Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Вазорат бояд унвон диҳад ё ҳунарманд онро биталбад? Унвони “Ғарибшоҳ” баҳсбарангез шуд

0

Вазорати фарҳанги Тоҷикистон дар нишасти матбуотии худ ба баҳсҳое, ки пас аз даргузашти Бахтиёр Раҳимов, роҳбари гурӯҳи ҳаҷвии «Ғарибшо кампания», дар бораи надоштани унвони давлатӣ ба миён омада буданд, посух дод.

Бахтиёр Раҳимов, ҳунарманди маъруфи тоҷик ва роҳбари гурӯҳи ҳаҷвии «Ғарибшоҳ кампания», шаби 30-уми июн дар синни 57-солагӣ даргузашт. Пас аз марги ӯ дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва расонаҳо баҳсу интиқодҳо матраҳ шуданд, ки чаро яке аз маъруфтарин ҳаҷвнигорони кишвар соҳиби унвонҳои давлатӣ набуд.

Матлубахон Сатториён, вазири фарҳанг, дар нишасти матбуотӣ бо изҳори ҳамдардӣ ба пайвандони марҳум гуфт, ки барои соҳиб шудани ҳунармандон ба унвонҳои давлатӣ маҳдудияти алоҳидае нисбат ба ҳаҷвнигорон вуҷуд надорад. Ба гуфтаи ӯ, Бахтиёр Раҳимов соҳиби унвони «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» буд.

Абдуфаттоҳ Аминзода, сардори Раёсати рушди муассисаҳои фарҳангӣ ва ҳунарҳои мардумии вазорат, гуфт, тибқи тартиби амалкунанда, пешниҳод барои дарёфти унвонҳои давлатӣ аз ҷониби муассисаи кории ҳунарманд ё мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ анҷом дода мешавад.

Ба гуфтаи ӯ, Бахтиёр Раҳимов дар ягон муассисаи тобеи Вазорати фарҳанг фаъолият намекард ва то замони даргузашташ ҳуҷҷатҳои пешниҳодии ӯ барои дарёфти унвони давлатӣ ба вазорат ворид нашуда буданд.

Аминзода ҳамчунин изҳор дошт, ки соли гузашта бо ибтикори Вазорати фарҳанг бо Бахтиёр Раҳимов тамос гирифта шуда, ба ӯ пешниҳод шудааст, ки ҳуҷҷатҳои заруриро барои баррасии масъалаи дарёфти унвони давлатӣ омода кунад. Ба гуфтаи ӯ, Раҳимов он замон бинобар табобат натавонистааст ҳуҷҷатҳоро пешниҳод кунад.

Аммо ин изҳороти намояндаи Вазорати фарҳанг аз ҷониби Ташриф Халилов, ҳамкори наздик ва дӯсти Бахтиёр Раҳимов, зуд рад карда шуд. Халилов дар саҳифаи Instagram-и худ навишт, ки «ягон бор акаи Бахтиёрро аз Вазорати фарҳанг занг назадаанд.»

Ба гуфтаи ӯ, Бахтиёр Раҳимов солҳои зиёд орзуи гирифтани як унвони расмиро дошт ва борҳо пешниҳод мекард, ки барои дарёфти он ба Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон муроҷиат кунад. Халилов менависад, ки агар аз Вазорати фарҳанг воқеан занг мезаданд, Раҳимов ҳатман аз ин хабар ба ӯ мегуфт ва фавран барои омода кардани ҳуҷҷатҳо иқдом мекард.

Ӯ дар навиштааш таъкид кардааст: «Агар Вазорати фарҳанг занг мезад, давида-давида мерафт. Мо ҳар рӯз якҷо будем. Агар чунин занг мешуд, ҳатман мегуфт, ки аз вазорат як хушхабар расид. Барои ҳамин, ҳақиқат ин аст, ки ягон бор занг назадаанд.»

Орзу Исоев, рӯзноманигори собиқи телевизиони давлатии «Сафина», ки қаблан бо Бахтиёр Раҳимов чандин мусоҳиба анҷом додааст, дар бораи тартиби пешниҳоди ҳуҷҷат барои гирифтани унвонҳо интиқод карда, навиштааст: «Аҷаб! Чӣ тавр ариза менавишта бошӣ? “Илтимос, аз шумо хоҳиш мекунам, ки ба ман унвон диҳед!” Ҳамин хел? Ин чӣ унвонест, ки онро гадовор бояд биталбӣ? Магар табиати ҳунарманд бо ин қабил шарту қоида созгор аст?»

Ба гуфтаи ӯ, унвонҳои давлатӣ бояд бо ибтикори мақомоти масъул ва ҳамчун қадрдонии ногаҳонӣ ба ҳунармандони арзанда дода шаванд, на ин ки худи ҳунарманд барои дарёфти онҳо муроҷиат кунад.

