Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Рекорд”-ҳои омории савдои хориҷӣ: Тиллову ашёи хом меравад, қарзу каср меояд

0

Вазорати рушди иқтисод ва савдо ва Агенттии экспорти Тоҷикистон аз “рекордҳо”-и нав дар нимсолаи аввали соли 2026 хабар доданд.

Бино ба омори расмӣ, гардиши савдои хориҷии кишвар ба 6,82 миллиард доллар расида, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 44,2% ё беш аз 2 миллиард доллар афзоиш ёфтааст.

Мақомот ифтихор мекунанд, ки содирот (экспорт) якбора 65,4% афзуда, ба 1,58 миллиард доллар ва воридот (импорт) бо афзоиши 38,8% ба 5,24 миллиард доллар расидааст.
Аммо паси ин рақамҳои пурвоҳма аслан чӣ меистад?
Таҳлили таркиби содирот нишон медиҳад, ки иқтисоди кишвар ҳамчунон комилан ба кашидану фурӯхтани ашёи хом ва сарватҳои зеризаминӣ вабаста аст. Аз 1,58 миллиард доллар содирот:
Беш аз 517 миллион доллар (наздики як севуми тамоми содирот) танҳо ба фурӯши металлҳо ва санги қиматбаҳо (асосан тилло) рост меояд;
451,7 миллион доллар — консентрати металлҳо ва маъданҳо;
144,3 миллион доллар — сурма;
116,6 миллион доллар — алюминийи аввалия;
нахи пахта, матоъ ва маҳсулоти кишоварзӣ (хушкрот ва пиёз) бошад ҳамагӣ чанд миллион долларро ташкил медиҳанду халос.
Яъне наздики 80 фоизи содироти кишварро ашёи хоме ташкил медиҳад, ки бидуни коркарди амиқ ва эҷоди ҷойи кории доимӣ барои мардум аз кишвар берун кашонда мешавад.

Ҳамзамон, касри баланси тиҷоратӣ (фарқи байни воридоту содирот) ба 3,66 миллиард доллар расидааст. Ин ба он маъност, ки Тоҷикистон нисбат ба он чӣ мефурӯшад, се баробар бештар аз хориҷа маҳсулот ворид мекунад — аз сӯзишвориву гази моеъ гирифта, то гандуму мурғ ва таҷҳизоти сохтмонӣ.

Ҳамчунин мақомот фахр мекунанд, ки дар нимсолаи аввал ММД-и кишвар 8,2% ва истеҳсоли саноатӣ 14,1% афзоиш ёфтааст. Аммо коршиносон таъкид мекунанд, ки ин «ҷаҳишҳо» на аз ҳисоби ислоҳоти сохторӣ ё рушди иқтисоди мустақил, балки аз ҳисоби боло рафтани нархи ҷаҳонии тилло, пули муҳоҷирон ва овардани таҷҳизот барои Роғуну дигар лоиҳаҳо аз ҳисоби қарзҳои нав мебошад.
Калонтарин шарикони тиҷоратии Тоҷикистон ҳамоно Чин ва Русия боқӣ мемонанд, ки аввалӣ бештар таҷҳизоту истеъмолотро ба бозор ворид мекунад ва дувумӣ бозори сӯзишвориро дар дасти худ дорад. Суис ва Белжик бошад, танҳо ҳамчун харидорони тиллову сарватҳои хоми тоҷикон дар ин рӯйхат қарор гирифтаанд.

30 дарсади шикоятҳои бонкӣ ба «Душанбе Сити» рост меояд

0

Раиси Бонки миллии Тоҷикистон Фирдавс Толибзода мегӯяд, маблағҳои муштариён дар ҳамёни электронии «Душанбе Сити» гум намешаванд ва иддаоҳо дар бораи аз байн рафтани пул беасосанд.

