Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Литва қабули дархости нави муҳоҷирони корӣ аз Осиёи Марказиро боздошт

0

Давлати Литва қабули дархостҳои нави муҳоҷирони корӣ аз кишварҳои Осиёи Марказиро боздошта, ҳамзамон фаъолияти марказҳои хидматрасонии муҳоҷиратии худро дар се кишвари минтақа қатъ мекунад.

Роҳбари Департаменти муҳоҷирати Литва Индре Гаспере рӯзи 22-уми сентябр гуфта, ки бинобар афзоиши зиёди дархостҳои вобаста ба ҷалби коргарон аз Осиёи Марказӣ, қабули чунин дархостҳо дар марказҳои хидматрасонии берунии Литва дар кишварҳои минтақа муваққатан боздошта шудааст.

Ба гуфтаи Гаспере, дар солҳои охир шумори шаҳрвандони кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки барои кор ба Литва меоянд, афзоиш ёфтааст. Мақомоти Литва мегӯянд, барои ба танзим даровардани теъдоди дархостҳо ва идора кардани интизориҳои корфармоён ва муҳоҷирони эҳтимолӣ қабули дархостҳои нави марбут ба кор қатъ шудааст.

Дар ҳамин ҳол рӯзи 23-уми сентябр вазири корҳои дохилии Литва Мартиняс Катялюнас эълон кард, ки марказҳои хидматрасонии берунии ин кишвар дар Қазоқистон, Қирғизистон ва Узбекистон, инчунин Босния ва Ҳерсеговина баста мешаванд.

Ба гуфтаи вазир, ин марказҳо миёни шаҳрвандони хориҷӣ ва мақомоти Литва ҳамчун миёнарав фаъолият карда, дархостҳои иҷозаи иқомат ва оғози расмиёти муҳоҷиратиро қабул мекарданд. Ӯ сабаби тасмими навро ба арзёбии хатарҳои амниятӣ ва таҳдидҳои эҳтимолии терроризм рабт додааст.

Мақомоти Литва мегӯянд, баъди бастани ин марказҳо кушодани марказҳои нави чунин хидматрасонӣ дар кишварҳои дигар дар назар нест.

Аммо маркази хидматрасонии берунии Литва дар Тоҷикистон аз 22-юми октябри соли 2025 баста шуда, дигар фаъол нест. Департаменти муҳоҷирати Литва он вақт Тоҷикистонро аз рӯйхати кишварҳое хориҷ кард, ки шаҳрвандони онҳо метавонистанд тавассути чунин марказҳо барои иҷозаи иқомати муваққатӣ ё раводид муроҷиат кунанд.

Тибқи маълумоти Департаменти муҳоҷирати Литва, то 1-уми сентябри соли 2026 дар ин кишвар тақрибан 227 ҳазор шаҳрванди хориҷӣ иҷозаи иқомати амалкунанда доштанд.

Дар байни онҳо тақрибан 80 ҳазор шаҳрванди Украина, қариб 48 ҳазор шаҳрванди Беларус, 13 ҳазор шаҳрванди Русия, тақрибан 13 ҳазор шаҳрванди Узбекистон, 9,4 ҳазор шаҳрванди Ҳиндустон ва 7,4 ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон буданд.

Департаменти муҳоҷирати Литва рӯзи 7-уми сентябр хабар дода буд, ки квотаи ҷалби қувваи корӣ барои соли ҷорӣ 24 706 нафар муайяншуда буд, ки аллакай он пур шудааст.

Пас аз пур шудани квота, иҷозаи иқомати муваққатӣ барои кор танҳо дар сурати иҷро шудани шартҳои иловагӣ дода мешавад. Аз ҷумла, маоши корманди хориҷӣ бояд ҳадди ақал 2 893,68 евро дар моҳ бошад. Барои баъзе касбҳои дорои норасоии кадр, ҳадди маош 2 411,40 евро муайян шудааст.

Департаменти муҳоҷирати Литва инчунин аз 15-уми сентябр тартиби қабули “дархостҳои ғайриафзалиятнок”-ро маҳдуд кардааст. Дар ин гурӯҳ, аз ҷумла, дархостҳо барои кор, кори мавсимӣ, таҷрибаомӯзӣ ва баъзе шаклҳои дигари фаъолияти корӣ дохил мешаванд.

Бо вуҷуди ин, дархостҳо барои таҳсил, пайвастани оила, сармоягузорӣ, фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ ва баъзе категорияҳои дигар дар гурӯҳи афзалиятнок боқӣ мемонанд.

Русия қоидаҳои ҷалби муҳоҷирони кориро сахттар мекунад

0

Вазорати меҳнати Русия пешниҳод кардааст, ки аз соли 2027 дар баъзе соҳаҳо шумори коргарони хориҷӣ дар 10 минтақаи кишвар коҳиш дода шавад.

Лоиҳа рӯзи 22-уми сентябр нашр шуда, он то 6-уми октябри соли 2026 мавриди баррасии умумӣ қарор мегирад ва баъд аз анҷоми ин раванд меъёрҳои он метавонанд тағйир дода шаванд.

Вазорати меҳнати Русия пешниҳод кардааст, ки дар сатҳи федералӣ маҳдудиятҳои амалкунанда барои истифодаи нерӯи кори хориҷӣ дар баъзе бахшҳои савдои чакана, аз ҷумла дорухонаҳо, нуқтаҳои савдои ғайристатсионарӣ ва бозорҳо, инчунин савдо берун аз мағозаҳо ва дӯконҳо боқӣ монанд.

