Хона блог

Қоидаи нави вуруд ба Қазоқистон: QazETA барои шаҳрвандони Тоҷикистон низ ҳатмӣ мешавад

0

Қазоқистон аз тобистони соли 2027 барои аксари шаҳрвандони хориҷӣ иҷозатномаи электронии вуруд (QazETA)-ро ҳатмӣ мекунад. Ин талабот дар ҳоле ҷорӣ мешавад, ки солҳои охир шумори муҳоҷирони кории тоҷик низ дар ин кишвар рӯ ба афзоиш аст.

Аз 1-уми июли соли 2027 шаҳрвандони Тоҷикистон, ки қасди сафар ба Қазоқистон доранд, бояд пешакӣ иҷозатномаи электронии вуруд (QazETA) гиранд. Ин талабот дар доираи ҷорӣ шудани низоми нави иҷозатномаи электронии вуруд (ETA) амалӣ мешавад, ки Қазоқистон онро аз 1-уми ноябри соли 2026 ба таври марҳилавӣ роҳандозӣ мекунад.

Тибқи қоидаҳои нав, ки рӯзи 10-уми октябри соли ҷорӣ қабул шудааст, то 1-уми июли соли 2027 надоштани QazETA сабаби рад шудани вуруд нахоҳад буд. Дар ин давраи гузариш кормандони назорати сарҳадӣ танҳо мавҷуд будани иҷозатномаро месанҷанд ва тартиби гирифтани онро ба шаҳрвандони хориҷӣ мефаҳмонанд. Аммо аз 1-уми июли соли 2027 барои онҳое, ки ба гурӯҳҳои истисношуда дохил намешаванд, гирифтани иҷозатномаи электронӣ ҳатмӣ буда, дар сурати надоштани он вуруд ба Қазоқистон иҷозат дода намешавад.

Дархост барои гирифтани QazETA бояд на дертар аз 72 соат пеш аз сафар тавассути барномаи мобилии QazETA пешниҳод шавад. Ин иҷозатнома ройгон буда, муҳлати эътибори он 180 рӯз мебошад.

Аз гирифтани QazETA кӯдакони то 16-сола, шахсони 65-сола ва аз он боло, дорандагони раводиди Қазоқистон, иҷозати иқомати муваққатӣ ё доимӣ, мусофирони транзитӣ ва баъзе гурӯҳҳои дигар озод мебошанд.

Ин тағйирот дар ҳоле ҷорӣ мешавад, ки солҳои охир Қазоқистон ба яке аз самтҳои асосии муҳоҷирати кории шаҳрвандони Тоҷикистон табдил ёфтааст. Муҳоҷирони тоҷик дар ин кишвар асосан дар бахшҳои сохтмон, саноат, кишоварзӣ, нақлиёт, хидматрасонӣ ва дигар соҳаҳо фаъолият мекунанд. Коршиносон мегӯянд, пас аз сахттар шудани қоидаҳои будубош ва муҳоҷират дар Русия, шумори шаҳрвандони Тоҷикистон, ки барои кор Қазоқистонро интихоб мекунанд, афзоиш ёфтааст.

Мақомоти Қазоқистон ба шаҳрвандони хориҷӣ тавсия медиҳанд, ки пеш аз сафар талаботи нави вурудро бодиққат омӯзанд ва дар сурати зарурат иҷозатномаи электрониро пешакӣ дастрас намоянд, то ҳангоми убури сарҳад бо мушкил рӯбарӯ нашаванд.

Олмон аз сарнавишти Асадулло Бобоев хабар надорад

0

Чаҳор моҳ пас аз истирдоди Асадулло Бобоев аз Олмон, ҳукумати ин кишвар дар посух ба дархости вакилон гуфтааст, ки дар бораи боздошт ва парвандаи ҷиноятии ӯ дар Тоҷикистон маълумот надорад. Ин дар ҳолест, ки пеш аз нашри посухи ҳукумати Олмон расонаҳо аз маҳкум шудани Бобоев ба 17 соли зиндон хабар дода буданд.

Посухи Вазорати корҳои дохилии Олмон ба дархости вакилони фраксияи Ҳизби чап (Die Linke) 21-уми октябри соли 2026 ба Бундестаг ирсол шуда, санад рӯзи 22-юми октябр сабт шудааст ва хулосаи онро Хадамоти матбуотии Бундестаг рӯзи 27-уми октябр нашр кардааст.

Вакилони Ҳизби чап аз ҳукумати Олмон хоста буданд, ки дар бораи сарнавишти Асадулло Бобоев, сабабҳои боздошти ӯ пас аз истирдод ба Тоҷикистон ва чораҳои андешидаи мақомоти Олмон маълумот диҳад.

Аммо дар посухи расмӣ ҳукумати Олмон гуфтааст, ки дар бораи сабабҳои боздошти эҳтимолии Бобоев дар Тоҷикистон маълумоте надорад ва ба иддаои ҳукумат, маълум нест, ки оё алайҳи ӯ дар Тоҷикистон парвандаи ҷиноятӣ боз шудааст ё на.

Ҳамзамон, дар санад омадааст, ки сафорати Олмон дар Душанбе тавассути роҳҳои маъмулии дипломатӣ бо мақомоти Тоҷикистон мунтазам дар тамос аст. Аммо ҳукумат натиҷаи мушаххаси ин тамосҳоро дар робита ба қазияи Бобоев шарҳ надодааст.

Вакилони олмонӣ ҳамчунин пурсида буданд, ки оё Берлин барои озод кардани Бобоев аз мақомоти Тоҷикистон талош мекунад? Ҳукумат дар посух ба ин пурсиш ҳам таъкид кардааст, ки аз боздошти ӯ дар Тоҷикистон маълумоте надорад.

Дар мавриди он ки оё мақомоти Тоҷикистон пеш аз истирдоди Бобоев ба Олмон кафолат дода буданд, ки ӯ пас аз боҳгашт боздошт намешавад, ҳукумат посухи мустақим надода, гуфтааст, ки одатан дар бораи парвандаҳои алоҳида изҳори назар намекунад.