Ӯ рӯзи 22 июл зимни нишасти матбуотӣ дар посух ба суоли хабарнигорон гуфт, ки дар баъзе ҳолатҳо ҳангоми интиқоли маблағ байни ҳисобҳо таъхир ба миён меояд, аммо маблағҳо гум намешаванд.

«Маблағ аз ин ҳисоб ба он ҳисоб меравад, каме вақт мегирад. Маблағҳо гум намешаванд, лекин баргардонидани маблағе, ки хато интиқол ёфтааст, каме вақт талаб мекунад», – гуфт Фирдавс Толибзода.

Ба гуфтаи раиси Бонки миллӣ, аз 890 арзу шикояте, ки вобаста ба хизматрасониҳои низоми бонкӣ ба ин ниҳод ворид шудааст, тақрибан 30 дарсад ба фаъолияти «Душанбе Сити» рост меояд.

Ба гуфтаи ӯ, ин маънои онро надорад, ки бонк ё мақоми танзимкунанда ба мушкилот расидагӣ намекунад. Толибзода гуфт, шикоятҳое, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр мешаванд, аз ҷониби масъулони «Душанбе Сити» ва Бонки миллӣ мавриди баррасӣ қарор гирифта, барои ислоҳи камбудиҳо чораандешӣ мешавад.

Ин дар ҳолест, ки тайи чанд моҳи охир шумори зиёди истифодабарандагони «Душанбе Сити» дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва расонаҳо аз сатҳи пасти хизматрасонӣ шикоят доранд. Ба гуфтаи бархе аз муштариён, ҳангоми анҷоми пардохтҳо маблағ аз ҳисоб кам мешавад, аммо амалиёт сари вақт анҷом намеёбад ва баргардонидани пул чанд рӯз ё ҳатто бештар вақт мегирад.

Ҳамчунин, баъзе аз муштариён аз мушкилоти техникӣ, қатъ шудани фаъолияти барнома, дастнорас будани хизматрасониҳо ва набудани маблағ дар банкоматҳо изҳори норозигӣ мекунанд. То кунун роҳбарияти «Душанбе Сити» ба ҳамаи ин шикоятҳо ба таври алоҳида вокуниши оммавӣ нишон надодааст.

Гӯфта мешавад, пардохти маош, нафақа, кумакҳои иҷтимоӣ ва бисёре аз хизматрасониҳои давлатӣ барои ҳазорон шаҳрванд тавассути низоми ин бонк анҷом дода мешавад. Аз ин рӯ, корбарон интизоранд, ки сифати хизматрасонӣ беҳтар гардида, мушкилоти мавҷуда ҳарчи зудтар бартараф карда шавад.

Рақиби “Сомон Эйр” бо ҳаёҳӯ ба майдон омад

0

Дар намоишгоҳи байналмилалии ҳавонавардии Фарнборо (Бритониёи Кабир) ширкати нави хусусии ҳавопаймоии Тоҷикистон «Shohin Airlines» барои харидани чаҳор ҳавопаймои мусофирбарии Airbus шартнома баст. Дар ин бора маркази матбуотии ин ширкати навтаъсис хабар медиҳад. Сойти расмии Airbus ҳам ин хабарро тасдиқ мекунад.

Ин аввалин созишномаи мустақими ҳавонавардии ғайринизомии Тоҷикистон бо ширкати Airbus мебошад. Қаблан Сомон Эйр, ширкате, ки бозори парвозҳои байналмиллалии Тоҷикиистонро монополия кардааст, чандин ҳавопаймои нав харида буд, аммо аз рақиби Airbus – ширкати амрикоии Boeing.

