Музокирот миёни Эрон ва Иёлоти Муттаҳидаи Амрико барои барқарор кардани оташбас ва таваққуфи ҷанг вориди марҳилаи нав шудааст.
Хабаргузории амрикоии Axios рӯзи душанбе, 6-уми апрел аз чор манбаи огоҳи амрикоӣ ва исроилӣ навишт, ки байни Амрико ва Эрон ғайримустақим тавассути миёнҷигарҳои минтақавӣ баррасии пешниҳоди як оташбаси муваққатии 45-рӯза ҷараён дорад, ки метавонад ба поёни доимии ҷанг мунҷар шавад.
Ба иттилои манбаъ, тарҳи пешниҳодӣ пешбинӣ мекунад, ки дар давоми 45 рӯз ҷонибҳои даргир аз ҳамлаҳои мустақим худдорӣ кунанд ва барои музокироти сиёсӣ замина фароҳам гардад. Гуфта мешавад, ин ташаббус бо фишори дипломатии кишварҳои миёнҷигар, аз ҷумла Покистон, Туркия ва Миср ба хотири нигарониҳо аз густариши ҷанг дар минтақа ба миён омадааст.
Ҳамзамон хабаргузории Reuters иттилоъ медиҳад, ки дар тарҳи аввалия ҳамчунин масъалаҳои калидӣ, аз ҷумла амнияти минтақа, нақши гурӯҳҳои муттаҳид ва коҳиши танишҳо дар Ховари Миёна баррасӣ мешаванд.
То ҳанӯз маълумоти дақиқ аз ҷузъиёти ин тарҳ нашр нагаштааст. Маълум нест, ки Амрико аз 15 шарти аввалии чанде аз онҳоро бардошта ва ё илова кардааст. Ва ҳамчунин шартҳои ҷониби Эрон барои поён додани ҷанг низ ба таври расмӣ расонаӣ нагаштааст.
Ин пешниҳод дар пасманзари зарбулаҷал ва ё “ултиматум”-и сиёсӣ аз ҷониби Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико баррасӣ мешавад, ки ӯ дар аввал то рӯзи 6-уми апрел муҳлат дода буд, то Эрон ба шартҳои Амрико розӣ шавад ва тангаи Ҳурмузро боз кунад. Аммо рӯзи якшанбе, 5-уми апрел Трамп ин муҳлатро бо таъкид ба зарурати расидан ба тавофуқи ҷиддӣ 20 соати дигар тамдид кард.
Дар ҳамин ҳол хабаргузории эронии IRNA иттилоъ дод, ки кишвараш посухи худро вобаста ба пешниҳоди Амрико дар бораи поён додани ҷанг аллакай ба дасти Покистон супуридааст. Ин расона мегӯяд, дар посухи Эрон омада, ки барои таъмини убури киштиҳо аз тангаи Ҳурмуз бояд оташбас тамоми ҷабҳаҳои даргир дар минтақаро шомил шавад.
Ҳамзамон яке аз шартҳои Эрон, ки дар посухаш зикр шуда, бозсозии ин кишвар ва бардоштани тамоми таҳримҳо мебошад. Ҳамчунин манбаъ меафзояд, ки Эрон оташбаси муваққатро рад карда, хоҳони қатъи ниҳоии ҷанг бо эҳтироми хостаҳояш шудааст.
Пештар Амрико бо тарҳи 15 банд ба Эрон пешниҳоди оташбас дод, вале шартҳои Амрико аз ҷониби Эрон рад шуд. Гуфта мешавад, аз шартҳои калидии Амрико барои ба даст омадани оташбас бозгушоии тангаи Ҳурмуз, маҳдуд сохтани захирасозии урониюм, маҳдуд сохтани мушакҳои дурбурд ва даст бардоштан аз ҳимояи гурӯҳҳои ниёбатӣ дар минтақа мебошад. Дар муқобил таҳримҳо алайҳи Эрон бардошта хоҳанд шуд. Аммо Эрон низ шартҳои худро дорад ва акнун вақт нишон хоҳад дод, ки тарафҳо то куҷо ба шартҳои якдигар розӣ мешаванд.
Таҳлилгарон бар ин назаранд, ки 48 соати оянда тақдирсоз хоҳад буд ва ин муддат нишон хоҳад дод, ки вазъи минтақа ба куҷо кашида мешавад. Ба назари онҳо, бе дарназардошти манофеи Исроил ва гурӯҳҳои муттаҳиди Эрон дар минтақа, аз ҷумла нерӯҳои наздик ба он, расидан ба оташбаси устувор душвор хоҳад буд.
Ёдовра мешавем, ки ҳамлаи Амрико дар якҷоягӣ бо Исроил бар зидди Эрон аз 28-уми феврали соли ҷорӣ оғоз шуд ва худи ҳамон рӯз раҳбари ин кишвар Оятуллоҳ Хоманаӣ кушта шуд. Расонаҳои эронӣ то кунун аз кушта ва захмӣ шудани садҳо нафар гузориш доаанд. Ҳамзамон Амрико ва Исроил низ аз талафоти ҷонии сарбозонашон гузориш додаанд.
Бо вуҷуди пешрафтҳои эҳтимолӣ дар самти оташбас, вазъ миёни Эрон ва Амрикову Исроил ҳамоно ноором боқӣ мемонад. Пешниҳоди оташбаси 45-рӯза метавонад танҳо як қадами аввал бошад, дар ҳоле ки ояндаи низоъ ба иродаи сиёсӣ, нақши бозигарони минтақавӣ ва натиҷаи музокирот вобаста хоҳад буд.
