Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

Аз ҷониби
AZDA TV-2
-
0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Насли Z ва инқилобе инқилобӣ

Аз ҷониби
a m
-
0

Замонаҳои душвор инсонҳои нерӯманд мепарваранд,
Одамони нерӯманд зиндагии хубро месозанд,

Зиндагии хуб инсонҳои заъиф мепарварад,

Инсонҳои заъиф замонаҳои душворро рақам мезананд.

Ин ҳарфҳоро ба нависандаи амрикоӣ Майкл Ҳопф нисбат медиҳанд. Аммо, зоҳиран Ҳопф ҳақиқатеро, ки ҳаёт собит сохтааст ва қабл аз ӯ ҳам дигарон ба наҳви дигаре баён кардаанд, ба як қолаб рехтааст. Дар бархе ҳолатҳо ҷои “инсонҳои заъиф” “инсонҳои бад” истифода мешавад. Гуфтаҳое ба ҳамин монанд ба Ибни Халдуну Ҳеродот ва ҳатто Куруши Кабир нисбат медиҳанд. Барои мисол, ривоят мешавад мушовиронаш ба Куруш пешниҳоди ҳамла ба кишваре мекунанд ва далелашон ҳам ин буда, ки “он сарзамин заминҳои нарму ҳосилхезе дорад”. Посухи Куруш ҳам ба ҳамин гуфтаи боло шабеҳ аст, ки мегӯяд “заминҳои нарм инсонҳои нармтар мепарваранд”. 

Дастрасии саросарӣ ба интернет – аниқтараш ба маълумот, пешрафти бесобиқаи технолоҷӣ ва болоравии сатҳи зиндагӣ зоҳиран ҳамон марҳалаест, ки инсонҳои заъиф мепарварад. Бо насле, ки дар ин марҳала парварида шуд, “Насли Z” гуфта мешавад. Ин насл аз наслҳои дигаре, ки дар даврони зидагии хуб дар тӯли таърих парварида шудаанду сипас замонаҳои душворро рақам задаанд, комилан фарқ мекунад. Тӯли ҳазорсолаҳо, мафҳум ё сатҳи “зиндагии хуб” ва “замонаҳои душвор” тақрибан яксон буданд ва ҳамеша бо фарқи бисёр андаке такрор мешуданд. Чун на технолоҷӣ буд ва на интернет. Ҳатто як-ду насли қаблии “замонаҳои душвор”, ки технолоҷиро диданд, интернет надида буданд ва технолоҷиашон ҳам дар муқоиса бо имрӯз ба қавли насли Z “ароба” буд.  

Дар парвариши насли Z нақши интернет, агар нагӯем кушанда аст, ба ҳадест, ки ҳама чизро тағйир додааст. Ин насл донишашро аз интернет мегирад, динашро аз он омӯхтааст, фарҳангаш интернетӣ ва глобалист, одоб ва рафтору кирдораш баргирифта аз шабакаҳои иҷтимоист.  Гузашта аз ин, ин насл аз ҳамагӣ як насл қабл комилан фарқ мекунад ва ҳама чизаш дигар аст: 

насли Z дигар бо васоити иттилоотии падару модараш зиндагӣ намекунад – барои онҳо телевизиони давлатӣ манбаъи асосии иттилоъ нест;

ҷаҳонбиниашро на мактабу хонаводаву ҷомеъа, балки Instagram, TikTok, YouTube, Facebook ва дигар шабакаҳои иҷтимоӣ шакл медиҳанд;

онҳо ҳарчанд дар Тоҷикистонанд, ҳамзамон бо кулли ҷаҳон зиндагӣ мекунанд;

муҳоҷират онҳоро ба муҳитҳои дигар мепартояд (агар муҳоҷирати падаронашон танҳо ба як муҳити бегона – русӣ буд, ҳоло даҳҳо муҳити дигар илова шудааст);

забон ва фарҳанги насл, инчунин муносибату бархӯрдаш ба давлату ҷомеа тағйир кардааст ва ин тағйирот суръати бештаре касб мекунад;

муносибати насли Z ба дин, оила, издивоҷ, таваллуд, парваришу тарбияи кӯдак, кору муҳоҷират ва ғайра аз насли қаблӣ фарқ мекунад;

муҳимтар аз ҳама: ин насл метавонад аз лиҳози сиёсӣ ғайрифаъол ба назар расад, вале он ҳатман далели бетафовут буданаш нест. Ҳатто агар бетафовутӣ вуҷуд дорад, он метавонад дар они воҳид комилан баръакс шавад. Намунаҳое аз ин гардиши куллӣ аз бетафовутӣ ба фаъъолиро аз ҳоло мушоҳида мекунем – дар бархе кишварҳои Ғарб ин насл бо вуҷуди таблиғи густарда ва тақрибан монополии Исроилу Амрико, на танҳо тарафдори Фаластин аст, балки барои он қиём кардааст. Ва дар кишварҳои дигар низ чунин тағйирот ба нафъи Фаластин бо суръат пеш меравад. 

Қаблан “замонаҳои душвор”, ки “инсонҳои заъиф” месохтанд, амалан танҳо аз нигоҳи сийсиву иқтисодӣ душвор буданд. Чун донишу дин ҳамон, суннату одатҳо ҳамон, фарҳанг тағйире накарда ва барои тағйироти фарҳангиву диниву иҷтимоӣ заминае вуҷуд надошт. Аммо насли Z комилан фарқ мекунад ва “замонаи душвор”, ки тибқи суннати таърихӣ ногузир аст ин насл рақам бизанад, ҳамин гуна тафовуташ аз қабл куллӣ хоҳад буд. 

