Хона блог

Тамдиди мораторияи санҷиши соҳибкорон то соли 2029

0
Мулоқоти Раҳмон бо соҳибкорону сармоягузорон

Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дастур додааст, ки санҷиши фаъолияти соҳибкорони хурду миёна то 1-уми январи соли 2029 маҳдуд карда шавад, аммо санҷишҳои мақомоти андоз аз ин моратория истисно мебошанд. 

Раҳмонов ин тасмимро рӯзи 14-уми октябр дар мулоқот бо соҳибкорону сармоягузорон дар Душанбе эълон кардааст. Ба иддаои ӯ, ҳадаф аз тамдиди моратория пешгирӣ аз санҷишҳои беасосу такрорӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои фаъолияти соҳибкорон аст.

Ӯ ҳамчунин таъкид кардааст, ки санҷишҳо, талаб кардани ҳуҷҷатҳои иловагӣ ва даъвати соҳибкорон ба мақомоти давлатӣ бояд танҳо дар ҳолатҳои пешбиникардаи қонун ва дар сурати мавҷуд будани асосҳои ҳуқуқӣ анҷом дода шаванд.

Раисҷумҳури худкома инчунин хабар додааст, ки дар қонунгузории кишвар барои соҳибкорону сармоягузорон беш аз 240 навъи кафолату имтиёз, аз ҷумла зиёда аз 110 имтиёзи андозиву гумрукӣ пешбинӣ шудааст, аммо маълум нест ин кафолату имтиёзҳо то куҷо дар воқеият амалӣ мешаванд.

Ин бори аввал нест, ки мақомоти Тоҷикистон маҳдуд кардани санҷишҳои соҳибкоронро эълон мекунанд. Мораторияи қаблӣ бо фармони президент аз 10-уми январи соли 2025 ҷорӣ шуда, то 1-уми январи соли 2027 амал мекард. Аммо баъзе соҳибкорон баъдан аз дахолати мақомоти давлатӣ ба фаъолияти худ шикоят карда буданд.

Ҳамзамон Раҳмонов дар мулоқот бо соҳибкорон гуфтааст, ки ҳоло дар Тоҷикистон 395 ҳазор субъекти соҳибкорӣ фаъолият дошта, шумораи онҳо нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 20 ҳазор зиёд шудааст. Ҳадафи ҳукумат то соли 2030 расонидани шумораи субъектҳои соҳибкорӣ ба ҳадди ақал 500 ҳазор мебошад.

Аммо, бино ба маълумоте, ки Asia-Plus моҳи феврали соли 2024 нашр карда буд, дар соли 2023 фаъолияти 21,5 ҳазор соҳибкор, аз ҷумла 20,5 ҳазор соҳибкори инфиродӣ ва 982 шахси ҳуқуқӣ қатъ шудааст. Ҳамзамон, дар ҳамон сол 33,1 ҳазор соҳибкори нав ба қайд гирифта шуда буд.

Дар нуҳ моҳи соли 2025 бошад, тибқи маълумоти Агентии омори назди Президенти Тоҷикистон, фаъолияти 18 ҳазору 818 субъекти хоҷагидорӣ қатъ шудааст. Аз ин шумора 18 ҳазору 41 субъект соҳибкорони инфиродӣ ва 777 субъект шахсони ҳуқуқӣ буданд.

Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2024, ки 15 ҳазору 188 субъект барҳам дода шуда буд, ин нишондиҳанда дар нуҳ моҳи соли 2025 тақрибан 24 дарсад зиёд шуда буд. Аммо, тавре баъзе аз соҳибкорон мегӯянд, аз сабабҳои асосии қатъи фаъолияти соҳибкорони хурд, ин надоштани имтиёз, тафтишҳои аз ҳад зиёд, ҷаримаҳои ҳангуфт ва чанд навъи андоз мебошад.

Агентии омори кишвар сабаби қатъ кардани фаъолияти ҳазорҳо соҳибкорро баён накардааст. Вале, баъзе аз соҳибкорон мегӯянд, аз сабабҳои асосии қатъи фаъолияти соҳибкорони хурд, ин надоштани имтиёз, тафтишҳои аз ҳад зиёд, ҷаримаҳои ҳангуфт ва чанд навъи андоз мебошад.

Аммо дида мешавад, ки дар муқобили соҳибкорони хурд, мақомот, бахусус раисҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон ба соҳибкорони наздик ба худаш имтиёзҳое медиҳад, ки хеле бузурганд.

Тибқи натиҷаҳои пурсиши корхонаҳо дар соли 2024, ки Бонки ҷаҳонӣ анҷом додааст ва 364 корхонаро фаро гирифта буд, 29,4 дарсади пурсидашудагон меъёрҳои андозро монеаи асосии фаъолияти худ номида, барои 14,8 дарсад дастрасӣ ба маблағгузорӣ мушкили асосӣ будааст.