Дархости вакилон дар бораи телефони мобилӣ ва дигар таҷҳизоти электронии Бобоев низ дар санад зикр шудааст. Ҳукумати Олмон гуфтааст, ки чунин таҷҳизотро маъмулан ба мақомоти кишвари қабулкунанда намесупоранд, аммо мушаххас накардааст, ки ин таҷҳизот куҷоянд.

Дар посух ба вакилон ҳукумати Олмон ҳамчунин гуфтааст, ки Идораи федералии муҳоҷират ва паноҳандагон (BAMF) вазъи кишварҳои аслии паноҳҷӯёнро пайваста таҳлил мекунад. Ба гуфтаи ҳукумат, маълумоти марбут ба вазъи Тоҷикистон дар ин ниҳод охирин бор моҳи июли соли 2026 пурра бозбинӣ шудааст. Аммо дар санад шарҳ дода нашудааст, ки оё қазияи Бобоев ба ин бозбинӣ таъсир расондааст ё на.

Огоҳӣ надоштани ҳукумати Олмон дар ҳолест, ки ҳанӯз 19-уми октябр расонаҳо дар бораи ба 17 соли зиндон маҳкум шудани Асадулло Бобоев хабар дода буданд ва тибқи ин гузоришҳо, ҳукми додгоҳ ҳанӯз 21-уми сентябри соли 2026 содир шудааст.

Ёдовар мешавем, ки Асадулло Бобоеви 54-сола, ки аз соли 2017 ҳамроҳи оилааш дар Олмон зиндагӣ мекард ва узви ҷунбиши “Ислоҳот ва рушди Тоҷикистон” буд. 20-уми июни соли 2026 ҳамроҳи писараш Муҳаммад аз Олмон ба Душанбе истирдод шуд. Ба иттилои Human Rights Watch, пас аз расидан ба Душанбе Бобоев боздошт гардид, дар ҳоле ки писарашро ба наздиконашон супурданд. Ҳамсар ва ду духтари ӯ дар Олмон монданд.

Ба иттилои Human Rights Watch, Бобоев бар асоси се моддаи Кодекси ҷиноятии Тоҷикистон, аз ҷумла бо иттиҳоми марбут ба ифротгароӣ тавассути интернет, гунаҳкор дониста шудааст. Мақомоти Тоҷикистон то кунун ҷузъиёти парванда ва нусхаи ҳукми додгоҳро ба таври оммавӣ нашр накардаанд.

Пеш аз ихроҷ Бобоев ба расонаҳо гуфта буд, ки мақомоти Тоҷикистон бар зидди ӯ ба далели навиштаҳояш дар шабакаҳои иҷтимоӣ, ки дар онҳо мақомоти кишварро танқид мекард, парвандаи марбут ба ифротгароӣ боз кардаанд. Ба гуфтаи ӯ, додгоҳи Олмон ба ӯ то 1-уми июл муҳлат дода буд, то мавҷудияти чунин парвандаро тасдиқ кунад, аммо ӯ пеш аз анҷоми ин муҳлат аз кишвар ихроҷ шуд.

Дар бахши дигари посухи ҳукумати Олмон маълумоти оморӣ дар бораи шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар ин кишвар зиндагӣ мекунанд ва уҳдадории тарки Олмонро доранд, оварда шудааст.

Тибқи маълумоти Феҳристи марказии шаҳрвандони хориҷӣ, то 31-уми августи соли 2026 дар Олмон 12 ҳазору 891 шаҳрванди Тоҷикистон зиндагӣ мекарданд. Аз ин шумора 1074 нафар уҳдадоранд кишварро тарк кунанд.

Аз миёни онҳо 922 нафар мақоми Duldung доранд. Ин мақом маънои онро дорад, ки уҳдадории тарки кишвар боқӣ мемонад, аммо иҷрои ихроҷ муваққатан боздошта шудааст. 152 нафари дигар чунин иҷозати муваққатӣ надоранд.

Ҳамчунин, тибқи маълумоти ҳукумати Олмон, аз моҳи январ то августи соли 2026 аз ин кишвар ба Тоҷикистон 27 нафар ихроҷ шудаанд. Дар миёни онҳо ду зан ва як ноболиғ низ будаанд.

Аз моҳи октябри соли 2024 то замони таҳияи посухи ҳукумат, намояндагони Тоҷикистон дар Олмон барои муайян кардани шаҳрвандии 120 нафар мусоҳиба анҷом додаанд. Шаҳрвандии Тоҷикистон барои 104 нафари онҳо тасдиқ шудааст. Барои 28 нафар ҳуҷҷатҳои ивазкунандаи шиноснома, ки барои анҷоми ихроҷ заруранд, дода шудаанд.

Ин созмон мегӯяд, ки Бобоев аввалин фаъоли мухолифи тоҷик нест, ки аз Олмон истирдод шуда, баъдан дар Тоҷикистон зиндонӣ шудааст. Аз соли 2023 ба ин сӯ, се фаъоли дигари мухолиф, аз ҷумла Абдуллоҳи Шамсиддин, Билол Қурбоналиев ва Дилмурод Эргашев низ пас аз истирдод шуданашон аз Олмон ба Тоҷикистон боздошт ва ба 7, 10 ва 8 соли зиндон маҳкум шуданд. Ба гуфтаи HRW, айбҳои пешниҳодшуда алайҳи онҳо нишонаҳои парвандаҳои сохтаро доранд.

Ҳукумати Олмон дар посухи худ эътироф кардааст, ки дар Тоҷикистон маҳдудиятҳои озодиҳои сиёсӣ вуҷуд доранд. Ҳамзамон, дар санад гуфта мешавад, ки шароити нигоҳдории маҳбусон дар зиндонҳои Тоҷикистон тайи солҳои охир беҳтар шудааст. Аммо барои ин арзёбӣ дар посухи ҳукумат омори мушаххас ё далелҳои иловагӣ пешниҳод нашудааст.

Русия квотаи иқомати муваққатии хориҷиён (РВП)-ро боз кам кард

0

Ҳукумати Русия квотаи иҷозаи иқомати муваққатӣ барои шаҳрвандони хориҷиро дар соли 2027 то 3010 адад коҳиш дод, ки ин нисбат ба соли ҷорӣ 792 адад, ё тақрибан 21 дарсад камтар аст.