Қаблан бархӯрд ва рафтори ҷомеъа, аз ҷумла насли ҷавонро мешуд пешбинӣ кард: равоншиносон, таҳлилгарон, ҷомеъашиносон ва дигар мутахасиссисин бо таҳлили раванду ҳаводис ва таъсири эҳтимолии он ба зеҳни ҷомеъа метавонистанд рафтор ба бархӯрди ояндаи онро то ҳаде пешбинӣ кунанд. На танҳо пешбинӣ, балки дар аксар ҳолот бо истифода аз абзорҳои гуногуни таъсир, мешуд ин рафтор ва бархӯрдро ба самти зарурӣ (зарурӣ ба давлат, қудратҳо ва ғайра) равона кард. Абзорҳои пурқудрате ҳам тӯли таърих вуҷуд доштанд: аз овозаҳои махсус паҳнкардашуда дар қадим ва газетаву телевизион дар авохир. 

Ҳоло ин ҳама тағйир кардааст ва ҳеҷ абзоре қудрати пешини таъсирашро надорад. Ва таъсири боқимондааш ҳам бо суръат кам мешавад. Барои мисол, телевизион дигар шояд даҳ дарсад ва ё ҳатто як дарсади таъсири қаблиашро надорад. Гузашта аз ин, абзорҳои навтаъсиси таъсир низ бо суръат таъсирашонро аз даст медиҳанд ва то замоне, ки созандагони абзорҳо ё ҳукумату қудратҳо аз он истифодаи лозим кунанд, қудраташон то ҳади ғайри қобили таъсири зарурӣ кам мешавад. Аз тарафи дигар чун абзорҳо глобалӣ ва чандқутбиянду ҷомеъа, бахусус насли нав, ба ҳар кадомаш дастрасии баробар дорад, таъсирҳо бо ҳам омехта мешаванд ва ҷои ба як самт равон кардани зеҳни ҷомеъа, бештар ҳадафи самтҳоро барояшон ошкор месозанд.  

Хатарноктарин ҷиҳат ҳам ҳамин аст. Касе намедонад дар зеҳни насли нав чист, бештар зери кадом таблиғ рафтааст, ҷаҳонбиниаш, динаш, андешааш чӣ гуна аст, аз он ҳама сели маълумоту таблиғот чи чизе барои худаш гирифаасту дар зеҳнаш чи тасвире аз зиндагӣ шакл додааст. Ва муҳимтар аз ҳама, вақте ба ин натиҷа расид, ки дигар намехоҳад мисли пештара зиндагӣ кунад (шарти дуввуми вазъияти револютсионӣ тибқи формулаи Ленин) чӣ тасмиме хоҳад гирифт ва ба чи корҳое даст хоҳад зад. Шарти аввали вазъияти револютсионии Ленин кайҳо дар кулли ҷаҳон фаро расидааст. Мисоли равшани онро мо дар Амрикову Русия мебинем – ҳукуматҳо дигар қодир нестанд мисли пештара идора кунанд. Қудрати идораи мисли қаблро аз даст додани ҳукуматҳои Амрикову Русия барои он пеш аз дигарон бармало шуд, ки онҳо вориди бӯҳрон шуданд – яке дар Укроин ва дигаре дар Ирон, аниқтараш Халиҷи Форс. Камтарин бӯҳрон дар ҳар кишваре метавонад ин ҳақиқатро барои ҷомеъа, бахусус насли мунтазири фурсати Z рӯшан созад, ки ҳукумати кишвараш дигар тавони идораи онро надорад. “Насли мунтазири фурсат” ба ин маънӣ нест, ки ин насл ҳамин ҳоло огоҳона омодаи инқилоб аст ва танҳо фурсат мепояд, то вориди саҳна шавад, на. Мунтазири фурсат будан метавонад ноогоҳона бошад. 

Аҷибаш ин аст, ки дар сурати қиёми насли Z формулаи қаблӣ ва ҳамешагии инқилоб ҳам метавонад тағйир кунад: “Инқилобро нобиғаҳо тарҳрезӣ мекунанд, беақлҳо (девонаҳо, маҷнунҳо) анҷом медиҳанд ва фурӯмоягон аз он баҳраманд мешаванд.” (Ин гуфтаи Отто фон Бисмарк аст, аммо мисли ҳамон гуфтаи аввал ҳақиқати таърихиест ва Бисмарк онро танҳо ба қолаб даровардааст) Ин формула чӣ гуна ва ба кадом самт тағйир мекунад ҳам қобили пешбинӣ нест – насли Z  метавонад ҳам нобиғае бошад, ки инқлобро тарҳрезӣ кунад, ҳам девонае, ки онро анҷом диҳад ва ҳам фурӯмояе, ки ба самароти он даст ёбад. 

Ё метавонад аслан ин формула дигар коромад надошта бошад ва барои тарҳрезиву барпо кардани инқилобу даст ёфтан ба самароти он на нобиғае лозим шавад, на девонае ва на фурӯмояе. 

Яъне инқилобе инқилобӣ, ки касе нахоҳад донист то куҷо метавонад бирасад. 

Вашингтон фишори иқтисодӣ бар Эронро шадидтар мекунад

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Амрико ҳамзамон бо эълони таҳримҳои нав алайҳи шабакаҳои вобаста ба Эрон, аз омодагӣ барои ҷорӣ кардани сахттарин таҳримҳо алайҳи Теҳрон хабар дод. Вашингтон мегӯяд, фишори иқтисодиро ба ҷойи густариши амалиёти бузурги низомӣ афзалтар медонад.

