Хона блог

Тоҷикистон барои роҳ ва оби Кӯлоб 55,4 миллион евро қарзи нав мегирад

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Бонки аврупоии бозсозӣ ва рушд барои таҷдиди роҳи Балҷувон–Сари Хосор ва беҳсозии обрасонии Кӯлоб то 55,4 миллион евро қарзи давлатӣ ҷудо мекунад.

Тибқи хабари бонк, то 49,2 миллион евро барои таҷдиди 56 километр роҳи Балҷувон–Сари Хосор пешбинӣ шудааст. Ин роҳ бояд рафтуомади тамоми солро барои 19 маҳалли аҳолинишин бо наздик ба шаш ҳазор сокин таъмин кунад. Ҳоло обхезиҳои мавсимӣ ҳаракатро дар зимистону баҳор мушкил месозанд.

Барои иҷрои тарҳи роҳ ва чораҳои бехатарӣ то 4,2 миллион евро грант низ пешбинӣ мешавад.

Қарзи дигари бонк — то 6,2 миллион евро — барои анҷоми тарҳи обу корези Кӯлоб равона хоҳад шуд. Таҷдиди шабакаҳо, пойгоҳҳои обкашӣ, иншооти поксозии обҳои партов ва насби ҳисобкунакҳо дар назар аст. Ба гуфтаи бонк, тарҳ бояд беш аз 100 ҳазор нафарро бо оби тозаи доимӣ таъмин кунад.

Ин тарҳ то 3,4 миллион евро гранти иловагӣ мегирад. Қаблан бонк ва Иттиҳоди Аврупо барои он 16,5 миллион евро қарзу грант ҷудо карда буданд.

Ҳамин тавр, 55,4 миллион евро уҳдадории қарзии давлат хоҳад буд; грантҳои иловагӣ дар маҷмуъ то 7,6 миллион евроро ташкил медиҳанд. Дар иттилоияи бонк меъёри дарсадӣ ва муҳлати бозпардохти қарзҳо зикр нашудааст.

“Тӯби тиллоӣ 2026” насиби кӣ гашт?

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0
Акс аз сомонаи dazn.com

26-уми октябри соли ҷорӣ, дар шаҳри Лондони Британияи Кабир маросими супурдани ҷоизаи “Тӯби тиллоӣ 2026” ба беҳтарин футболбозони сол баргузор гардид.

Барандаи ҷоизаи асосии “Тӯби тиллоӣ” миёни мардон ҳамлагари 33-солаи мунтахаби Англия ва бошгоҳи “Бавария”-и Мюнхен Ҳарри Кейн гардид. Ӯ бори аввал дар фаъолияти касбиаш соҳиби ин ҷоиза шуд ва аввалин футболбози англис дар 25 соли охир ба ҳисоб меравад, ки пас аз Майкл Оуэн дар соли 2001 “Тӯби тиллоӣ”-ро ба даст меорад.

Кейн дар мавсими 2025/2026 барои бошгоҳ ва тими миллии Англия дар маҷмуъ 73 гол ба самар расонида, ба “Бавария” барои ҳифзи унвони қаҳрамонии Бундеслига ва ба даст овардани ҷоми дохилии Олмон кумак кардааст. Ӯ инчунин бо 14 гол беҳтарин нишонзани “Бавария” дар Лигаи Қаҳрамонҳо буд.

Дар раддабандии беҳтарин мардони футболбозон ҳамлагари “Реал Мадрид” Килиан Мбаппе ҷойи дувум, бозигари “Барселона” Ламин Ямал ҷойи севум, Родри аз “Манчестер Сити” ва “Барселона” ҷойи чорум ва ҳамлагари аргентинӣ Лионел Месси аз “Интер Майами” ҷойи панҷумро гирифтанд.

Дар байни занон бошад, нимҳимоятгари испанӣ Алексия Путеляяс, ки қаблан бо “Барселона” Лигаи Қаҳрамонҳои соли гузаштаро ба даст оварда буд ва ба “London City Lionesses” гузаштааст, соҳиби “Тӯби тиллоӣ” гардид. Барои Путеляяс ин сеюмин пирӯзӣ дар ин ҷоиза буда, қаблан солҳои 2021 ва 2022 низ беҳтарин зани футболбози ҷаҳон эътироф шуда буд.

Ҷоизаи беҳтарин бозигари ҷавон “Kopa Trophy” — бори сеюм пайҳам ба Ламин Ямал аз “Барселона” супурда шуд. Дар бахши занона бошад, ҷоизаи бозигари ҷавони сол насиби бозигари “Барселона” Вики Лопес гардид.

Ҷоизаи “Yashin Trophy”, ки ба беҳтарин дарвозабони сол дода мешавад, миёни мардон ба дарвозабони тими миллии Испания ва бошгоҳи “Атлетик Билбао” Унаи Симон, ки бо тими миллияш Ҷоми ҷаҳонро ба даст оварда буд ва миёни занон ба дарвозабони “Барселона” Ката Колл насиб гардид.

Дар номинатсияи беҳтарин мураббии сол миёни мардон сармураббии мунтахаби Испания Луис де ла Фуэнте ва миёни занон сармураббии “Барселона” Пере Ромеу беҳтарин дониста шуданд.

Ҳамчунин, беҳтарин бошгоҳи мардонаи соли 2026 “Пари Сен-Жермен” ва беҳтарин бошгоҳи занона “Барселона” эътироф шуданд. Ин ду бошгоҳ Лига Каҳрамонҳои 25/26-ро ба даст овардаанд.

Дар бахши беҳтарин ҳамлагари сол “Gerd Müller Trophy” миёни мардон Ҳарри Кейн ва миёни занон ҳамлагари мексикоӣ Чарлин Коррал аз бошгоҳи “Пачука” соҳиби ҷоиза шуданд. Барои Коррал ин аввалин чунин ҷоиза дар маросими “Тӯби тиллоӣ” ба ҳисоб меравад.

Ҷоизаи “Сократес”, ки барои фаъолияти иҷтимоӣ ва корҳои башардӯстона дар ҷомеа супурда мешавад, насиби ҳамлагари мунтахаби Англия ва бошгоҳи “Арсенал” Букайо Сака гардид.

Маросими имсолаи “Тӯби тиллоӣ” бори аввал дар шаҳри Лондон баргузор шуд. Ин маросим ба 70-солагии таъсиси ҷоиза рост омада, интихоби Лондон ба хотири гиромидошти аввалин соҳиби “Тӯби тиллоӣ” — футболбози англис Стэнли Мэттьюз — сурат гирифт.

