Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Баҳс атрофи ҷазои 7 паҳлавон: корбари Фейсбук аз қарори Федератсияи ҷудо интиқод кард

0

Рӯзи 29-уми июн комиссияи интизомии Федератсияи ҷудои Тоҷикистон хабар дод ,ки ҳафт паҳлавони маъруфи кишварро барои муҳлати чор моҳ аз иштирок дар ҳамаи мусобиқаҳо маҳрум кардааст.

Ба иттилои Федератсия, ин қарор нисбати Сомон Маҳмадбеков, Темур Раҳимов, Обид Ҷебов, Абдуллоҳи Ориф, Умедҷон Раҷабов, Виктория Киселёва ва Александра Кан қабул шудааст.

Гуфта мешавад, сабаби чунин тасмим вайрон кардани интизоми касбӣ, сарпечӣ ва ҳозир нашудан ба се давраи ҷамъомади таълимиву тамринии дастаи мунтахаб будааст. Ин ҷамъомадҳо барои омодагӣ ба Бозиҳои Осиё дар Ҷопон ва Қаҳрамонии ҷаҳон дар Боку баргузор мешуданд.

Федератсия мегӯяд, бо вуҷуди чандин даъват ба варзишгарон ва мураббиёни онҳо барои иштирок дар тамринҳо, аз ҷониби онҳо ҳамкорӣ сурат нагирифтааст. Ҳамчунин, ба гуфтаи ин ниҳод, варзишгарон нақшаи расмии омодагии дастаи мунтахабро риоя накардаанд.

Қарори маҳрумият, ба гуфтаи Федератсия, бо мувофиқаи ҳайати мураббиёни дастаи мунтахаб қабул гардида, натиҷаҳо ва унвонҳои варзишгарон дар қабули он таъсир нагузоштаанд.

Дар миёни маҳрумшудагон аз маъруфтарин ҷудокорони кишвар қарор доранд. Аз ҷумла, Темур Раҳимов ва Сомон Маҳмадбеков барандагони медалҳои биринҷии Бозиҳои олимпии Париж-2024 мебошанд. Дигар варзишгарони маҳрумшуда низ соҳиби медалҳои қаҳрамонии ҷаҳон ва Осиё, мусобиқаҳои «Grand Slam», «Grand Prix», Бозиҳои осиёӣ ва Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ мебошанд.

То ҳол назари худи варзишгарон ва сабаби иштирок накардани онҳо дар ҷамъомадҳои тамринӣ маълум нест.

Дар ҳамин ҳол, қарори Федератсияи ҷудои Тоҷикистон дар шабакаҳои иҷтимоӣ низ баҳсҳоро ба вуҷуд овардааст. Аз ҷумла, корбари Фейсбук Али Ализод аз ин тасмим интиқод карда, навиштааст, ки ҳарчанд сармураббии нави даста Ироклий Узнадзе мутахассиси соҳибтаҷриба аст, аммо натиҷаҳои фаъолияти ӯ бо тими миллии Туркия он қадар назаррас набуданд, ки чунин тағйироти ҷиддиро асоснок кунанд.

Ба андешаи Ализод, сармураббии нав пеш аз он ки бо даста ба натиҷаҳои мушаххас ноил шавад, кӯшиш дорад ҳамаи ҷудокорони пешсафро ба низоми ягонаи худ мутобиқ созад ва аз онҳо бихоҳад аз омодагии инфиродӣ ва мураббиёни шахсиашон даст кашанд.

Ӯ бар ин назар аст, ки чунин муносибат нисбат ба варзишгароне, ки аллакай медалҳои олимпӣ ва ҷаҳонӣ ба даст овардаанд, метавонад ба натиҷаҳои даста таъсири манфӣ расонад. Ба гуфтаи ӯ, ситораҳои маъруфи дзюдои ҷаҳон, аз ҷумла Тедди Ринер ва Сёҳей Оно, низ солҳои зиёд бо барномаҳои инфиродӣ омодагӣ дидаанд ва ин ба дастовардҳои онҳо халал нарасондааст.

Ализода ҳамчунин таъкид кардааст, ки Сомон Маҳмадбеков, Темур Раҳимов, Обид Ҷебов ва дигар ҷудокорон маҳз бо усули омодагии солҳои охир ба натиҷаҳои назаррас расидаанд. Ӯ аз роҳбарияти Федератсияи ҷудои Тоҷикистон даъват кардааст, ки бо варзишгарон ба созиш расида, онҳоро ба ҳайати дастаи миллӣ баргардонад.

Ба гуфтаи ӯ, маҳз ин паҳлавонон солҳои охир Тоҷикистонро дар мусобиқаҳои байналмилалӣ муаррифӣ карда, соҳиби медалҳои арзишманд шудаанд ва бе иштироки онҳо натиҷаҳои даста метавонанд заифтар гарданд.