Вазорати молияи ИМА рӯзи панҷшанбе иттилоъ дод, ки кишвараш тасмим дорад барои фишори ҳарчи бештар таҳримҳои наверо алайҳи Эрон ҷорӣ кунад. Ба гуфтаи мақомоти амрикоӣ, ин иқдом бахше аз маъракаи густардаи Вашингтон барои маҳдуд кардани имкониятҳои молӣ ва иқтисодии Теҳрон ва шабакаҳои вобаста ба он мебошад.

Рӯзи 20-уми август ИМА 10 нафарро, ки ба гуфтаи Вашингтон дар як шабакаи интиқоли ғайриқонунии маблағ барои гурӯҳи “Ҳизбуллоҳ” фаъолият доштанд, таҳрим кард. Ҳамзамон Вазорати молияи Амрико аз ҷорӣ крадани таҳрим алайҳи 21 нафар, 16 ширкат ва 10 киштӣ хабар дод. Ин ниҳоди амрикоӣ мегӯяд, ин шабакаҳо барои интиқоли садҳо миллион доллар аз роҳҳои гуногун, аз ҷумла тавассути кишварҳои минтақа, истифода мекарданд ва ба сохторҳои вобаста ба Эрон кумак мерасонданд.

Ин таҳримҳо дар ҳоле ҷорӣ мешаванд, ки президенти ИМА Доналд Трамп рӯзи гузашта эълон кард, дар ҳоли ҳозир музокироти воқеӣ бо Эрон ҷараён надорад ва оғози гуфтушунид дар шароити кунунӣ беҳуда хоҳад буд. Ӯ баъдан дар шабакаи иҷтимоии “Truth Social” аз оғози маъракаи бесобиқаи фишори иқтисодӣ алайҳи Эрон хабар дод ва кишварҳоеро, ки ба Теҳрон кумак ё ҳамкорӣ мекунанд, аз паёмадҳои сахти иқтисодӣ ҳушдор дод.

Скотт Бессент, вазири молияи ИМА низ гуфт, Вашингтон омода аст алайҳи Эрон “сахттарин таҳримҳо дар таърих”-ро ҷорӣ кунад. Ба гуфтаи ӯ, ҳадаф аз ташдиди фишори иқтисодӣ маҳдуд кардани имкониятҳои молии Теҳрон ва шабакаҳои минтақавии вобаста ба он аст. Бессент ҳамчунин таъкид кардааст, ки истифодаи фишори иқтисодӣ метавонад эҳтиёҷ ба амалиёти густурдаи нави низомиро коҳиш диҳад.

Тибқи гузориши “Рейтерз”, мақомоти амрикоӣ ҳанӯз ҷузъиёти пурраи бастаи нави таҳримҳои ваъдашударо нашр накардаанд. Аммо Вашингтон дар ҳафтаҳо ва моҳҳои гузашта пайваста шахсону ширкатҳо ва шабакаҳои нақлиётӣ, молиявӣ ва тиҷоратиеро ҳадаф қарор додааст, ки ба гуфтаи мақомоти ИМА дар интиқоли нафт, дастрас кардани маблағ ва хариди таҷҳизот барои сохторҳои эронӣ нақш доранд.

Фишор ба бахши нафти Эрон яке аз меҳварҳои асосии сиёсати нави Вашингтон аст. Манобеи тиҷоратӣ ба “Рейтерз” гуфтаанд, ки бар асари маҳдудиятҳо ва муҳосираи иқтисодии Амрико ҳаҷми пешниҳоди нафти Эрон ба харидорони чинӣ коҳиш ёфтааст. Чин аз харидорони асосии нафти содиротии Эрон ба ҳисоб меравад ва Пекин ҳамоно бо таҳримҳои якҷонибаи Вашингтон мухолиф аст.

Вашингтон дар моҳҳои охир таҳримҳои зидди Эронро марҳила ба марҳила густариш додааст. Рӯзи 14-уми июл Вазорати молияи ИМА беш аз 50 шахс, ширкат ва киштиро дар иртибот бо шабакаи киштиронӣ ва содироти нафти Муҳаммадҳусайн Шамхонӣ ҳадафи таҳрим қарор дод. Ба гуфтаи мақомоти амрикоӣ, ин шабака дар интиқоли нафти Эрон ва канор задани таҳримҳо нақш доштааст.

Пеш аз он низ, рӯзи 7-уми август, Вашингтон аз таҳримҳои нав алайҳи чанд шабакаи молиявии пинҳонӣ хабар дода буд, ки ба гуфтаи мақомоти Амрико барои интиқоли садҳо миллион доллар ба манфиати мақомоти Эрон истифода мешуданд.

Бо вуҷуди ин, Теҳрон таҳримҳои Амрикоро ғайриқонунӣ ва як навъ “ҷанги иқтисодӣ” медонад. Таниш миёни ду кишвар дар ҳоле шиддат гирифтааст, ки масъалаи басташавии тангаи Ҳурмуз ва сарнавишти музокироти эҳтимолӣ миёни Вашингтон ва Теҳрон норӯшан аст.

Духтараки гумшуда пайдо шуд: ҷузъиёти нави ВКД дар ин бора

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон хабар дод, ки Мадамонзода Фарида, сокини 12-солаи шаҳри Душанбе, ки чанд рӯз боз бедарак буд, пайдо шудааст.

