳои Халиҷ системаҳои зиддимушакии Patriot-ро тақвият додааст.

Русия иттиҳомҳо дар бораи афзоиши фишор ба муҳоҷирони тоҷикро рад кард

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Дар пасманзари сахттар шудани қоидаҳои муҳоҷират дар Русия, сафорати ин кишвар дар Тоҷикистон иттиҳомҳо дар бораи афзоиши фишор ба муҳоҷирони тоҷикро рад кардааст.

Ин вокуниш баъд аз нашри матлаби Asia-Plus аз 29-уми сентябр садо дод, ки ба сахттар шудани сиёсати муҳоҷиратии Русия ва вазъи муҳоҷирони корӣ аз кишварҳои Осиёи Марказӣ бахшида шуда буд.

Дар матлаб дар бораи тақвияти назорати муҳоҷиратӣ, баргузории рейдҳо, маҳдудиятҳои нав барои коргарони хориҷӣ ва коҳиши шумораи муҳоҷирон дар Русия гуфта мешуд. Сафорати Русия иддао кардааст, ки ин матлаб метавонад дар бораи вазъи муҳоҷирони корӣ дар кишвар тасаввуроти нодуруст ба вуҷуд орад.

Ба иддаои сафорати Русия, чораҳои нав на бар зидди коргарони хориҷӣ, балки барои мубориза бо муҳоҷирати ғайриқонунӣ ва таъмини амният равона шудаанд. Дипломатҳои рус ҳамчунин таъкид кардаанд, ки иқтисоди Русия ба нерӯи кории хориҷии қонунӣ ҳанӯз ҳам ниёз дорад.

Сафорати Русия ҳамчунин ба созишномаҳои миёни Русия ва Тоҷикистон дар мавриди ҷалби муташаккилонаи муҳоҷирони корӣ ишора кардааст. Тибқи гуфтаи сафорат, механизмҳои нав омӯзиши касбии шаҳрвандони Тоҷикистон ва ҳамчунин имкони гузаштани ангуштнигорӣ, аксбардорӣ ва муоинаи тиббиро ҳанӯз пеш аз ворид шудан ба Русия пешбинӣ мекунанд.

Ба гуфтаи ҷониби Русия, ҷалби муташаккилонаи коргарони хориҷӣ бояд раванди ба кор қабул шуданро шаффофтар ва назоратшаванда гардонад. Сафорат ҳамзамон таъкид мекунад, ки шаҳрвандони хориҷие, ки қонунҳои Русияро риоя мекунанд, бояд аз кафолатҳои кории баробари шаҳрвандони Русия бархӯрдор бошанд.

Сафорати Русия инчунин ба арзёбиҳои коршиноси масоили муҳоҷират Валентина Чупик, ки дар матлаби Asia-Plus оварда шудаанд, эрод гирифта, гуфтааст, ки ин арзёбиҳо мавқеи шахсии ӯ мебошанд ва ба гуфтаи сафорат, бо дигар маълумотҳо тасдиқ намешаванд.

Чунин изҳорот дар ҳолест, ки Русия дар солҳои охир бо вуҷуди ниёз ба муҳоҷирони корӣ талабот нисбат ба онҳоро пайваста сахттар карда, санҷиши муҳоҷирон дар Русия бештар шуда, рейдҳо бо нақзи ҳуқуқи муҳоҷирон баргузор мегарданд. Инчунин асосҳои ихроҷи шаҳрвандони хориҷӣ васеъ мешаванд ва барои будубошу фаъолияти кории онҳо талаботи иловагӣ ҷорӣ мегардад ва дар баъзе мавридҳо шаҳрвандони хориҷӣ маҷбур мешаванд кишварро тарк кунанд.

Мақомоти Тоҷикистон низ пайваста шаҳрвандони худро, ки барои кор ба Русия мераванд, аз зарурати риояи қонунҳои ин кишвар ва талаботи нави муҳоҷиратӣ огоҳ мекунанд. Барои бисёре аз муҳоҷирони корӣ ин маънои гузаштани санҷишҳои бештар, пешниҳоди ҳуҷҷатҳои иловагӣ ва иҷрои расмиёти навро дорад, ки аз онҳо имкони идомаи кор дар Русия вобаста аст.

Ҳамин тавр, Маскав сахттар шудани сиёсати муҳоҷиратиро бо зарурати мубориза бо муҳоҷирати ғайриқонунӣ ва таъмини амният рабт медиҳад. Аммо масъалаи он ки то чӣ андоза ин чораҳо ба муҳоҷирони қонунӣ таъсир мерасонанд ва ҳуқуқи онҳо дар амал чӣ гуна ҳифз мешавад, ҳамоно баҳсбарангез боқӣ мемонад.

Сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Туркманистон

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон рӯзи 8-уми октябр ба Туркманистон сафар кард. Ҳадаф аз ин сафар иштирок дар ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ) ва ҳаштумин Машварати сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон гуфта мешавад.

Бино ба иттилои хадамоти матбуоти Президент, Эмомалӣ Раҳмонро дар ин сафар муовини аввали сарвазир, вазири корҳои хориҷӣ Сироҷиддин Муҳриддин, ёвари президент оид ба робитаҳои хориҷӣ, директори Агентии захираҳои давлатии моддӣ ва дигар мақомдорон ҳамроҳӣ доранд.

Ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ таҳти раёсати президенти Туркманистон Сардор Бердимуҳаммадов баргузор мешавад ва дар он роҳбарони Озарбойҷон, Арманистон, Беларус, Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Тоҷикистон ва Узбекистон иштирок хоҳанд кард.

Чорабиниҳои асосӣ дар минтақаи сайёҳии миллии “Аваза”, воқеъ дар соҳили баҳри Каспий, баргузор мешаванд.

Як рӯз қабл, 7-уми октябр, дар ин кишвар ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои хориҷии кишварҳои ИДМ баргузор шуда буд. Дар ҷараёни мулоқот вазирон масъалаҳои рӯзномаи байналмилалӣ, амнияти минтақавӣ, рушди ҳамкориҳои иқтисодӣ ва робитаҳои башардӯстона ва фарҳангиро баррасӣ карданд. Аммо маълум нест, ки дар ин нишаст масъалаи муҳоҷирони корӣ дар Русия ва вазъу ҳуқуқҳои онҳо баррасӣ шудаааст ё на. 

Яке аз мавзуъҳои дигар дар рӯзномаи нишастҳо масъалаи об буда, намояндагони кишварҳо истифодаи оқилонаи захираҳои обии ҳавзаҳои Амударё ва Сирдарё. Ин масъала барои Тоҷикистон аҳамияти стратегӣ дорад, зеро кишвар дорои захираҳои бузурги обии минтақа мебошад ва ҳамзамон масъалаи истифодаи онҳо дар минтақа ҳамеша бо баҳсҳо ва ихтилофҳо рӯбарӯ аст.

Дар баробари музокироти сиёсӣ, дар “Аваза” даҳҳо чорабинии дигар аз ҷумла, нишастҳои байналмилалӣ, мулоқоти вакилони парламентҳо, баррасии масъалаҳои демографӣ, тандурустӣ, тухмипарварӣ ва ҳамкориҳо дар минтақаи Каспий баргузор хоҳанд шуд.

Рӯзи 8-уми октябр ҳамчунин фестивали таомҳои миллии кишварҳои узви ИДМ ва Эрон ва рӯзи 9-уми октябр ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ, Саммити экологӣ оид ба баҳри Каспий ва намоишгоҳи кишварҳои узви ИДМ ва Эрон баргузор мешаванд.

Ҳанӯз маълум нест, ки дар пайи мулоқотҳо кадом санадҳо ва созишномаҳо ба имзо хоҳанд расид ва то чӣ андоза онҳо аҳамияти амалӣ хоҳанд дошт. Барои шаҳрвандони Тоҷикистон на худи баргузории нишасти навбатӣ ё шумораи санадҳои қабулшуда, балки муҳтавои мушаххас ва натиҷаҳои онҳо муҳим аст — аз ҷумла, оё ин қарорҳо метавонанд ба иқтисод, муҳоҷирати корӣ, амният ва сатҳи зиндагии аҳолӣ таъсир расонанд ё на.

Бояд гуфт, чунин мулоқотҳо аллакай чандин сол боз бо изҳороти баланд дар бораи густариши ҳамкорӣ ва таҳкими робитаҳо миёни давлатҳо баргузор мешаванд. Аммо таҷрибаи мулоқотҳои қаблӣ нишон медиҳад, ки на ҳамаи созишҳо ва қарорҳое, ки дар чунин нишастҳо қабул мешаванд, ба тағйироти назаррас дар зиндагии шаҳрвандони оддӣ овардаанд. Дар ин замина, нишасти навбатии сарони давлатҳои ИДМ-ро метавон пеш аз ҳама ҳамчун як чорабинии дипломатӣ ва рамзӣ арзёбӣ кард.