Роҳбарии Федератсияи ҷудои Тоҷикистонро Исмоил Маҳмадзоир, набераи Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, ба уҳда дорад.

Равнақи сармоягузорӣ дар Тоҷикистон: Эътимоди сармоягузорон ё таваккали онҳо?

0

Чанд соли охир Тоҷикистон дар ҷалби сармояи хориҷӣ муваффақ аст. Агар қаблан сармоягузорӣ рушди якададӣ нишон медод, ҳоло ҳарф аз равнақи 20-30 дарсадӣ мебошад. Афзоиши вуруди сармояи хориҷӣ яке аз нишонаҳои асосии бовари сармоягузорон ба иқтисоди кишвар аст. Оё воқеъан Тоҷикистон муваффақ ба бадастории бовари сармоягузорон шудааст ё инҷо сирри дигаре ҳаст?

Бино ба маълумоти ахир Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳаҷми умумии сармояи хориҷии воридшуда ба иқтисоди кишвар ба маблағи рекордӣ — наздики 1,9 миллиард доллар расид. Ин нишондиҳанда нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 23,2% зиёд мебошад.

Дар ин миён, сармоягузории мустақими хориҷӣ (СМХ) афзоиши аз ҳама бештарро нишон дод — он 60,3% афзуда, ба 187,7 миллион доллар расидааст. Илова бар ин, дар доираи форуму мулоқотҳо 6 созишномаи нави сармоягузорӣ ба маблағи беш аз 1,45 миллиард доллар ба тасвиб расид, ки иҷрои онҳо эҷоди ҳазорон ҷойи нави кориро тақозо мекунад.

Оё ин нишонаи эътимоди пурраи сармоягузорон аст?

Дар назари аввал ва аз рӯи назарияи классикии иқтисодӣ, афзоиши сармоягузории мустақим ҳамчун аломати устувории иқлими сармоягузорӣ ва эътимоди баланди тиҷорати байналмилалӣ арзёбӣ мешавад. Азбаски сармоягузори мустақим корхона месозад ё таҷҳизот мехарад, ӯ наметавонад ин дороиҳоро дар як рӯз фурӯхта аз кишвар беурн барад. Аммо таҳлили амиқи сохтори ин маблағҳо тасвири дигаре нишон медиҳад.

Таҳлилгарони мустақил ва иқтисодчиён чанд далели асосиро меоранд, ки чаро ин раванд бештар аз таваккали огоҳона (риск) барои ба даст овардани фоидаи калон хабар медиҳад, на аз эътимоди беҳудуд ба муҳити тиҷоратии кишвар:

  1. Тамаркуз дар соҳаҳои истихроҷ ва ашёи хом:
    Қисми аъзами сармоягузориҳо ба истихроҷи конҳои тилло, металлҳои ранга ва лоиҳаҳои бузурги энергетикӣ (аз ҷумла НОБ-и Роғун) нигаронида шудаанд. Дар чунин соҳаҳо даромаднокӣ ба ҳаде болост, ки сармоягузорони хориҷӣ ҳозиранд ба хавфҳои баланди геополитикӣ, тағйирёбии қонунҳо ё мушкилоти бюрократӣ чашм пӯшанд.
  2. Кафолатҳои махсуси давлатӣ ва имтиёзҳо:
    Сармоягузорон бештар на ба хотири шароити озоди бозор, балки ба хотири гирифтани имтиёзҳои беназири андозӣ ва ҳуқуқи монополӣ вориди бозор мешаванд. Ба бисёр ширкатҳои хориҷӣ кафолатҳои махсуси ҳукуматӣ дода мешаванд, ки хавфи онҳоро дар сурати шикасти лоиҳа бо шиддат коҳиш медиҳад.
  3. Сармояҳои давлатии геополитикӣ:
    Ҳаҷми асосии сармояро бештар сармоягузориҳои давлатӣ ё ширкатҳои вобаста ба ҳукуматҳои беруна (хусусан аз Чин ва фондҳои арабӣ) фароҳам мекунанд. Ин сармояҳо бештар дар асоси созишномаҳои сиёсии байнидавлатӣ ҷалб карда мешаванд, на аз рӯи қарорҳои мустақили бозори озоди ҷаҳонӣ.
  4. Мушкили соҳаҳои дигари иқтисодиёт:
    Сармоягузории мустақим ба соҳаҳои хизматрасонӣ, технологияҳои олӣ ва коркарди маҳсулот (соҳаҳое, ки эътимоди воқеиро ба муҳити тиҷоратӣ мебахшанд) ҳанӯз ҳам дар сатҳи паст боқӣ мемонад.