Ба иттилои ВКД, дар натиҷаи чорабиниҳои оперативӣ аз ҷониби кормандони ШВКД-1 дар ноҳияи Сино дар ҳамкорӣ бо кормандони ШВКД-1 дар ноҳияи Рӯдакӣ духтар пайдо карда шуда, ба наздиконаш супорида шудааст.

Пеш аз пайдо шудани Фарида, дар шабакаҳои иҷтимоӣ наворе паҳн гардид, ки дар он як мардро бо гумони даст доштан дар бедарак шудани кӯдак чанд нафар иҳота карда, мавриди суол ва бозпурсӣ қарор медоданд. Паҳн шудани ин навор боиси вокунишҳои зиёди корбарон гардид. Бархе шаҳрвандон таъкид карданд, ки чунин ҳолатҳо бояд танҳо аз ҷониби мақомоти дахлдор ва дар доираи қонун баррасӣ шаванд.

Зимни санҷиши ҳолат муайян шудааст, ки Фарида зери тарбияи холааш қарор дошта, модараш дар хориҷи кишвар зиндагӣ мекунад. Ба гуфтаи мақомоти корҳои дохилӣ, духтар аз сабаби назорати нокифояи наздикон чандин маротиба аз хона дур шуда, ба оворагардӣ ва талбандагӣ машғул будааст.

ВКД мегӯяд, вобаста ба ин ҳолат маводи зарурӣ таҳия шуда, санҷиши пешакӣ идома дорад.

Ҳамзамон Вазорати корҳои дохилӣ аз шаҳрвандон даъват кардааст, ки ба маълумоти тасдиқнашуда дар шабакаҳои иҷтимоӣ бовар накунанд ва ҳангоми рӯ ба рӯ шудан бо чунин ҳолатҳо ба мақомоти масъул муроҷиат намоянд.

Ин ниҳод ҳамчунин хабар додааст, ки нисбат ба шахсоне, ки бо паҳн кардани наворҳо ва маълумоти носаҳеҳ боиси ташвиш дар ҷомеа мешаванд, чораҳои қонунӣ андешида хоҳад шуд. Аз ҷумла, паҳнкунандагони наворҳои марбут ба ин қазия низ мавриди баррасӣ қарор гирифта, дар сурати муайян шудани вайрон кардани қонун ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд.

Як фармондеҳи Ҷабҳаи муқовимати Афғонистон кушта шуд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Яке аз фармондеҳони маъруфи Ҷабҳаи муқовимати миллии Афғонистон Ҳасиб Панҷшерӣ, ки бо номи Ҳасиб Қувай Марказ низ маъруф буд, рӯзи 20-уми августи соли 2026 дар ҷараёни як даргирӣ бо нерӯҳои ҳукумати Толибон кушта шуд. Марги ӯро худи Ҷабҳаи муқовимати миллӣ расман тасдиқ кардааст.

Тибқи маълумоти нашршуда, Ҳасиб Панҷшерӣ ҳамроҳи ҳафт тан аз ҳамсафонаш аз вилояти Панҷшер ба сӯи вилояти Бағлон ҳаракат мекард. Корвони онҳо дар минтақаи Соланг ба камини нерӯҳои Толибон дучор шуда, дар натиҷаи задухӯрди мусаллаҳона Ҳасиб Панҷшерӣ ва чанд тан аз ҳамроҳонаш кушта шуданд. Ба навиштаи бархе расонаҳои афғонистонӣ, амалиёт бар асоси маълумоти истихборотӣ анҷом дода шудааст.

Ҳасиб Панҷшерӣ соли 1992 дар вилояти Панҷшер таваллуд шуда буд. Ӯ то суқути ҳукумати пешини Афғонистон дар соли 2021 дар ҳайати нерӯҳои вежаи Раёсати амнияти миллӣ хидмат мекард. Пас аз бозгашти Толибон ба қудрат, ба Ҷабҳаи муқовимати миллӣ таҳти раҳбарии Аҳмад Масъуд пайваста, ба яке аз фармондеҳони калидии ин гурӯҳ табдил ёфт.

Пас аз интишори хабари марги ӯ, раҳбарони Ҷабҳаи муқовимати миллӣ паёмҳои ҳамдардӣ нашр карданд. Абдуллоҳ Ханҷонӣ, раиси Кумитаи сиёсии Ҷабҳа, Ҳасиб Панҷшериро “фармондеҳи бузург ва муборизи хастанашаванда” номид. Масъули равобити хориҷии Ҷабҳа, Алӣ Майсам Назарӣ низ бо изҳори ҳамдардӣ ба наздикон ва ҳамсафони ӯ таъкид кард, ки роҳи муборизаи онҳо идома хоҳад ёфт.

Коршиносон мегӯянд, Ҳасиб Панҷшерӣ яке аз чеҳраҳои шинохта ва таъсиргузори муқовимати мусаллаҳона алайҳи Толибон дар шимоли Афғонистон ба ҳисоб мерафт. Ба гуфтаи онҳо, кушта шудани ӯ метавонад ба фаъолияти низомии Ҷабҳаи муқовимат таъсир расонад, аммо ин гурӯҳ эълом кардааст, ки муборизаи худро алайҳи ҳукумати кунунии Афғонистон идома медиҳад.