Ҳамчунин 12,6 дарсади корхонаҳо таъмини нерӯи барқ ва 5,5 дарсад рақобати соҳибкорони ғайрирасмиро аз монеаҳои асосӣ донистаанд. Фасодро 4,1 дарсади пурсидашудагон ҳамчун мушкили асосӣ зикр кардаанд.

Ин натиҷаҳо ба корхонаҳои иштирокдори пурсиш дахл доранд ва наметавон онҳоро ба тамоми соҳибкорони кишвар нисбат дод. Бо вуҷуди ин, маълумот нишон медиҳад, ки мушкилоти бахши хусусӣ танҳо ба санҷишҳои давлатӣ маҳдуд намешавад ва маълум нест ин моратория то куҷо ба соҳибкорон кумак хоҳад кард ва оё он амалӣ хоҳад шуд ё на. 

Дар баробари ин, соҳибкорон бо мушкилоти дигар, аз ҷумла инҳисори баъзе соҳаҳои сердаромад, рақобати нобаробар ва робитаҳои хешутабориву ошноӣ дар тақсими имконият ва имтиёзҳои иқтисодӣ низ рӯбарӯ ҳастанд. Ба андешаи мунтақидон, чунин омилҳо барои соҳибкорони мустақил монеа эҷод карда, рушди рақобати солимро маҳдуд месозанд.

Трамп: Ҷанг бо Эрон ба зудӣ поён меёбад

0

Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, мегӯяд, ҷанг бо Эрон ба зудӣ поён меёбад, аммо муҳлати мушаххасеро эълон накард.

Ба гузориши “Ал-Арабия”, Трамп зимни суханронӣ дар иёлати Аризона гуфта, ки масъалаи Эрон ба зудӣ ҳаллу фасл мешавад ва ҷанг “хеле зуд” ба охир мерасад.

Ӯ изҳори боварӣ карда, ки бо поёни даргириҳо нархи нафт ва сӯзишворӣ ба сатҳи қаблӣ бармегардад ва бахусус бензин ҳатто аз замони пеш аз оғози ҷанг ҳам арзонтар хоҳад шуд.

Трамп гуфт, “кори Эрон ба зудӣ тамом мешавад” ва иддао кард, ки ин кишвар дигар раҳбар, нерӯи ҳавоӣ ё нерӯи дарёӣ надорад. Ӯ бо ин суханон ба хисороти сангине ишора кард, ки ба гуфтааш, Теҳрон дар ҷараёни ҷанг дидааст.

Раисҷумҳури Амрико дар шарҳи сабабҳои оғози ҷанг гуфт, Вашингтон маҷбур буд итминон ҳосил кунад, ки Эрон ба силоҳи ҳастаӣ даст намеёбад. Ӯ Эронро “таҳдиди ҷиддӣ” номид ва иддао кард, ки Теҳрон солҳо “бузургтарин ҳомии терроризм дар ҷаҳон” будааст.

Трамп ҳамчунин бе пешниҳоди далел иддао кард, ки Эрон дар сурати ба даст овардани силоҳи ҳастаӣ, дар давоми 24 соат аз он истифода мекард. Ӯ хароҷоти пешгирӣ аз дастёбии Теҳрон ба чунин силоҳро дар муқоиса бо хатарҳои эҳтимолии он “баҳои бисёр ночиз” хонд.

Ба гуфтаи Трамп, истеъмолкунандагони амрикоӣ пас аз қатъи амалиёти низомӣ шоҳиди коҳиши нархи бензин хоҳанд шуд. Бо вуҷуди ин, ӯ на санаи анҷоми амалиётро мушаххас карда ва на дар бораи шеваи расидан ба созиш бо Эрон ҷузъиёт додааст.

Ӯ таъкид карда, ки пешгирӣ аз дастёбии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ ҳамчунон яке аз ҳадафҳои асосии сиёсати Амрико дар баробари Теҳрон боқӣ мемонад.

Ин изҳорот дар ҳолест, ки Трамп чанде пеш эҳтимоли азсаргирии ҳамлаҳо ба Эронро матраҳ карда, баъдан гуфт, то интихоботи миёндавраии 3-юми ноябр ҳамла нахоҳад кард. Аммо Apnews ва Reuters бо истинод ба CNN хабар доданд, ки низомиёни Амрико истифодаи бомби ғайриҳастаии “Модари ҳамаи бомбҳо”-ро дар ҳамлаҳои эҳтимолӣ баррасӣ мекунанд.

Ба назари коршиносон, дар остонаи интихобот ва дар шароити норозигӣ аз гаронии сӯзишворӣ, ваъдаҳои поёни ҷанг ва арзоншавии бензин метавонанд барои ором кардани нигаронии интихобкунандагон низ равона шуда бошанд.