Ҳамчунин пешниҳод шудааст, ки ҳиссаи коргарони хориҷӣ дар мағозаҳои махсуси савдои чаканаи нӯшокиҳои спиртӣ ва маҳсулоти тамоку дар сатҳи сифр нигоҳ дошта шавад.

Лоиҳа инчунин нигоҳ доштани маҳдудиятҳои қаблан ҷоришударо дар соҳаи сохтмон, парвариши сабзавот, савдои яклухти ашёи хоми чӯб, ҷангал ва маҳсулоти чӯбӣ, инчунин дар соҳаҳои ҷангалпарварӣ, дарахтбурӣ, коркарди чӯб ва истеҳсоли маҳсулот аз он, пешниҳод мекунад. Маҳдудиятҳо барои ҷалби коргарони хориҷӣ дар соҳаи хидматрасонӣ ба аҳолӣ, аз ҷумла дар муассисаҳои хӯроки умумӣ низ боқӣ хоҳанд монд.

Дар баробари ин, лоиҳаи қарор пешниҳод мекунад, ки қоидаҳои минтақавии соли 2026 дар 31 субъекти Русияб арои соли 2027 низ нигоҳ дошта шаванд.

Ба рӯйхати минтақаҳое, ки дар онҳо коҳиш додани ҳиссаи коргарони хориҷӣ нисбат ба соли 2026 пешниҳод шудааст, Мордовия, Тотористон, Чувашия, Краснодар ва вилоятҳои Вологда, Калуга, Новосибирск, Оренбург, Свердловск ва Тула дохил мешаванд, ки дар ҳаштои он маҳдудиятҳо дар баъзе соҳаҳои иқтисодӣ бори аввал ҷорӣ карда мешаванд.

Масалан, дар Тотористон пешниҳод шудааст, ки иштироки коргарони хориҷӣ дар баъзе соҳаҳо, аз ҷумла фаъолияти молиявӣ ва суғуртавӣ, хидматрасониҳои байторӣ ва муҳофизатӣ, таксӣ, ҳамлу нақли борҳои хатарнок, инчунин таъмири компютерҳо ва ашёи истифодаи шахсӣ ва маишӣ ба сифр расонда шавад.

Дар Мордовия бошад, чунин маҳдудият метавонад ба ҳамлу нақли мусофирон дар дохили шаҳр ва атрофи он, таксӣ ва ҳамлу нақли бор тавассути автомобил татбиқ шавад. Дар вилояти Калуга маҳдудиятҳо, аз ҷумла, метавонанд фаъолияти курьерӣ ва баъзе намудҳои иҷора ва лизинги воситаҳои нақлиёт ва таҷҳизотро фаро гиранд.

Дар миёни минтақаҳое, ки қоидаҳои кор барои шаҳрвандони хориҷӣ дар онҳо сахттар карда мешаванд, вилояти Свердловск низ ҳаст, ки ин масъала барои муҳоҷирони Осиёи Марказӣ, аз ҷумла шаҳрвандони Тоҷикистон, аҳамияти хос дорад.

Тибқи лоиҳа, дар вилояти Свердловск маҳдудиятҳо метавонанд якбора чанд соҳаи иқтисодиро фаро гиранд. Аз ҷумла, барои соҳаи сохтмон пешниҳод шудааст, ки ҳиссаи иҷозатдодашудаи коргарони хориҷӣ 65 дарсад, барои ҳамлу нақли мусофирон дар дохили шаҳр ва атрофи он 20 дарсад муқаррар ва барои соҳаи таксӣ пешниҳод шудааст, ки ин нишондиҳанда 0 дарсад бошад, яъне амалан ҷалби коргарони хориҷӣ ба ин соҳа манъ карда шавад.

Тибқи маълумоти мақомоти маҳаллӣ ва Вазорати корҳои дохилии Русия, соли 2025 ба вилояти Свердловск тақрибан 211 ҳазор шаҳрванди хориҷӣ ворид шудаанд. Дар байни онҳо шаҳрвандони Тоҷикистон қисми аз ҳама бузургро ташкил дода, 41,9 дарсади теъдоди умумии муҳоҷирони воридшударо ташкил кардаанд. Ҳиссаи шаҳрвандони Узбекистон 24,7 дарсад ва Қирғизистон 12,2 дарсад будааст.

Тибқи маълумоти дар баҳори соли 2026 нашршуда, то охири соли 2025 дар вилояти Свердловск тақрибан 122,8 ҳазор нафар аз кишварҳои Осиёи Марказӣ зиндагӣ мекарданд, ки аз ин шумор қариб 70 ҳазораш шаҳрвандони Тоҷикистон будаанд.

Маҳдуд кардани фаъолияти кории шаҳрвандони хориҷӣ барои вилояти Свердловск чизи нав набуда, моҳи марти соли 2026 мақомоти минтақа ба шаҳрвандони хориҷие, ки бар асоси патент кор мекунанд, машғул шудан ба 20 намуди фаъолияти иқтисодиро манъ карданд.

Аммо ин маҳдудиятҳо ба хориҷиёне, ки иҷозаи кор, иҷозаи иқомат ё иҷозаи иқомати муваққатӣ доранд ва шаҳрвандони кишварҳои узви Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё татбиқ намешаванд.