Изҳороти Вазорати фарҳанг дар ин маврид баҳсҳои зиёдеро дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба вуҷуд овардаст. Бисёре аз корбарон бар ин назаранд, ки Бахтиёр Раҳимов, ҳатто бидуни доштани унвони давлатӣ, аллакай ҳунарманди мардумӣ дар қалби мардум буд. Бархеи дигар аз муносибати мақомоти фарҳангӣ интиқод карда, пешниҳод доранд, ки ба хотири қадршиносӣ аз саҳми ӯ дар рушди ҳаҷви тоҷик, пас аз даргузашташ низ бо унвони фахрии давлатӣ сарфароз карда шавад.

Акнун “баҳонаҳо” барои ихроҷи муҳоҷирон аз Русия боз ҳам бештар мешавад

0

Вакилони рус дар ҳамин ҳафта лоиҳаи қонунеро баррасӣ мекунанд, ки васеъ намудани рӯйхати асосҳои ихроҷи шаҳрвандони хориҷӣ ва муҳоҷиронро аз кишвар пешбинӣ мекунад.

Раиси Думаи давлатии Федератсияи Русия Вячеслав Володин дар “Telegram”-и худ хабар додааст, ки дар аввал пешниҳод шуда буд, ки ин рӯйхат аз 22 то 43 модда зиёд карда шавад, аммо баъди ворид шудани тағйиру иловаҳо шумораи моддаҳое, ки ихроҷи муҳоҷиронро ҳамчун ҷазо пешбинӣ мекунанд ба 45 мерасад.

Тибқи ин лоиҳа, ба рӯйхати асосҳои ихроҷ ҳуқуқвайронкунии марбут ба табъиз, яъне поймол кардани ҳуқуқ, озодиҳо ва манфиатҳои қонунии инсон вобаста ба ҷинс, нажод, ранги пӯст, миллат, забон, синну сол ё муносибат ба дин илова мешавад.

Ҳамчунин пешниҳод шудааст, ки барои итоат накардан ба амру фармони қонунии нерӯи низомӣ ҳангоми иҷрои вазифаҳои ӯ барои ҳифзи сарҳади давлатии Русия низ шаҳрвандони хориҷӣ ихроҷ карда шаванд.

Дар баробаробари ин муҳоҷиронро аз Русия барои вайрон кардани тартиботи ҷамъиятӣ, итоат накардан ба талаботи кормандони пулис ё Росгвардия, монеъ шудан ба кори нақлиёт ва инфрасохтор, барои паҳн кардани маводҳои “таҳқиркунандаи ахлоқи ҷамъиятӣ” дар интернет, инчунин ҳар гуна амалҳои оммавие, ки ҳамчун бадномкунии артиши Русия ё даъват ба ҷорӣ кардани таҳримҳо бар зидди ин кишвар арзёбӣ мешаванд, ихроҷ мекунанд ва лоиҳаи қонун барои чандин ҳуқуқвайронкуниҳо ҷаримаҳои гаронтарро пешбинӣ мекунад.

Володин мегӯяд, қабули ин тағйиру иловаҳо ба “баланд бардоштани амнияти ҷамъиятӣ ва барқарор намудани тартибот дар соҳаи муҳоҷират” равона шудааст.

Дар ҳоле вакилони рус мехоҳанд рӯйхати “баҳонаҳо” барои ихроҷи муҳоҷиронро бештар кунанд, ки танҳо Вазорати корҳои дохилии Русия дар соли 2025 аз ин кишвар 72 000 муҳоҷирро, ки гӯё қонунгузории Русияро вайрон карда буданд, ихроҷ кардааст.

Садамаи маргбор дар Фархор: чанд нафар ҷон бохт

0

Дар садамаи вазнини нақлиётӣ, ки рӯзи 4-уми июл дар роҳи Фархор – Душанбе, дар ҳудуди деҳаи Бобосафои ноҳияи Фархор рух дод. Дар натиҷа 7 нафар ҷон бохта, як нафари дигар ҷароҳат бардоштааст.

Тибқи иттилои Радиои Озодӣ, қурбониёни ин ҳодиса аз 18 то 45-сола буда, рӯзи 5-уми июл ба хок супурда шудаанд. Ба гуфтаи намояндагони ҳукумати ноҳияи Фархор, садама дар қитъаи роҳе рух додааст, ки чанде пеш мумфарш шудааст ва бархе ронандагон дар он бо суръати баланд ҳаракат мекунанд.