Ҷалби 1,9 миллиард доллар сармоя барои иқтисоди Тоҷикистон муҳим ва бахши аъзами он ба рушди инфрасохтору эҷоди ҷойҳои корӣ хизмат мекунад. Аммо донистани фарқият бад нест: ин равнақ на аз беҳтар шудани шароити умумии тиҷорат барои ҳама, балки аз он гувоҳӣ медиҳад, ки сармоягузорони калон омодаанд барои ба даст овардани фоидаҳои бузург аз захираҳои табиии Тоҷикистон таваккалҳои ҷиддиро ба дӯш гиранд.

Нуриддин Қаршибоев: Дар Тоҷикистон худсензура миёни рӯзноманигорон ва блогерон афзоиш ёфтааст

0

Раиси Анҷумани миллии расонаҳои мустақили Тоҷикистон (НАНСМИТ) Нуриддин Қаршибоев мегӯяд, дар солҳои охир сатҳи худсензура миёни рӯзноманигорон ва блогерони тоҷик ба таври назаррас афзоиш ёфта, вазъи фаъолияти расонаҳо дар кишвар «муташанниҷ» боқӣ мондааст.

Қаршибоев дар мусоҳиба бо Радиои Озодӣ гуфтааст, ки бисёре аз рӯзноманигорони ҷавон ва блогерон баъди ба истилоҳ «суҳбатҳои дӯстона» бо намояндагони мақомот аз баррасии мавзӯъҳои ҳассос худдорӣ мекунанд.

Ба гуфтаи ӯ, яке аз сабабҳои асосии чунин вазъ оғози парвандаҳои ҷиноӣ алайҳи бархе рӯзноманигорон дар солҳои охир мебошад. Ӯ гуфт, маҳкум шудани ҳамкасбонашон барои дигар намояндагони расонаҳо як навъ ҳушдор шуд, ки эҳтиёткор бошанд.

Қаршибоев ҳамчунин гуфт, ки мушкили асосии рӯзноманигорон ҳамоно маҳдуд будани дастрасӣ ба иттилоот аст. Ба гуфтаи ӯ, дар бархе вазорату идораҳо ва мақомоти маҳаллӣ аҳамияти ҳуқуқи дастрасӣ ба иттилоот ҳанӯз пурра дарк нашудааст. Вай инчунин аз ҳолатҳои даъватҳои ғайриқонунӣ ба мақомоти давлатӣ ва дигар фишорҳо нисбат ба рӯзноманигорон ёдовар шуд.

Дар ҳамин замина, НАНСМИТ бо ҳамкории шарикони байналмилалӣ тарҳи дусолаи «Эҷоди муҳити амн барои кори рӯзноманигорон ва блогерҳо»-ро роҳандозӣ кардааст. Ба гуфтаи Қаршибоев, ҳадафи асосии ин барнома расонидани ёрии ҳуқуқӣ ба рӯзноманигорон ва блогерон, инчунин баланд бардоштани саводи расонаӣ ва малакаи ташхиси хабарҳои бардурӯғ мебошад.

Қаршибоев ҳамчунин аз озод шудани ду рӯзноманигор — Абдусаттор Пирмуҳаммадзода ва Завқибек Саидаминӣ дар асоси қонуни афв истиқбол карда, гуфт, ки дар сурати муроҷиати онҳо, Анҷуман омода аст ба онҳо кумаки ҳуқуқӣ расонад.

Тибқи маълумоти Радиои Озодӣ, аз соли 2022 то соли 2026 дар Тоҷикистон дасти кам 10 рӯзноманигор ва блогер боздошт ва бо иттиҳомҳои гуногун ба муҳлатҳои аз 7 то 20 соли зиндон маҳкум шудаанд. Худи онҳо ин иттиҳомҳоро рад кардаанд. Моҳи июли соли ҷорӣ се нафари онҳо бар асоси қонуни афв аз зиндон озод шуданд.

Тоҷикистон дар ҷустуҷӯи манбаъҳои нави сӯзишворӣ

0

Тоҷикистон дар пасманзари маҳдуд шудани воридоти маҳсулоти нафтӣ аз Русия ва бо дарназардошти нооромии бозори ҷаҳонӣ, талош дорад манбаъҳои нави таъмини сӯзишвориро пайдо кунад. Дар ҳамин замина, мақомоти кишвар ҳамзамон бо Қазоқистон, Чин ва дигар кишварҳои минтақа масъалаи афзоиши воридоти маҳсулоти нафтиро баррасӣ доранд.

Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон рӯзи 29-уми июл дар шаҳри Остонаи Қазоқистон бо президенти ин кишвар Қосимҷомарт Тоқаев мулоқот карда, масъалаи афзоиши содироти маҳсулоти нафтии Қазоқистон ба бозори Тоҷикистонро баррасӣ намуд.