Тоҷикистон ҳамлаҳои ҳусиҳо ба Арабистони Саудиро маҳкум кард

0

Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо нашри як изҳорот рӯзи 14-уми октябр аз ҳамлаҳои ахир ба фурудгоҳҳо ва зерсохторҳои энергетикӣ дар Подшоҳии Арабистони Саудӣ, ки боиси ҳалокат ва захмӣ шудани шаҳрвандони бегуноҳ гардиданд, изҳори нигаронӣ кард.

Дар изҳорот таъкид шудааст, ки чунин ҳамлаҳо боиси шиддат гирифтани танишҳо гардида, ба талошҳои ҷомеаи байналмилалӣ барои таъмини сулҳу субот дар минтақаи Ховари Миёна халал мерасонанд. Вазорат ба пайвандони қурбониён ҳамдардӣ баён кардааст.

Ҳамзамон, Тоҷикистон аз ҳамаи ҷонибҳои даргир даъват карда, ки ҳарчи зудтар амалиёти ҷангиро қатъ намуда, ихтилофҳоро танҳо тавассути гуфтушунид ва роҳҳои мусолиматомез ҳал намоянд.

Ёдовар мешавем, ки дар рӯзҳои охир ҷамоати “Ансоруллоҳ”-и Яман масъулияти ҳамлаҳо ба фурудгоҳҳои Арабистони Саудӣ, аз ҷумла фурудгоҳи байналмилалии Шоҳ Холид дар шаҳри Риёз, инчунин баъзе зерсохторҳои энергктикиро бар дӯш гирифт. Бар асари яке аз ҳамлаҳои ахир даҳҳо нафар кушта ва садҳо тани дигар маҷруҳ шуданд, ки ин ҳодиса боиси вокуниши густурдаи байналмилалӣ гардид.

Идомаи таъқибу фишори Муҳаммад Султон пас аз озод шуданаш аз зиндон

0

Рӯзноманигори собиқи тоҷик ва полковники мустаъфӣ Мамадсултон Мавлоназаров, ки бо номи Муҳаммад Султон маъруф аст, дар шабакаи иҷтимоии “Facebook” аз идомаи таъқибу фишор пас аз озод шуданаш аз зиндон хабар дод. 

Ба гуфтаи Муҳаммад Султон, моҳи июли соли 2026 ӯро аз зиндон озод кардаанд, аммо бо вуҷуди ин таъқибе, ки беш аз 20 сол боз идома дорад, қатъ нашудааст.

Рӯзноманигори собиқ дар навиштаи худ овардааст, ки кормандони сохторҳои қудратӣ ӯро пайгирӣ мекунанд, ҳаракатҳояшро зери назорат гирифтаанд ва гуфтугӯҳои телефонии ӯву наздиконашро гӯш мекунанд. Ӯ ҳамчунин аз садову ғавғо дар атрофи манзилаш шикоят кардааст, ки ба гуфтаи ӯ, барои хобу истироҳат ва зиндагии муқаррарии рӯзмаррааш халал мерасонад.

“Ҳамаи ин нағмаҳо танҳо барои як мақсад — асабонӣ кардан, аз реҷаи муайяни зиндагии ҳаррӯза берун кашидан, ба бехобӣ ва дигар бемориҳои вазнин гирифтор кардан ва дар маҷмуъ, оқибат аз байн бурдани ман равона шудаанд”, — навиштааст Муҳаммад Султон.

Ӯ ҳамчунин изҳор доштааст, ки бар асари амалҳои роҳбарони баландпояи сохторҳои қудратӣ ва ҳифзи ҳуқуқ аз як чашмаш маҳрум шудааст. Султон дар ин робита аз генерали А. Бузмаков ёдовар шуда, навиштааст, ки ӯ ҳоло бо насаби Аламшозода шинохта мешавад ва аз ин қазия огоҳии комил дорад.

Муҳаммад Султон дар навиштаи худ ба раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон Саймумин Ятимов, вазири корҳои дохилӣ Рамазон Раҳимзода ва роҳбарияти Додситонии кулли кишвар муроҷиат карда, пурсидааст, ки таъқиби ӯ дар тӯли беш аз ду даҳсола бар асоси кадом қонун идома дорад.

Ӯ дар поёни муроҷиаташ гуфтааст, ки барои дарёфти ҳимоят ва наҷоти худу наздиконаш ба сафоратхонаҳои кишварҳои хориҷӣ ва ниҳодҳои байналмилалӣ муроҷиат хоҳад кард.

Муҳаммад Султон кист?

Мамадсултон Мавлоназарови 75-сола рӯзноманигори собиқ ва полковники мустаъфии мақомоти амнияти давлатии Тоҷикистон аст. Ӯ солҳои 1970 дар рӯзномаи “Комсомоли Тоҷикистон” фаъолият карда, баъдан тақрибан 25 сол дар мақомоти амниятӣ кор кардааст. Пас аз ба нафақа баромаданаш дар “Facebook” матлабҳои интиқодӣ дар бораи фаъолияти мақомот ва сохторҳои қудратиро нашр мекард.