Марги Ҳасиб Панҷшерӣ дар ҳоле рух медиҳад, ки дар моҳҳои охир фаъолият ва амалиётҳои Ҷабҳаи муқовимати миллӣ дар чанд вилояти шимолии Афғонистон, аз ҷумла Панҷшер, Бағлон ва Бадахшон афзоиш ёфта, даргириҳо байни ин гурӯҳ ва нерӯҳои Толибон дар баъзе минтақаҳо идома доранд.

СММ ва Афви Байналмилал аз Толибон хостанд таркиши Кобул таҳқиқ шавад

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Созмони Милали Муттаҳид ва Созмони Афви Байналмилал аз мақомоти Афғонистон хостаанд, ки таркиши рӯзи 17-уми август дар ғарби Кобулро ҳамаҷониба ва бетарафона таҳқиқ кунанд.

Тибқи иттилои Ҳайати намояндагии СММ дар Афғонистон (UNAMA), дар натиҷаи ин ҳодиса 42 кӯдаки аз 9 то 14-сола захмӣ шудаанд. Таркиш дар наздикии як маркази таълимӣ дар маҳаллаи Дашти Барчӣ — яке аз минтақаҳои сераҳолии ғарби Кобул, рух додааст.

UNAMA бо изҳори ҳамдардӣ ба кӯдакони осебдида ва хонаводаҳои онҳо таъкид кардааст, ки муассисаҳои таълимӣ бояд ҷойҳои амн барои таҳсил бошанд ва кӯдакон набояд қурбонии хушунатҳо гарданд.

Созмони Афви Байналмилал низ аз мақомоти Афғонистон даъват кардааст, ки омилони ин ҳодисаро муайян намуда, онҳоро ба ҷавобгарӣ кашанд. Ба гуфтаи ин созмон, таҳқиқ бояд ба таври шаффоф анҷом шавад, то ҳақиқати ҳодиса маълум гардад.

Мақомоти Афғонистон гуфтаанд, ки эҳтимол таркиш бар асари норинҷаки дастӣ ба вуҷуд омадааст. Аммо то ҳол тафсилоти пурраи ҳодиса ва сабаби дақиқи он расман эълон нашудааст. Бархе манбаъҳо эҳтимоли даст доштани гурӯҳи «Давлати исломӣ — Хуросон» (ДИИШ)-ро низ матраҳ кардаанд, аммо ҳеҷ гурӯҳ то ҳол масъулияти ин ҳодисаро бар уҳда нагирифтааст.

Маҳаллаи Дашти Барчӣ, ки аксари сокинонаш аз ҷомеаи ҳазораҳо мебошанд, солҳои охир борҳо ҳадафи ҳамлаҳои хунин қарор гирифтааст. Дар гузашта низ марказҳои таълимӣ, мактабҳо ва ҷойҳои ҷамъиятии ин минтақа мавриди ҳамла қарор гирифта, садҳо нафар кушта ва захмӣ шудаанд.

Созмонҳои ҳуқуқи башарӣ мегӯянд, ҳамла ба муассисаҳои таълимӣ ва ҳадаф қарор додани кӯдакон аз нигарониҳои асосии вазъи ҳуқуқи инсон дар Афғонистон боқӣ мемонад. Онҳо аз мақомоти ҳокими Афғонистон даъват мекунанд, ки барои ҳифзи ҷони шаҳрвандон, махсусан кӯдакон ва гурӯҳҳои осебпазир чораҳои муассир андешанд.

Дар Полша низ мехоҳанд сиёсати муҳоҷиратиро сахттар кунанд

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Сарвазири пешини Лаҳистон Матеуш Мораветский дар як ҳамоише дар Варшава барномаи нави муҳоҷиратии иттиҳоди сиёсии “Rozwój Plus”-ро муаррифӣ кард.

Ин барнома таъсиси хадамоти алоҳидаи ихроҷи муҳоҷирон, ҷорӣ кардани низоми инфиродии сабти хориҷиён, маҳдуд кардани муҳоҷирати корӣ аз кишварҳои берун аз Иттиҳоди Аврупо ва талаботи сахт барои ассимилятсияи онҳое, ки мехоҳанд дар Лаҳистон зиндагӣ кунанд, пешбинӣ мекунад.

Мораветский дар шарҳи ин барнома гуфта, ки Лаҳистон бояд аз модели чандфарҳангӣ даст кашида, аз хориҷиён риояи қонунҳои кишвар, эҳтиром ба фарҳанги лаҳистонӣ, донистани забон ва ҳамгироӣ бо ҷомеаро талаб кунад.

Яке аз пешниҳодҳои асосӣ таъсиси ба истилоҳ “ҳисоби инфиродии муҳоҷир” буда, қарор аст дар як низоми ягона маълумот дар бораи қонунӣ будани будубош ва кори шаҳрванди хориҷӣ, андозҳо ва пардохтҳои иҷтимоии ӯ, инчунин қонуншиканиҳои эҳтимолӣ ҷамъоварӣ шавад.

Пешниҳоди дигари Мораветский механизми “огоҳии депортатсионӣ” буда, тибқи он агар шаҳрванди хориҷӣ ба амнияти Лаҳистон таҳдид кунад, ниҳодҳои дахлдори давлатӣ бояд ҳамзамон огоҳӣ гирифта, фавран раванди ихроҷи ӯро оғоз кунанд.

Барои иҷрои чунин қарорҳо “Rozwój Plus” пешниҳод кардааст, ки хадамоти махсуси депортатсионӣ таъсис дода шавад ва фаъолияти чунин ниҳод бояд ба яке аз абзорҳои иловагии таъмини амният дар шаҳрҳои Лаҳистон табдил ёбад.