Ба иттилои дафтари матбуоти президенти Тоҷикистон, ин мавзӯъ “бо дарназардошти вазъи кунунии бозорҳои ҷаҳонӣ ва минтақавии энержӣ” матраҳ шуда, ҷонибҳо ҳамчунин масъалаҳои густариши ҳамкориҳои иқтисодӣ, нақлиёту логистика, тиҷорати дуҷониба ва дигар самтҳои ҳамкориро муҳокима ва аз “раванди ҳамкорӣ қариб дар ҳама соҳаҳо изҳори қаноатмандӣ” кардаанд. 

Илова бар ин, рӯзи 29-уми июл вазири энержӣ ва захираҳои оби Тоҷикистон Далер Ҷумъа бо сафири Чин дар Душанбе Го Жиҷун масъалаи воридоти маҳсулоти нафтӣ аз ин кишварро низ баррасӣ кардааст. Вазорат хабар додааст, ки дар ин мулоқот ба масъалаи воридоти сӯзишворӣ аз Чин таваҷҷуҳи махсус зоҳир шудааст, аммо ҷузъиёти бештар ва мавқеи ҷониби Чин ҳанӯз эълон нашудааст.

Масъалаи таъмини Тоҷикистон бо маҳсулоти нафтӣ ҳамчунин рӯзи 28-уми июл дар ҷаласаи ҳукумати кишвар баррасӣ гардида, нишон медиҳад, ки таъмини бозори дохилӣ бо сӯзишворӣ ба яке аз мавзӯъҳои муҳими рӯзномаи мақомоти Тоҷикистон табдил ёфтааст. Қаблан Далер Ҷумъа гуфта буд, ки захираҳои мавҷудаи маҳсулоти нафтӣ барои ҳадди ақал ду моҳи оянда ва бештар аз он кофӣ мебошанд.

Талошҳои Душанбе барои ҷустуҷӯи бозорҳои алтернативӣ дар ҳолест, ки Русия содироти бензинро пас аз ҳамлаҳои паҳподии Украина ба корхонаҳои нафтиаш маҳдуд намуда, қасд дорад ин маҳдудиятро то охири соли ҷорӣ тамдид кунад. Гуфтанист, беш аз 90 дарсади маҳсулоти нафтии Тоҷикистонро Русия таъмин мекунад,

Пас аз тасмими Русия, дар аввали моҳи июл дар бархе аз нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ дар Душанбе дизел муваққатан камёб шуд ва дар баъзе нуқтаҳо фурӯши он бо маҳдудияти на бештар аз 20 литр барои ҳар як мошин сурат мегирифт ва нархи як литр дизел то ба 17–18 сомонӣ расид.

800 000 шиносномаи русии тоҷикон ва тарси мақомоти Русия 

0

Масъалаи шаҳрвандигирӣ ва танзими равандҳои муҳоҷирати корӣ миёни Тоҷикистон ва Федератсияи Русия ба яке аз мавзӯъҳои меҳварии мубоҳисаҳои сиёсиву иҷтимоӣ табдил ёфтааст. Ин мавзӯъ на танҳо ба ҳаёти миллионҳо оила дар Тоҷикистон, балки ба сохтори демографӣ ва бозори меҳнати Русия низ таъсири мустақим мерасонад.

Омори даҳсола: 800 ҳазор шаҳрванди нав

Бино ба маълумоти расмии Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, давоми 10 соли охир тақрибан 800 ҳазор шаҳрванди кишвар соҳиби паспорти Русия шудаанд. Ҳадди ақал дар даҳсолаи ахир шаҳрвандони Тоҷикистон аз рӯи шумори дарёфткунандагони шаҳрвандии РФ дар мавқеъи аввал қарор доранд. Мақомоти Тоҷикистон бар ин назаранд, ки дарёфти шаҳрвандии кишвари дувум интихоби шахсии шаҳрвандон буда, бештар барои таъмини ҳуқуқҳои иҷтимоӣ, дастрасӣ ба хизматрасониҳои тиббӣ, таҳсил ва шароити беҳтари корӣ дар қаламрави РФ нигаронида шудааст.

Барои мисол Солеҳа Холмаҳмадзода, вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Тоҷикистон дар нишасти хабариаш дар чанд рӯзи қабл гуфт мақомот ин равандро таҳдид ба ҳуввити миллӣ намедонанд. “Мо итминон дорем, ки бо вуҷуди қабули шаҳрвандии кишвари дигар, ҳар тоҷик тоҷик хоҳад монд” – гуфт ӯ. 

800 ҳазор ин шумори танҳо онҳоест, ки шаҳрвнадии Русияро дарёфт кардаанд. Дар ин муддат, тибқи тахмини коршиносон дар Русия хонаводаҳои тоҷик садҳо ҳазор кӯдаки дигар таваллуд кардаанд, ки ба ин шумор ворид намешавад. Ва зоҳиран ин раванд ва ин шумора мақомоти Русияро нороҳат кардааст.