Аммо 16-уми июни соли 2022 дар пайи боздоштҳои густардаи зодагони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон Мавлоназаров дар Душанбе боздошт шуд ва рӯзи 13-уми сентябри ҳамон сол Додгоҳи ноҳияи Синои шаҳри Душанбе ӯро бо иттиҳомҳои сохта ба ҳафт соли зиндон маҳкум кард. 

Моҳи июни соли 2024 созмони байналмилалии ҳомии ҳуқуқи “Freedom Now” дар ҳамкорӣ бо ширкати ҳуқуқии “Dechert LLP” ба Гурӯҳи кории Созмони Милали Муттаҳид оид ба боздоштҳои худсарона муроҷиат карда, қонунӣ будани ҳабси Муҳаммад Султонро зери суол бурд ва хостори озодии ӯ шуда буд.

Муҳаммад Султон моҳи июли соли 2026 бар асоси қонуни авф аз зиндон озод шуд. 

Раҳмон барои иштирок дар ҳамоише ба Озарбойҷон рафт

0

Эмомалӣ Раҳмон, президенти Тоҷикистон рӯзи 14-уми октябр ба шаҳри Бокуи Озарбойҷон сафар кард. Ҳадафи сафар иштирок дар Ҳамоиши ҳафтуми Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё гуфта мешавад.

Ин ҳамоиш дар пасманзари талошҳои кишварҳои минтақа барои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ ва тақвияти амният баргузор мешавад.

Тибқи иттилои расмӣ, Эмомалӣ Раҳмонро дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе роҳбарони ҳарду палатаи парлумон, сарвазир, муовини якуми роҳбари Дастгоҳи иҷроияи президент ва дигар шахсони расмӣ гусел кардаанд.

Дар ҳайати ҳамроҳи президент вазири корҳои хориҷӣ, ёвари президент оид ба робитаҳои хориҷӣ ва масъалаҳои иқтисодӣ, котиби Шурои амният ва дигар шахсони расмӣ қарор доранд. Дар иттилои нашршуда ҷузъиёти барномаи мулоқотҳои дуҷониба ё масъалаҳои мушаххасе, ки Тоҷикистон дар ҳамоиш матраҳ мекунад, оварда нашудааст.

Интизор меравад, ки ҳамоиш масъалаҳои амният ва эътимод байни давлатҳои Осиё, ҳамкориҳои минтақавӣ ва нақши ин созмонро дар ҳалли мушкилоти муштарак фаро гирад. Тибқи иттилои расонаҳои Озарбойҷон, баргузории ҳамоиш барои 15-уми октябр дар назар аст.

Аз ин сафар Тоҷикистон чӣ ба даст меорад, дар натҷиаи имзои созишномаҳои ҳамкориҳои дуҷониба маълум хоҳад шуд. Аммо сафар ба Боку дар ҳоле сурат мегирад, ки 8-уми октябр Эмомалӣ Раҳмон ба Туркманистон сафар дошт ва дар мулоқоти ҳаштуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон иштирок карда буд. Дар изҳороти муштараки он мулоқот ба рушди тиҷорат, сармоягузорӣ, долонҳои нақлиётӣ ва ҳамкориҳои энергетикӣ таъкид шуда буд.

Як ронандаи таксии шаҳрванди Тоҷикистон дар Лаҳистон ба куштор гумонбар аст

0

Як шаҳрванди Тоҷикистон, ки дар садамаи маргбор дар гузаргоҳи пиёдагардон дар Варшава гумонбар дониста мешавад, пас аз марги ҷабрдида Лаҳистонро тарк кардааст.

Ба гузориши расонаи лаҳистонии Wirtualna Polska, ҳодиса 1-уми июни соли 2026, тақрибан соати 20:00, дар хиёбони Aleja KEN (Комиссияи маорифи миллӣ) дар ноҳияи Урсинови Варшава рух додааст. Наталия Борухаваи 46-сола, шаҳрванди Белорус ҳангоми гузаштан аз гузаргоҳи пиёдагардон зери чархи таксие мондааст, ки онро шаҳрванди Тоҷикистон бо номи Шаҳноз М. идора мекардааст.

Ба гуфтаи шоҳидон ва бар асоси наворҳои дурбини назоратӣ, мошин ба зан ду маротиба бархӯрда, дар ниҳоят ӯро ба мошини тамғаи BMW фишурдааст. Ҷабрдида бо ҷароҳатҳои вазнин ба бемористон интиқол ёфта, панҷ амалиёти ҷарроҳиро паси сар кардааст. Аммо 16-уми июн, пас аз 15 рӯзи бистарӣ шудан, даргузаштааст.