Инчунин, меъёри муқарраршуда на танҳо барои соҳа дар маҷмуъ, балки барои ҳар як корхона низ амал мекунад. Яъне, ҳеч ширкате наметавонад шумори коргарони хориҷиро аз меъёри муайяншуда зиёд кунад. Ҳатто агар баъзе корхонаҳои ҳамон соҳа умуман коргари хориҷӣ надошта бошанд, дигар ширкатҳо ҳақ надоранд ҳиссаи бештари коргарони хориҷиро ҷалб кунанд.

Ба назари коршиносон, Русия сиёсати худро дар самти ҷалби нерӯи кории хориҷӣ тадриҷан сахттар мекунад ва агар пешниҳодҳои нав қабул шаванд, имкони кор кардани муҳоҷирон дар кишвар бештар ба минтақаи будубош ва соҳаи фаъолияти онҳо вобаста хоҳад шуд.

Музокироти Амрико ва Эрон дар ҳошияи нишасти СММ: Оё сулҳе дар роҳа аст?

0

Амрико ва Эрон рӯзи 22-уми сентябр дар ҳошияи иҷлоси Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳаид дар Ню-Йорк тавассути миёнаравҳо музокирот анҷом доданд.

Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико ин гуфтугӯҳоро “хеле хуб ва созанда” номида, гуфт, ки Вашингтон ва Теҳрон ба тавофуқ наздик шудаанд. Ин дар ҳолест, ки чанд соат пештар ӯ дар суханронии худ дар СММ аз эҳтимоли “нобудсозӣ”-и Ҷумҳурии исломӣ дар сурати ба даст наомадани созиш сухан гуфта буд.

Ба гуфтаи Трамп, фиристодаи вижаи ӯ дар умури Ховари Миёна Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер, домоди президент ва яке аз иштирокдорони қаблии музокирот бо Теҳрон, бо ҳайати Эрон тақрибан се соат тамос доштанд.

Трамп баъдтар ба расонаҳо гуфт, ки гуфтугӯҳо “хеле хуб” ва “хеле созанда” буданд ва дар ояндаи наздик даври дигари музокирот баргузор хоҳад шуд. Вале ӯ ҷузъиёти муҳтавои гуфтугӯҳоро ошкор накард.

Аммо, Стив Виткофф мегӯяд, намояндагони ИМА ва Эрон тавассути миёнаравҳо дар байни ду ҳайат рафтуомад карда, паёмҳоро интиқол медоданд. Ба гуфтаи ӯ, як даври музокироти “созанда ва умедбахш” анҷом шудааст ва кори миёнаравҳо идома хоҳад ёфт.

Расонаҳо гузориш медиҳанд, ки дар тарафи Эрон вазири корҳои хориҷӣ Аббос Ироқчӣ дар ин раванди дипломатӣ иштирок доштааст.

Баҳси тангаи Ҳурмуз дар маркази музокирот

Яке аз масъалаҳои калидии гуфтугӯҳо боз шудани тангаи Ҳурмуз ба ҳисоб меравад — масири муҳими интиқоли нафту газ, ки баста ё маҳдуд шудани ҳаракат дар он ба бозори ҷаҳонии энержӣ таъсири мустақим дорад.

Тибқи гузоришҳо, Теҳрон боз кардани тангаро ба коҳиши фишори низомии ИМА, бардоштани муҳосираи баҳрӣ ва озод кардани дороиҳои масдудшудаи Эрон рабт додааст. Хабаргузории “Reuters” бо такя ба як мақоми эронӣ дирӯз хабар дода буд, ки мақомоти ин кишвар мегӯянд, агар фишори низомӣ ва муҳосира коҳиш дода шавад, Эрон метавонад дар давоми ҳафт рӯз ҳаракатро дар танга барқарор кунад.

Бар асоси гузориши “Reuters”, пеш аз оғози ҷанг дар охири моҳи феврал аз тангаи Ҳурмуз ба ҳисоби миёна тақрибан 125 киштии бузурги тиҷоратӣ дар як рӯз мегузаштанд, дар ҳоле ки рӯзи 21-уми сентябр шумори киштиҳои боркаш ва тиҷоратии аз он гузашта ба ду адад расида буд.

Ҳамзамон рӯзи 23-юми сентябр нархи нафт дар бозорҳои ҷаҳонӣ коҳиш ёфт, зеро хабарҳои марбут ба беҳтар шудани таъминот ва эҳтимоли пешрафт дар музокироти ИМА ва Эрон нигарониҳоро дар бораи қатъи тӯлонии интиқоли нафт коҳиш додаанд.

Таҳдид ва музокирот дар як рӯз

Музокироти Ню-Йорк чанд соат баъд аз суханронии сахти Трамп дар Маҷмаи умумии СММ баргузор шуд. Трамп дар суханронии худ гуфт, ки ИМА дар назди интихоби бузург қарор дорад: ё бо Эрон ба созиш бирасад, то ин кишвар тавонад барқарор шавад, ё ба гуфтаи ӯ, Ҷумҳурии исломиро “нобуд” кунад.

Президенти Амрико инчунин таъкид кард, ки Вашингтон ба Эрон иҷозаи дастрасӣ ба силоҳи ҳастаиро нахоҳад дод. Ӯ ҷанги идомадоштаи ИМА ва Исроил бо Эронро бо ҳадафи пешгирӣ аз дастрасии Теҳрон ба силоҳи ҳастаӣ асоснок кард.