Ташдиди назорат ва фишор барои ҷалби муҳоҷирон ба комиссариатҳо

Ҳамзамон, дар Думаи давлатии Русия мубоҳисаҳо атрофи ташдиди назорати мигратсионӣ ба марҳилаи нав қадам гузоштанд. Дар ин замина, силсилаи қонунҳои нав ба тасвиб расиданд, ки шароити нигоҳ доштани шаҳрвандиро ба таври назаррас сахттар мекунанд. Ҳоло дигар имкони ин ки як муҳоҷир метавонад барои гузаштан аз чароғаки сурх ё напардохтани андози кӯчаке ихроҷ шавад, бисёр зиёд аст.

Яке аз тағйироти асосӣ ва калидӣ ба ҳатмӣ будани баҳисобгирии ҳарбӣ дахл дорад. Мувофиқи қонунгузории нав, шаҳрвандони собиқи хориҷӣ, ки паспорти Русияро ба даст меоранд, вазифадоранд дар муҳлати муайяншуда ба комиссариати ҳарбӣ (военкомат) муроҷиат намоянд. Саркашӣ ё наомадан ба баҳисобгирии ҳарбӣ акнун асоси мустақим барои бекор кардани қарор дар бораи додани шаҳрвандӣ ва мусодираи шиноснома мегардад.

Амалиёти пайваста ва хавфи истирдоди оилаҳо

Мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Русия (МВД, Кумитаи тафтишотӣ ва ФСБ) пайваста алайҳи шахсоне, ки ба содир кардани ҳуқуқвайронкунӣ айбдор мешаванд ё аз хизмати ҳарбӣ саркашӣ мекунанд, рейду амалиётҳои махсус мегузаронанд.

Садҳо ҳолате ба қайд гирифта шудаанд, ки дар онҳо шаҳрвандии гирифташуда бекор карда шуда, шахсони қоидавайронкунанда аз кишвар хориҷ (депортатсия) карда мешаванд.

Таҷрибаҳои додгоҳӣ чанд соли охир дар Русия нишон медиҳанд, ки дар сурати содир кардани ҷиноят ё ҳуқуқвайронкуниҳои ҷиддӣ аз ҷониби як аъзои оила, хавфи депортатсия ва бекор кардани ҳуҷҷатҳои истиқомат барои аъзои дигари оила низ ба миён меояд.

Шурӯъ аз соли 2025 роҳандозии «режими махсуси хориҷкунӣ» ва феҳристи ягонаи шахсони таҳти назорат имконияти будубоши ғайриқонунӣ, кушодани ҳисобҳои бонкӣ, харидани амвол ва пешбурди кори соҳибкориро барои муҳоҷирони ғайриқонунӣ комилан маҳдуд намуд.

Созишномаҳои нав дар бораи ташкили “интихоби созмондодашуда (оргнабор) ва гузаштани санҷишҳои тиббиву дактилоскопия бевосита дар шаҳри Душанбе нишон медиҳанд, ки муносибатҳо ба марҳилаи нави назорати пӯшида гузаштаанд. Аз як тараф, имкони кор ва соҳиб шудан ба ҳуҷҷатҳо мавҷуд аст, аммо аз тарафи дигар, талабот ба риояи пӯрраи қонунҳо ва иҷрои масъулиятҳо нисбат ба гузашта афзоиш ёфтааст.

Амрико ҳамлаҳои нав алайҳи Эронро оғоз кард; таниш дар Ховари Миёна дубора авҷ гирифт

0

Артиши Иёлоти Муттаҳида пас аз таваққуфи чандрӯза амалиёти низомии худро алайҳи Эрон аз сар гирифт. Ин ҳамлаҳо дар пайи ҳамлаҳои мушакии Эрон ба пойгоҳҳои низомии Амрико дар Урдун анҷом дода шуданд.

Фармондеҳии марказии нерӯҳои мусаллаҳи ИМА (CENTCOM) 30-уми июл эълом кард, ки дар ҷараёни як амалиёти тақрибан дусоата даҳҳо ҳадафи вобаста ба Сипоҳи посдорони инқилоби исломии Эрон , аз ҷумла марказҳои фармондеҳӣ, пойгоҳҳои мушакӣ ва бесарнишинҳо (дронҳо), инчунин мавқеъҳои мудофиаи соҳилӣ ҳадафи ҳамла қарор гирифтанд.

Ба гуфтаи мақомоти амрикоӣ, ин амалиёт посух ба ҳамлаҳои мушакии Эрон ба нерӯҳои амрикоӣ дар Урдун буда, ҳадафи он коҳиш додани имконияти Эрон барои анҷом додани ҳамлаҳои нав ва ҳифзи амнияти нерӯҳои ИМА дар минтақа мебошад.