Гуфтанист ширкати «Shohin Airlines» ҳамагӣ моҳе пеш таъсис шудааст. Муассисони ин ширкат маълум нестанд ва дар ҳеҷ куҷо дар ин бора маълумот дарҷ нашудааст. Бо дарназардошти ин ки
дар Тоҷикистон ширкатҳои бузург танҳо аз тарафи аъзои хонаводаи раисҷумҳур таъсис дода мешаванд;
“Сомон Эйр” ба Ҳасан Асадуллозода, хоҳарарӯси Эмомалӣ Раҳмон таъаллуқ дорад ва Асадуллозода ҳамеша рақибонашро аз бозор берну кардааст, аз ҷумла ширкати давлатии “Тоҷик Эйр”-ро;
бинобар ба ҳама аъзои хонавода нарасидани бизнесҳои калон чанд соли охир байни аъзои он рақобати тиҷоратӣ шурӯъ шудааст
мешавад тахмин зад, ки ин ширкат ба яке наздикони раисҷумҳур таъаллуқ дорад.

Қимати расмии (каталогӣ) ин ҳавопаймоҳоро ширкати Airbus чунин нишон медтҳад: Airbus A320neo – тақрибан $110,6 миллион, Airbus A321neo – тақрибан $129,5 миллион. Яъне қимати ин чаҳор ҳавопаймо ба ним миллиард доллар наздик аст.
Дар ҳамин ҳол, истеҳсолкунандагони ҳавопаймо ҳангоми хариди якчанд ҳавопаймо дар як вақт тахфифҳои бузурге – аз 40 то 50% ироа мекунанд. Яъне қимати воқеии бозории (Market Value) як A320neo дар созишномаҳо тақрибан $50–55 миллион ва A321neo тақрибан $60–65 миллион мебошад.
Бо ин ҳисоб, арзиши умумии шартномаи 4 ҳавопаймо (ду A320neo ва ду A321neo) бо назардошти тахфифҳои тиҷоратӣ тақрибан $220 – $240 миллион долларро ташкил медиҳад.
Ҳанӯз маълум нест ин ширкат нияти парвоз ба кадом самтҳоро дорад, аммо корҳиноси тоҷик Абдуманнон Шералиев, ки солҳо дар ин соҳа фаъолият кардааст, мегӯяд “хариди якбора чаҳор ҳавопаймо ба ин маънист, ки ширкати нави ҳавопаймоӣ мутмаъин аст метавонад ҷои пои “Сомон Эйр” дар бозори кишварро танг намояд”.

Ба гуфтаи ӯ “барои чаҳор ҳавопаймо ҳади ақал 50 парвоз дар ҳафта лозим аст. Ҳеҷ ширкате наметавонад дар кӯтоҳмуддат ин қадар парвозҳоро роҳандозӣ кунад, магар дар ҳоле, ки ба хатсайрҳои ҷоафтода, мисли парвозҳо ба бузургшаҳрҳои Русия ворид шавад. Яъне “Сомон Эйр”-ро аз чанд хатсар берун кунад, ҳамон гуна ки “Сомон Эйр” бо “Тоҷик Эйр” карда буд”.
Гуфтанист, “Сомон Эйр” бо вуҷуди доштани номи тоҷикӣ, муталлиқ буданаш ба додарарӯси раисҷумҳури Тоҷикистон ва монополия кардани бозори кишвар, ширкати ватанӣ нест. Ин ширкат дар ҷазираҳои Вирҷиниё ба қайл гирифта шудааст. Ҳамчунин бо фармони раисҷумҳур аз пардохти бештари андозҳо озод карда шудааст.

Русия ихроҷи муҳоҷиронро бештар мекунад 

0

Думаи давлатии Русия дар қироатҳои дуюм ва сеюм ду қонунеро қабул кард, ки ба сахттар кардани сиёсати муҳоҷират ва пурзӯр намудани назорат бар будубоши шаҳрвандони хориҷӣ дар кишвар равона шудаанд.

Тибқи яке аз қонунҳои қабулшуда, шаҳрвандони хориҷие, ки барои содир намудани ҳар гуна ҷиноят дар қаламрави Русия ва хориҷ аз он доғи судии бардоштанашуда ё пардохтанашуда доранд, дигар наметавонанд шаҳрвандии Русия, иҷозати иқомати доимӣ ё иҷозати иқомати муваққатӣ дарёфт кунанд. Агар чунин ҳолатҳо ҳатто баъд аз додани ин ҳуҷҷатҳо ошкор шавад, онҳо бекор карда мешаванд.