Трамп ҳамзамон гуфт, ба бовари ӯ, баъд аз интихоботи миёндавраии ИМА дар моҳи ноябр имкони расидан ба созиш бо Эрон вуҷуд дорад. Вай таъкид кард, ки музокирот метавонад идома ёбад ва “созиш” дар ниҳоят ба даст хоҳад омад.

Оё Амрико ва Эрон ба созиши воқеӣ мерасанд?

Ҳанӯз маълум нест, ки тамосҳои Ню-Йорк то чӣ андоза метавонанд ба созиши воқеӣ табдил ёбанд.

Тарафҳо дар чанд масъалаи асосӣ ихтилоф доранд. Вашингтон бар пешгирии барномаи ҳастаии Эрон ва маҳдуд кардани имкониятҳои Теҳрон таъкид мекунад. Эрон бошад, ба коҳиши фишори низомӣ ва иқтисодӣ, боз шудани роҳҳои баҳрӣ ва бартараф шудани маҳдудиятҳои марбут ба иқтисоди худ таваҷҷуҳ дорад.

“Reuters” хабар медиҳад, ки мақоми баландпояи эронӣ гуфтааст, ҳайати Теҳрон барои пешбурди дипломатия ваколати кофӣ дорад ва музокироти Ню-Йорк метавонад барои баррасии созиши эҳтимолӣ имконият фароҳам кунад.

Дар ҳамин ҳол, Эрон ҳанӯз омодагии худро барои қабули шартҳои пешниҳодкардаи Вашингтон пурра эълон накардааст ва ҷузъиёти созиши эҳтимолӣ низ ошкор нашудааст.

Ёдовар мешавем, ки ҷанги Амрико ва Исроил бо Эрон аз охири моҳи феврали соли 2026 идома дорад ва масъалаи барномаи ҳастаии Эрон дар маркази ихтилофҳо қарор дорад. Баъди чанд моҳи даргирӣ, талошҳои дипломатӣ дар ҳошияи иҷлоси 81-уми Маҷмаи умумии СММ дубора фаъол шудаанд.

Дар ин замина, Ню-Йорк ба майдони нави музокироти дипломатӣ табдил ёфтааст. Қатар ва дигар кишварҳои минтақа низ дар талошҳои миёнаравӣ иштирок доранд. Қатар гуфтааст, барои коҳиши таниш, таъмини озодии ҳаракат дар тангаи Ҳурмуз ва барқарории суботи минтақавӣ талош мекунад.

Русия интиқоли дизелро ба Тоҷикистон афзоиш дод

0

Моҳи августи соли 2026 Русия ба Тоҷикистон беш аз 56 ҳазор тонна сӯзишвории дизелӣ интиқол додааст.

Сомонаи “Neftegaz” навиштааст, ки ин нишондиҳанда нисбат ба як моҳи қаблӣ 3,5 баробар зиёд буда, моҳи июл ҳаҷми интиқол тақрибан 16 ҳазор тоннаро ташкил медод.

Афзоиши якбораи интиқоли сӯзишвории дизелӣ дар пасманзари камбуди он дар Тоҷикистон дар тобистон сурат гирифт. Дар ин давра дар бархе аз нуқтаҳои фурӯши сӯзишвории Душанбе сӯзишвории дизелӣ тамоман мавҷуд набуд ва дар баъзе нуқтаҳои дигар фурӯши он маҳдуд шуда, ба ҳар мошин на бештар аз 20 литр дода мешуд.

Ҳамчунин то охири моҳи июл нархи як литр дизел дар баъзе нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ ба 17–18 сомонӣ расида, то 31-уми август нархи миёнаи як литр дизел дар Душанбе тақрибан 16,5 сомонӣ ва дар баъзе нуқтаҳо тақрибан 16 сомонӣ фурӯхта мешуд.

Ҳамин тавр, нархи дизел дар муқоиса бо қимати баландтарини моҳи июл каме коҳиш ёфтааст, аммо он ҳанӯз тақрибан 50 дарсад гаронтар аз аввали моҳи июн, ки он вақт як литр дизел тақрибан 11 сомонӣ арзиш дошт, боқӣ мондааст.

Бояд гуфт, Тоҷикистон аз бозори Русия барои таъмини худ бо маҳсулоти нафтӣ вобастагии зиёд дорад. Тибқи маълумоти Хадамоти зиддиинҳисории Тоҷикистон, дар нимсолаи аввали соли 2026 ҷумҳурӣ 599,5 ҳазор тонна маҳсулоти нафтӣ ворид кардааст, ки аз ин ҳаҷм 91,1 дарсад аз Русия ворид шудааст.

Афзоиши содирот ба тадриҷан барқарор шудани истеҳсоли сӯзишвории дизелӣ дар Русия рабт дода мешавад. Ҳаҷми истеҳсол тақрибан ба 170 ҳазор тонна дар як шабонарӯз расидааст, аммо ин, ҳанӯз барои пурра барқарор кардани интиқол ба бозорҳои хориҷӣ кофӣ нест.

Моҳи август Русия дар маҷмӯъ ба Тоҷикистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Муғулистон беш аз 370 ҳазор тонна сӯзишвории дизелӣ интиқол додааст, ки ин нисбат ба ҳаҷми интиқол дар моҳи июл беш аз ду баробар зиёд мебошад.