Ҳамзамон мақомоти Урдун хабар доданд, ки нерӯҳои дифои ҳавоии ин кишвар панҷ мушаки партобшуда аз ҷониби Эронро дар фазои ҳавоии кишвар раҳгирӣ ва нобуд кардаанд.

Аз ҷониби Эрон низ расонаҳои давлатӣ аз талафот дар баъзе минтақаҳо, аз ҷумла ҷазираи Қишм, хабар додаанд. Бо вуҷуди ин, мақомоти эронӣ ҷузъиёти пурраи хисорот ва шумораи қурбониёнро расман эълон накардаанд.

Бо шиддат гирифтани даргириҳо, нигарониҳо аз густариши низоъ дар Ховари Миёна афзоиш ёфта, талошҳои миёнҷигарон барои коҳиши таниш ва азсаргирии музокирот миёни Вашингтон ва Теҳрон идома доранд.

Наврас барои куштори ронандаи таксӣ зиндонӣ шуд

0

Додгоҳи вилояти Хатлон як наврасро дар куштори ронандаи 38-солаи таксӣ аз ноҳияи Ёвон Лутфулло Сафаров гунаҳкор дониста, ба 12 соли зиндон маҳкум кардааст.

Бино ба иттилои “Азия-Плюс” ҳукм рӯзи 23-юми июл содир шуда, номи маҳкумшуда ба далели ноболиғ буданаш нашр нашудааст.

Гуфта мешавад, додгоҳ ин наврасро бар асоси моддаи 104, қисми 2-и Кодекси ҷиноятӣ — одамкушӣ бо бераҳмии махсус ва моддаи 249, қисми 4 — роҳзанӣ гунаҳкор эътироф кардааст.

Ҳанӯз маълум нест, ки наврас, пайвандон ё вакили дифои ӯ аз ҳукми додгоҳ шикоят бурдаанд ё не. Назари онҳо ба қарори додгоҳ низ дастрас нест. Пайвандони Лутфулло Сафаров ҳам аз шарҳи ҳукм худдорӣ кардаанд.

Ёдовар мешавем, ки Лутфулло Сафаров, ки соҳиби чаҳор фарзанд буд дар ширкати таксии “3333” дар ноҳияи Ёвон кор мекард. Ҷасади ӯро сокинон рӯзи 4-уми апрели соли ҷорӣ дар яке аз заминҳои кишоварзӣ пайдо карданд.

Падари марҳум қаблан гуфта буд, ки тақрибан соати 17:30-и 3-уми апрел ба мошини Лутфулло ду нафаре нишастаанд, ки нақшаи куштанашро доштаанд ва аз ӯ хостаанд, ки онҳоро ба деҳаи Дастгирак барад, аммо дар як дашт ба Лутфулло 9 корд, аз ҷумла се корд аз пушти гарданаш задаанд. Ва онҳо мошинашро гирифта, фирор кардаанд, вале пул ва дигар ҳуҷҷатҳояш дар ҷайбаш буданд.

Ин мард бо такя ба иттилои мақомот ҳамчунин гуфтааст, ки дар пайванд ба ин ҳодиса хонандаи синфи 11-и мактаби деҳаи Дастгирак боздошт шудааст. Мақомот мошини писарашро ҳам дар назди хонаи гумонбар ёфтаанд ва гумонбар гӯё гуфтааст, ки танҳо ин қатлро анҷом додааст. Аммо Фатҳулло Сафаров бар ин бовар аст, ки дар қатли Лутфулло ду-се нафар даст доранд.

Мақомот бо вуҷуди эълони ҳукми наврас ҷузъиёти ин ҳодисаро нашр накардаанд.

Ҷаҳиши 44%-ии тиҷорати хориҷии Тоҷикистон. Аз кадом ҳисоб?

0

Аз рӯи натиҷаҳои нимсолаи аввал, гардиши тиҷорати хориҷии Тоҷикистон афзоиши чашмрасро нишон дода, ба беш аз 6,82 миллиард доллар расид, ки ин нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 44,2% бештар аст. Аммо паси ин рақамҳои хиракунанда чӣ меситад ва аз куҷо ин ҷаҳиш ба вуҷуд омад? 

Содироти кишвар бо як ҷаҳиши бузург 65,4% афзоиш ёфта, ба 1,58 миллиард доллар расид. Аммо мутаассифона омили асосии ин афзоиш қимати афзондаи металлҳои қиматбаҳо дар бозори ҷаҳонӣ ва зиёд кардани ҳаҷми истихроҷи онҳо дар дохили кишвар мебошад.