Расонаи русии “НацАкцент” рӯзи 29-уми октябр хабар дод, ки квота бо дастури Михаил Мишустин, нахуствазири Русия, тасдиқ ва миёни минтақаҳои кишвар тақсим шудааст. Санад рӯзи 7-уми октябр ба имзо расидааст. Ба ҷуз квотаи асосӣ, ҳукумат 900 иҷозаи дигарро ҳамчун захира пешбинӣ кардааст.

Бештарин квота ба шаҳри Маскав ва вилояти Маскав расидааст — мутаносибан 500 ва 250 иҷоза. Барои Санкт-Петербург 50 ва вилояти Ленинград 25 иҷоза ҷудо шудааст, ки дар ҳар ду минтақа нисбат ба соли ҷорӣ ду баробар камтар аст.

Иҷозаи иқомати муваққатӣ, ки дар Русия бо ихтисораи РВП маъруф аст, барои се сол дода мешавад. Дорандаи он метавонад дар минтақае, ки иҷозаро гирифтааст, бе патент кор кунад. Квота ба шаҳрвандони хориҷии кишварҳои гуногун дахл дорад; барои шаҳрвандони Тоҷикистон дар ин санад ҳиссаи алоҳида муайян нашудааст.

Квотаи иқомати муваққатӣ дар Русия чанд сол боз коҳиш меёбад. Соли 2024 он 10 ҳазору 595, соли 2025 — 5500 ва соли 2026 — 3802 иҷозаро ташкил медод. Бо тасмими нав ҳаҷми квота нисбат ба соли 2024 беш аз се баробар кам шудааст. Дар баробари ин, қонун барои баъзе гурӯҳҳои хориҷиён гирифтани РВП-ро берун аз квота низ иҷозат медиҳад.

Даромади буҷети Тоҷикистон барои соли 2027 муайян шуд

0

Ҳукумати Тоҷикистон даромади буҷети соли 2027-ро 80,1 миллиард сомонӣ пешбинӣ кардааст, ки он 23,2 дарсад бештар аз буҷети тасдиқшудаи имсол мебошад. Аммо дар хабари расмӣ шарҳи муфассали манбаъҳои ин афзоиш оварда нашудааст.

Лоиҳаи буҷет рӯзи 29-уми октябр дар ҷаласаи Ҳукумат баррасӣ шудааст. Ба гузориши хабаргузории давлатии “Ховар“, даромади пешбинишуда нисбат ба буҷети тасдиқшудаи соли 2026 ба андозаи 15,1 миллиард сомонӣ зиёд аст. Лоиҳа барои баррасӣ ба Маҷлиси намояндагон пешниҳод мешавад.

Ҳукумат афзоиши 23,2-дарсадии даромадро дар муқоиса бо буҷети тасдиқшудаи соли 2026 ҳисоб кардааст. То куҷо амалӣ шудани ин пешбинӣ аз ҷамъоварии андозҳо ва дигар даромадҳои давлатӣ дар соли оянда вобаста хоҳад буд.

Гуфта мешавад, дар ҷаласа Эмомалӣ Раҳмон ба ниҳодҳои масъул дастур дода, ки заминаи андозбандиро васеъ ва қарзҳои андозиро рӯёнанд, истеҳсоли дохилиро зиёд ва воридотро кам кунанд. Ин дар ҳолест, ки аксари соҳибкорон ба сабаби зиёд будани андозҳои иҷбории гуногун фаъолияти соҳибкорияшонро қатъ мекунанд.

Дар гузориши расмӣ манбаъҳои таъмини даромади иловагӣ шарҳ дода нашудааст.

Тавре расонаҳои давлатӣ хабар медиҳанд, дар буҷети муайяншуда барои соҳаҳои иҷтимоӣ 36,7 миллиард сомонӣ пешбинӣ шудааст, ки 44,8 дарсади хароҷоти буҷетро ташкил медиҳад. Ҷузъиёти тақсими ин маблағ миёни бахшҳои иҷтимоӣ дар хабар зикр нагаштааст.

Ҳукумат ҳамчунин дурнамои буҷетро барои ду соли баъдӣ баррасӣ кардааст. Тибқи он, даромади давлатӣ дар соли 2028 ба 90,2 миллиард ва дар соли 2029 ба 104,6 миллиард сомонӣ бояд бирасад.

Дар ҳамин ҷаласа барномаи қарзгирии хориҷии давлат барои соли 2027 низ муҳокима шудааст. Аммо дар хабар тафсилоти он, аз ҷумла ҳаҷми қарзҳои пешбинишуда ва шартҳои онҳо зикр наёфтааст.

Ҳодиса дар “Роғун”: шоҳидон аз захмӣ шудани коргарон мегӯянд, мақомот рад мекунанд

0

Мақомоти Тоҷикистон хабарҳо дар бораи захмӣ шудани коргарон дар нерӯгоҳи “Роғун”-ро рад карда, сабаби ҳодисаро канда шудани ҳавзи оби техникӣ номиданд.

Хадамоти назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкорӣ рӯзи 28-уми октябр дар посухи хаттӣ ба Азия-Плюс гуфт, ҳодиса 21-уми октябр, тақрибан соати 16:15, ҳангоми сементрезӣ дар шохаи “Б”-и нақби сохтмонии қабати чоруми нерӯгоҳ рух додааст.

Ба шарҳи ин ниҳод, канда шудани ҳавзи болоии ҷамъоварии об боиси осеб дидани ҳавзи поёнӣ шуда, оби ҳар ду ба маҳалли кори кормандони ширкати зерпудратчии “Сино Гидро” сарозер шудааст. Мақомот мегӯянд, коргарон осеби ҷисмонӣ набардоштаанд ва пас аз гирифтани ёрии аввалияи тиббӣ ба кор баргаштаанд.

Ин дар ҳолест, ки Радиои Озодӣ бо такя ба шоҳидони ҳодиса аз захмӣ шудани беш аз панҷ коргар хабар дода буд. Дар наворе, ки ин расона рӯзи 27-уми октябр дастрас кардааст, обу хоку сангреза аз нақб ба поён мерезад ва чанд нафар зери он мемонанд. Манбаъҳои расона, ки ба далели амниятӣ номашон нашр нашудааст, санаи ҳодисаро 22-уми октябр гуфтаанд.