Бузургтарин харидор Муғулистон буда, тақрибан 215 ҳазор тонна дар муқобили 124 ҳазор тонна дар моҳи июл ворид кардааст. Интиқоли сӯзишворӣ ба Қирғизистон аз 4,4 ҳазор тонна дар моҳи июл то беш аз 72 ҳазор тонна дар моҳи август афзоиш ёфтааст.

Қазоқистон, ки моҳи июл аз Русия сӯзишвории дизелӣ ворид накарда буд, моҳи август тақрибан 28 ҳазор тонна дизел гирифтааст.

Русия қаблан барои пешгирӣ аз болоравии нархҳо дар дохили кишвар ва пешгирӣ аз камбуди сӯзишворӣ содироти дизелиро маҳдуд карда буд. Барои як қатор кишварҳо, аз ҷумла ҷумҳуриҳои собиқ шӯравӣ ва Муғулистон, тибқи созишномаҳои байниҳукуматӣ истисноҳо амал мекунанд.

Дар моҳҳои январ–августи соли 2026 Русия ба кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Афғонистон тақрибан 2,5 миллион тонна сӯзишвории дизелӣ содир кардааст. Дар ҳамин давраи соли 2025 ин нишондиҳанда тақрибан 2,6 миллион тоннаро ташкил медод.

Дар пасманзари ҳамлаҳо ба корхонаҳои коркарди нафт, мушкилоти марбут ба сӯзишворӣ дар дохили Русия низ ба вуҷуд омада, дар як қатор минтақаҳо нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ фурӯши бензин ва сӯзишвории дизелиро маҳдуд карданд ва барои ҳар як нафар миқдори муайяне фурухта мешавад.

Моҳи сентябр чанд корхонаи бузурги коркарди нафт пас аз ҳамлаҳои ҳавопаймоҳои бесарнишини Украина истеҳсолотро коҳиш дода ё фаъолияти худро қатъ карданд. Тибқи маълумоти Reuters, ин корхонаҳо дар маҷмӯъ тақрибан нисфи истеҳсоли сӯзишвории дизелии Русияро таъмин мекунанд. Рӯзи 20 сентябр пас аз ҳамла фаъолияти корхонаи коркарди нафт Маскав низ қатъ карда шуд.

Дар Ашт нерӯгоҳи офтобӣ ифтитоҳ шуд. Лимити барқ аз байн меравад?

0

Дар ноҳияи Ашти вилояти Суғд рӯзи 21-уми сентябри соли 2026 бо иштироки раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон неругоҳи офтобӣ бо иқтидори 250 мегаватт ба истифода дода шуд.

Тибқи иттилои сомонаи расмии Президент, сохтмони нерӯгоҳ моҳи ноябри соли 2025 бо ташаббуси ширкати “AYON ENERGY” оғоз шуда, иншоот дар масоҳати 793 гектар ҷойгир аст. Барои пайвастани он ба шабакаи энергетикии кишвар хатти интиқоли барқи 220-киловолта бо дарозии 9,8 километр сохта шуда, дар сохтмон беш аз 500 мутахассиси маҳаллӣ ва чинӣ иштирок кардаанд. Ва пас аз ба истифода додани нерӯгоҳ 40 мутахассиси маҳаллӣ бо ҷойи кори доимӣ таъмин шудаанд.

Мақомот мегӯянд, ин нерӯгоҳ метавонад тақрибан 40 дарсади талаботи вилоятро ба нерӯи барқ таъмин кунад. Аммо дар хабарҳои расмӣ мушаххас нашудааст, ки фаъолияти нерӯгоҳ маҳдудияти барқрасонӣ ба аҳолиро то чӣ андоза коҳиш медиҳад.

Мақомот ҳамчунин аз афзоиши 61-дарсадии истеҳсоли барқ дар минтақа хабар дода, вале дар иттилои нашршуда давраи муқоиса ва тарзи ҳисоб кардани ин нишондиҳанда, шарҳ дода нашудааст.

Бояд гуфт, иқтидори насбшудаи 250 мегаватт маънои тавлиди шабонарӯзии ҳамин миқдор барқро надорад, зеро истеҳсоли нерӯгоҳи офтобӣ ба рӯшноӣ ва шароити обу ҳаво вобаста аст.

Ҳангоми боздид аз Ашт Раҳмон ҳамчунин дастур додааст, ки то соли 2027 дар вилояти Суғд неругоҳҳои иловагии офтобӣ бо иқтидори умумии 700 мегаватт сохта шаванд. Ӯ ба истифода додани низомҳои захирасозии барқ бо ғунҷоиши на камтар аз 200 мегаватт-соатро низ талаб кардааст. Чунин низомҳо барои нигоҳ доштани барқи истеҳсолшуда ва истифодаи он дар соатҳои дигар пешбинӣ мешаванд.

Нерӯгоҳи Ашт бахше аз созишномаи сармоягузориест, ки 13-уми январи соли 2026 байни ҳукумати Тоҷикистон ва ширкати “AYON ENERGY” имзо шуд. Созишнома сохтмони ду нерӯгоҳи офтобӣ дар ноҳияҳои Ашт ва Ҷайҳун ҳар кадом бо иқтидори 250 мегаваттро пешбинӣ мекунад. Ҳаҷми умумии сармоягузорӣ 250 миллион доллар эълон шуда, сармоягузор уҳдадор шудааст ҳар ду нерӯгоҳро то поёни соли 2026 ба истифода диҳад.