Тақрибан 80%-и тамоми даромади содиротӣ аз ҳисоби ашёи хоми конҳо ва металлҳо ба даст омадааст:

  • Металлҳо ва сангҳои қиматбаҳо (асосан тилло): беш аз 517 миллион доллар (тақрибан сеяки тамоми содирот).
  • Консентратҳои металлӣ ва маъдан: 451,7 миллион доллар.
  • Сурма (сурма): 144,3 миллион доллар.
  • Алюминийи аввалия: 116,6 миллион доллар.

Бахши кишоварзӣ, саноати нассоҷӣ (нахӣ пахта ва матоъ) ва содироти нерӯи барқ гарчанде динамикаи мусбат доранд, аммо ҳанӯз ҳиссаи камтари даромади асъориро ташкил медиҳанд.

2. Сабабҳои афзоиши воридот

Воридоти ашё ва маҳсулот ба кишвар дар ин давра 38,8% афзоиш ёфта, ба 5,24 миллиард доллар расид. Гурӯҳҳои асосии маҳсулоти воридотӣ инҳоянд:

  • Маводи сӯзишворӣ ва энергетикӣ: маҳсулоти нафтӣ ва гази моеъ (воридоти асосӣ аз Русия сурат мегирад).
  • Татбиқи лоиҳаҳои бузург: таҷҳизоту техникаи саноатӣ барои азнавсозии НБО «Норак» ва сохтмони НБО «Роғун».
  • Маводи ғизоӣ ва ашёи хом: гандум, орд, равғани растанӣ ва масолеҳи сохтмон.

Афзоиши воридоти таҷҳизот ба давраи фаъоли саноатикунонии кишвар алоқаманд аст, аммо он ҳамзамон вобастагии бозори истеъмолиро аз маҳсулоти хориҷӣ нишон медиҳад.

Новобаста аз афзоиши чашмраси содирот, тавозуни тиҷоратии Тоҷикистон ҳамоно дар таносуби бисёр бузург манфист: ҳаҷми воридот ($5,24 млрд) аз содирот ($1,58 млрд) беш аз 3 баробар зиёд буда, фарқияти он (касри тиҷоратӣ) ба 3,66 миллиард доллар мерасад.

Радабандии шарикони асосии тиҷоратии Тоҷикистон дар ин давра фарқи чандоне дар худ ҷой надодааст:  Чин ва Русия дар ҳаҷми умумии гардиши мол ва воридот мавқеи пешсафиро нигоҳ медоранд. Қазоқистон харидори бузургтарини маъдан ва консентратҳои Тоҷикистон боқӣ мемонад. Кишварҳои Аврупо (аз ҷумла Швейтсария ва Нидерланд) самтҳои анъанавӣ барои содироти металлҳои қиматбаҳо ба шумор мераванд.

Ҷаҳиши кунунии тиҷорати хориҷӣ нишон медиҳад, ки Тоҷикистон аз вазъияти мусоиди бозори ҷаҳонии металлҳо барои пур кардани бюдҷет ва захираҳои тиллову асъор самаранок истифода мебарад. Аммо вазифаи асосии мақомот — гузариши тадриҷӣ аз содироти ашёи хом ба коркарди пӯрраи маҳсулот дар дохили кишвар боқӣ мемонад, ки мутаассифона бисёр кунд пеш меравад. .

Афзоиши 65 дарсадии ихроҷи муҳоҷирон аз Русия

0

Дар шаш моҳи аввали соли 2026 мақомоти Русия 43 ҳазору 700 муҳоҷирро барои нақзи қонунгузории ин кишвар ихроҷ кардаанд.

Бино ба иттилои раиси Думаи давлатии Русия Вячеслав Володин, ин рақам нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 65,5 дарсад бештар мебошад.

Бар асоси ин омор, дар шаш моҳи аввали соли 2026 тақрибан 26 ҳазору 400 муҳоҷир аз Русия ихроҷ шуда, танҳо Вазорати корҳои дохилии Русия дар давоми соли 2026 беш аз 72 ҳазор муҳоҷирро бо иддаои нақзи қонунгузории ин кишвар ихроҷ кардааст.

Маълум нест, дар миёни муҳоҷирони ихроҷшуда чанд нафарашон шаҳрвандони Тоҷикистон мебошанд, чун на мақомоти Русия ва на мақомоти Тоҷикистон омореро дар ин бора нашр накардаанд.

Ба гуфтаи Володин, афзоиши шумораи ихроҷҳо натиҷаи тағйироти ахири қонунгузории вобаста ба муҳоҷират мебошад, чун то соли 2025 қарор дар бораи ихроҷи муҳоҷирон танҳо аз ҷониби суд қабул мешуд. Аммо аз моҳи феврали соли 2025 қонуни федералӣ ба иҷро даромад, ки бар асоси он Вазорати корҳои дохилии Русия низ ҳақ пайдо кард, бидуни муроҷиат ба суд қарор дар бораи ихроҷи шаҳрвандони хориҷиро қабул намояд.