Дар барнома ҳамчунин таъсиси мақоми вазири муҳоҷират ва ассимилятсия пешниҳод шуда, ин вазир бояд, аз ҷумла, шумораи коргарон аз кишварҳои берун аз Иттиҳоди Аврупоро маҳдуд кунад ва рӯйхати касбу соҳаҳоеро муайян намояд, ки иқтисоди Лаҳистон воқеан ба нерӯи кории хориҷӣ ниёз дорад.

Бо вуҷуди ин намояндагони “Rozwój Plus” эътироф кардаанд, ки дар баъзе бахшҳо Лаҳистон ҳанӯз бо камбуди нерӯи корӣ рӯбарӯст. Аммо тибқи ин пешниҳод, давлат бояд худ ҷалби шаҳрвандони хориҷиро бо назардошти тахассуси касбӣ, донистани забон ва наздикии фарҳангии онҳо танзим кунад, на ин ки ин раванд асосан дар ихтиёри ширкатҳои миёнарав боқӣ монад.

Яке аз намояндагони ин иттиҳод Лукаш Шрайбер ҳамчунин эҳтимоли баргузории раъйпурсӣ ва дар сурати зарурат муваққатан боздоштани иштироки Лаҳистон дар бахши заминии минтақаи Шенгенро матраҳ кардааст.

Ҳамзамон «Rozwój Plus» пешниҳод кардааст, ки барои шаҳрвандони Лаҳистон, ки дар хориҷ зиндагӣ мекунанд, шароити бозгашт ба кишвар осонтар ва коҳиши 50-дарсадии андоз аз даромад (PIT) дар панҷ соли аввали пас аз бозгашт, инчунин имтиёзҳо ҳангоми иҷора ё хариди манзил пешниҳод шудаанд.

Пешниҳодҳои муаррифишуда ҳоло қонунҳои амалкунанда нестанд. “Rozwój Plus” қасд дорад машваратҳо баргузор карда, барномаи муҳоҷиратиро то интихоботи порлумонии соли 2027 такмил диҳад.

Трамп аз оғози фишорҳои нави иқтисодӣ алайҳи Эрон хабар дод

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Доналд Трамп субҳи 20-уми август дар шабакаи иҷтимоии “Truth Social” эълон кард, ки Вашингтон барномаи нави фишорҳои иқтисодиро алайҳи Эрон оғоз мекунад. Ӯ ин иқдомро “шадидтарин амалиёти иқтисодӣ алайҳи як кишвар дар таърих” номид.

Ба гуфтаи Трамп, ҳеҷ як президенти пешини Амрико ба Эрон ба андозаи ӯ барои расидан ба созиши нав фурсат надода буд, аммо ба гуфтаи ӯ, Теҳрон аз ин имконият истифода накард.

Раиси ҷумҳури Амрико изҳор дошт, ки ҳадафи сиёсати нави Вашингтон боз ҳам бештар маҳдуд кардани имкониятҳои иқтисодии Эрон аст. Ӯ ҳамчунин иддао кард, ки дар натиҷаи фишорҳои пешина имкониятҳои низомии Эрон заиф шуда, иқтисоди кишвар бо мушкилоти ҷиддӣ рӯбарӯ гардидааст.

Трамп ҳамчунин ҳушдор дод, ки ҳар кишвар, ширкат ё муассисаи молие, ки ба гуфтаи ӯ барои Эрон “роҳи нафаскашии иқтисодӣ” фароҳам созад, метавонад бо таҳримҳо ва дигар чораҳои иқтисодии Амрико рӯбарӯ шавад. Ӯ аз қатъи қочоқи нафт, маҳдуд кардани интиқоли маблағ, фаъолияти ширкатҳои коғазӣ ва дигар роҳҳои давр задани таҳримҳо низ ёдовар шуд.

Пештар вазири молияи ИМА Скотт Бессент гуфта буд, ки стратегияи нави Вашингтон ба пурзӯр кардани фишорҳои иқтисодӣ ва маҳдуд сохтани тиҷорати баҳрии Эрон равона шудааст, то манбаъҳои асосии даромади ин кишвар коҳиш дода шаванд.

Дар баробари ин, Трамп таъкид кард, ки дар сурати даст кашидани Теҳрон аз барномаи дастёбӣ ба силоҳи ҳастаӣ, имкони азсаргирии музокирот миёни ду кишвар вуҷуд дорад.

Ин изҳорот дар ҳолест, ки муҳлати 60-рӯзаи меморандуми тафоҳуми миёни Иёлоти Муттаҳида ва Эрон рӯзи 17-уми август ба анҷом расид. Аббос Ироқчӣ вазири умури хориҷаи Эрон дар вокуниш ба эълони таҳримҳо гуфтааст, ки афзоиши таҳримҳо ва фишорҳои иқтисодӣ наметавонад Эронро ба таслим водор кунад, балки ба гуфтаи ӯ, танҳо боиси афзоиши танишҳо ва бадтар шудани муносибатҳои ду кишвар хоҳад шуд.

Оё дар Русия “патент” барои муҳоҷирон бекор мешавад?

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Дар Русия мехоҳанд низоми муҳоҷирати кориро ба таври куллӣ тағйир диҳанд.

Раҳбари ҳизби “Справедливая Россия” ва сиёсатмадори муҳоҷирбадбин Сергей Миронов пешниҳод дорад, ки низоми патент бекор ва ҷалби ҳадафмандонаи коргарони хориҷӣ дар ин кишвар ба роҳ монда шавад.