Ба гузориши расонаҳои лаҳистонӣ, рӯзи 16-уми июн, пас аз марги Наталия, додситонӣ тафтишоти расмиро оғоз карда, дастур додааст, ки шоҳидон бозпурсӣ ва наворҳои дурбини назоратӣ баррасӣ шаванд. Рӯзи 17-уми июн мақомот бори аввал вазъи будубоши гумонбарро санҷидаанд. Вале ӯ ҳамон рӯз Лаҳистонро тарк кардааст.

19-уми июн додситон ба таври ғоибона ба Шаҳноз М. иттиҳоми сабабгори садамаи марговар буданро эълон карда, барои боздошти ӯ дастур додааст. Аммо он вақт гумонбар аллакай хоки Лаҳистонро тарк карда будааст.

Ба иттилои мақомоти ин кишвар, Шаҳноз М. барои кор дар як ширкати сохтмонӣ дар шаҳри Шетсини Лаҳистон раводид гирифта будааст. Аммо маълум нест, ки чаро дар Варшава ба ҳайси ронандаи таксӣ фаъолият мекард.

Тибқи маълумоти расонаҳои маҳаллӣ, рӯзи 2-юми сентябр парвандаи мазкур ба додгоҳ фиристода шудааст, то масъалаи ҳабси пешакии гумонбар баррасӣ гардад.

Wirtualna Polska ҳамчунин менависад, ки Лаҳистон бо Тоҷикистон созишномаи дуҷонибаи истирдоди гумонбарон надорад ва Тоҷикистон узви Конвенсияи аврупоӣ оид ба истирдод нест. Аз ин рӯ, дар сурати судури ҳукм алайҳи ӯ, эҳтимоли бозгардонданаш ба Лаҳистон хеле кам аст ва он метавонад ба қарорҳои мақомоти Тоҷикистон ва асосҳои ҳуқуқии ҳамкории ду кишвар вобаста бошад.

Дар ҳамин ҳол баъзе аз ронандагони таксӣ, ки аксаран шаҳрвандони хориҷӣ ҳастанд, дар шабакаҳои иҷтимоӣ назарҳои худро вобаста ба ин қазия баён намуда, гуфтаанд, ки ин ҳодиса метавонад тафтишоти зиёди мақомтро алайҳи муҳоҷирон, бахусус таксиронҳо бештар кунад.

Сафари аввалини Рубио ба Осиёи Марказӣ: Тоҷикистон аз ин сафар чӣ интизор дорад?

0

Котиби давлатии Иёлоти Муттаҳида Марко Рубио нимаи дуюми моҳи октябр сафари хориҷии худро ба Осиёи Марказӣ ва Ҳиндустон анҷом медиҳад. Ин нахустин сафари ӯ ба минтақа дар мақоми роҳбари дипломатияи Амрико хоҳад буд.

Тибқи иттилои Вазорати корҳои хориҷии Амрико, Рубио рӯзҳои 17 то 22-уми октябр ба шаҳри Самарқанди Узбекистон сафар карда, дар ҷаласаи вазирони формати C5+1 ширкат мекунад.

Ин қолаби ҳамкорӣ, ки соли 2015 таъсис ёфтааст, Амрико ва панҷ кишвари Осиёи Марказӣ — Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Туркманистон—ро барои гуфтугӯ дар масъалаҳои муштараки сиёсӣ, иқтисодӣ ва амниятӣ ба ҳам меорад.

Интизор меравад, ки дар нишасти Самарқанд масъалаҳои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ, таҳкими амнияти минтақавӣ, энергетика ва имкониятҳои нави сармоягузорӣ баррасӣ шаванд.

Дар ҳошияи ин мулоқот, Марко Рубио бо намояндагони баландпояи кишварҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла ҳайати Тоҷикистон, мулоқотҳои дуҷониба анҷом хоҳад дод.

Яке аз бахшҳои муҳими сафари ӯ иштироки намояндагони бахши хусусии Амрико мебошад. Тибқи иттилои мақомоти ИМА, ҳамроҳи котиби давлатӣ ҳайате аз роҳбарони тақрибан 200 ширкати амрикоӣ ба минтақа меояд. Интизор меравад, ки онҳо имкониятҳои нави тиҷоратӣ ва сармоягузориро баррасӣ кунанд.

Ба назари коршиносон, сафари котиби давлатии ИМА Марко Рубио ба Узбекистон ва мулоқоти ӯ бо мақомоти баландпояи кишварҳои Осиёи Марказӣ дар қолаби C5+1 барои Тоҷикистон аз нигоҳи амнияти минтақавӣ ва имкониятҳои нави иқтисодӣ аҳаммияти бузург дорад.

Интизор меравад, ки дар маркази таваҷҷуҳи мулоқотҳои ҳошиявӣ бо мақомоти тоҷик густариши робитаҳои тиҷоратӣ, ҷалби сармоягузории хусусӣ, амнияти энергетикӣ ва ҳамкорӣ дар ҳалли масъалаҳои муштараки минтақавӣ қарор гиранд.