Ин меъёр ба шаҳрвандони хориҷие, ки дар Русия мақоми паноҳанда ё паноҳгоҳи сиёсӣ ва ё муваққатӣ гирифтаанд, татбиқ намегардад.

Раиси Думаи давлатии Русия Вячеслав Володин дар шарҳи ин қонун изҳор дошта, ки танҳо шаҳрвандони хориҷие, ки қонунҳоро риоя мекунанд бояд ҳуқуқи иқомат ва гирифтани шаҳрвандии Русияро дошта бошанд. Ба гуфтаи ӯ, муҳоҷирон инчунин бояд забони русиро донанд, ба таърих, фарҳанг ва анъанаҳои ин кишвар эҳтиром гузоранд.

Қонуни дуюм бошад, рӯйхати ҳуқуқвайронкуниҳои маъмуриро, ки барои онҳо шаҳрвандони хориҷӣ на танҳо ҷарима, балки ихроҷ аз Русия низ мешаванд, васеъ мекунад. Теъдоди моддаҳои дахлдори Кодекси ҳуқуқвайронкуниҳои маъмурии Русия беш аз ду баробар афзоиш ёфта, аз 22 қонун ба 45 мерасад. Ба гуфтаи Володин, аз ин пас сарпечӣ аз талаботи кормандони пулис ё кормандони хадамоти сарҳадӣ низ метавонад барои ихроҷи муҳоҷир асос гардад.

Дар ҳоле вакилони рус рӯйхати “баҳонаҳо” барои ихроҷи муҳоҷиронро бештар карданд, ки танҳо Вазорати корҳои дохилии Русия дар соли 2025 аз ин кишвар 72 000 муҳоҷирро, ки гӯё қонунгузории Русияро вайрон карда буданд, ихроҷ кардааст.

Ҳамзамон бо қабули ин тағйирот, Ҳизби либералӣ-демократии Русия (ЛДПР) низ ташаббусҳои наверо пешниҳод кардааст. Раҳбари ҳизб Леонид Слутский пешниҳод намуда, ки шаҳрвандони хориҷӣ барои ҳуқуқвайронкуниҳои молиявӣ, аз ҷумла вайронкунии мунтазами қонунгузории андоз, низ аз Русия ихроҷ карда шаванд.

Ба гуфтаи Слутский, нисбат ба қонуншиканиҳои молиявии муҳоҷирон бояд “таҳаммулнопазирии сифрӣ” ҷорӣ гардад. Ӯ ҳамчунин даъват кард, ки назорат бар амалиётҳои молиявӣ пурзӯр ва интизоми андозсупорӣ сахттар карда шавад.

Илова бар ин, ЛДПР бори дигар як қатор пешниҳодҳои худро барои боз ҳам сахттар кардани сиёсати муҳоҷират ба миён гузошт. Аз ҷумла, ҳизб пешниҳод намуда, ки вуруди аъзои оилаи муҳоҷирони меҳнатӣ ба Русия пурра манъ карда шавад, таҳсили фарзандони шаҳрвандони хориҷӣ дар синфҳои 10–11, коллеҷҳо ва донишгоҳҳо пулакӣ гардад ва талабот нисбат ба волидони муҳоҷир низ сахттар шавад. Ба иддаои намояндагони ҳизб, агар волидон натавонанд барои фарзандони худ дар Русия шароити муносиби зиндагиро таъмин кунанд, онҳо бояд дар ватани худ тарбия ёбанд.

Бояд гуфт, солҳои ахир фазои муҳоҷирбадбинӣ дар Русия хеле афзоиш ёфта, дар баробари тафтишу бозҷӯиҳои сахт ва ба таври иҷборӣ фиристодани онҳо ба ҷанги зидди Украина, вакилони рус чандин қонунро қабулу баррасӣ карданд, ки будубош ва корро дар ин кишвар барои муҳоҷирон сахттар кардааст.