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон пештар дар бораи ин ҳодиса хабар дода, гуфта буд, ки Муҳаммад Идрисзодаи 19-сола, ронандаи автомашинаи тамғаи «Ҳундай Сервис», аз уҳдаи идораи мошин набаромада, ба мошини «Тойота Королла», таҳти идораи Оятулло Турсунови 34-сола бархӯрдааст.

Вазорати корҳои дохилӣ дар аввал аз ҳалокати 6 нафар хабар дода буд. Аммо тибқи маълумоти дарёфтшуда аз манобеи маҳаллӣ, шумораи қурбониён ба 7 нафар расидааст. Дар миёни онҳо Дилрабо Абдураҳмонова (45-сола), Товус Абдулазизова (45-сола), Сайлигул Шовалиева (41-сола), Оятулло Турсунов (34-сола), Муҳаммадҷон Идрисзода (19-сола), Ҷанатулло Фармонов (19-сола) ва Мавлуда Қосимова (18-сола) ҳастанд. Чаҳор нафар аз ҳалокшудагон зан мебошанд.

Яке аз наздикони Оятулло Турсунов гуфтааст, ки ӯ беш аз даҳ сол дар хатсайри Душанбе – Фархор ҳамчун ронандаи таксӣ фаъолият мекард.

Мақомоти корҳои дохилӣ то ҳол натиҷаи ниҳоии таҳқиқро эълон накардаанд. Як манбаъ аз Шуъбаи корҳои дохилии ноҳияи Фархор гуфтааст, ки мутахассисон мунтазири натиҷаи ташхиси техникӣ ҳастанд, аммо тибқи маълумоти пешакӣ, суръати баланд яке аз сабабҳои эҳтимолии садама арзёбӣ мешавад.

Ин дувумин садамаи пурқурбонӣ дар Тоҷикистон дар давоми як ҳафтаи охир аст. Рӯзи 2-юми июл низ дар як садама дар шаҳри Ваҳдат 11 нафар ҷон бохтанд. Ба иттилои Вазорати корҳои дохилӣ, дар он ҳодиса як мошини боркаш бо сабаби аз кор мондани низоми тормоз аввал ба автомашинаи «Опел Зафира» ва сипас ба «Тойота Прадо» бархӯрда буд.

Тибқи омори расмӣ, дар соли 2025 дар Тоҷикистон наздики 1400 садамаи нақлиётӣ ба қайд гирифта шуда, дар натиҷаи онҳо 643 нафар ҷон бохта ва беш аз 1500 каси дигар ҷароҳат бардоштаанд.

Коршиносон ва мақомоти масъул суръати баланд, риоя накардани қоидаҳои ҳаракат, истифодаи мошинҳои фарсуда, вазъи баъзе роҳҳо ва камбудиҳо дар омодасозии ронандагонро аз ҷумлаи омилҳои асосии зиёд будани садамаҳои нақлиётӣ дар кишвар медонанд.

Ҷоми ҷаҳонии 2026: Бразилия ҳам аз мусобиқа хориҷ шуд, Норвегия таърих сохт

0

Марҳилаи 1/8-ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии футбол-2026 бо идомаи натиҷаҳои ғайричашмдошт идома дорад. Пас аз хориҷ шудани Олмон ва Нидерланд дар даври қаблӣ, акнун яке аз муддаиёни асосии қаҳрамонӣ — Бразилия низ аз идомаи мусобиқа канор рафт.

Дастаи мунтахаби Норвегия шаби 5-уми июл Бразилияро бо ҳисоби 2:1 шикаст дода, бори аввал дар таърихи худ ба даври чорякниҳоӣ роҳ ёфт. Қаҳрамони вохӯрӣ Эрлинг Ҳоланн буд, ки ҳар ду голи тими худро ба самар расонд. Неймар танҳо дар дақиқаҳои иловагӣ аз пеналтӣ як гол ҷавоб дод, аммо ин барои наҷоти Бразилия кофӣ набуд.

Дар дигар бозии рӯзи 5-уми июл Англия дар як рақобати пуршиддат бо ҳисоби 3:2 бар Мексика ғалаба карда, роҳхати даври чорякниҳоиро ба даст овард. Ҷуд Беллингем бо ду гол нақши ҳалкунанда бозид.

Пеш аз ин, Фаронса бо голи Килиан Мбаппе аз пеналтӣ Парагвайро бо ҳисоби 1:0 мағлуб карда, ба чорякниҳоӣ баромад. Марокаш низ бо пирӯзии қотеонаи 3:0 бар Канада роҳхат гирифт.

Имрӯз, 6-уми июл, боз ду рақобати ҷолиби даври 1/8-ниҳоӣ баргузор мешаванд: Португалия — Испания (Даллас) ва Иёлоти Муттаҳида — Белгия (Сиэтл).