“AYON ENERGY” дар расонаҳо ҳамчун ширкати тоҷикистонӣ муаррифӣ мешавад. Аммо маълумоти тасдиқшуда дар бораи муассисон ва соҳибони ниҳоии он дар манбаъҳои баррасишуда дастрас нест.

Қаблан тарҳҳои дигари энергетикаи офтобӣ низ эълон шуда буданд. Соли 2024 Вазорати рушди иқтисод ва савдо бо ширкати чинии “Eging PV Technology” барои татбиқи лоиҳа дар Минтақаи озоди иқтисодии “Панҷ” ёддошти тафоҳум имзо карда буд. Арзиши умумии тарҳи чормарҳилаӣ 1,5 миллиард доллар гуфта мешуд. Дар марҳилаи аввал сохтмони нерӯгоҳи 200-мегаваттӣ дар масоҳати 250 гектар бо маблағи 150 миллион доллар пешбинӣ шуда буд. Вазъи кунунии иҷрои ин тарҳ аз маълумоти дастрас рӯшан нест.

Дар баробари тарҳҳои офтобӣ, дар Суғд нерӯгоҳи барқи обии Қайроққум бо маблағгузории 196 миллион доллар низ навсозӣ шудааст. Бонки аврупоии таҷдид ва рушд моҳи ноябри соли 2025 аз анҷоми лоиҳа хабар дода, дар натиҷа иқтидори нерӯгоҳ аз 126 ба 174 мегаватт расида буд.

Бо вуҷуди сохтмону навсозии нерӯгоҳҳо, норасоии мавсимии барқ солҳои зиёд аз мушкилоти Тоҷикистон буда, ҳатто пас аз оғози кори ду агрегати “Роғун” маҳдудиятҳои барқрасонӣ аз байн нарафтанд.

Ҳамсола мақомот истифодаи барқро маҳдуд мекунанд ва ҳамеша тирамоҳи гарму камбориш ва поин рафтани сатҳи об дар обанборҳо аз сабабҳои норасоӣ номида мешаванд.

БРО ба Тоҷикистон $43 млн грант медиҳад: Ин маблағҳо куҷо сарф мешаванд?

0

Бонки Рушди Осиёӣ (БРО) тасдиқ кард, ки барои ислоҳоти бахши тандурустӣ ва тақвияти бехатарии тиббӣ ба Тоҷикистон 43,27 миллион доллар грант ҷудо мекунад.

Бино ба иттилои расмӣ, ин лоиҳа ба беҳтар кардани пешгирӣ, ташхис ва вокуниш ба сарзадани бемориҳо, хатарҳои иқлимӣ ва таҳдидҳои фаромарзӣ нигаронида шудааст.

Ин лоиҳа ба таъсиси як системаи ҳамгирошудаи тандурустӣ нигаронида шуда, ҳадаф дорад Тоҷикистонро барои пешгирӣ, ташхис ва вокуниши фаврӣ ба сарзадани бемориҳо, хатарҳои иқлимӣ ва таҳдидҳои фаромарзӣ омода созад.

Ко Сакамото, директори намояндагии Бонки Рушди Осиёӣ дар Тоҷикистон мегӯяд:

“Роҳи беҳтарини вокуниш ба буҳронҳои тандурустӣ — омодагии пешакӣ пеш аз фаро расидани онҳо мебошад. Ин лоиҳа ба Тоҷикистон имкон медиҳад, ки низоми ҳимояи худро дар баробари бемориҳои вагир тақвият бахшида, ба аҳолии ниёзманд хидматрасонии баландсифати тиббиро пешниҳод кунад”.

Мувофиқи тарҳ ва ҳадафҳои лоиҳа, маблағҳои ҷудошуда ба чанд самт равона мешаванд, аз ҷумла ҷорӣ кардани ҳуши маснуӣ (AI) дар соҳаи тандурустӣ барои пайгирии саривақтии бемориҳо ва вокуниши фаврӣ онҳо;

муҷаҳҳаз гардонидани дидбонгоҳҳои марзӣ ва нуқтаҳои гузариш бо таҷҳизоти нави ташхисӣ;

таъсиси 5 маркази махсус дар саросари кишвар барои хидматрасонии тиббӣ ва иҷтимоӣ ба занони аз зӯроварии хонаводагӣ ва ҷинсӣ зарардида;

Бино ба иттилои манбаъ, маблағи умумии 43,27 миллион доллар аз ҳисоби чанд ниҳоди молиявӣ пардохт мешавад: Фонди рушди Осиё – 28 миллион доллар (грант), Фонди пешгирии пандемияҳо – 10.27 миллион доллар, Фонди Ҷопон – 3 миллион доллар, Фонди иқлими сабз – 2 миллион доллар.

Гуфта мешавад, Бонки Рушди Осиёӣ яке аз бузургтарин сармоягузорони ҳукумати Тоҷикистон ба шумор рафта, аз соли 1998 инҷониб ба бахшҳои гуногуни кишвар миллиардҳо доллар кумаку вом ҷудо кардааст.