Ба назари коршиносон, ин тағйири ҷиддӣ дар сиёсатҳои муҳоҷиратии Русия дар ҳолест, ки иқтисоди Русия то ҳол ба қувваи кории муҳоҷирон, махсусан дар сохтмон, хоҷагии коммуналӣ, кишоварзӣ ва логистика, вобастагии зиёд дорад. Баъзе корфармоёни рус ҳам борҳо нигаронӣ карда буданд, ки сахттар шудани сиёсати муҳоҷиратӣ метавонад ҷалби қувваи кориро мушкилтар кунад.

Ховари Миёна дар остонаи буҳрони бузург: ҷанги Амрико ва Эрон идома дорад

0

Даргириҳои низомӣ миёни Иёлоти Муттаҳида ва Эрон рӯз аз рӯз шиддат мегиранд. Тибқи иттилои расонаҳои байналмилалӣ, нерӯҳои амрикоӣ шаби 22 июл барои дувоздаҳумин шаби пайдарпай ба ҳадафҳои низомӣ дар дохили Эрон зарба заданд.

Ба иттилои Фармондеҳии Марказии Артиши ИМА (CENTCOM), ҳамлаҳо ба марказҳои фармондеҳӣ, шабакаҳои дифои ҳавоӣ, пойгоҳҳои мушакӣ ва бесарнишинҳо, инчунин баъзе иншооти соҳилии Эрон равона шудаанд.

Дар ҳамин ҳол, президенти ИМА Доналд Трамп ҳушдор додааст, ки агар Эрон ба киштиҳо дар тангаи Ҳурмуз ҳамла кунад, Вашингтон ба зерсохторҳои муҳими Эрон, аз ҷумла купрукҳо ва нерӯгоҳҳо, зарба хоҳад зад.

Дар посух, мақомоти Эрон изҳор доштаанд, ки дар сурати идомаи ҳамлаҳои Амрико, онҳо низ метавонанд ба зерсохторҳои муҳими минтақа ва манофеи ИМА ва ҳампаймононаш ҳамла кунанд. Ҳамзамон, гурӯҳи ҳусиҳои Яман, ки аз ҷониби Теҳрон пуштибонӣ мешаванд, аз ҳамла ба ду киштии нафткаши Арабистони Саудӣ дар баҳри Сурх хабар додаанд.

Вазири дифои ИМА Пит Ҳегсет дар Конгресс изҳор дошт, ки ҷанг то имрӯз барои Вашингтон тақрибан 37,5 миллиард доллар харҷ доштааст. Ҳукумати ИМА ҳамзамон барои идомаи амалиёти низомӣ аз Конгресс маблағгузории иловагӣ дархост кардааст.

Дар баробари афзоиши амалиёти ҷангӣ, нигарониҳо аз густариши муноқиша дар тамоми минтақаи Ховари Миёна низ бештар мешаванд. Таҳлилгарон ҳушдор медиҳанд, ки ҳар гуна ҳамла ба зерсохторҳои муҳими энергетикӣ ё баста шудани тангаи Ҳурмуз метавонад ба бозори ҷаҳонии нафт ва иқтисоди кишварҳои минтақа таъсири ҷиддӣ расонад.

Бо вуҷуди талошҳои дипломатӣ, то кунун нишонае аз барқарории оташбас ё оғози музокироти нав миёни ҷонибҳо дида намешавад ва вазъ дар минтақа ҳамоно бисёр пуртаниш боқӣ мемонад.

Ҳамлаи дигарбораи Укроин ба анборҳои Wildberries. Як тоҷик ҳам кушта шудааст

0

Шаби 22 июл нерӯҳои Украина бо истифода аз ҳавопаймоҳои бесарнишин (дронҳо) ба ду маркази логистикии ширкати бузурги савдои интернетии Wildberries дар шаҳрҳои Краснодар ва Невинномисск ҳамла карданд. Бар асари ин ҳамлаҳо дар ҳар ду анбор сӯхторҳои бузург ба амал омада, фаъолияти онҳо муваққатан қатъ гардид.