Рӯзи 7-уми июл бошад, Аргентина бо Миср ва Швейтсария бо Колумбия барои ду роҳхати охирини чорякниҳоӣ мубориза мебаранд.

То ин дам чор даста аллакай ба даври чорякниҳоӣ роҳ ёфтаанд: Марокаш, Фаронса, Норвегия ва Англия. Ғалабаи Норвегия бар Бразилия бузургтарин сюрпризи марҳилаи плей-офф то имрӯз арзёбӣ мешавад.

Гуфтугӯи Трамп бо Путин ва Зеленский

0

Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Доналд Трамп рӯзи 4-уми июл бо президенти Украина Владимир Зеленский ва президенти Русия Владимир Путин ба таври ҷудогона суҳбатҳои телефонӣ анҷом дод. Ин гуфтугӯҳо дар арафаи нишасти аъзои НАТО, ки рӯзҳои 7–8-уми июл дар Анқара баргузор мешавад, сурат гирифтааст.

Пас аз анҷоми суҳбат, Владимир Зеленский дар саҳифаи расмии худ изҳор дошт, ки бо Доналд Трамп “гуфтугӯи бисёр хуб” анҷом додааст. Ӯ аз пуштибонии Иёлоти Муттаҳида ба истиқлолият ва соҳибихтиёрии Украина изҳори сипос намуда, гуфт, ки ду ҷониб масъалаи хатми ҷанг ва вазъияти ҷабҳаҳоро баррасӣ кардаанд. Ба гуфтаи Зеленский, онҳо ҳамчунин ба мувофиқа расидаанд, ки музокиротро зимни нишасти НАТО дар Анқара идома диҳанд.

Аз ҷониби Русия, ёвари президенти ин кишвар Юрий Ушаков гуфт, ки гуфтугӯи Трамп ва Путин тақрибан 85–90 дақиқа идома карда, масъалаҳои ҷанги Украина, инчунин нишасти дарпешистодаи НАТО ва дигар масъалаҳои байналмилалиро фаро гирифтааст. Ба гуфтаи Кремл, Трамп омодагии худро барои мусоидат ба ҳарчи зудтар қатъ гардидани амалиёти ҷангӣ ва ҷустуҷӯи роҳи ҳалли сиёсӣ бори дигар таъкид кардааст.

Ба иттилои расонаҳои байналмилалӣ, Доналд Трамп қарор аст дар ҳошияи нишасти НАТО дар Анқара бо Владимир Зеленский мулоқоти рӯбарӯ анҷом диҳад. Ин мулоқот ба талошҳои дипломатӣ барои пайдо кардани роҳи поён бахшидан ба ҷанги Украина бахшида хоҳад шуд. Ҳамзамон эҳтимол меравад пас аз ин мулоқот Трамп боз бо Владимир Путин низ тамоси телефонӣ дошта бошад.

Фаъоли Бадахшон Абру Алимардоншоев: Авф набояд интихобӣ бошад

0

Фаъоли ҷомеаи шаҳрвандии Бадахшон Абру Алимардоншоев аз равиши татбиқи қонуни авф, ки ба муносибати 35-солагии Истиқлоли давлатии Тоҷикистон қабул шудааст, нигаронӣ кард.

Ӯ дар саҳифаи фейсбукии худ навиштааст, ки озод шудани беш аз 11 ҳазор маҳкумшуда ва кам шудани муҳлати ҷазои ҳазорон нафари дигар боиси хушҳолии ҳазорон оила шудааст. Тибқи маълумоти нашршуда, қонуни авф барои озод ё сабуктар шудани ҷазои беш аз 18 ҳазор нафар пешбинӣ шудааст.

Ба гуфтаи Алимардоншоев, татбиқи қонун нисбат ба маҳкумшудагони парвандаҳои марбут ба рӯйдодҳои ВМКБ саволҳоро ба миён овардааст. Ӯ бо истинод ба маълумоте, ки дар ихтиёр дорад, мегӯяд, аз миёни тақрибан 300 маҳкумшудаи ин парвандаҳо танҳо ду нафар озод шудаанд. Ба гуфтаи ӯ, яке аз онҳо Муҳаммадсултон Мавлоназаров мебошад, аммо шахсияти нафари дуюм то ҳол маълум нест.

Ҳамчунин ба навиштаи ӯ, муҳлати ҷазои се маҳкумшудаи дигар — Улфатхоним Мамадшоева, Рамзӣ Вазирбеков ва Хушом Ҷумаев кам карда шудааст.