Ба таъкиди ӯ, шаҳрвандони хориҷӣ бояд танҳо бо даъвати корфармои мушаххас ва барои иҷрои кори муайян ба Русия ворид шаванд ва муҳлату маҳалли будубоши муҳоҷир бояд ба шартномаи кории ӯ вобаста бошад. Яъне, коргар наметавонад худсарона ба ташкилоти дигар гузарад ё ба минтақаи дигар кӯчад ва барои риоя накардани ин талабот ихроҷ аз Русия пешбинӣ мешавад.

Ҳамзамон пешниҳод шудааст, ки ҳамаи ҳуҷҷатҳои зарурии муҳоҷир, аз ҷумла суғуртаи тиббӣ, аз ҷониби корфармо тартиб дода шаванд ва корфармо ҳамчунин бояд ҳисоби махсусе боз кунад, то дар ҳолати зарурӣ хароҷоти ихроҷи коргари хориҷӣ аз ҳисоби он пардохт шавад.

Дар баробари ин, Миронов ва ҳамсафони ӯ пешниҳод доранд, ки вуруди аъзои оилаи муҳоҷирони корӣ ба Русия маҳдуд ва кори шаҳрвандони хориҷӣ дар чандин соҳаҳои иҷтимоӣ, аз ҷумла маориф, тандурустӣ ва нақлиёт мамнуъ шавад.

Аз пешниҳодҳои дигари ин ҳизб ихроҷи на танҳо худи қонуншикан, балки аъзои оилаи ӯ, ҷорӣ кардани талаботи 20-солаи шаҳрвандӣ барои гирифтани баъзе пардохтҳои иҷтимоӣ ва муқаррар кардани пардохти махсус барои интиқоли маблағҳои муҳоҷирон ба хориҷи кишвар аст.

Ҳамчунин пешниҳод шудааст, ки Русия бо Тоҷикистон, Узбекистон ва Қирғизистон низоми раводид ҷорӣ кунад.

Илова бар ин, вакилон бори дигар масъалаи таъсиси як ниҳоди алоҳидаи давлатӣ барои танзими сиёсати муҳоҷиратро матраҳ кардаанд, ки мустақиман ба президенти Русия итоат кунад.

Пештар намояндагони Ҳизби либерал-демократии Русия (ЛДПР) низ пешниҳодҳои монандеро карда, дар баробари ин хоста буданд, ки шумораи муҳоҷирон, ки то охири соли 2025 беш аз 5,7 миллионро ташкил медоданд то охири соли 2030 ба 3 миллион расонда шаванд.

Ин пешниҳодҳо дар ҳоле матраҳ мешаванд, ки чанде пеш Владимир Путин, раисҷумҳури Русия, бастаи қонунҳоеро имзо кард, ки қоидаҳои будубоши шаҳрвандони хориҷӣ дар ин кишварро ба таври назаррас сахттар мекунанд. Тибқи гуфтаи коршиносон, иқтисоди ин кишвар то ҳол аз нерӯи кори муҳоҷирон, бахусус дар бахшҳои сохтмон, хоҷагии коммуналӣ, кишоварзӣ ва логистика вобастагии зиёд дорад. Бархе корфармоёни рус низ қаблан ҳушдор дода буданд, ки маҳдудиятҳои бештар метавонанд норасоии қувваи кориро дар бозори кор амиқтар созанд.

Ҳамчунин коршиносон таъкид мекунанд, ки чун соли ҷорӣ дар Русия интихоботи парлумонӣ баргузор мешавад ва ҳизбҳое, ки то ҳол намояндагии маҳдуд дар Дума доранд, талош доранд аз ин фазои муҳоҷирбадбинӣ дар Русия истифода намуда, шумори курсиҳои худ дар парлумонро бештар кунанд. Пешниҳод кардани масъалаҳое, ки бо маҳдуд кардани ҳуқуқи муҳоҷирон вобастаанд, барои онҳо роҳест, то пуштибонии он қисми интихобкунандагонеро ба даст оваранд, ки аз сиёсати шадидтар дар соҳаи муҳоҷират ҷонибдорӣ мекунанд.

Эълони нав: “Роғун” чор сол дертар ба анҷом мерасад

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Барои пурра ба анҷом расонидани сохтмони Нерӯгоҳи барқи обии “Роғун” Тоҷикистон ҳанӯз ба 5,8 миллиард доллар маблағи иловагӣ ниёз дорад. Дар ин бора дар гузориши нави Ожонсии байналмилалии радабандии S&P Global Ratings гуфта шудааст.

Ба арзёбии ин ниҳод, сохтмони пурраи нерӯгоҳ танҳо соли 2035 ба анҷом мерасад. Ин дар ҳолест, ки ҳукумати Тоҷикистон қаблан тасмим дошт, корҳои сохтмониро то соли 2031 пурра ба итмом расонад. Яъне, тибқи пешбинии S&P анҷоми лоиҳа метавонад чор сол дертар аз нақшаи қаблии мақомот сурат гирад.

Тибқи гузориш, тақрибан нисфи маблағи боқимонда аз ҳисоби грантҳо ва қарзҳои имтиёзноки созмонҳои байналмилалии молиявӣ таъмин шуда, қисми дигар аз буҷети давлатӣ ва даромади худи нерӯгоҳ пардохт хоҳад шуд.