Барои Тоҷикистон муҳим аст, ки ин ҳамкорӣ то чӣ андоза метавонад ба таҳкими амнияти марзӣ, густариши робитаҳои иқтисодӣ, рушди инфрасохтор ва ҷалби сармоя ба бахшҳои муҳими иқтисоди миллӣ мусоидат кунад.

Ҳамзамон, иштироки ҳайати бузурги соҳибкорони амрикоӣ имконият медиҳад, ки масъалаи ҷалби ширкатҳои хориҷӣ ба бозори Тоҷикистон ва рушди ҳамкории мустақими иқтисодӣ бо шарикони амрикоӣ мавриди таваҷҷуҳ қарор гирад.

Гуфта мешавад, пас аз анҷоми сафараш ба Узбекистон, Рубио ба Ҳиндустон меравад.

Таваҷҷуҳи Амрико ба Осиёи Марказӣ дар солҳои охир афзоиш ёфтааст. Кишварҳои минтақа ба далели мавқеи ҷуғрофӣ, захираҳои табиӣ ва нақшашон дар масирҳои тиҷоратии байни Аврупо ва Осиё барои қудратҳои ҷаҳонӣ аҳамияти бештар пайдо кардаанд.

Михаил Галустян узр пурсид, аммо узрхоҳии ӯ саволҳои навро ба миён овардааст

0

Ҳаҷвнигори арманитабор Михаил Галустян пас аз мавҷи интиқодҳо дар пайи сафараш ба Душанбе ба хотири нақшҳои қаблияш аз мардуми Тоҷикистон бахшиш пурсид.

Навори узрхоҳии ӯро Олег Самсонов, роҳбари ширкати TAS International Group, ки Галустянро барои ширкат дар як чорабинии хусусӣ ба Душанбе даъват карда буд, дар саҳифаи Instagram-и худ нашр кардааст.

Ҷолиб он аст, ки то замони омода шудани ин хабар, ин видео на дар саҳифаи расмии худи Михаил Галустян ва на дар саҳифаи Табриз Шаҳидӣ, мудири барномаҳои ӯ, ки пештар аз сафари Галустян ба Тоҷикистон ҳимоят карда буд, нашр нашудааст.

Дар навор Галустян мегӯяд, агар образ ё нақши офаридаи ӯ, яъне қаҳрамони “Равшан”, боиси нороҳатии касе шудааст, худро айбдор ҳис мекунад ва аз мардуми Тоҷикистон бахшиш мепурсад.

Ҳамзамон, худи ин навори узрхоҳӣ низ дар шабакаҳои иҷтимоӣ баҳсҳои навро ба миён овардааст. Дар ҳоле ки бархе онро воқеӣ ва қадами мусбат арзёбӣ мекунанд, гурӯҳи дигар ба аслияти навор шубҳа доранд. Баъзе корбарон ҳатто иддао мекунанд, ки эҳтимол навор бо истифода аз ҳуши маснуӣ (AI) таҳия ё тағйир дода шудааст. То замони нашри ин хабар, барои ин иддаоҳо ягон далели мустақил ё изҳороти расмӣ пешниҳод нашудааст.

Ӯ ҳамчунин мегӯяд, ки бори аввал ба Душанбе сафар кардааст ва зебоии шаҳр, биноҳои пойтахт, меҳмоннавозии мардум ва суръати рушди Тоҷикистон тасаввурашро дар бораи ин кишвар ва мардумаш комилан дигар кардааст.

Аммо мазмуни узрхоҳии Галустян низ баҳсҳои зиёдеро ба вуҷуд овард. Бархе аз корбарон ба истифодаи вожаи “агар нақши ман касеро ранҷонда бошад” дар суханони ӯ ишора мекунанд ва мегӯянд, чунин тарзи баён метавонад ба ин маъно бошад, ки гӯё ин нақш таъсире дар шакл гирифтани симои манфии тоҷикон да Русия таъсире надоштааст. Дар ҳоле ки ба гуфтаи мунтақидон, образи “Равшан” дар тӯли солҳои зиёд на танҳо як нақши ҳаҷвӣ буд, балки ба ташаккули тасаввуроти таҳқиромез нисбат ба муҳоҷирони тоҷик ва коҳиши имиҷи онҳо дар ҷомеаи Русия таъсир расондааст.

Образи “Равшан”, ки Галустян дар барномаи ҳаҷвии “Наша Russia” иҷро мекард, аз ҷониби бисёре аз тоҷикон ҳамчун симои як муҳоҷири камсавод, содалавҳ ва мавриди тамасхур қабул шудааст. Ба гуфтаи мунтақидон, маҳз ҳамин нақш дар тӯли солҳои зиёд ба тақвияти қолабҳои манфӣ нисбат ба тоҷикон, бахусус муҳоҷирони корӣ, мусоидат кардааст.