Бояд гуфт, аз ҳама бештар Лионел Месси ҳамлагари аргентинӣ, 8 маротиба ва ҳамлагари португалӣ Криштиану Роналду 5 маротиба соҳиби “Тӯби тиллоӣ” гаштаанд.

Бори гарони муҳоҷирон сабук мешавад?

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Тоҷикистон бори аввал дар қонун уҳдадории давлатро барои мусоидат дар бозгардонии ҷасади шаҳрвандони дар хориҷ фавтида пешбинӣ кард.

Ин меъёр дар Қонуни нави “Дар бораи муҳоҷират” ворид шудааст, ки рӯзи 23-уми октябр дар рӯзномаи “Садои мардум” нашр шуд. Эмомалӣ Раҳмон қонунро рӯзи 21-уми октябр имзо карда, он қонуни соли 1999-ро иваз намуд.

Тибқи моддаи 35-и қонун, ин вазифа ба уҳдаи мақоми ваколатдори давлатӣ дар соҳаи сиёсати хориҷӣ, инчунин намояндагиҳои дипломатӣ ва муассисаҳои консулии Тоҷикистон дар хориҷ вогузор мешавад. Дар қонуни пешина чунин меъёр вуҷуд надошт.

Ҳар сол аз хориҷ ба Тоҷикистон ҷасади даҳҳо шаҳрванд бозгардонида мешавад. Аксари онҳо муҳоҷирони корӣ мебошанд, ки бештар дар Русия кору зиндагӣ мекунанд. Одатан интиқоли тобути онҳо ба Ватан аз ҷониби наздикони онҳо анҷом мегирифт.

Ба гуфтаи мақомот, танҳо дар шаш моҳи аввали соли 2026 тавассути Фурудгоҳи байналмилалии Кӯлоб аз Русия ҷасади 13 шаҳрванди Тоҷикистон ба Ватан оварда шудааст.

Қонуни нави “Дар бораи муҳоҷират” ҳамчунин синни ҳадди ақали муҳоҷирати кориро муайян кардааст. Аз ин пас шаҳрвандони Тоҷикистон танҳо баъди расидан ба синни 18-солагӣ метавонанд барои кор ба хориҷ раванд.

Миллатгароӣ дар Русия: Мавашии “қаҳрамон” ва муҳоҷири “ахлот”

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Дирӯз, 25 октябр миллатгарои ифротии рус Миша Маваши мурд. Марги ӯ дубора баҳси миллатгароӣ дар Русияро зинда кард. 

Маваши поягузори созмони миллатгарои “Инсони шимолӣ” (Северный человек) буд, муҳоҷирону мусалмононро бад медид ва ва алайҳи ҳузури муҳоҷирон дар Русия мубориза мебурд. Марги ин миллатгароро, ки аз ҳамлаи Русия ба Укроин ҳам ҳимоят мекард, аксари расонаҳои ин кишвар бозтоб доданд ва ҳатто бархе онро “фоҷеъае барои миллат” номиданд. Устондори вилояти Вологда Георгий Филимонов пас аз марги Маваши, ӯро ҳамразму ҳамфикри худ ва ҳамчунин “размандаи рӯшноӣ” хонд. Байни ин ду – устондори як вилоят ва миллатгарои ифротии рост – ҳамкории ошкоре низ вуҷуд дошт: шохаи Череповетси (ноҳияе дар вилояти Вологда) ин ҷунбиш дар баргузории ҷашнвораи «Осмони славянҳо», ки бо ибтикорҳои устондор пайванд дошт, мушорикат карда буд. 

Чанд рӯз қабл, аниқтараш 22 октябр дар шаҳри Стерлитамаки Башқортистони Русия ду муҳоҷири тоҷик – Хисравшоҳ Маликов и Зоҳиршоҳ Ҳасанов, бо зери хатари марг гузоштани ҷони худ, ду зани русро аз зинда ба зинда сӯхтан наҷот доданд. Дар ин сӯхтор 4 нафар кушта ва 18 нафра захмӣ шуданд. Агар қаҳрамонии ин ду муҳоҷири тоҷик набуд, бо эҳтимоли хеле қавӣ ин ду зан ҳам кушта мешуданд. Шумори бисёр каме аз расонаҳо, он ҳам танҳо расонаҳои маҳаллӣ аз қаҳрамонии муҳоҷирони тоҷик хабар доданд. Дар ҳамин ҳол, ҲЕҶ расонае ба тоҷик ё ҳатто муҳоҷир будани ин ду қаҳрамон ишорае накарданд. Муҳаммадсанҷар Раҳимов, як муҳоҷири тоҷики дигаре, ки онҷо ҳузур дошта ва аввалин нафаре буда, ки аз вуқуъи сӯхтор ба Хадамоти сӯхторхомӯшкунӣ хабар додааст вокуниши расонаҳои русӣ ба қазияро ба Азия–Плюс чунин шарҳ медиҳад: “Бисёр мушоҳида кардаам, ки дар расонаҳои Русия ҳувияти муҳоҷиронеро, ки амали нек мекунанд, намегӯянд. Аммо агар онҳо кӯчактарин қоидаро вайрон карданд, ҳатман ба миллату шаҳрвандии онҳо таъкид мекунанд”.

Аслан будан ё мурдани Миша Маваши (номи аслиаш Михаил Ниц) арзише барои навиштану хондан надорад. Афроде мисли ӯ меоянду чанд рӯзе “медурахшанд” ва тақдирашон ҳам тақрибан яксон аст. Қабл аз ӯ Тесаке ҳам буд, ки зисту фитнаву нафрату барбинӣ пароканду мурд. То ва баъди тесакҳову мавашиҳо дигар миллатгарову муҳоҷирбадбинҳо буданду хоҳанд буд. Он чи мавриди таваҷҷуҳ бояд бошаду дар борааш гуфтаву навишта шавад бархӯрди мақомоти кишварҳо бо тесаку мавашиҳо аз як тараф ва бо хисравшоҳҳову зоҳиршоҳҳо аз тарафи дигар аст.   

Филимонов, устондори як вилояти Русия, ки Маваширо ҳамразму ҳамфикри худ ва “размандаи рӯшноӣ” номидааст, танҳо сиёсатмадори миллатчиву ростгаро нест. Ва сатҳи ӯ баландтарин сатҳи сиёсатмадорони миллатгарову муҳоҷирбадбин ҳам нест. На танҳо ин гуна устондорон идораи чанд вилояти Русияро дар даст доранд, балки дар болотарин сатҳҳои ҳукумати ин кишвар низ мақом гирифтаанду “фаъолият”-и миллатгароёна ва зиддимуҳоҷириашонро озодона пеш мебаранд. 