Ба иттилои мақомоти Русия ва роҳбарияти ширкат, дар натиҷаи ҳамлаҳо як нафар ҷон бохта, ҳадди ақал 15 нафар ҷароҳат бардоштанд. Аз ин шумора 10 нафар дар Краснодар ва панҷ нафар дар Невинномисск осеб дидаанд. Барои хомӯш кардани оташ даҳҳо воҳиди техника, беш аз 100 нафар оташнишон ва чархболҳои Вазорати ҳолатҳои фавқулода сафарбар шуданд.
Ҳамчунин хабар расид, ки дар ҳамлаи қаблии нерӯҳои укроини ба анборҳои Wildberries дар шаҳри Электростал, як тоҷик ҷони худро аз даст додааст. Аз ӯ Наврӯзҷон Содиқов ном бурда мешавад ва ба гуфтаи бародараш 25 сол дошат, он шаб дар анор навбатдор будааст.

Ин дувумин ҳамла ба марказҳои логистикии Wildberries дар давоми як ҳафта ба ҳисоб меравад. Пеш аз ин, анборҳои ширкат дар Электростал (наздики Маскав) ва вилояти Тамбов низ мавриди ҳамла қарор гирифта буданд. Бар асари он ҳамлаҳо ҳашт корманд ҷон бохта, фаъолияти чанд маркази логистикӣ халалдор шуд.

Раисҷумҳури Украина Володимир Зеленский изҳор доштааст, ки ин ҳамлаҳо ба иншооте равона шудаанд, ки ба гуфтаи Киев дар занҷираи таъминоти низомии Русия нақш доранд. Аммо Кремл ин иддаоро рад карда, таъкид мекунад, ки Wildberries як ширкати ғайринизомӣ буда, ҳадаф қарор гирифтани анборҳои он ба соҳибкорон, кормандон ва аҳолии осоишта зарари ҷиддӣ мерасонад.

Дар пайи ин ҳодиса, ширкати Wildberries фаъолияти ду маркази логистикии осебдидаро муваққатан боз дошт ва эълон кард, ки барои дастгирии фурӯшандагон ва интиқоли молҳо ба анборҳои дигар чора меандешад. Иттиҳодияи ширкатҳои савдои электронии Русия низ аз ҳукумат дархост кардааст, ки барои соҳибкорони зарардида имтиёзҳои андозӣ ва кумакҳои молиявӣ ҷудо кунад.

Ёдовар мешавем, ки чанде пеш ҳамлаи дигари Украина ба бозори бузурги «Садовод» дар вилояти Маскав низ боиси сӯхтор ва хисороти зиёди молӣ гардид. Бар асоси гузоришҳои расонаҳо, дар он ҳодиса чандин соҳибкори тоҷик низ аз сӯхтор ва аз байн рафтани молу маҳсулоти худ зарари ҷиддии молиявӣ дида буданд.

Афзоиши ҷиноятҳои коррупсионӣ дар Тоҷикистон

0

Дар шашмоҳаи аввали соли ҷорӣ шумораи ҷиноятҳои коррупсионӣ нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта афзоиш ёфта, аммо ҳаҷми маблағҳои барқароршуда коҳиш ёфтааст.

Имрӯз, 22-уми июл, директори Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсия Сулаймон Султонзода зимни нишасти матбуотӣ хабар дод, ки ниҳоди зери раҳбарияш дар шаш моҳи аввали соли ҷорӣ 1321 ҷинояти коррупсионӣ ва иқтисодии дорои хусусияти коррупсиониро ошкор кардааст.