То имрӯз Тоҷикистон барои маблағгузории “Роғун” аз чандин созмони байналмилалӣ маблағ ба даст овардааст. Аз ҷумла, Бонки ҷаҳонӣ дар маҷмуъ 650 миллион доллар, Бонки осиёии рушд то 500 миллион доллар, Бонки исломии рушд ва фондҳои арабӣ 450 миллион доллар ва Фонди рушди Қатар 50 миллион доллар ҷудо кардаанд. Ҳамчунин музокирот барои ҷалби боз 1,7 миллиард доллар маблағ идома дорад.

Бо вуҷуди ин, мақомоти Тоҷикистон то ҳол ҳаҷми умумии маблағҳои хориҷии барои сохтмони “Роғун” гирифташударо расман эълон накардаанд. Ба иттилои қаблан дар сомонаи  TRT GLOBAL нашршуда, аз оғози корҳои сохтмонӣ дар соли 2008 то имрӯз барои ин лоиҳа аз ҳамаи манбаъҳо беш аз 48,1 миллиард сомонӣ, ё тақрибан 5 миллиард доллар масраф шудааст.

S&P ҳамчунин пешбинӣ мекунад, ки агрегати сеюми нерӯгоҳ соли 2027 ба истифода дода мешавад. Ҳоло ду агрегати аввал, ки солҳои 2018 ва 2019 ба кор андохта шудаанд, фаъол мебошанд.

НБО “Роғун” бузургтарин лоиҳаи энергетикии Тоҷикистон маҳсуб мешавад. Пас аз анҷоми пурраи сохтмон, иқтидори он ба 3780 мегаватт расида, солона то 14–17 миллиард киловатт-соат нерӯи барқ истеҳсол хоҳад кард.

Тоҷикистон солҳои зиёд аст, ки махсусан дар фасли зимистон бо норасоии нерӯи барқ рӯбарӯ мебошад. Мақомоти кишвар умед доранд, ки бо пурра ба истифода дода шудани “Роғун” ин мушкил ба таври назаррас коҳиш ёфта, на танҳо талаботи дохилии кишвар пурра таъмин мешавад, балки имкони афзоиши содироти нерӯи барқ ба кишварҳои минтақа низ фароҳам хоҳад омад.

Арабистони Саудӣ аз китобҳои дарсияш масоили марбут ба Фаластин ва Қудсро пок кард

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Дар китобҳои дарсии мактабҳои Арабистони Саудӣ солҳои охир тағйироти назаррас дар мавриди тасвири яҳудиён, Исроил ва ҳаракати саҳюнизм мушоҳида мешавад.

Таҳқиқоти созмони байналмилалии IMPACT-se нишон медиҳад, ки Риёз баъзе масъалаҳо марбути Фаластин ва яҳудият, бахусус ҷумлаи “Мо аз Қудс даст намекашем”-ро, ки қаблан ҳамчун арзиши динӣ таълим дода мешуд, аз китобҳои дарсӣ ва маводи таълимияш пок кардааст.

Бар асоси таҳқиқоти ин созмон, ки садҳо китоби дарсии Саудиро баррасӣ кардааст, бисёре аз матнҳое, ки яҳудиён ё масеҳиёнро ба гунае тасвир мекарданд, аз барномаҳои таълимӣ хориҷ ё тағйир дода шудаанд. Ҳамчунин баъзе тавсифҳое нисбат ба саҳюнизм ва Исроил бозбинӣ шудаанд.

Гуфта мешавад, яке аз тағйироти муҳим он аст, ки дар китобҳои нави дарсӣ дигар саҳюнизм ҳамчун як ҳаракати танҳо дорои ҳадафҳои нажодпарастона ё тавтиъагароёна муаррифӣ намешавад. Баъзе матнҳои пешина, ки ҳаракатро ба талош барои ишғоли тамоми сарзаминҳои арабӣ ё назорати ҷойҳои муқаддас рабт медоданд, аз китобҳо хориҷ ё ислоҳ шудаанд.

Ба назари таҳиягарони ин гузориш, бо вуҷуди бардоштани баъзе матнҳо аз китобҳои дарсӣ, ин тағйирот ба маънои тағйири пурраи сиёсати Саудӣ дар баробари Исроил нест. Китобҳои дарсӣ ҳанӯз ҳам мавқеи расмии кишварро дар масъалаи Фаластин инъикос мекунанд ва дар баъзе мавридҳо Исроил дар заминаи низои Фаластин ҳамчун «ишғолгар» зикр мешавад.

Коршиносон мегӯянд, тағйироти китобҳои дарсӣ метавонад бо ислоҳоти васеи иҷтимоӣ ва сиёсӣ дар Арабистони Саудӣ вобаста бошад. Ин кишвар дар доираи барномаи “Vision 2030” талош дорад низоми маорифро навсозӣ карда, фазои иҷтимоиро бозтар ва мутобиқ ба муносибатҳои байналмилалӣ созад.

Ин тағйирот дар ҳолест, ки солҳои охир дар бораи эҳтимоли наздикшавии муносибатҳои Арабистони Саудӣ ва Исроил низ баҳсҳо зиёд шудаанд. Бархе таҳлилгарон тағйир дар китобҳои дарсиро яке аз нишонаҳои эҳтимолии тағйири муносибати ҷомеа ба масъалаҳои марбут ба Исроил ва яҳудиён медонанд, аммо мақомоти Саудӣ ҳамоно таъкид мекунанд, ки масъалаи Фаластин барои онҳо аҳамияти калидӣ дорад.

123...782саҳифаи 1 аз 782