Ҳамзамон, ҳафтаи гузашта Думаи давлатӣ қонуни наверо қабул намуд, ки доираи ҳолатҳои пешбиникунандаи ихроҷи муҳоҷиронро ба таври назаррас васеъ мекунад.

Пеш аз ин, ихроҷ танҳо барои вайрон кардани 22 моддаи Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Русия, аз ҷумла, ҷиноятҳои вобаста ба муомилоти ғайриқонунии маводи мухаддир, нақзи қоидаҳои муҳоҷират ва сарҳад, инчунин баъзе дигар ҳуқуқвайронкуниҳои вазнин, пешбинӣ шуда буд.

Акнун ба ин рӯйхат 45 моддаи Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ низ ҳамроҳ шуда, тибқи қонуни нав, муҳоҷирон метавонанд барои саркашӣ аз иҷрои талаботи қонунии корманди полис ё низомиён ҳангоми ҳифзи сарҳади давлатӣ, паҳн кардани маводи интернетие, ки ба гуфтаи мақомоти Русия шаъну шарафи инсон ё ахлоқи ҷамъиятиро таҳқир мекунад, вайрон кардани тартиботи ҷамъиятӣ, амалҳое, ки истифодаи Қувваҳои мусаллаҳи Русияро бадном мекунанд ё ба ҷорӣ ва ё тамдиди таҳримҳо алайҳи Русия даъват менамоянд, инчунин барои амалҳои марбут ба табъиз вобаста ба ҷинс, миллат, нажод, забон, дин ва дигар аломатҳо аз ин кишвар ихроҷ ва ҷарима шаванд.

Сахттар шудани сиёсати муҳоҷиратии Русия дар ҳолест, ки тибқи гуфтаи коршиносон иқтисоди ин кишвар то ҳол аз нерӯи кори муҳоҷирон, бахусус дар бахшҳои сохтмон, хоҷагии коммуналӣ, кишоварзӣ ва логистика вобастагии зиёд дорад. Бархе корфармоёни рус низ қаблан ҳушдор дода буданд, ки маҳдудиятҳои бештар метавонанд норасоии қувваи кориро дар бозори меҳнат амиқтар созанд.

Боздошти муҳоҷирони ғайриқонунӣ дар Лаҳистон бо шумули як шаҳрванди Тоҷикистон

0

Хадамоти марзбонии вилояти Силезияи (Śląskiego) Полша дар ҷараёни амалиёти рӯзҳои истироҳат 28 шаҳрванди хориҷиро, ки ғайриқонунӣ дар қаламрави ин кишвар қарор доштанд, боздошт кардааст. Байни онҳо як шаҳрванди Тоҷикистон низ ҳаст. Дар ин бора Хадамоти марзбонии Полша (Śląski Oddział Straży Granicznej) хабар додааст.

Тибқи иттилои расмӣ, аз шумораи умумии боздоштшудагон 13 нафар дар шаҳри Ченстохова (Częstochowa) дастгир шудаанд. Аз ҷумла 10 шаҳрванди Колумбия, 2 шаҳрванди Индонезия ва як шаҳрванди Ироқ. 15 нафари дигарро кормандони дигари воҳидҳои Хадамоти марзбонӣ боздошт кардаанд.

Гӯфта мешавад,дар маҷмӯъ, миёни боздоштшудагон 15 шаҳрванди Колумбия, 3 шаҳрванди Молдова, 2 шаҳрванди Индонезия, 2 шаҳрванди Ӯзбекистон ва якнафарӣ аз Тоҷикистон, Қазоқистон, Ветнам, Гурҷистон, Ироқ ва Венесуэла будаанд.

Мақомот мегӯянд, ҳеҷ яке аз боздоштшудагон ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи будубоши қонуниро пешниҳод карда натавонист. Бархе муҳлати иҷозаи иқоматашонро гузашта буданд, баъзеҳо ғайриқонунӣ кор мекарданд ва қисми дигар бо ҳадафе ғайр аз мақсади эълоншуда дар Полша қарор доштанд.

Аксари боздоштшудагон аллакай қарор дар бораи тарки ҳатмии Полшаро гирифтаанд. Ҳамчунин барои онҳо манъи вуруд ба кишварҳои минтақаи Шенген то се сол муқаррар шудааст. Нисбати чанд нафари дигар санҷишҳои маъмурӣ идома доранд.

Бино ба маълумоти Хадамоти марзбонии вилояти Силезия,(Śląskiego)аз аввали соли 2026 то кунун кормандони ин ниҳод 1 501 қарор дар бораи бозгардондани шаҳрвандони хориҷӣ аз қаламрави Полша содир кардаанд.