Устондороне мисли Игор Артамонов (устони Липетск), Владислав Шапша (устони Калуга), Вадим Шумков (устони Курғон), Вениамин Кондратйев (сарзамини Краснодар), Александр Беглов (Санкт-Петербург) на танҳо мекӯшанд рӯз то рӯз ҷои пои муҳоҷирон дар устонҳои таҳти фармонашонро танг созанд, балки аз истифодаи алфози тунд алайҳи онҳо худдорӣ намекунанд. Барои мисол, Артамонов зимни баррасии ҳузури муҳоҷирони қонуниву ғайриқонунӣ гуфта буд “дар асл ба мо на инҳояш лозим аст ва на онҳояш!”. Ё Шумков дар бораи ҷамъиятҳои муҳоҷирон (диаспораҳо) бо сароҳат гуфта буд “ингуна ҷамъиятҳо бояд дар муддати як шабонарӯз аз байн бурда шаванд”. 

Мутаассифона, ҳарчи дар сатҳ болотар биравед, нафароне миллатгаротару муҳоҷирбадбинтар пайдо мекунед. Ин ҳам чанд мисол аз сатҳи болои ҳукумати Русия:

Пётр Толстой — муовини пешини раиси Думаи давлатӣ ва аз тирамоҳи соли 2026 раиси Кумитаи умури байналмилалӣ: “Ҳамаи ин ҷамъиятҳои миллӣ, ҳамшаҳриҳо ва ҳамватанон чизе ҷуз сохторҳои мафиёии қонунӣ кардашуда нестанд”.

Дмитрий Рогозин — сенатор, узви Кумитаи дифоъ ва амнияти Шӯрои Федератсия; пештар муовини нахуствазир ва роҳбари “Роскосмос” буд. Соли 2005 дар навори таблиғотии ҳизби “Родина” ширкат кард, ки пас аз саҳнае бо ҳузури зодагони Қафқоз шиори “Маскавро аз ахлот пок мекунем” намоиш дода мешуд. Дар сомонаи шахсии Рогозин ин суханони ӯ аз соли 2006 нашр шудаанд: “Муҳоҷирони номатлуб ва мафияи қавмиро аз Русия берун берун мекунем”.

Андрей Клишас — раиси Кумитаи қонунгузории конститутсионӣ ва давлатсозии Шӯрои Федератсия, дар бораи муҳоҷирон: “Онҳо намехоҳанд бо мо зиндагӣ кунанд, мехоҳанд ба ҷойи мо зиндагӣ кунанд”.

Александр Бастрикин — раиси Кумитаи тафтишоти Русия. 27 июни соли 2024 дар Анҷумани байналмилалии ҳуқуқии Петербург хабар дод, ки беш аз 30 ҳазор шаҳрванди хориҷии шаҳрвандии Русияро гирифта, аммо дар қайди ҳарбӣ сабтиномнакардаро пайдо кардаанд ва тақрибан 10 ҳазор нафарашонро ба минтақаи ҷанг фиристодаанд. Ӯ вожаи “шикор кардем” (отловили)-ро истифода бурд, ки бештар дар қиболи сагҳои бесоҳиб истифода мешавад. Нуктаи бисёр гӯё ин аст, ки Бастрикин ин шеваро «як ҳила» (фишка) номид, ки боис шудааст муҳоҷирон Русияро тарк кунанд. Яъне, худи ӯ сабтиноми ҳарбӣ ва фиристодан ба ҷангро ба коҳиши муҳоҷират пайванд дод.

Чашмпӯшии мақомдорону расонаҳои Русия аз некиҳову қаҳрамониҳои муҳоҷирон ва дар муқобил ҳангома сохтан аз камтарин қонуншиканиҳои онҳо падидае нест, ки дар он камбуди “бархе расонаҳо” ва ё “бархе мансабдорон” дида шавад. Ҳузури миллатгароёни муҳоҷирбадбин дар курсиҳои устондории чандин вилояти ин кишвар ва мақомоти бисёр баландпояи он дарак аз он медиҳад, ки бегонаситезӣ ва муҳоҷирситезӣ ба ҷузъе аз сиёсатҳои ин кишвар табдил шудааст. Ва расонаҳо, ки дар ин кишвар дигар кайҳост озод нестанду бо “дастур аз боло” мегӯянду менависанд, танҳо ҳамин сиёсатро пиёда месозанд. Ва ин “дастур аз боло” зоҳиран қаҳрамон тарошидан аз мавашиҳову тесакҳо ва “ахлот” донистани хисравшоҳҳову зоҳиршоҳҳо дастур медиҳад. 

Ва ин сиёсату ин “дастурот”, ки солҳост идома дорад, натиҷаҳои “назаррас”-е ҳам ба бор овардааст. Таърихчаи хонагирии Таҳмина Самадоваро ба хотир оварем. Ба ӯ, ки ҳам худашу шаваҳараш ва ҳам кулли фарзандонаш (7 нафар) шаҳрвандони Русия ҳастанд, хона дода шуд. Ва маҳз шӯру валвалае, ки корбарони руси шабакаҳои иҷтимоӣ барпо карданд, боис шуд, ду миллатгарои боломақом – муовини раиси Дума Миронов ва раиси Кумитаи тафтишот Бастрикин ба қазия дахолат кунанд. Ва дахолаташон ҳам ҷолиб буд: Миронов талаб кард қонунияти додани хона ба оилае, ки 7 фарзанд дораду дар хонаи якҳуҷрагӣ зиндагӣ мекунад (!) санҷида шавад. “Ҳамразму ҳамфикр”-аш Бастрикин талаб кард ҷузъиёти парванда ба ӯ ирсол карда шавад. 

Ин ки муовини раиси парлумон ва раиси Кумитаи тафтишоти кишваре ба ин бузургӣ ба қазияи дода шудани хона ба як хонаводаи муҳоҷир дахолат мекунанд, ки дар натиҷа хона аз муҳоҷирон бозпас гирифта шуда Таҳмина Самадова ба 4 соли зиндон маҳкум мешавад, нишон медиҳад сатҳи миллатгароӣ дар ин кишвар то ба куҷо расидааст. 

Ва вақте марги фашисте чун Маваши мусибат эълон мешаваду наҷоти ду зан аз оташ бо риски марг аз тарафи муҳоҷири тоҷик нодида гирифта мешавад, нишон медиҳад паҳнои ин падида то куҷост…

Миша Мавашии муҳоҷирбадбин даргузашт

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0


25-уми октябри соли ҷорӣ дар шаҳри Воронеж рэпсаро ва миллатгарои рус Миша Маваши (Михаил Ниц), дар синни 41-солагӣ даргузашт.