Хадамоти муҳоҷирати Русия метавонад маълумоти бонкии муҳоҷиронро тафтиш кунад

0

Роҳбарони бахшҳои Хадамоти нави муҳоҷирати Вазорати корҳои дохилии Русия ба рӯйхати мансабдороне шомил шуданд, ки метавонанд бо қарори додгоҳ аз бонкҳо маълумот дар бораи амалиёт ва суратҳисобҳои шахсони ҳуқуқӣ ва соҳибкорони инфиродӣ, инчунин амалиёт, суратҳисобҳо ва пасандозҳои шахсони воқеиро дархост кунанд.

Дар ин бора “The Insider” бо такя ба фармони ВКД Русия хабар медиҳад. Тибқи фармон роҳбарони Департаменти амнияти муҳоҷират, Раёсати муқовимат бо ҷинояткорӣ дар соҳаи муҳоҷират ва Раёсати оперативию таҳлилии хадамоти нав, инчунин сардорони бахшҳои муқовимат бо ҷинояткорӣ дар соҳаи муҳоҷират дар сатҳи минтақаҳо ва ноҳияҳо чунин салоҳиятро гирифтаанд.

Фармони нав ҷойгузини рӯйхате шуд, ки аз соли 2014 амал мекард. Дар таҳрири қаблии он кормандони Сарраёсати пешини масоили муҳоҷират набуданд ва танҳо роҳбарони бахшҳои кофтукови ҷиноятӣ, амнияти иқтисодӣ, назорати маводи мухаддир ва Маркази “Э” ҳаққи гирифтани маълумоти бонкиро доштанд.

Хадамоти масоили шаҳрвандӣ ва бақайдгирии шаҳрвандони хориҷӣ моҳи апрели соли 2025 дар дохили собиқ Сарраёсати муҳоҷират таъсис ёфта, роҳбарии онро муовини аввали вазири корҳои дохилӣ Андрей Кикот бар уҳда гирифт. Дар сохтори Хадамот бахшҳои алоҳидаи амнияти муҳоҷират ва муқовимат бо ҷинояткорӣ дар соҳаи муҳоҷират ташкил шуданд.

Салоҳияти ин хадамот дар шароите васеъ мешавад, ки назорат болои хориҷиён дар Русия шадидтар шуда, дар ин кишвар феҳристи шахсони таҳти назорат амал мекунад, ки ба он хориҷиёни таҳти ихроҷ ворид карда мешаванд. Мақомот ҳамчунин табодули маълумот дар бораи муҳоҷирон ва оилаҳои онҳоро миёни идораҳои давлатӣ густариш додаанд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки тибқи баъзе гузоришҳо шумори хориҷиён дар Русия солҳои ахир коҳиш ёфтааст. Бар асоси маълумоте, ки сомонаи “Polites” бо такя ба суханронии Кикот дар рӯзи 10-уми сентябр нашр кард, дар Русия аз 6 то 6,5 миллион шаҳрванди хориҷӣ ҳузур доранд, ки ин нисбат ба солҳои қаблӣ тақрибан 8 дарсад камтар аст. Ҳудуди 3 миллион нафари онҳо муҳоҷирони корӣ мебошанд.

Ин сомона ҳамчунин хабар медиҳад, ки соли гузашта шумори шаҳрвандони Тоҷикистон, ки барои кор ба хориҷ рафтаанд, 11 дарсад коҳиш ёфта, ба 702 ҳазор нафар расидааст. Дар нимсолаи аввали соли ҷорӣ ин нишондиҳанда боз 1,7 дарсад кам шудааст. Ин омор ба муҳоҷирати корӣ аз Тоҷикистон низ дахл дорад. Бояд гуфт, аксари шаҳрвандони кишвар барои кор ба Русия мераванд.

Ин коҳиш дар ҳолест, ки иқтисоди Русия ҳамоно ба неруи корӣ ниёз дорад. Бо вуҷуди ин, мақомоти Русия маҳдуд кардани соҳаҳои фаъолияти кории хориҷиёнро идома медиҳанд ва ниҳодҳои қудратӣ рейдҳои густарда бар зидди муҳоҷирон мегузаронанд, ки дар пайи онҳо садҳо нафар аз ин кишвар ихроҷ мешаванд.

Кабирӣ рафт, кӣ омад?

0

Интихоби раиси нави Наҳзати исломии Тоҷикистон баргузор шуд.

Имрӯз, 19-уми сентябри соли 2026 дар шаҳри Вилнюси Литва интихоботи раиси нави Наҳзати исломии Тоҷикистон (НИТ) баргузор гардид.

Дар ин интихобот се нафар номзадии худро пешниҳод карданд: Абубакри Нурӣ, Абдуқодир Шехов ва Исломиддин Саидов. Раиси феълии ин ҳаракат Муҳиддин Кабирӣ номзадии худро пешниҳод накард.

Ба иттилои манбаъ, дар интихобот беш аз 25 нафар аз аъзои Раёсати олии НИТ (20 ҳузурӣ ва 1 нафар бо мактуб ва 4 нафар онлайнӣ) ширкат ва овоз доданд. Дар натиҷаи овоздиҳӣ аз миёни се номзад раиси нави ҳизб интихоб гардид.

Пас аз ҷаласа ҳамоиши махсусе доир гардид. Тибқи эълони расмии натиҷаи интихобот Исломиддин Саидов бо касби 64% овозҳо ҳамчун раиси нави НИТ эълон шуд.