Ҳушдори марзбони тоҷик ба Толибон: “Аз сарҳади Тоҷикистон хориҷ шавед!”

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Дар шабакаҳои иҷтимоӣ наворе паҳн шудааст, ки дар он гуфтугӯи пуртаниши миёни марзбонони Тоҷикистон ва намояндагони Толибон дида мешавад.

Дар ин навор, ки замон ва макони сабти он дақиқ маълум нест, марзбони тоҷик аз нерӯҳои Толибон талаб мекунад, ки техникаҳои худро аз хатти марз дур кунанд. Ӯ таъкид мекунад, ки онҳо ба қаламрави Тоҷикистон ворид шудаанд ва ҳушдор медиҳад, ки дар сурати иҷро нашудани ин талаб, аз силоҳ истифода хоҳад шуд.

Аз ҷониби дигар, намояндагони Толибон иддао мекунанд, ки Тоҷикистон дар чанд нуқта ба қаламрави Афғонистон ворид шудааст. Дар посух, марзбони тоҷик бо истинод ба харита мегӯяд, ки маҳалли мавриди баҳс ба қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон тааллуқ дорад ва боз ҳам қотеона талаб мекунад, ки корҳои муҳандисӣ қатъ шуда, техникаҳо аз наздикии марз хориҷ карда шаванд.

То кунун мақомоти расмии Тоҷикистон ва инчунин мақомоти ҳукумати таҳти раҳбарии Толибон дар Афғонистон дар бораи ин навор ва воқеияти он изҳороти расмӣ нашр накардаанд. Аз ин рӯ, мустақилона тасдиқ кардани замон, макон ва шароити сабти навор имконпазир нест.

Баъди сари қудрат омадани Толибон дар Афғонистон дар моҳи августи соли 2021, баҳсҳо ва танишҳои марбут ба хатти марзи Тоҷикистону Афғонистон чандин маротиба расонаӣ шудаанд. Мақомоти Тоҷикистон борҳо нерӯҳои Толибонро ба убури ғайриқонунии марз ва анҷоми корҳои муҳандисӣ дар минтақаҳои баҳснок муттаҳам кардаанд. Аз ҷумла, фаъолияти густурдаи истихроҷи тилло аз ҷониби ширкатҳо ва гурӯҳҳои вобаста ба Толибон дар соҳили дарёи Панҷ низ борҳо боиси нигаронии мақомоти Тоҷикистон гардидааст.

Ҳамзамон сарҳади Тоҷикистону Афғонистон аз ҷиҳати амниятӣ яке аз ҳассостарин марзҳои минтақа ба ҳисоб меравад. Дар шаш моҳи аввали соли 2026 дар ин марз 17 даргирии мусаллаҳона миёни нерӯҳои амниятии Тоҷикистон ва қочоқчиён ба қайд гирифта шудааст. Бештари ин ҳодисаҳо дар минтақаҳои марзии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва вилояти Бадахшони Афғонистон рух додаанд.

Марзи муштараки ду кишвар 1344,15 километрро ташкил медиҳад, ки беш аз 1135 километри он аз қад-қади дарёи Панҷ мегузарад. Бо назардошти релефи кӯҳистонӣ, хатари қочоқи маводи мухаддир ва таҳдидҳои гурӯҳҳои тундрав, таъмини амнияти ин марз ҳамеша яке аз авлавиятҳои мақомоти Тоҷикистон буда, дар он неруҳои иловагӣ мустақар гардида, мунтазам машқҳои зиддитеррористӣ баргузор мешаванд.

Чаро хонандагони мактабҳои Фаронса ба кӯчаҳо баромаданд?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Эътирозҳои хонандагони мактабҳои миёна дар Фаронса, ки аз нимаи дуюми моҳи сентябр оғоз шуданд, то ҳол идома доранд.

Ба иттилои расонаҳои байналмилалӣ, нахустин ҳаракатҳо аз минтақаи Кретей (Créteil), дар канори Париж оғоз шуда, баъдан ба садҳо муассисаи таълимӣ дар саросари кишвар паҳн гардид.

Хонандагон мегӯянд, ки норасоии омӯзгорон, серодамии синфҳо, фарсуда будани биноҳои таълимӣ, камбуди маблағгузорӣ ва мушкилоти низоми таҳсил аз сабабҳои асосии эътирозҳо мебошанд. Дар бисёр мактабҳо даромадгоҳҳо баста шуда, дарсҳо қисман ё пурра қатъ гардиданд.