Дар бораи марги ӯ яке аз ҳамсафонаш Александр Лебедев хабар дода, гуфтааст, ки ӯ бар асари як ҳодисаи нохуш фавтидааст. Сабаби дақиқи марги ӯ ҳанӯз расман эълон нашудааст ва мақомоти тафтишотии Русия қазияро таҳқиқ дорад.  

Миша Маваши муассиси ҷунбиши рости ифротӣ ва миллатгарои “Северный человек” буд, ки зери ҳимояи манфиатҳои русҳо бештар ба фаъолияти зидди муҳоҷирӣ машғул буд. 

Ӯ дар охири солҳои 2000 ба фаъолияти мусиқӣ оғоз карда, дар аввали солҳои 2010 ҳамчун рэпсаро маъруф шуд. Дар таронаҳои ӯ бештар мавзуъҳои варзиш, тарзи ҳаёти солим, интизом ва ватандӯстӣ ҷой доштанд, аммо бо гузашти вақт ӯ бештар ба масъалаҳои сиёсӣ ва ҷамъиятӣ рӯ оварда, мавқеи миллатгароёна ва зидди муҳоҷиратии худро ошкоро баён мекард.

Соли 2022 Маваши ҷунбиши “Северный человек”-ро таъсис дода, тибқи иттилои расмии ин созмон, аз ҳадафҳои он таблиғи фарҳанг ва суннатҳои русҳо ва дигар халқҳои славянӣ, ҳифзи арзишҳои суннатӣ ва тарбияи ватандӯстонаи ҷавонон будааст. То соли 2025 созмон дар даҳҳо шаҳри Русия фаъолият доштааст.

Аммо яке аз самтҳои асосии фаъолияти Маваши ва ҷонибдоронаш мубориза бо муҳоҷират буд. Худи ӯ мегуфт, ки фаъолияти ҷамъиятияш пас аз он оғоз ёфт, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба қазияҳое таваҷҷуҳ кард, ки ба иддаои ӯ, дар онҳо муҳоҷирон нисбати русҳо ҷинояте анҷом додаанд. Ва ӯ ин масъалаҳоро борҳо ҳамчун далели зарурати тағйири сиёсати муҳоҷиратии Русия пешниҳод кардааст.

Маваши соли 2023 дар Форуми байналмилалии иқтисодии Санкт-Петербург (ПМЭФ) низ дар бораи муҳоҷират суханронӣ карда, сиёсати муҳоҷиратии Русияро “ноком”, “идоранашаванда” ва “сарбаста” номида буд. Ӯ изҳор дошта буд, ки муҳоҷирон аз кишварҳои Осиёи Марказӣ дар бисёр ҷойҳо нисбат ба аҳолии маҳаллӣ имтиёзи бештаре доранд. Маваши ҳамчунин иддао карда буд, ки агар раванди муҳоҷират идома ёбад, дар оянда шумори русҳо коҳиш хоҳад ёфт.

Ҷонибдорони ӯ низ дар амал бар зидди муҳоҷирон фаъолият карда, намояндагони “Северный человек” дар чанде аз минтақаҳои Русия ҳамроҳ бо мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дар рейдҳои зидди муҳоҷирон ғайриқонунӣ иштирок кардаанд. Аз ҷумла, моҳи ноябри соли 2023 дар шаҳри Реутови вилояти Москва фаъолони созмон дар рейди зидди муҳоҷирон ширкат карда, ба гуфтаи Маваши, дар натиҷаи ин амалиёт беш аз 250 шаҳрванди хориҷӣ боздошт шуданд.

Дар соли 2024 низ фаъолони “Северный человек” дар вилояти Москва дар як рейд алайҳи муҳоҷирони корӣ ҳамроҳ бо мақомоти қудратӣ иштирок карданд. 

Мавқеи Маваши ва фаъолияти созмони ӯ миёни ҳуқуқшиносон ва фаъолони ҳуқуқи инсон низ мавриди баҳс қарор гирифта буд. Ҳатто Валерий Фадеев, раиси Шӯрои ҳуқуқи инсони назди Президенти Русия, қаблан аз он интиқод карда буд, ки фаъолони чунин созмонҳо дар баъзе ҳолатҳо вазифаҳои мақомоти ҳифзи ҳуқуқро ба уҳда мегиранд ва дар рейдҳо алайҳи муҳоҷирон иштирок мекунанд.

Дар баробари ин, фаъолияти ҷунбиши таъсисдодаи Маваши бо чанд қазияи баҳсбарангез низ расонаӣ шуда, соли 2023 фаъолони ҷунбиш дар шаҳри Перм як наврасро, ки дар нобуд кардани нишони мазҳабӣ иштирок карда буд, пайдо намуда, ӯро мавриди латукӯб қарор додаанд ва маҷбур кардаанд, ки узрхоҳӣ кунад. Дар қазияи дигар, баъди он ки Маваши таваҷҷуҳи пайравонашро ба наворе аз муноқишаи ду наврас ҷалб кард, ки яке аз онҳо арманиасл буд, ба гуфтаи расонаҳо, ба хонаводаи кӯдак таҳдидҳо расидааст.

Дар солҳои охир Маваши ҳамчунин аз сиёсати Кремл ва ҷанги Русия алайҳи Украина пуштибонӣ карда, барои низомиёни рус маблағ ҷамъоварӣ кардааст ва ба минтақаҳои ишғолшудаи Украина низ сафар кардааст. Соли 2025 Додгоҳи шаҳри Виннитсаи Украина ӯро ғоибона ба ҳашт соли зиндон бо мусодираи молу мулк маҳкум кард.

Корхонаҳои белорусӣ муҳоҷирони тоҷикро ба маоши баланд ваъда карданд

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Корхонаҳои вилояти Гроднои Беларус омодаанд муҳоҷирони корӣ аз Тоҷикистонро бо маоши моҳонаи аз 750 то 1200 доллар ва ҷойи зист ба кор қабул кунанд.

Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Тоҷикистон 23-юми октябр бо нашри матлабе хабар дод, ки директори муассисаи давлатии “Агентии бокортаъминкунӣ дар хориҷа” Ҷамолиддин Раҷабов бо чанд корхона дар вилояти Гроднои Беларус созишномаҳои ҳамкорӣ имзо кардааст.

Ба иттилои манбаъ, директори агентӣ ва сармутахассиси он дар ҷараёни сафар ба Гродно бо намояндагони мақомоти вилоят ва беш аз даҳ ширкат гуфтушунид кардаанд. Созишномаҳо ҷалби муташаккилонаи шаҳрвандони Тоҷикистонро барои кор пешбинӣ мекунанд.