Яке аз кормандони нерӯгоҳ ба Озодӣ гуфтааст, ки ҳангоми кандани қисми кӯҳӣ дар назди нақб хоку санг ҷамъ шуда, баъдан зери таъсири об ба поён рехтааст. 

Ба иттилои расонаҳо, барои омӯзиши сабабҳои ҳодиса гурӯҳи корӣ таъсис ёфтааст. Ин гурӯҳи корӣ ҳолати ҳавзҳои об, устувории маҳкамкуниҳо ва риояи талаботи бехатариро месанҷад.

Бехатарии коргарон дар “Роғун” қаблан низ мавриди баҳс буд. Ба гузориши Озодӣ, мақомот дар соли 2025 аз ҳашт ҳодисаи нохуш дар сохтмони нерӯгоҳ хабар дода, шумораи ҳалокшудагону осебдидагон мушаххас нест.

Маҷбуран бурдани ҷавонон ба хидмати ҳарбӣ дар Панҷакент

0

Дар ҷамоати деҳоти Моғиёни шаҳри Панҷакенти вилояти Суғд се ҷавонро маҷбуран ба хидмати ҳарбӣ бурдаанд. Дар ин бора як манбаи маҳаллӣ ба Azda.tv хабар дод.

Бино ба иттилои манбаъ, ба падари яке аз ин ҷавонон кормандони амният аввал занг зада, гуфтаанд, ки писарашро, ки донишҷӯ аст ба идораи ин ниҳод биёрад. Падар писарашро ҳамроҳӣ карда, ба идораи амният рафтааст. Аммо, ба гуфтаи манбаъ, дар он ҷо ба дасти ҷавон завлона зада, ӯро ба комиссариати ҳарбӣ бурдаанд. Рӯзи дақиқи ин ҳодиса маълум нест.

Ҳолати дуюм ба ҷавоне дахл дорад, ки моҳи апрели соли 2026 бо ваъдаи ҷудо кардани қитъаи замини наздиҳавлигӣ ба хидмати ҳарбӣ рафтааст. Он замон ҷавон оиладор ва соҳиби як фарзанд буда, ҳоло фарзанди дуюми ӯ низ ба дунё омадааст, аммо, ба гуфтаи манбаъ, то ҳол замини ваъдашуда ба ӯ дода нашудааст ва ҷавон ҳоло ҳам бо вуҷуди соҳиби ду фарзанд будан, дар хидмати ҳарбӣ қарор дорад.

Ҳолати сеюм ба ҷавоне дахл дорад, ки маъюбии гурӯҳи дуюм дорад. Гуфта мешавад, ки барои ӯро ба хидмат набурдан кормандони мақомот аз падараш 40 ҳазор сомонӣ гирифтаанд. Аммо дертар боз ба манзили оила ворид шуда, ба дасти ҷавон завлона задаанд ва ӯро ба хидмати ҳарбӣ бурдаанд. Рӯзи дақиқи ин ҳодисаро низ манбаъ мушаххас нагуфт.

Маълум нест, ки наздикони ин ҷавонон дар робита ба ҳодисаҳои мазкур ба мақомоти дахлдор муроҷиат кардаанд ё на. Ҳамчунин, то замони омода шудани ин хабар мавқеи расмии мақомоти масъул дар бораи ин ҳолатҳо дастрас нест.

Бояд гуфт, ному насаби ҷавононе, ки тибқи иттилои манбаъ маҷбуран ба хидмати ҳарбӣ бурда шудаанд, дар ихтиёри Azda.tv қарор дорад. Аммо ба хотири ҳифзи амнияти онҳо ва манбаи хабар, ному насаби ҷавонон нашр намешавад.

Ин ҳолатҳо дар ҳоле гузориш мешаванд, ки маъракаи даъвати тирамоҳӣ ба сафи Қувваҳои мусаллаҳи Тоҷикистон идома дорад. Маъракаи имсола 1-уми октябри соли 2026 оғоз шуда, то охири моҳи ноябр идома мекунад. Тибқи фармони президенти Тоҷикистон, ба хидмати ҳарбӣ мардони солҳои таваллудашон 1999–2008 даъват мешаванд.

Тибқи маълумоти Вазорати мудофиаи Тоҷикистон, дар рӯзи аввали маърака нақшаи умумии даъват дар кишвар 55 дарсад иҷро шуда, то 12-уми октябр ин нишондиҳанда ба 84 дарсад расидааст. Ҳамчунин, он замон беш аз 40 шаҳру ноҳияи кишвар аз иҷрои пурраи нақшаи даъват хабар дода буданд.

Мақомоти кишвар пурра иҷро шудани нақшаро дар минтақаҳои гуногуни кишвар дар рӯзҳои аввал ба зиёд шудани шумораи ҷавонони ихтиёрӣ ва ба корҳои фаҳмондадиҳии комиссияҳои даъватӣ рабт медиҳанд. Аммо коршиносон мегӯянд, ки тибқи қонуни нави уҳдадорҳои ҳарбӣ, мақомот ҳақ пайдо карданд, ки тамоми сол ҷавононро ба артиш бо роҳҳои гуногун ҷалб кунанд ва маҳз ин чиз сабаб шудааст эълон кунанд, ки нақшаро дар рӯзҳои аввали маъракаи даъват иҷро кардаанд.

Ин дар ҳолест, ки дар оғози ҳар мавсим даҳҳо наворҳои видеоӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр мегардад ва дида мешавад, ки кормандони комиссариятҳои ҳарбӣ ҳамроҳи мақомоти амният ва интизомӣ ба хонаҳои мардум зада медароянд ва ё дар кӯчаҳо ба зӯр аз дасту бозуи ҷавонон дошта, онҳоро кашон-кашон ба мошинҳои худ савор мекунанд. Чунин рафтори ғайриқонунии мақомоти дахлдор ҳамасола мавриди интиқоди шадиди ҷомеа қарор мегирад, вале давоми беш аз 30 сол аст ҳеч ниҳоде наметавонад пеши роҳи чунин рафтори авбошонаи масъулини низомӣ ва амниятиро бигирад.

Солҳои охир мақомот дар баробари сарбозшикор аз роҳҳои дигар низ истифода мебаранд, аз ҷумла барқро дар баъзе деҳаҳо пурра қатъ мекунанд ва бар ивази додани барқ сарбоз ё пул талаб мекунанд ё ҳуҷҷати ронандагӣ бар ивази хидмат медиҳанд ва ё наздикони сарбозонро асир мегиранду латтукӯб мекунанд.