Ёдовар мешавем, ки Галустян рӯзи 30-юми сентябр барои ширкат дар як чорабинии хусусии ширкати TAS International Group ба Душанбе омада буд. Ҳузури ӯ дар Тоҷикистон боиси мавҷи густурдаи интиқодҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ шуд ва баъдан ширкати даъваткунанда аксҳо ва наворҳои марбут ба ин чорабиниро аз саҳифаҳои худ ҳазф кард.

Дар ҳамин ҳол, Табриз Шаҳидӣ, мудири барномаҳои Михаил Галустян, ки пештар аз сафари ӯ ба Тоҷикистон ҳимоят карда буд, то замони нашри ин хабар нисбат ба узрхоҳии Галустян, баҳсҳои атрофи он ва ё иддаоҳои марбут ба аслияти навори узрхоҳӣ изҳори назар накардааст.

Русия имтиҳони забонро барои қисме аз муҳоҷирон бекор кард

0


Вазорати корҳои дохилии Русия дар пасманзари сахттар шудани сиёсати муҳоҷират ва норасоии коргар пешниҳод кардааст, ки як қисми шаҳрвандони хориҷӣ аз супоридани имтиҳони забони русӣ, таърихи Русия ва қонунгузории ин кишвар озод карда шаванд.

Тавре расонаҳои русӣ хабар медиҳанд, лоиҳаи қонун озод кардани шаҳрвандони хориҷиеро аз ин имтиҳонҳо пешбинӣ кардааст, ки дар ширкатҳои воқеъ дар минтақаҳои дорои рушди босуръат фаъолият хоҳанд кард. Аз ҷумла, сухан дар бораи корхонаҳое меравад, ки дар Шарқи Дур ва Арктика ҷойгиранд. Тибқи иттилои “Коммерсантъ”, дар Русия беш аз 90 чунин минтақа фаъолият мекунанд, ки корхонаҳои онҳо низ бо норасоии кормандон рӯ ба рӯ ҳастанд.

Ин пешниҳод дар ҳоле садо медиҳад, ки талабот ба имтиҳонҳо барои шаҳрвандони хориҷӣ сахттар шуда, аз 10-уми июли соли 2025 дар имтиҳони забони русӣ барои гирифтани иҷозатномаи кор ё патент талаботи ҳатмии ба даст овардани холҳои гузариш аз қисми шунидани матнҳо ҷорӣ гардида, шумораи саволу супоришҳо низ зиёд карда шуда буд. Тибқи маълумоти Вазорати маориф ва илми Русия, дар моҳҳои октябр–декабри соли 2025 беш аз 201,5 ҳазор нафар имтиҳон супоридаанд ва 35,5 дарсади довталабон аз кӯшиши аввал онро нагузаштаанд.

Ҳамчунин сиёсати муҳоҷирати Русия сахттар шуда, солҳои охир мақомоти ин кишвар назоратро аз болои шаҳрвандони хориҷӣ тақвият додаанду рейдҳо мегузаронанд ва муҳоҷиронро, бахусус зодагони кишварҳои Осиёи Марказиро гурӯҳӣ ихроҷ карда истодаанд. Ҳамчунин дар баъзе минтақаҳо ва соҳаҳо барои фаъолияти кории муҳоҷирон маҳдудиятҳо ҷорӣ шудаанд.

Дар баробари ин, Русия барои ҷалби нерӯи корӣ аз кишварҳои дигар талош дорад. Ба ҷуз аз кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки солҳои зиёд манбаи асосии муҳоҷирони корӣ барои Русия буданд, мақомот бештар ба ҷалби шаҳрвандони Ҳиндустон ва дигар кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ рӯ овардааст. Тибқи иттилои Радиои Озодӣ, то моҳи июни соли 2026 дар Русия беш аз 70 ҳазор шаҳрванди Ҳиндустон кор мекарданд.

Оё дар Тоҷикистон зимистони имсол лимити барқ ҷорӣ мешавад?

0

Мақомоти Тоҷикистон масъалаи коҳиш додани талафоти нерӯи барқро баррасӣ доранд, аммо бо наздик шудани зимистон, дар бораи ҷорӣ шудан ё нашудани лимити барқ чизе нагуфтаанд.

Вазири энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон Далер Ҷумъа 13-уми октябри соли ҷорӣ дар ҷаласаи ҷамъбасти фаъолияти ҶСК “Шабакаҳои тақсимоти барқ” дар нуҳ моҳи соли 2026 ба роҳбарияти ширкат супориш додааст, ки барои коҳиш додани талафоти нерӯи барқ чораҳои иловагӣ андешанд ва ҳолатҳои изофанависиро бартараф намоянд.

Тавре Вазорати энергетика ва захираҳои об хабар медиҳад, дар ҷаласа натиҷаҳои молиявии ширкат, фаъолияти филиалҳо ва камбудиҳои ҷойдошта баррасӣ шуда, натиҷаҳои молиявии ширкат мусбат арзёбӣ гардидаанд.