Дар гуфтушунидҳо “…масъалаҳои бо кор таъмин намудани шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самтҳо гуногун аз ҷумла: сохтмон, хоҷагии қишлоқ, насоҷӣ, истеҳсолот, саноати вазнин, хизматрасонӣ ва нақлиёт бо зиёда аз 10 ширкатҳо гуфтушунид ва шартномаҳои ҳамкорӣ баста шуд“.

Тибқи иттилои вазорат, маоши моҳонае, ки ин корхонаҳо ба коргарони тоҷик ваъда кардаанд, аз 750 то 1200 доллар хоҳад буд. Корфармоёни беларусӣ ҳамчунин ваъда додаанд, ки онҳоро бо ҷойи зист таъмин мекунанд.

Бо вуҷуди ин, дар хабар шумораи ҷойҳои корӣ, муҳлати оғози ҷалби коргарон ва ҷузъиёти шартномаҳо зикр нашудааст. Ҳамчунин маълум нест, ки маблағи эълоншудаи маош пеш аз тарҳи андозу дигар пардохтҳо ҳисоб шудааст ё баъд аз он ва ҷойи зист ройгон хоҳад буд ё пулакӣ.

Ёдовар мешавем, ки моҳи июли соли 2026 дар доираи барномаи ҷалби муташаккилонаи нерӯи корӣ ба Беларус 255 сокини вилояти Андиҷони Узбекистон бурда шуда буд. Пас аз чанд рӯз баъзе аз онҳо дар як муроҷиати видеоӣ аз шароити зист ва ҳаҷми маош шикоят карданд.

Ба гуфтаи коргарон, ба онҳо маоши тақрибан 500 доллар дар як моҳ пешниҳод шуда, хароҷоти ғизо ва ҷойи зистро бояд худашон пардохт мекарданд. Коргарон гуфта буданд, ки баъд аз пардохти ҳамаи хароҷот тақрибан 200 доллар барои онҳо боқӣ мемонад ва аз масъулон хоста буданд, ки ё шароити кору зиндагӣ бозбинӣ шавад ва ё онҳоро ба Узбекистон баргардонанд.

Пас аз паҳн шудани шикоятҳо мақомоти Узбекистон гуфтанд, ки шароити кориии коргаронро санҷидаанд. Он коргароне, ки шароити кори онҳо ба мувофиқаҳои қаблан ҳосилшуда мутобиқат намекард, ба корфармоёни дигар гузаронида шуданд. Баъдан яке аз иштирокдорони ин барнома хабар дода буд, ки ба ӯ ва дигар коргарон маоши тақрибан 700 доллар, ҷойи зист ва ғизои ройгон пешниҳод шудааст.

Тағйироту ҷойивазкуниҳои Раҳмон дар вазорату идораҳо

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар вазорату кумитаҳо ва дигар ниҳодҳои давлатии кишвар тағйироту ҷойивазкунии мақомдоронро гузаронд.

Бино ба иттилои сомонаи расмии Президент, имрӯз, 26-уми октябр, Эмомалӣ Раҳмон бо як фармонаш Сафарзода Анварро ёвари Президент оид ба масъалаҳои ҳуқуқӣ ва ҳамзамон намояндаи ваколатдори Президент дар Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ таъйин шудааст. То ин дам дар ин мақом Зариф Ализода кор мекард. 

Ҳамчунин бо қарорҳои ҳукумат Ҳакимиён Сарвина муовини вазири адлия, Қудратзод Суҳроб ва Исмоилзода Мирзо муовинони вазири рушди иқтисод ва савдо, Асадуллозода Абубакр муовини вазири молия ва Латифзода Парвиз муовини вазири маориф ва илм таъйин шудаанд.

Аз ҷумла, бо қарорҳои дигар Исмоилзода Умед муовини раиси Кумитаи меъморӣ ва сохтмон, Зиёвуддинзода Аҳлиддин муовини раиси Кумитаи рушди сайёҳӣ ва Назарзода Рустам муовини раиси Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ таъйин гардиданд.

Дар идомаи ин тағйирот Муродзода Давлатмурод муовини директори Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ, Ризозода Саймудин муовини якуми директори генералии КВД “Тоҷиксуғурта” ва Юсуфзода Абдулмаҷид муовини сардори Хадамоти зиддиинҳисорӣ таъйин шудаанд.

Бо амрҳои Президент инчунин Маъруфӣ Расул муовини раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Одиназода Муҳаммад муовини директори Агентии назорати давлатии энергетикӣ ва Сайдаҳмадзода Мусо директори Фонди кафолати қарзҳо таъйин гардидаанд. 

Дар бахши дигари қарорҳо Эмомалӣ Раҳмон пешниҳодҳои худро ба Маҷлиси намояндагон барои тағйир додани ҳайати Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон ирсол кардааст.

Аз ҷумла, пешниҳод шудааст, ки Худоёрзода Бахтиёр Тавар аз вазифаи раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ ва Қодирзода Абдуҷаббор Сафаралӣ аз вазифаи муовини раиси ин комиссия бозхонд шаванд. Ҳамчунин як гурӯҳ аъзои комиссия бинобар ба охир расидани муҳлати ваколаташон аз ҳайати он хориҷ карда мешаванд.

Ҳамзамон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси намояндагон пешниҳод кардааст, ки ҳамакнун ёрдамчии собиқаш Зариф Ализода раиси нави Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ, Саидзода Ҷамшед Ҳамро, ки раиси Кумитаи дастгоҳи иҷроияи ҲХДТ буд, муовини раиси он ва Назарализода Дилафруз Муҳаммадалӣ, Маъмурзода Адҳам Маъмур, Раҷабзода Зайнура Абунаср, Самадзода Навруз Абдулҳамид ва Хидирзода Махфират Умар аъзои ин комиссия интихоб шаванд.

Тағйирот дар ҳайати Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ дар ҳоле сурат мегирад, ки соли оянда дар Тоҷикистон интихоботи президентӣ баргузор хоҳад шуд. Ҳанӯз маълум нест, ки Эмомалӣ Раҳмон, ки аз соли 1994 ба ин сӯ раисҷумҳури кишвар аст, дар интихоботи навбатӣ боз номзад хоҳад шуд ё ин мақом ба писараш Рустами Эмомалӣ вогузор мешавад. 

Аммо Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқот бо мансабдорони таъйиншуда аз онҳо мансабдорони таъйиншуда хоста, ки ба Ватан ва мардум “содиқонаю софдилона” хизмат карда, ба тарбияи кадрҳои ҷавобгӯ ба талаботи замон ва муносибати “шоиста” бо шаҳрвандон таваҷҷуҳ намоянд.