Алимардоншоев ҳамчунин таъкид мекунад, ки баъзе ниҳодҳои байналмилалии ҳифзи ҳуқуқ ва сохторҳои вобаста ба Созмони Милали Муттаҳид қаблан нисбат ба баъзе парвандаҳои марбут ба фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ изҳори назар карда буданд. Аз ҷумла, нисбат ба парвандаҳои бархе фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ тавсияҳо дар бораи бознигарӣ ва масъалаҳои вобаста ба ҳуқуқи онҳо пешниҳод шуда буданд.

Ба андешаи ӯ, агар ҳадафи қонуни авф воқеан бар пояи принсипҳои инсондӯстӣ амалӣ шавад, татбиқи он бояд нисбат ба ҳамаи шаҳрвандон баробар сурат гирад.

Инчунин Алимардоншоев гуфтааст, ки садҳо оилаи маҳкумшудагони парвандаҳои марбут ба ВМКБ то ҳол мунтазири бозгашти наздикони худ ҳастанд ва изҳори умед кардааст, ки ҳамаи боздоштшудагоне, ки беасос маҳкум шудаанд, рӯзе ба назди хонаводаҳои худ бармегарданд.

Боздошти як шаҳрванди Тоҷикистон дар Исроил бо иттиҳоми ҷосусӣ ба нафъи Эрон

0

Пулис ва Хадамоти амниятии Исроил як шаҳрвандии Тоҷикистону Русияро бо гумони ҷосусӣ ба нафъи Эрон боздошт кардаанд.

Хадамоти амниятии Исроил рӯзи 2-уми июл хабар дод, ки Беҳрӯз Собирҷон бо ин иттиҳом охирҳои моҳи июни соли ҷорӣ дастгир шудааст.

Ба иддаои мақомоти исроилӣ, ӯ аз моҳи январ бо намояндаи Хадамоти ҷосусии Эрон дар тамос буда, ба ӯ аксҳо ва наворҳо аз маконҳои бархӯрди мушакҳоро фиристода, дар бораи чанд макони муҳими Исроил маълумот додааст ва талош кардааст ҷосусони навро ҷалб намояд.

Дар иттилоияи мақомоти Исроил зикр шудааст, ки гӯё Беҳрӯз Собирҷон дар давраи даргириҳои низомӣ байни Исроил ва Эрон, ки бо ҳамлаи Исроил ва ИМА ба Эрон дар 28-уми феврал оғоз шуд, ба ҷониби Эрон фаъолона иттилоъ интиқол медодааст.

Мақомоти исроилӣ инчунин иддао доранд, ки гумонбар дар ибтидо як пешниҳоди оддӣ гирифта буд, аммо баъд аз он ки фаҳмид бо намояндаи Хадамоти ҷосусии Эрон дар тамос аст, ҳамкориашро қатъ накард.

То ҳол назари Беҳрӯз Собирҷон ва наздиконаш ба ин иттиҳом маълум нест. Мақомоти Тоҷикистон ҳам дар ин бора чизе нагуфтаанд.

Тоҷикистону Русия мехоҳанд ба ҳуқуқи кории муҳоҷирон расидагӣ кунанд

0

Тоҷикистон ва Русия қасд доранд ҳамкориҳои худро дар самти ҳифзи ҳуқуқи кории муҳоҷирон ва беҳтар намудани шароити кори онҳо тақвият бахшанд.

Ин масъалаҳо зимни мулоқоти раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагони Тоҷикистон оид ба масъалаҳои иҷтимоӣ, оила ва ҳифзи саломатӣ Маҳмадшоҳ Гулзода бо вакили Думаи давлатии Русия ва дабири кулли Конфедератсияи умумии иттифоқҳои касабаи кишварҳои ИДМ Виктор Пинский баррасӣ шуданд.

Дар ҷараёни мулоқот ҷонибҳо аҳамияти татбиқи созишномаҳои нави дуҷонибаро дар соҳаи муҳоҷирати корӣ таъкид намуда, изҳор доштаанд, ки рушди ҳамкориҳои байнипарлумонӣ ба таҳкими минбаъдаи муносибатҳои Тоҷикистону Русия мусоидат хоҳад кард.

Виктор Пинский гуфтааст, ки иттифоқҳои касабаи кишварҳои ИДМ бо ташаббуси таъсиси “Экосистемаи кори шоиста” баромад кардаанд, ки ҳадафи ин ташаббус ҳалли мушкилоти мавҷуда дар соҳаи муносибатҳои корӣ мебошад.

Ба гуфтаи Пинский, кишварҳои ИДМ бояд равишҳои ягонаи танзими муносибатҳои шуғлиро, аз ҷумла стандартҳои умумии ҳадди ақали музди меҳнат, тартиби ба ҳисоб гирифтани собиқаи корӣ ва механизмҳои таъминоти нафақавии шаҳрвандоне, ки дар дигар кишварҳои ИДМ фаъолият мекунанд, таҳия намоянд.