Ба назари таҳлилгарон, яке аз сабабҳои гурезон шудани ҷавонон аз хидмат дар сафи Қувваҳои мусаллаҳ, ин бадрафторӣ бо сарбозон ва ҳатто кушта шудани ҷавонон бар асари латтукӯб дар қимсҳои низомии кишвар мебошад.

Ва чанд соли охир масъулони Вазорати мудофиаи кишвар ғайричашмдошт вуҷуди мушкилотро дар ин соҳа эътироф карда, аз зердастони худ хоста буданд, ки зимни даъвати ҷавонон ба артиш даст ба қонуншиканӣ назананд.

Аммо коршиносон бар ин назаранд, ки то дар низоми Вазорати дифоъ тағйироти куллӣ сурат нагирад, бо дастуру супоришҳо ин мушкилот бартараф нахоҳанд шуд.

Дар шаш моҳ қариб ним миллион тоҷикистонӣ барои кор ба Русия рафтаанд 

0

Дар нимсолаи аввали соли 2026 тақрибан 494,5 ҳазор нафар аз шаҳрвандони Тоҷикистон бо ҳадафи кор вориди Русия шудаанд.

Хабаргузории ТАСС рӯзи 26-уми октябр бо истинод ба маводи дар ихтиёраш қарордошта хабар дод, ки нишондиҳандаи Тоҷикистон 494 ҳазору 518 буда, пас аз Узбекистон дар ҷойи дуюм қарор гирифтааст.

Дар ин давра нишондиҳандаи Узбекистон беш аз 1 миллиону 178 ҳазор, Қирғизистон 289 ҳазор, Қазоқистон 122,6 ҳазор ва Чин 89,6 ҳазор будааст. Ба кишварҳои даҳгона инчунин Арманистон, Озарбойҷон, Ҳиндустон, Туркманистон ва Туркия шомил шудаанд.

ТАСС ёдовар шудааст, ки шаҳрвандони Тоҷикистон, Узбекистон ва Озарбойҷон барои кор дар Русия бояд патент гиранд. Шаҳрвандони Қирғизистон, Қазоқистон ва Арманистон аз гирифтани он озоданд.

Ба назари коршиносон, бо вуҷуди дар ҷои дуюм қарор гирифтани Тоҷикистон дар ин омор, вуруди тоҷикистониён ба Русия солҳои ахир коҳиш ёфтааст. ТАСС қаблан, рӯзи 16-уми август, бо истинод ба омори марзбонии Русия, ки “Ведомости” онро нашр карда буд, навишт, ки вуруди шаҳрвандони Тоҷикистон ба Русия бо ҳадафи кор нисбат ба нимсолаи аввали соли 2025 қариб 18 дарсад кам шудааст.

Аммо гуфта мешавад, ин оморҳо онҳоеро дар бар мегиранд, ки танҳо бо ҳадафи корӣ вориди Русия шудаанд, вале омори онҳое, ки бо ҳадафи тиҷорат, таҳсил ва ғайра вориди Русия гаштаанд, ҷудогона аст.

Интихоботи Исроил: коҳиши курсиҳои эътилофи Натанёҳу ва рекорди ҳизбҳои арабӣ

0

Рӯзи 27-уми октябр дар Исроил интихоботи парлумонӣ баргузор шуд. То лаҳзаи нашри хабар, ки беш аз 85% овозҳо шумурда шудаанд, эътилофи Натанёҳу бо 53 курсӣ пешсаф аст.

Натиҷаҳои охирин нишон медиҳанд, ки ҳеҷ як аз ду эътилоф ба танҳоӣ наметавонад ҳукумат (кобина) навро ташкил диҳад. Чунин натоиҷи интихоботи Исроил эҳтимоли ҳамлаи тозаи Амрико ва Исроил ба Эронро пас аз интихоботи амрико бештар кардааст.

Ба назари коршиносон, натиҷаҳои охирини интихоботи парлумонии Исроил аз бунбасти сиёсӣ гувоҳӣ медиҳанд. На эътилофи нахуствазир Бинёман Натанёҳу ва на эътилофи мухолифин таҳти раҳбарии Гадӣ Айзенкот тавонистаад курсиҳои лозим барои ташкили ҳукуматро ба даст оварданд. Барои ташкили ҳукумат дар Кнессети аз 120-курсӣ ба 61 курси зарур аст.

Ин нахустин интихоботи Исроил пас аз ҳамлаи ҲАМОС ба Исроил, ки дар 7-уми октябри соли 2023 анҷом шуд, мебошад. Ба иттилои расонаҳо, дар ин ҳамла аз ҷониби Исроил 1200 нафра кушта ва наздики 300 нафар гаравгон гирифта шуданд, баъдан озод шуданд. Аммо дар ҳамлаҳое, ки Исроил ба Ғазза анҷом дод ва то ҳол идома доранд, то имрӯз 74 ҳазору 564 нафар кушта шуда, наздики 176 ҳазори дигар захмӣ ва ҳудуди 2 миллион аҳолӣ овора шуда, қисми бузурги Ғазза ба харобазор табдил гашт. Созмонҳои ҳуқуқи башар ва кумиссиюни таҳқиқи Созмони Милали Муттаҳид Исроилро ба наслкушӣ дар Ғазза муттаҳам мекунанд, вале Исроил ин иттиҳомро рад мекунад.

Натанёҳу аз аксарият бозмонд

Тибқи натиҷаҳое, ки рӯзномаи “Haaretz” соати 14:32-и имрӯз ба вақти маҳаллӣ нашр кард, бо шумориши 85,6 дарсади овозҳо (92,9 дарсади сандуқҳои раъй), эътилофи ростгаро ва динии Натанёҳу 53 курсӣ касб кардааст. Ин дар ҳолест, ки дар интихоботи соли 2022 этилофи ӯ 68 курсӣ дошт ва ҳоло 15 курсияшро аз даст додааст. Вале, ҳизби Ликуди Натанёҳу ҳанӯз бо 26 ҷойгоҳ дар интихобот пештоз аст, ҳарчанд, ки нисбат ба интихоботи гузашата чанд курсияшро аз датс додааст.