Ҳамин тавр, пас аз тақрибан 20 соли раҳбарии Муҳиддин Кабирӣ, Наҳзати исломии Тоҷикистон раҳбари нави худро интихоб кард.

Давоми силсилаи боздоштҳо: панҷ сокини Язгулом дар масҷид дастгир шуданд

0

Мақомоти интизомии шаҳри Душанбе панҷ нафарро бо гумони алоқамандӣ ба ҳаракатҳои ифротгароӣ боздошт карданд. Баъдтар се нафари онҳо аз боздошт озод шуданд. Дар ин бора Радиои Озодӣ рӯзи 16-уми сентябр бо такя ба манбаъҳои наздик ба хонаводаҳои боздоштшудагон хабар дод.

Тибқи иттилои манбаъҳо, ҳар панҷ нафар рӯзи 7-уми сентябр ҳангоми ҳузур дар масҷид дастгир шудаанд. Ҳамаи онҳо аз сокинони Язгулом мебошанд — минтақае, ки сокинонаш дар солҳои охир борҳо ба парвандаҳои марбут ба иттиҳомҳои ифротгароӣ рӯ ба рӯ шудаанд.

Гуфта мешавад, ду нафаре, ки ҳоло ҳам дар боздошт қарор доранд, сокинони ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон мебошанд. Се нафари дигар, ки озод шудаанд, дар маҳаллаҳои “Ҳаёти нав” ва “Гулистон”-и ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе зиндагӣ мекунанд. Синну соли онҳо аз 20 то 25 сол гуфта мешавад.

Ин бори аввал нест, ки сокинони Язгулом дар Тоҷикистон ба таври гурӯҳӣ боздошт ё маҳкум мешаванд. Моҳи майи соли равон низ додгоҳи Душанбе се сокини пойтахтро бо иттиҳоми пайравӣ ба ҷараёни манъшудаи салафия ба зиндон маҳкум карда буд. Пеш аз ин, моҳи декабри соли 2024, Додгоҳи олии Тоҷикистон 31 сокини ноҳияи Ванҷро, ки аксарашон аз Язгулом буданд, бо иттиҳоми ифротгароӣ ба муҳлатҳои гуногун — аз 2 то 23 сол зиндонӣ карда буд.

ИМА дар ҳамдастӣ ба ҳамлаи “Крокус Сити Ҳолл” як шаҳрванди Афғонистонро маҳкум кард

0

Як шаҳрванди Афғонистон дар Амрико бо иттиҳоми ҳамдастӣ дар ҳамала ба толори “Крокус Сити Ҳолл” ба зиндон маҳкум шуд.

Додгоҳи федералии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико Муҳаммад Шарифуллоҳ, шаҳрванди Афғонистонро дар узвият бо “Давлати исломӣ – Шохаи Хуросон” (ДИИШ-Хуросон) ва даст доштан дар ҳамлаҳои хунин, аз ҷумла ҳамла ба толори консертии “Крокус Сити Ҳолл” дар вилояти Маскав муттаҳам дониста, ба 20 соли зиндон маҳкум кард. Дар ин бора расонҳои Амрико бо такия ба Вазорати адлияи ИМА рӯзи 16-сентябр хабар доданд. 

Ба гуфтаи додситонии ИМА, Шарифуллоҳ аз соли 2016 то боздошташ дар соли 2025 дар сафи ДИИШ-Хуросон иштирок доштааст. Мақомоти амрикоӣ мегӯянд, ӯ ҳадди ақал ба чаҳор ҳамлагари “Крокус Сити Ҳолл” тарзи истифодаи автомати “Калашников” ва дигар силоҳҳоро омӯзонида, ҳангоми анҷоми ҳамла низ бо онҳо дар иртибот будааст. 

Ҳамчунин ӯ барои расонидани кумаки моддӣ ба ДИИШ-Хуросон дар робита ба ҳамлаи интиҳорӣ ба дарвозаи Abbey Gate-и фурудгоҳи Кобул дар соли 2021 гунаҳкор дониста шуд. Бо вуҷуди ин, ҳайати ҳакамон ба хулосаи ягона нарасиданд, ки ӯ шахсан дар ҳамон таркиш масъулияти мустақим доштааст ё на. 

Ҳамла ба “Крокус Сити Ҳолл” рӯзи 22-уми марти соли 2024 рух дода, бар асари он беш аз 140 нафар кушта шуданд. Мақомоти Русия иҷрокунандагони асосии ҳамларо шаҳрвандони Тоҷикистон муаррифӣ карданд. Баъдан додгоҳ дар Русия чор ҳамлагари эҳтимолӣ ва чандин гумонбари дигарро ба муҳлати тӯлонӣ ва ҳабси абад маҳкум кард. 

Пас аз ин ҳамла вазъи муҳоҷирони корӣ дар Русия, бахусус шаҳрвандони кишварҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, ба таври назаррас тағйир ёфт. Дар саросари Русия санҷишҳои густардаи муҳоҷиратӣ, боздоштҳо, ихроҷи муҳоҷирон ва маҳдудиятҳои нав зиёд шуданд. Созмонҳои ҳомии ҳуқуқ ва намояндагони диаспораҳо аз афзоиши муносибати бадбинона нисбат ба муҳоҷирон ва афзоиши фишор болои онҳо хабар дода буданд.