Дар поёни мулоқот ҷонибҳо аз омодагии худ барои идомаи ҳамкориҳои муштарак, такмили механизмҳои ҳуқуқии ҳифзи муҳоҷирони корӣ ва рушди ҳамкорӣ дар соҳаи иҷтимоӣ гуфтаанд.

Пеш аз ин мулоқот, Виктор Пинский дар нишасти Шӯрои иттифоқҳои касабаи ИДМ, ки дар Душанбе баргузор шуд, гуфта буд, ки кишварҳои ИДМ бо коҳиши умумии қувваи корӣ рӯбарӯ ҳастанд ва афзоиши аҳолии қобили кор дар Тоҷикистон ва Узбекистон дигар наметавонад коҳиши қувваи кориро дар дигар кишварҳои узв дар миёнамуҳлат ҷуброн кунад.

Бо вуҷуди изҳорот дар бораи зарурати ташкили стандартҳои ягонаи кори шоиста ва таҳкими ҳифзи иҷтимоӣ бо вазъияте, ки имрӯз бисёре аз муҳоҷирони корӣ аз кишварҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, дар Русия бо он рӯбарӯ ҳастанд, комилан мутобиқат намекунад.

Пас аз ҳамлаи террористӣ ба толори консертии “Крокус Сити Ҳолл”, мақомоти Русия сиёсати муҳоҷиратии худро ба таври назаррас сахттар карданд. Дар моҳҳои охир чандин тағйирот ба қонунгузории ин кишвар ворид шуда, ҳамзамон ташаббусҳои нав пешниҳод гардидаанд, ки назорат бар будубоши шаҳрвандони хориҷиро пурзӯр намуда, асосҳои ихроҷро васеъ мекунанд ва бархе аз ҳуқуқҳои муҳоҷиронро маҳдуд месозанду талабот нисбат ба корфармоёнро бештар мекунанд.

Ҳамчунин бисёре аз муҳоҷирони корӣ то ҳол бо табъиз, мушкилоти бюрократӣ, ноустувории шуғл, нақзи ҳуқуқҳои корӣ ва дастрасии маҳдуд ба механизмҳои ҳифзи иҷтимоӣ рӯбарӯ мешаванд. Аз ин рӯ, татбиқи ташаббусҳо оид ба ташкили “Экосистемаи кори шоиста” на танҳо имзои созишномаҳои нави байни давлатҳоро, балки андешидани тадбирҳои мушаххасеро низ талаб мекунад, ки воқеан метавонад ба беҳтар шудани вазъи миллионҳо муҳоҷири корӣ мусоидат кунад.

Чаро яке аз маҳбубтарин ҳаҷвнигорони Тоҷикистон бе унвони давлатӣ аз дунё рафт?

0

Ин мақола танҳо дар бораи Бахтиёр Раҳимов нест, дар бораи ҳамаи ҳунармандоне аст, ки солҳои дароз ба фарҳанги тоҷик хидмат кардаанд, аммо танҳо баъд аз маргашон ҷомеа аз хидматҳои онҳо ёд мекунад.

____________________________________

Марги Бахтиёр Раҳимов, ҳаҷвнигори маъруфи тоҷик, танҳо поёни зиндагии як ҳунарманд набуд. Бо даргузашти ӯ баҳсе дар ҷомеа дубора зинда шуд, ки солҳост посухи рӯшан надорад: чаро баъзе аз ҳунармандони маҳбуби мардум танҳо баъд аз марг қадр мешаванд?

Ҳамагӣ як ҳафта пеш аз даргузашташ, ба гуфтаи дӯст ва ҳамкори наздикаш Ташриф Халилов, Бахтиёр Раҳимов бо ҳасрат гуфтааст: “Биё ба Вазорати фарҳанг равем, дархост кунем, ки ба ман ҳам як унвон диҳанд. Қариб 60-сола шудам, ҳоло ҳам ягон унвон надорам.”

Ин ҷумла имрӯз барои ҳазорон мухлиси ӯ ба як саволи бузург табдил шудааст: чаро касе аз ӯ қадр накард? Шояд дар Тоҷикистон кам касе бошад, ки “Ғарибшо”-ро нашиносад. Ҳунарманде, ки унвони расмӣ нагирифт, аммо унвони мардумиро дошт.

Беш аз сӣ сол Бахтиёр Раҳимов бо саҳнаҳои ҳаҷвии худ мардумро механдонд. Аммо хандаи ӯ танҳо барои хандидан набуд. Ӯ бо забони танз дар бораи муҳоҷират, бекорӣ, камбизоатӣ, муносибати мансабдорон, мушкилоти оилавӣ ва зиндагии одии мардум қисса мекард. Барои як насл ӯ танҳо ҳунарманд набуд, балки овози мардум буд. Бо вуҷуди ин, то охири умр на соҳиби унвони “Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон” шуд ва на “Ҳунарпешаи халқӣ”.