Эътилофи мухолифин бо раҳбарии ҳизби “Яшар” (Yashar)-и Айзенкот то кунун 48 курсӣ дорад ва он ҳам аз аксарият дур аст. Ҳизбҳои арабӣ якҷоя 19 курсӣ ба даст овардаанд.

ҲизбPartyКурсӣ
ЛикудLikud26
ЯшарYashar21
БеяҳадB’Yachad12
Феҳристи муштаракJoint List12
ДемократҳоThe Democrats8
Ӯтсма ЕҳудитOtzma Yehudit7
РаъамRa’am7
ШасShas7
Яҳудияти муттаҳиди ТавротUnited Torah Judaism7
Исроил БайтенуYisrael Beytenu7
Саҳюнизми динӣReligious Zionism6
  • Эътилофи Нетаняҳу: Ликуд (Likud), Ӯтсма Еҳудит (Otzma Yehudit), Шас (Shas), Яҳудияти муттаҳиди Таврот (United Torah Judaism) ва Саҳюнизми динӣ (Religious Zionism), ҷамъан 53 курсӣ.
  • Эътилофи Айзенкот: Яшар (Yashar), Беяҳад (B’Yachad), Демократҳо (The Democrats) ва Исроил Байтену (Yisrael Beytenu), ҷамъан 48 курсӣ.
  • Ҳизбҳои арабӣ: Феҳристи муштарак (Joint List) ва Раъам (Ra’am), ҷамъан 19 курсӣ.

Назарсанҷиҳои пас аз овоздиҳии Шабакаи 12-и Исроил (N12) дар шаби интихобот ба эътилофи Айзенкот 52 курсӣ ва ба эътилофи Натанёҳу 50 курсӣ дода буданд. Дар яке аз сарлавҳаҳои N12 омада буд: “Исроил бар зидди Натанёҳу раъй дод, аммо маълум нест, ки кӣ метавонад ҳукумати навро ташкил диҳад”.

Натиҷаҳо ҳанӯз ниҳоӣ нестанд. Овозҳое, ки дар “конвертҳои дугона” дода шудаанд, аз ҷумла овозҳои сарбозон, дар охир шумурда мешаванд.

Натанёҳу: “Фурсати таърихӣ“

Натанёҳу дар ситоди интихоботии “Ликуд” (Likud) дар Байтулмуқаддас гуфт: “Исроил дар баробари фурсати таърихӣ ва бесобиқа дар иттиҳод бо дӯсти мо, раисҷумҳур Трамп, қарор дорад. Эрон ҳар замон заифтар ва Исроил дар ҳар замина нерӯмандтар аст.” Ӯ афзуд: “Ба мо давлати ростгаро, миллӣ ва нерӯманд лозим аст.” Ӯ ҳамкорӣ бо ҳизбҳои арабиро “шармовар” номид.

Ҳизбҳои арабӣ: натиҷаи бесобиқа ва сарнвиштсози интихобот

Ду ҳизби арабӣ якҷоя 19 курсӣ доранд: “Феҳристи ягона” (Joint List) 12 ва “Раъам” (Ra’am) 7. Ин тақрибан 16 дарсади курсиҳои Кнессет аст. N12 ин натиҷаро “бесобиқа” номид. Ҳизбҳои арабӣ дар интихоботи солҳои 2021 ва 2022 ҳар бор 10 курсӣ ва дар авҷи худ дар соли 2020 15 курсӣ ба даст оварда буданд.

Тибқи гузоришҳои ибтидоии расонаҳо, иштироки арабҳо дар раъйгирӣ тақрибан 80 дарсад будааст, дар ҳоле ки дар соли 2022 ин рақам тақрибан 53 дарсад буд. Иштироки умумии дар интихобот тақрибан 77 дарсад буд, ки нисбат ба 70,6 дарсади чаҳор сол пеш бештар аст. Оморҳои ниҳоии расмӣ ҳанӯз нашр нашудаанд ва ин оморҳои авалия мебошанд ва омори ниҳоӣ шояд каме тағир кунад.

Расоаҳои ғарбӣ аз аҳзоби арабӣ ба унвони ҳизбҳои “подшоҳсоз” ва “ҳалкунанда” ёд мекунанд. Эътилофи Айзенкот бо 48 курсӣ бидуни ҳамкори бо арабҳо наметавонад 61 курсиро ҷалб кунад, вале бо онҳо ба 67 курсӣ мерасад. Бо ин ҳол, Айзенкот дар ҷараёни маърака ваъда дода буд, ки барои ташкили давлат ба ҳизбҳои арабӣ такя намекунад.

Ба сӯи бунбасти сиёсӣ

Денӣ Ситриновитс, коршиноси исроилии умури Эрон, субҳи чоршанбе дар мусоҳиба бо CNN гуфт: “Мо бояд ҳанӯз мунтазири натиҷаҳои ниҳоӣ бошем, аммо ба назар мерасад, ки Исроил ба сӯи бунбасти сиёсӣ меравад.”

Ситринович навишт: “Бо вуҷуди натиҷаи чашмгири Натанёҳу ва дастовардҳои интихоботии “Ликуд”, ба назар мерасад, ки ӯ аксарияти порлумонии худро аз даст додааст ва ҳоло роҳи равшане барои ташкили давлат надорад.”

Ба гуфтаи ӯ, Айзенкот низ бо мушкили монанд рӯбарӯст: эътилофи ӯ “бидуни пуштибонии ҳизбҳои арабӣ наметавонад давлат ташкил диҳад, коре, ки Айзенкот дар ҷараёни маъракаҳои интихоботӣ ваъда дода буд, ба он такя накунад. Оё ӯ омода аст аз ин ваъда даст кашад, ҳанӯз пурсиши бепосух аст.”

Тибқи гузориши N12, раисҷумҳур Исҳоқ Ҳерсог ба машваратҳо дар бораи он ки вазифаи ташкили давлат ба кӣ супурда шавад, омодагӣ мебинад. Гуфта мешавад, ки ӯ мехоҳад ҳатто дар сурати идомаи бунбаст аз интихоботи дубора пешгирӣ кунад.