Дар ҷараёни бархе аз эътирозҳо миёни тазоҳургарон ва пулис низ даргириҳо рух додааст. Ба гуфтаи мақомоти Фаронса, аз оғози эътирозҳо беш аз 6 ҳазор нафар, ки аксари онҳо ноболиғанд, боздошт шудаанд. Ҳамчунин садҳо хонанда, корманди мактаб ва пулис ҷароҳат бардоштаанд.

Масъалаи нақши нерӯҳои сиёсӣ низ ба мавзуи баҳс табдил ёфтааст. Мақомоти Фаронса баъзе намояндагони ҳизби чапгарои La France Insoumise (LFI)-ро ба ташвиқ ё ҳимоят аз эътирозҳо муттаҳам кардаанд. Дар навбати худ, намояндагони ин ҳизб ин иддаоҳоро рад намуда, мегӯянд, ки танҳо аз талаботи хонандагон барои беҳтар шудани вазъи соҳаи маориф пуштибонӣ мекунанд. Ҳамзамон худи хонандагон низ дар суҳбат бо расонаҳо гуфтаанд, ки ҳаракати онҳо мустақилона ва асосан тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ташкил шудааст. (Le Monde.fr)

Эътирозҳо ба яке аз бузургтарин ҳаракатҳои хонандагон дар Фаронса дар солҳои охир табдил ёфта, ҳукумати ин кишварро водор кардааст, ки барои баррасии мушкилоти соҳаи маориф ва идомаи муколама бо намояндагони хонандагон чораҳо андешад.

Дастури нави Вазорати маориф барои ҷалби омӯзгорон ба корҳои ғайритаълимӣ

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон ба сохторҳои зертобеи худ дастур дода ва талаб кардааст, ки омӯзгорон ба корҳои берун аз фаъолияти таълиму тарбия ҷалб карда нашаванд.

Дар дастуре, ки рӯзи 2-юми октябр бо имзои вазири маориф ва илм Раҳим Саидзода содир шудааст, омадааст, ки ҷалби омӯзгорон ба фурӯши либоси мактабӣ, ҷамъоварии пул, фурӯши чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ, корҳои ҷалб ба маҳракаи даъвати ҳарби ва обуна ба рӯзномаву маҷаллаҳои ғайрисоҳавӣ манъ аст.

Бинобар иттилои АзияПлюс ҳамчунин вазорат дастур додааст, ки аз маоши омӯзгорон барои обуна ба рӯзномаву маҷаллаҳо, хариди чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ, корҳои ободонии муассисаҳои таълимӣ, таъмири мактаб, хариди маводи таълимию методӣ, воситаҳои техникӣ ва дигар лавозимоти таълимӣ маблағ ситонида нашавад.

Ин дастур дар асоси талаботи қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” содир шуда, ҳадафи он пешгирии ҷалби омӯзгорон ба корҳои ғайривобаста ба фаъолияти касбӣ ва ҷамъоварии маблағҳои ғайриқонунӣ арзёбӣ мешавад.

Вазорати маориф ва илм дар солҳои охир яке аз баҳсбарангезтарин ниҳодҳои давлатӣ ба ҳисоб меравад ва пайваста дар сархати расонаҳо ва мавриди интиқоди ҷомеа қарор дорад.

Омӯзгорон солҳои зиёд аз ҷалби худ ба корҳои гуногуни ғайритаълимӣ шикоят мекунанд. Ба гуфтаи онҳо, дар баробари фаъолияти омӯзгорӣ, онҳоро ба ширкат дар чорабиниҳои фарҳангӣ, обунаи ҳатмии рӯзномаву маҷаллаҳо, фурӯши чиптаҳои театр, фурӯш ва таблиғи либоси мактабӣ, инчунин ҷамъоварии маблағ барои таъмиру ободонии мактаб ва дигар хароҷоти муассисаҳои таълимӣ водор мекарданд.

Ин масъалаҳо солҳои охир борҳо дар расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ баҳсбарангез шуда, омӯзгорон аз мақомоти масъул талаб мекарданд, ки онҳоро танҳо ба иҷрои вазифаи асосии худ — таълиму тарбияи хонандагон ҷалб намоянд.

Ҳоло маълум нест, ки ин дастури нави Вазорати маориф то чӣ андоза дар амал иҷро хоҳад шуд ва оё метавонад ба ин баҳсҳои чандинсолаи омӯзгорон хотима бахшад.

123...794саҳифаи 1 аз 794