Бояд гуфт, тибқи маъмул, дар Тоҷикистон ҳамасола тағйироти кадрӣ сурат мегирад, аммо аксари коршиносон ин тағйиротро шаклӣ ва ҷойивазкунӣ медонанд. Зеро ба гуфтаи онҳо, одатан Эмомалӣ Раҳмон дар тақсимоти мансабҳо ихтисос ва донишу маҳоратро меъёр қарор намедиҳад, балки меъёр дар интихоби кадрҳо бештар шинос будану наздик будан ба хонаводаи ӯ аст. Аксар мақомдорон аз як вазифа барканор шуда, бидуни дар назар гирифтани дастовардҳои шахсӣ ва донишу маҳорат ба вазифаи дигар таъйин мегарданд ва ё кадрҳои нав мақомҳоро бо пули калоне мехаранд.

Аз Бразил то Сербистон: вақте овози мардум ҳокимиятро дигаргун мекунад

Аз ҷониби
AZDA.TV
-
0

Дар охири ҳафтаи сипаригашта интихобкунандагони ду кишвар нишон доданд, ки сандуқи раъй ҳанӯз метавонад сарнавишт ва ояндаи сиёсии кишварро тағйир диҳад.

Рӯзи якшанбе, 25-уми октябри соли 2026, мардуми Бразил Луиз Инасиу Лула да Силваро, ки дар даври нахуст нисбат ба рақибаш овози камтар дошт, дубора раисиҷумҳур интихоб карданд ва мардуми Сербистон ҳизби раисиҷумҳур Александр Вучичро пас аз 14 сол аз ҳокимият канор гузоштанд. Дар чанд рӯзи оянда ду интихоботи муҳими дигар баргузор мешавад: дар Исроил 27-уми октябр ва дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико 3-юми ноябр.

Бразил: бозгашти Лула

Дар даври нахуст Флавиу Болсонару (Ҳизби либерал) бо 47,03 дарсади овозҳо пешсаф буд ва Лула (Ҳизби коргарон) бо 45,16 дарсад дуввум шуд. Ҳеҷ кадом аз номзадҳо беш аз 50% овозҳоро ба даст наовард ва интихобот ба даври дуввум кашид.

Дар даври дуввуми интихобот Лула бо 51,79 дарсади овозҳо бар сенатор Флавиу Болсонару (48,21 дарсад) пирӯз шуд, ҳарчанд дар даври нахуст танҳо 45% раъй гирифта буд ва рақибаш бо 47% пештоз буд. Лула бори чаҳорум аст, ки ҳамчун президенти Бразил интихоб мешавад, вале на паёпай. Қонуни асосии Бразил танҳо ду давраи чаҳорсолаи пайдарпайро иҷозат медиҳад. Аз ин рӯ, Лула солҳои 2003–2010 раисиҷумҳур буд, соли 2023 бозгашт ва акнун аз соли 2027 то соли 2030 раёсат хоҳад кард.

Ҳизби чапгарои коргарони Лула аз пуштибонии иттиҳодияҳои коргарӣ, қишри камдаромад ва шимолу шарқи кишвар бархӯрдор буд. Флавиу, писари раисиҷумҳури пешинаи зиндонӣ Жаир Болсонару, аз ҳимояти масеҳиёни инҷилӣ, соҳибкорони кишоварзӣ ва ҷануби кишвар, ва дар хориҷ аз пуштибонии Нетаняҳу, нахуствазири Исроил, ва Милей, раисиҷумҳури Арҷантин, бархӯрдор буд. Ӯ ҳамчунин ҳампаймони наздики Трамп аст ва ваъда дода буд, ки дар сурати пирӯзӣ дар интихобот сафорати Бразилро ба Байтулмуқаддас мекӯчонад. Лула бо порлумони муҳофизакортар рӯ ба рӯ хоҳад шуд.

Сербистон: донишҷӯён бар ҳукумати 14-сола пирӯз шуданд

Феҳристи донишҷӯён бо 53,33 дарсади овозҳо тақрибан 140 курсӣ аз 250 курсиро ба даст овард ва ба 14 соли ҳукмронии Ҳизби пешрафтхоҳи Серби Вучич, ки 39,73 дарсад гирифт, поён бахшид. Ин ҷунбиш аз эътирозҳое сар зад, ки пас аз фурӯ рехтани сарпӯши истгоҳи роҳи оҳани Нови Сад дар соли 2024 ва ҷон бохтани 16 нафар оғоз шуданд. Донишҷӯён, ҳизбҳои мухолиф ва ҷавонон аз он пуштибонӣ карданд; интихобкунандагони калонсол ва деҳотӣ ба ҳизби ҳоким вафодор монданд. Вучич шикастро пазируфт ва роҳбарони Иттиҳоди Аврупо аз натиҷаҳои интихобот истиқбол карданд.

Исроил: интихобот дар 27-уми октябр

Шаҳрвандони Исроил низ фардо, 27-уми октябр, барои интихоби ҳамаи 120 узви Кнессет ба пои сандуқҳои раъй хоҳанд рафт ва барои ташкили ҳукумат 61 курсӣ лозим аст. Ин нахустин интихоботи сартосарӣ пас аз ҳамлаҳои 7-уми октябри соли 2023 аст. Масъалаҳои асосӣ инҳоянд: масъулият барои рӯйдодҳои 7-уми октябр, хидмати сарбозии мардони яҳудии сахткеш (ҳаридӣ), ислоҳоти додгоҳӣ ва ояндаи Ғазза ва Каронаи Бохтарӣ. Интизор меравад, ки ҳизби Ликуди нахуствазир Нетаняҳу ба ҳизбҳои яҳудиёни сахткеш ва дингароёни тундрав такя кунад. Дар баробари ӯ Нафтали Беннет, фармондеҳи пешинаи артиш Гади Айзенкот ва Яир Голан қарор доранд, ки бештар аз пуштибонии интихобкунандагони дунявӣ ва миёнарав бархӯрдоранд. Мухолифон парокандаанд, бинобарин суол ин аст, ки оё онҳо бо ҳам метавонанд 61 курсиро ба даст оранд ё на.