Омили Эрон

Ба навиштаи рӯзномаи “Wall Street“, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ба муттаҳидони худ дар Халиҷи Форс дар бораи эҳтимоли аз сар гирифтани ҷанги кӯтоҳмуддат, вале шадид бар зидди Эрон пас аз интихоботи миёндавраи 3-юми ноябри ИМА ҳушдор додааст.

Ситринович гуфт, ки чунин сенария метавонад сиёсати Исроилро дигаргун кунад: “Ҷанги тозаи низомӣ, ки ба бовари ман эҳтимоли ҷиддӣ дорад, метавонад муодилаи сиёсиро аз бунёд тағйир диҳад ва метавонад ба Натанёҳу фурсат диҳад, ки барои ташкили давлати ваҳдати миллӣ талош кунад ва эҳтимолан бо вуҷуди аз даст додани аксарияти порлумонӣ дар қудрат бимонад.”

Ӯ дар поён гуфт: “Давлати ояндаи Исроил на танҳо аз рӯи натиҷаҳои интихобот, балки ҳамчунин аз рӯи таҳаввулот дар атрофи Эрон шакл хоҳад гирифт.”

Чаро Осиёи Марказӣ ва кишварҳои форсизабон ин интихоботро бодиққат пайгирӣ мекунанд?

Ҷанги Ғазза, ҳамлаҳои муштараки Исроил ва Амрико ба Эрон ва хатари даври тозаи ҷанг ин интихоботро барои мардуми минтақа муҳим кардааст ва ҳама мунтазири тағир ҳастанд.

Ин даргириҳо нархи сӯзишворӣ ва нақлиётро дар саросари минтақа боло бурда, роҳҳои тиҷоратиро мухтал кардаанд. Онҳо ҳамчунин ба кишварҳое, ки аз тариқи энержӣ, тиҷорат ва муҳоҷирати корӣ бо Эрон ва кишварҳои ҳошияи Халиҷи Форс пайванди наздик доранд, фишори иқтисодии иловагӣ овардаанд.

Барои бисёре аз мардуми минтақа пурсиши аслӣ ин аст, ки оё Натанёҳу дар қудрат мемонад ё на. Бисёриҳо бовар доранд, ки рафтани ӯ дастикам даргирӣ ва ранҷу азоби камтар меоварад ва аз шиддати буҳронҳои иқтисодие, ки ҷангҳо амиқтар кардаанд, мекоҳад. Дигарон ёдовар мешаванд, ки сиёсати Исроил дар қиболи Фаластин ва Эрон дар миёни ҳизбҳои гуногун ба таври густурда муштарак аст ва худи Айзенкот раиси пешини ситоди кулли артиш аст. Аз ин ҷиҳат чигунагии тағйирот ҳанӯз равшан нест.

Умар Кремлёв ва писари Трамп: аз туҳфаи арӯсӣ то шикори муштарак

0

Доналд Трампи хурдӣ, писари президенти ИМА Доналд Трамп, моҳи августи соли 2026 зимни сафар ба Муғулистон ду рӯзро бо Умар Кремлёв (Лутфуллоев Умар Назарович), раиси Ассотсиатсияи байналмилалии бокс (IBA) ва соҳибкори тоҷиктабори наздик ба Кремл, сипарӣ кардааст.

Рӯзномаи бритониёии “Financial Times” рӯзи 27-уми октябр дар асоси таҳқиқоти худ хабар додааст, ки онҳо якҷоя ба шикори қӯчқорҳои кӯҳӣ рафтаанд.

Ба иттилои нашрия, Трампи хурдӣ охири моҳи август ба пойтахти Муғулистон — Улан-Батор рафта, сипас чандсад километрро тай карда, ба бошишгоҳи шикорӣ дар ғарби кишвар рафтааст. Дар он ҷо ӯ бо гурӯҳи хурди роҳбаладони шикор, ронандагон ва ошпазҳо қарор доштааст. 

Ба навиштаи “Financial Times”, имкони ҳамроҳ шудан ба Трампи хурдӣ дар ин сафар тавассути музоядаи хайриявӣ пешниҳод шуда буд ва яке аз ғолибони музояда ба ӯ ҳангоми шикор ҳамроҳ шудааст. Дар ин сафар инчунин Кевин Смолл, яке аз ҷонибдорони деринаи Ҳизби ҷумҳурихоҳи ИМА, иштирок доштааст. Аммо Кремлёв, ки дар музояда иштирок накарда буд, баъдан ба гурӯҳи шикорчиён ҳамроҳ шудааст. Дар ин сафар ӯро Артур Мартиросов, соҳибкор ва шарики фонди сармоягузории “Восход”, ки таҳти таҳримҳои ИМА қарор дорад, ҳамроҳӣ кардааст.

Худи Кремлёв рӯзи 30-уми август дар канали худ дар “Telegram” наворҳои сафараш ба Муғулистонро ҳамроҳи Мартиросов нашр карда будааст. 

Яке аз иштирокдорони сафар ба “Financial Times” гуфтааст, ки Трампи хурдӣ ва Кремлёв ҳангоми будубош дар бошишгоҳи шикорӣ кӯшиш мекарданд, ки якҷоя акс нагиранд. Дар наворҳои нашркардаи Кремлёв низ писари президенти ИМА дида намешавад, ҳарчанд дар яке аз онҳо ду нафаре пайдо мешаванд, ки сафарҳои шикории Трампи хурдиро ташкил кардаанд.

Ба гуфтаи яке аз роҳбаладони шикор, Трампи хурдӣ дар ҷараёни сафар як қӯчқори кӯҳии алтайиро, ки ба намудҳои зери хатари нобудшавӣ қарор дорад ва барои шохҳои бузургаш миёни шикорчиён арзиши баланд дорад, шикор кардааст. 

Пас аз шикор Трампи хурдӣ ба Улан-Батор баргашта, чанд мулоқоти ғайрирасмӣ, аз ҷумла зиёфат бо президенти Муғулистон Ухнаагийн Хурэлсухро анҷом додааст. Ҳангоми сафар ӯро кормандони Хадамоти махфии ИМА ҳамроҳӣ мекарданд. 

Ба иттилои Financial Times, сафорати ИМА дар Улан-Батор барои ҳуҷраҳои меҳмонхона, ки ба иқомати кормандони ин хадамот аз 23-уми август то 6-уми сентябр марбут буданд, 18 ҳазору 715 доллар пардохт кардааст.