“Ғарибшо” танҳо як ном набуд

Бахтиёр Раҳимов борҳо гуфта буд, ки номи гурӯҳи “Ғарибшо компания”-ро тасодуфан интихоб накардааст. Солҳои ҷанги шаҳрвандӣ ҳазорон тоҷик муҳоҷир шуданд. Ӯ орзу дошт, ки онҳо рӯзе ба Ватан баргарданду дар ҳамин ҷо “шоҳона зиндагӣ кунанд”. Аз ҳамин андеша номи “Ғарибшо”-ро интихоб кардааст. Ҳамин як андеша нишон медиҳад, ки барои ӯ саҳна танҳо ҷойи хандидан набуд. Ӯ мехост ба мардум умед диҳад.

Солҳо дар иҷора

Маъруфтарин ҳунармандони Тоҷикистон солҳои зиёд хонаи шахсӣ надоштааст, аз ҷумла, Раҳимов. Ӯ муддати дароз дар хонаи иҷора зиндагӣ мекард ва танҳо баъдтар бо кумаки соҳибкори тоҷик Раҳими Ғармӣ соҳиби манзил шуд.

Ин воқеа худ саволи дигареро ба миён меорад: агар давлат ҳунармандони худро қадр мекунад, чаро яке аз машҳуртарин чеҳраҳои ҳаҷви тоҷик то ин дараҷа аз дастгирӣ дур монда буд?

Чаро Бахтиёр аз саҳнаҳои давлатӣ дур шуд?

Солҳои охир Бахтиёр Раҳимов дар барномаҳои давлатӣ ва телевизионҳои расмӣ камтар пайдо мешуд. Бархе аз дӯстону мухлисонаш инро ба иштироки ӯ дар яке аз маҳфилҳои Наҳзати исломии Тоҷикистон рабт медиҳанд. Худи Раҳимов дар як наворе гуфта буд, ки пеш аз маҳфил ба ӯ ҳушдор додаанд: агар ба барномаи ҳизб равад, дигар ӯро ба чорабиниҳои давлатӣ даъват намекунанд.

Ба гуфтаи ӯ, посухаш чунин буд: “Ман барои ҳама ҳунар нишон медиҳам. Барои ман дин, мазҳаб, ақида ё мансубияти сиёсӣ фарқ надорад.”

Ин суханҳо имрӯз дубора мавриди таваҷҷуҳи ҷомеа қарор гирифтааст. Аммо то имрӯз ягон мақоми давлатӣ нагуфтааст, ки иштироки ӯ дар он маҳфил ба фаъолияти ҳунарияш таъсир расондааст. Аз ин рӯ, чунин фарзияҳо бештар дар сатҳи андешаи мухлисон ва ҳамкорони ӯ боқӣ мемонанд.

Аммо гурӯҳи дигар дар шабакаҳои иҷтимоӣ масъалаи маҳалгароиро матраҳ мекунанд. Ба назари онҳо, Бахтиёр Раҳимов, ки аз минтақаи дигар буд, ҳеҷ гоҳ ба доираи “чеҳраҳои наздик” ворид нашуд. Вале ин иддао низ далели расмӣ надорад.

Аммо ин ки чунин суолҳо дар ҷомеа пайдо мешаванд, худ баёнгари он аст, ки низоми қадрдонии ҳунармандон барои мардум шаффоф нест. Ва аксаран қадрдониҳои расмӣ аз нигоҳи маҳал ва ё наздику “вафодор” будан ба доираҳои наздики ҳокимони имрӯз сурат мегирад. Мо даҳҳо чеҳраи миллии нотакрори илму ҳунарро медонем, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ аз бетаваҷҷуҳи мақомдорон ва қадрдонӣ накарданашон борҳо гила мекунанд.

Вазорати фарҳанг бояд посух диҳад

Ҳар сол дар Тоҷикистон даҳҳо нафар соҳиби унвонҳои давлатӣ мешаванд. Дар байни онҳо ҳунармандони шоиста низ ҳастанд ва ин қобили қадр аст. Аммо вақте номи Бахтиёр Раҳимов ва амсоли ӯ дар ин рӯйхатҳо дида намешуд, кам касе аз худ мепурсид: чаро инҳо ҳам нестанд? Инҳо чӣ камӣ доранд?