Иёлоти Муттаҳида: интихоботи миёндаврагӣ дар 3-юми ноябр

Шаҳрвандони Амрико низ рӯзи 3-юми ноябр ҳамаи 435 узви Маҷлиси намояндагон ва 35 узви Синоро интихоб мекунанд. Ҷумҳурихоҳон бо роҳбарии раисиҷумҳур Трамп талош доранд аксарияти курсиҳои Кунграро ҳифз кунанд; пойгоҳи онҳо дар минтақаҳои деҳотӣ ва миёни масеҳиёни инҷилӣ қавитар аст. Демократҳо, ки феълан ҳам Маҷлиси намояндагон ва ҳам Синоро аз даст додаанд, талош доранд ҳадди ақал як маҷлисро баргардонанд, то қудрати раисиҷумҳурро маҳдуд кунанд; пойгоҳи онҳо дар шаҳрҳо ва миёни ҷавонон, занон, сиёҳпӯстон ва донишгоҳиён қавитар аст. Натиҷа муайян мекунад, ки Кунгра то чӣ андоза тарофаҳои гумрукӣ, кумакҳои хориҷӣ ва сиёсати хориҷии Трампро ҷонибдорӣ ё маҳдуд мекунад.

Аҳамияти ин интихобот барои Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ

Бразил ва Сербистон бо Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ пайванди мустақим надоранд, ба ғайр аз нақши Бразил дар гурӯҳи Брикс, ки Ӯзбекистон ва Қазоқистон шарикони он мебошанд. Исроил аҳамияти бештар дорад: афкори умумии минтақа ҷонибдори фаластиниён аст ва ҳукумати ояндаи Исроил сиёсатро дар қиболи Ғазза ва Эрон шакл медиҳад, ки ба субот ё ноамнии минтақа, нархи сӯзишворӣ ва роҳҳои тиҷоратӣ таъсир мерасонад.

Интихоботи Амрико аз ҳама муҳимтар аст. Кунграи нав метавонад таҳримҳои зидди Русияро тасвиб кунад, ки ба даромади муҳоҷирони кории минтақа дар Русия таъсири мустақим дорад, зеро иқтисоди Тоҷикистон ва Қирғизистон ба маблағҳое, ки муҳоҷирон аз Русия мефиристанд, вобастагии зиёд дорад. Ҳамчунин кумакҳои хориҷии Амрико баъд аз пирӯзии Трамп ба кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Тоҷикистон коҳиши шадид пайдо кард ва натиҷаҳои ин интихобот ба сиёсати хориҷии Амрико дар минтақа низ таъсири калон дорад.

Ин интихобот барои мардуми минтақа паёми дигаре низ дорад. Бразил ва Сербистон нишон медиҳанд, ки шаҳрвандони одӣ, аз ҷумла донишҷӯён ва касоне, ки бори нахуст овоз медиҳанд, метавонанд бо ширкат дар интихобот самти кишвари худро ба таври осоишта дигаргун кунанд. Барои бисёре дар Осиёи Марказӣ ин сарчашмаи умед аст, ки дигаргуниро аз роҳи интихобот ба даст овардан мумкин аст, ҳарчанд барои сокинони Осиёи Марказӣ тағйири ҳукумат аз роҳи сандуқҳои раъйдиҳӣ як орзуи дастнорас аст ва онҳо чунин хабарҳоро танҳо дар расонаҳо мушоҳида мекунанд, на дар майдони сиёсати кишварҳои худ.

Хулоса

Аз Амазон то Белград ва ба зудӣ Байтулмуқаддас ва Вашингтон, интихобкунандагон дар ин тирамоҳ хоҳони ростқавлӣ, ҳисобдеҳӣ ва нақши воқеӣ дар сарнавишти хеш ҳастанд. Интихоби онҳо дар солҳои оянда ба сиёсати ҷаҳонӣ, ҳампаймонӣ ва тиҷорат таъсир хоҳад расонд ва ба мардуми саросари ҷаҳон хотиррасон мекунад, ки як овоз метавонад арзиш дошта бошад.

“Эронитарин шаҳри Эрон”: навишта дар бораи Самарқанд боиси эътирози расмии Узбекистон шуд

Аз ҷониби
Azda TV 3
-
0

Вазорати корҳои хориҷии Узбекистон рӯзи ҷумъа сафири Эрон дар Тошканд Муҳаммадалӣ Искандариро даъват карда, нотаи эътирозӣ супурд.

Тибқи баёнияи вазорат, эътироз ба матлабҳое рабт дорад, ки бархе намояндагиҳои дипломатии Эрон дар шабакаи иҷтимоии X (собиқ Twitter) нашр кардаанд. Дар ин навиштаҳо майдони Регистон ва меъмории таърихии Самарқанд ҳамчун бахше аз мероси “тамаддуни эронӣ-исломӣ” тавсиф шудааст. Тошканд мегӯяд, ки бархе аз ин навиштаҳо мероси таърихӣ ва фарҳангии Самарқандро “ба таври якҷониба ва бо ҳадафҳои сиёсӣ” шарҳ додаанд.

Баҳс пас аз сафари котиби давлатии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Марко Рубио ба Самарқанд оғоз шуд. Рубио аз майдони Регистон боздид кард ва дар нишасти вазирони корҳои хориҷии формати C5+1 иштирок намуд. Пас аз ин сафар, чанде аз намояндагони дипломатии Эрон матлабҳое нашр карданд, ки дар онҳо Самарқанд ба тамаддуни форсӣ ё эронӣ нисбат дода мешуд. Яке аз баҳсбарангезтарин навиштаҳо аз ҷониби сафорати Эрон дар Маскав нашр шуд, ки дар он Самарқанд “эронитарин шаҳри Эрон” номида шудааст. Сафоратҳои Эрон дар Арманистон ва Зимбабве низ аксҳои сафари Рубиоро нашр карда, дар баъзе навиштаҳо ба пайванди таърихии шаҳр бо тамаддуни форсӣ ишора кардаанд.

Вазорати корҳои хориҷии Узбекистон таъкид кардааст, ки мероси таърихии Самарқанд, Бухоро, Хева ва дигар шаҳрҳои кишвар дар тӯли садсолаҳо шакл гирифта, инъикосгари таърих, давлатдорӣ ва фарҳанги мардуми Узбекистон аст ва ин мавзуъ набояд ба ҳадафҳои сиёсӣ истифода шавад. Тошканд аз Эрон хостааст, ки матлабҳои мавриди эътирозро ҳазф кунад ва барои пешгирии такрори чунин ҳолатҳо чора бингарад.

Дар баёния инчунин омадааст, ки Тошканд ба рушди муносибатҳои дӯстона бо Эрон аҳамияти зиёд медиҳад, вале аз ҳифзи мероси таърихӣ ва фарҳангии худ қотеона дифоъ хоҳад кард.

То замони нашри ин хабар, Вазорати корҳои хориҷии Эрон ба эътирози Узбекистон расман вокуниш нишон надодааст.

Ҳоло маълум нест, ки Теҳрон ба нотаи Тошканд чӣ посух медиҳад ва оё сафоратҳои Эрон навиштаҳои мазкурро ҳазф мекунанд ё на.