Ин сафар дар ҳолест, ки чанде пеш маълум шуда буд, Кремлёв як қисми хароҷоти ҷашнҳои баъди тӯйи Трампи хурдӣ ва ҳамсараш Беттина Андерсонро пардохт кардааст. 

Нашрияи таҳқиқотии амрикоии “ProPublica” хабар дода буд, ки маблағгузорӣ иҷораи ҷазираи хусусӣ дар ҳавзаи баҳри Кариб ва баргузории ҷашнҳоро дар бар мегирифт. Трампи хурдӣ ва ҳамсараш Кремлёвро дӯсти наздики худ номида, пардохти хароҷотро туҳфаи арӯсӣ гуфтаанд.

Намояндаи Трампи хурдӣ ба “Financial Times” гуфтааст, ки онҳоро як шиноси муштарак аз доираи шикорчиён бо ҳам шинос кардааст. Ба гуфтаи ӯ, муносибати Трампи хурдӣ бо Кремлёв хусусияти шахсӣ дошта, асосан ба шавқи муштараки онҳо ба шикор, моҳидорӣ ва истироҳат дар табиат асос ёфтааст, на ба робитаҳои тиҷоратӣ.

Дар ҳамин ҳол, коршиносони соҳаи ҷосусӣ, ки “Financial Times” бо онҳо суҳбат кардааст, ҳушдор додаанд, ки чунин робитаҳои шахсӣ метавонанд барои таъсиррасонӣ истифода шаванд. Ҳолден Триплетт, собиқ масъули зиддиҷосусии Шӯрои амнияти миллии ИМА, гуфтааст, ки хадамоти амниятӣ ва ҷосусии Русия метавонанд аз робитаи шахсони дорои нуфузи сиёсӣ бо афроди дигар ба манфиати худ истифода баранд.

Умар Кремлёв, ки номи аслиаш Лутфуллоев Умар Назарович аст, соли 1982 дар шаҳри Серпухови Русия таваллуд шудааст. Ба иттилои расонаҳо, падари ӯ Назар Лутфуллоев тоҷик ва зодаи Ҳисори Тоҷикистон мебошад. Кремлёв аз соли 2020 роҳбарии Ассотсиатсияи байналмилалии боксро бар уҳда дорад.

Бояд гуфт, ӯ бо Тоҷикистон низ робитаи зич дошта, моҳи июни соли 2026 Кремлёв ҳамроҳ бо Рустами Эмомалӣ, раиси шаҳри Душанбе ва писари президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, дар оғози сохтмони Маҷмааи бокс ва меҳмонхонаи панҷситорадор дар ноҳияи Синои пойтахт иштирок карда буд. Ба иттилои мақомоти шаҳр, маҷмааи варзишӣ барои 7 ҳазор тамошобин пешбинӣ шуда, меҳмонхонаи ҳамшафати он 340 ҳуҷра хоҳад дошт.

Русия ва Украина барои расонидани кумак ба Олешки оташбаст эълон карданд

0

Дар шаҳри Олешкии ҷануби Украина рӯзи 27-уми октябр оташбаси маҳдуди башардӯстона ба иҷро даромад. Ҳадафи ин тавофуқ фароҳам овардани шароити амн барои расонидани кумакҳои башардӯстона ва кӯчондани сокинони осоишта аз ин минтақаи ҷангзада мебошад.

Тибқи иттилои расонаҳо , ин оташбас ҳафтаи гузашта бо миёнравии Мелания Трамп, ҳамсари президенти Амрико Доналд Трамп, ба даст омада, аз ҷониби Русия ва Украина пазируфта шудааст. Мелания Трамп гуфтааст, ки вазъи башардӯстона дар Олешки бисёр нигаронкунанда аст ва маҳз ҳамин вазъ сабаби талошҳои миёнравонаи ӯ шудааст.

Ба гуфтаи мақомоти Украина, дар Олешки ҳанӯз тақрибан ду ҳазор ғайринизомӣ боқӣ мондаанд. Аксари онҳо пиронсолон мебошанд, ки ба дору, ғизо, оби ошомиданӣ ва кумаки фаврии тиббӣ ниёз доранд.

Бар асоси нақшаи пешбинишуда, қабл аз оғози интиқоли кумакҳо роҳҳои вуруд ба шаҳр бояд аз минаҳо поксозӣ шаванд. Пас аз он корвонҳои башардӯстона ва нақлиёти эвакуатсионӣ метавонанд ба шаҳр ворид шаванд. Мақомоти Украина мегӯянд, садҳо нафар барои берун овардан аз минтақаи хатарнок номнавис шудаанд.

Бо вуҷуди оғози оташбас дар Олешки, дар дигар минтақаҳои Украина даргириҳо идома доранд. Чанд соат пеш аз мавриди амал қарор гирифтани ин тавофуқ, Русия ба Киев ва чанд минтақаи дигар ҳамла анҷом дод. Ба гуфтаи мақомоти Украина, дар натиҷаи ин ҳамлаҳо ба хобгоҳи донишҷӯён ва дигар иншооти ғайринизомӣ осеб расида, дастикам як нафар кушта шудааст. Ин иддао то ҳол аз ҷониби манбаъҳои мустақил тасдиқ нашудааст ва Русия низ дар ин робита изҳороти расмӣ нашр накардааст.

Гуфта мешавад, ки ин тавофуқ танҳо ба минтақаи Олешки дахл дорад. Коршиносон бар ин назаранд, ки онро набояд оғози оташбаси умумӣ ё поёни ҷанги Русия ва Украина арзёбӣ кард. Бо вуҷуди ин, онҳо ин иқдомро як қадами муҳим барои наҷоти ҷони сокинони осоишта ва расонидани кумакҳои башардӯстона ба минтақаи даргирӣ медонанд.

Ҳоло маълум нест, ки ин оташбас то кадом муддат идома хоҳад кард, кадом созмонҳо масъули расонидани кумакҳо хоҳанд буд ва назорати иҷрои тавофуқ чӣ гуна анҷом дода мешавад. Ҳамчунин вокуниши расмии Русия ба иддаои ҷониби Украина дар бораи ҳамлаҳои ахир ҳанӯз маълум нест.