Далер Ҷумъа ҳамчунин зарурати ба ҳисоб гирифтани ҳамаи муштариён, ҷамъоварии пурраи маблағи барқи истифодашуда, беҳтар кардани сифати хидматрасонӣ ба аҳолӣ ва пурзӯр намудани назорат аз болои риояи қоидаҳои бехатариро таъкид кардааст.

Вазир идао кардааст, ки омодагӣ ба давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2026–2027 ва таъмини фаъолияти устувору боэътимоди шабакаҳои барқӣ бояд аз вазифаҳои асосии роҳбарияти ширкат ва филиалҳои он бошад.

Тибқи маълумоти ҶСК “Шабакаҳои тақсимоти барқ”, дар шаш моҳи аввали соли 2026 ҳаҷми талафоти нерӯи барқ дар шабакаҳои тақсимотӣ 1 миллиарду 248,37 миллион киловатт-соатро ташкил додааст. Ин ба 12,42 дарсади ҳаҷми умумии нерӯи барқи воридшуда ба шабакаҳо баробар аст.

Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2025 талафот 582,96 миллион киловатт-соат ё 5,51 банди фоизӣ коҳиш ёфтааст. Ба ҳисоби ҳаҷм, ин тақрибан 32 дарсад камшавиро нишон медиҳад.

Дар ширкат коҳиши талафотро ба насби ҳисобкунакҳои интеллектуалӣ, таҷдиди шабакаҳои барқӣ, иваз кардани хатҳои фарсудаи интиқоли нерӯи барқ ва пурзӯр намудани назорат аз болои истифодаи нерӯи барқ рабт медиҳанд.

Бояд гуфт, дар паёми моҳи декабри соли 2023 ба Маҷлиси Олӣ раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон вазифа гузошта буд, ки талафоти нерӯи барқ то 9 дарсад коҳиш дода шавад ва дида мешавад, ки бо гузашти се сол аз ин паём он то ҳол иҷро нашудааст. 

Ҳамзамон дар гузашта Раҳмонов аз изофависии пули барқ гуфта, дар паёми соли 2025 ба парлумон дар мавзуи баҳсбарангез ва шубаҳаовари беш аз 1,7 миллиард сомонӣ қарздор будани аҳолӣ аз истифодаи барқ низ гуфта, ӯ баръакс, худи кормандони идораи барқро дар нодуруст аз истифодаи барқ қарздор кардани мардум гунаҳкор кард.

Раҳмонов гуфта буд, ки “Барқи тоҷик” гузориш медод, ки гӯё мардум 30-40 дарсади маблағи истифодаи барқро намесупоранд, вале баъди ҷорӣ шудани низоми биллингӣ маълум шуд, ки аҳолӣ 100 дарсад пули барқро месупоранд, вале аз тарафи баъзе кормандон пардохтҳо пурра ба ҳисоб гирифта намешуданд ва ба таври сунъӣ талафоти барқро ба гардани аҳолӣ, дигар истифодабарандгон ва ҳатто мошинҳои обкаш бор карда, онҳоро қарздор мекарданд ва маблағи онро дар ҷайби худ мезаданд.

Аммо бо вуҷуди равшанӣ андохтан ба ин масъала, Раҳмонов нагуфта буд, ки сарнавишти қарзҳое, ки то имрӯз ҷамъ шудаанд ва онҳое, ки гунаҳкоранд, чӣ мешавад?

Бояд гуфт, дар баробари талафоти барқ ва изофанависӣ, масъалаи маҳдудият дар таъминоти нерӯи барқ барои аҳолӣ низ муҳим мебошад. Чун зимистони гузашта сокинони аксари минтақаҳои Тоҷикистон хабар дода буданд, ки шабонарӯз ба онҳо ҳамагӣ аз ду то чор соат барқ дода мешуд. Намояндагони соҳа лимити барқро ба камобӣ ва норасоии нерӯи барқ рабт медоданд.

Амм моҳи июли соли 2026 раиси ҶСК “Барқи Тоҷик” Маҳмадумар Асозода гуфта буд, ки дар фасли тирамоҳу зимистони оянда номувозинатии байни истеҳсол ва истеъмоли нерӯи барқ эҳтимол боқӣ мемонад. Ӯ эҳтимоли ҷорӣ шудани маҳдудиятҳоро пурра рад накарда буд. Ҳамзамон, вазири энергетика Далер Ҷумъа изҳор дошта буд, ки таъминоти барқ дар зимистони оянда нисбат ба зимистони гузашта беҳтар хоҳад шуд.

Дар ҳамин ҳол, то 13-уми октябри соли 2026 дар бораи ҷорӣ шудани ҷадвали ягонаи маҳдудияти барқ барои аҳолӣ дар тамоми кишвар маълумоти расман тасдиқшуда дастрас нест.