Самарқанд дар таърих ва имрӯз

Самарқанд яке аз қадимтарин шаҳрҳои Осиёи Марказӣ аст ва дар тӯли таърих маркази тамаддунҳо ва давлатҳои гуногун будааст. Аз ин рӯ, мансубияти мероси таърихӣ ва фарҳангии он дар солҳои охир гоҳ-гоҳ баҳсҳои сиёсӣ ва фарҳангиро ба миён овардааст.

Таърихан Самарқанд ва Бухоро садсолаҳо аз марказҳои асосии ҷаҳони форсизабон буданд. Дар асрҳои IX–X, дар замони давлати Сомониён, Самарқанд аввал яке аз марказҳои ҳокимият буд, баъд аз соли 892 амир Исмоили Сомонӣ Бухороро пойтахти давлат қарор дод. Дар он давра забони дарбор, адабиёт ва илм форсии дарӣ буд. Шоирон ва донишмандоне чун Рӯдакӣ, Ибни Сино, Абурайҳони Берунӣ ва Фирдавсӣ дар муҳити фарҳангии Сомониён ва Хуросони бузург ба камол расиданд. Тоҷикистон давлати Сомониёнро асоси давлатдории таърихии худ медонад, ва барои тоҷикон Самарқанду Бухоро марказҳои таърихии тамаддуни тоҷик ва забони тоҷикӣ (форсии дарӣ) ба шумор мераванд. Эрон низ ин шаҳрҳоро қисми мероси тамаддуни форсӣ ва ҷаҳони фарҳангии эронӣ медонад.

Аз ин рӯ, дар адабиёти илмӣ бештар ибораҳои “ҷаҳони форсизабон”, “тамаддуни эронӣ” ё “Эрони фарҳангӣ” (Greater Iranian cultural sphere) истифода мешаванд.

Вале, имрӯз аз нигоҳи ҳуқуқи байналмилалӣ Самарқанд ва Бухоро шаҳрҳои Ҷумҳурии Узбекистон мебошанд. Аммо таърихнигорони тоҷик бар ин назаранд, ки дар ин шаҳрҳои бузурги таърихӣ ба форсизабонон тааллуқ дошт, вале расман соли 1924 дар пайи тақсимоти миллию марзии Осиёи Марказӣ ба ҳайати Ҷумҳурии Шӯравии Сатсиалистии Узбекистон дохил карда шуданд.

Ин тақсимот таҳти роҳбарӣ ва назорати мустақими Иосиф Сталин (роҳбари вақти Иттиҳоди Шӯравӣ) сурат гирифтааст.

HRW аз Олмон талаб кард, ки ихроҷи Асадулло Бобоевро шарҳ диҳад

Аз ҷониби
AZDA-TV
-
0

Созмони байналмилалии Дидбони ҳуқуқи башар (Human Rights Watch) аз мақомоти Олмон талаб карда, ки ихроҷи фаъоли мухолифи тоҷик Асадулло Бобоевро ба Тоҷикистон шарҳ диҳанд.

Дидбони ҳуқуқи башар рӯзи 22-уми октябри соли ҷорӣ, бо нашри баёнияе аз Берлин даъват карда, ки аз Душанбе дар бораи ҳукми додгоҳ ва шароити нигаҳдории ӯ маълумот талаб карда, барои таъмин шудани ҳуқуқи ӯ ба истифода аз хизматрасонии вакили мустақил талош кунанд.

Ёдовар мешавем, ки Асадулло Бобоеви 54-сола, ки аз соли 2017 ҳамроҳи оилааш дар Олмон зиндагӣ мекард ва узви ҷунбиши “Ислоҳот ва рушди Тоҷикистон” буд, 20-уми июни соли 2026 ҳамроҳи писараш Муҳаммад аз Олмон ба Душанбе ихроҷ шуд.

Пас аз расидан ба Тоҷикистон ӯ боздошт гардида, 21-уми сентябр додгоҳи Тоҷикистон Бобоевро ба 17 соли зиндон маҳкум кард. Ба иттилои “Human Rights Watch”, ӯ бар асоси се моддаи Кодекси ҷиноятӣ, аз ҷумла барои “ифротгароӣ тавассути интернет”, гунаҳкор дониста шудааст. Мақомоти Тоҷикистон ҷузъиёти парвандаи ӯро нашр накардаанд.

Пеш аз ихроҷ Бобоев ба расонаҳо гуфта буд, ки мақомоти Тоҷикистон ба зидди ӯ ба далели навиштаҳояш дар шабакаҳои иҷтимоӣ, ки дар онҳо мақомоти кишварро танқид мекард, парвандаи марбут ба ифротгароӣ боз кардаанд. Ба гуфтаи ӯ, додгоҳи Олмон ба ӯ то 1-уми июл муҳлат дода буд, то мавҷудияти чунин парвандаро тасдиқ кунад, аммо ӯ пеш аз анҷоми ин муҳлат аз кишвар ихроҷ шуд.

“Human Rights Watch” ва дигар созмонҳои ҳуқуқи башар пеш аз ихроҷи Бобоев ба мақомоти Олмон ҳушдор дода буданд, ки пас аз бозгашт ба Тоҷикистон ӯ метавонад ба муносибати бераҳмона ва таъқиби ҷиноии дорои ангезаи сиёсӣ рӯбарӯ шавад.

Ин созмон мегӯяд, ки Бобоев аввалин фаъоли мухолифи тоҷик нест, ки аз Олмон ихроҷ шуда, баъдан дар Тоҷикистон зиндонӣ шудааст. Аз соли 2023 ба ин сӯ, се фаъоли дигари мухолиф, аз ҷумла Абдуллоҳи Шамсиддин, Билол Қурбоналиев ва Дилмурод Эргашев низ пас аз ихроҷ аз Олмон ба Тоҷикистон боздошт ва ба 7, 10 ва 8 соли зиндон маҳкум шуданд. Ба гуфтаи HRW, айбҳои пешниҳодшуда алайҳи онҳо нишонаҳои парвандаҳои сохтаро доранд.

Ҳомиёни ҳуқуқ ёдовар мешаванд, ки тибқи ҳуқуқи байналмилалӣ, баргардондани шахс ба кишваре, ки дар он ҷо хатари воқеии нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон ва расонидани зарари ҷуброннопазир ба ӯ вуҷуд дорад, манъ аст.

“Human Rights Watch” аз додгоҳҳо ва ниҳодҳои муҳоҷирати Олмон даъват кард, ки бидуни кафолатҳои кофии амнияти шаҳрвандон, мухолифони тоҷикро ба Тоҷикистон ихроҷ накунанд.

123...798саҳифаи 1 аз 798