Имрӯз, баъд аз марги ӯ, ҳамин суол садҳо бор дар шабакаҳои иҷтимоӣ такрор мешавад. Шояд агар ба ин суол ҳангоми зинда будани ӯ посух дода мешуд, худи Раҳимов пеш аз марг бо ҳасрат намегуфт: “Қариб 60-сола шудам, ҳоло ҳам унвон надорам.”

Қадршиносӣ набояд баъд аз марг бошад

Ин мақола танҳо дар бораи Бахтиёр Раҳимов нест. Ин дар бораи ҳамаи ҳунармандоне аст, ки солҳои дароз ба фарҳанги тоҷик хидмат мекунанд, аммо танҳо баъд аз даргузашташон ҷомеа аз хидматҳояшон ёд мекунад.

Имрӯз дар соҳаи ҳаҷви Тоҷикистон ҳунармандоне чун Гулбибӣ Абдулҳайрова, Ҷамшеди Ҳалим, Насриддин Нуриддин ва даҳҳо нафари дигар фаъолият доранд. Онҳо низ солҳои зиёд барои рушди ҳаҷви миллӣ саҳм гузоштаанд. Қадршиносии ҳунарманд набояд танҳо бо паёмҳои тасаллият ва суханрониҳо баъд аз марг маҳдуд шавад.

Шояд беҳтарин ёдбуд барои Бахтиёр Раҳимов ҳамин бошад, ки масъулон бори дигар ба меъёрҳои қадрдонии аҳли фарҳангу адаб таҷдиди назар кунанд. Зеро унвоне, ки дар вақти зинда будани ҳунарманд дода мешавад, арзиши бештар аз садҳо сухани нек баъд аз марги ӯ дорад.

Оқилҷон Сабурӣ (номи мустаор) махсус барои Azda TV

Камбуди сӯзишворӣ дар Русия ва сафҳои тӯлонӣ дар нуқтаҳои фурӯши бензин

0

Дар чанд рӯзи охир дар бисёре аз минтақаҳои Русия камбуди бензин ва дигар навъҳои сӯзишворӣ мушоҳида шуда, дар нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ сафҳои тӯлонии мошинҳо ба вуҷуд омадааст.

Бино ба иттилои расонаҳои русӣ, ин вазъ пас аз ҳамлаҳои густурдаи паҳподии Украина ба корхонаҳои коркарди нафти Русия шиддат гирифтааст.

Тибқи гузоришҳо, дар беш аз нисфи минтақаҳои Русия маҳдудиятҳои фурӯши бензин ҷорӣ шуда, дар баъзе ҷойҳо ронандагон соатҳо мунтазири навбати худ мемонанд. Дар шабакаҳои иҷтимоӣ низ наворҳое нашр шудаанд, ки сафҳои тӯлонии мошинҳо ва баста будани бархе нуқтаҳои фурӯши сӯзишвориро нишон медиҳанд.

Владимир Путин, президенти Русия, барои аввалин бор эътироф кард, ки ҳамлаҳои Украина ба зерсохтори энержии кишвар дар таъмини бозори дохилӣ мушкилот эҷод кардааст. Бо вуҷуди ин, ӯ гуфт, ки мақомот вазъро зери назорат доранд ва норасоии сӯзишвориро “ҷиддӣ” намешуморанд.

Ба гуфтаи мақомоти рус, боло рафтани талабот дар мавсими тобистон, осеб дидани чандин корхонаи бузурги коркарди нафт ва мушкилоти интиқоли сӯзишворӣ аз сабабҳои асосии вазъи кунунӣ мебошанд. Дар ҳамин ҳол, Украина мегӯяд, ҳадафи ҳамлаҳои он корхонаҳое мебошанд, ки аз маҳсулоти онҳо барои таъмини амалиёти низомии Русия истифода мешавад.

Дар пайи ин вазъ, ҳукумати Русия содироти бензинро маҳдуд карда, барои ҷуброни камбуди бозори дохилӣ имкони воридоти сӯзишвориро аз кишварҳои дигар, аз ҷумла Ҳиндустон, баррасӣ мекунад. Ба иттилои Reuters, интиқоли аввалин маҳмулаҳои бензин аз Ҳиндустон аллакай оғоз шудааст.

Коршиносон мегӯянд, ҳарчанд Русия яке аз бузургтарин истеҳсолкунандагони нафт дар ҷаҳон аст, осеб дидани корхонаҳои коркарди нафт ва халалдор шудани занҷираи таъминот боис шудааст, ки дар баъзе минтақаҳо норасоии сӯзишворӣ ва афзоиши нархҳо ба миён ояд. Ба гуфтаи онҳо, дар сурати идома ёфтани ҳамлаҳо, эҳтимол дорад ин мушкил то чанд ҳафтаи дигар ҳам бартараф нашавад.