Ба гуфтаи Султонзода, дар иртибот ба ин нисбати 711 нафар парвандаи ҷиноятӣ оғоз гардида, 425 парвандаи ҷиноятӣ нисбати 504 нафар пас аз анҷоми тафтишот барои баррасӣ ба суд ирсол шудааст. Аммо гуфта нашудааст, ки дар миёни онҳо чанд нафар кормандони давлатӣ мебошанд.

Ҳамчунин кормандони Агентӣ дар ин давра 286 тафтишу санҷиш гузаронида, зарари молиявиро ба маблағи 315,9 миллион сомонӣ ошкор кардаанд. Аз ин маблағ 292,2 миллион сомонӣ ба манфиати давлат барқарор шудааст.

Тибқи иттилои пешниҳодшуда, дар маҷмӯъ аз ҳисоби ошкор намудани зарар, барқарорсозии маблағҳо, рӯёнидани бақияпулиҳои андоз ва ҷаримаҳои маъмурӣ дар нимсолаи аввали соли ҷорӣ 449 миллион сомонӣ барқарор гардида, 349,5 миллион сомонӣ ба буҷети давлатӣ, 87,1 миллион сомонӣ ба корхона ва муассисаҳои давлатӣ ва 12,4 миллион сомонӣ ба ташкилотҳои ғайридавлатӣ ва шаҳрвандон баргардонида шудааст.

Ёдовар мешавем, ки дар нимсолаи аввали соли гузашта Агентӣ 1245 ҷинояти коррупсионӣ ва иқтисодии дорои хусусияти коррупсионӣ, инчунин 661,6 миллион сомонӣ маблағро барқарор карда буд. Имсол шумораи ҷиноятҳои ошкоршуда 76 ҳолат ё тақрибан 6,1 дарсад бештар шудааст ва дар баробари ин, ҳаҷми маблағҳои барқароршуда аз 661,6 миллион сомонӣ то 449 миллион сомонӣ, яъне тақрибан 32 дарсад коҳиш ёфтааст. 

Дар ҳамин ҳол, тибқи Шохиси дарки фасод (Corruption Perceptions Index)-и созмони байналмилалии Transparency International, Тоҷикистон дар арзёбии соли 2025 бо 17 имтиёз дар миёни 182 кишвар дар ҷойи 166-ум қарор гирифта, ҳамоно аз ҷумлаи кишварҳое фасодзада маҳсуб мешавад.

Тоҷикистон 2,8 млрд сомонӣ қарзҳояшро пардохт кардааст

0

Дар нимсолаи аввали соли ҷорӣ Тоҷикистон 2 милларду ҳаштсад миллион доллар қарзҳояшро пардохт кардааст. Дар ин бора дар нишасти матбуотии Вазорати молия вазир Файзиддин Қаҳҳорзода хабар дод. 

Вазири молия гуфт аз 2,8 миллиард сомонӣ маблағи қарзи пардохтшуда, беш аз 2,4 миллиарди он барои қарзи асосӣ ва 390,1 миллионаш барои фоизҳои қарз будаанд. 

“Ба ҳолати 1 июли соли 2026 ҳаҷми умумии қарзи давлатии Тоҷикистон 3,4 миллиард долларро ташкил медиҳад, ки ин ба 16 фоизи Маҷмӯъи маҳсулоти дохилӣ баробар мебошад”- гуфт Қаҳҳорзода. Тибқи иттилоъи ӯ аз ин маблағ 2,9 млрд.аш қарзи хориҷӣ буда, қарзи дохили ба 490,4 млн доллар – муродифи 4,5 млрд сомониро ташкил медиҳад.

Қаҳҳорзода гуфт идораи қарзи давлатӣ таҳти назорат ва дар сатҳи бехатар барои иқтисоди кишвар қарор дорад ва то ҳол ягон ҳолати ба таъхир андохтани қарз ба қайд гирифта нашудааст.
Дар ҳоле, ки ҳудуди 300 миллион доллар қарзашро дар нимсолаи аввал пардохт кардаст, дар ҳамин муддат “17 созишномаи қарзиву грантӣ бо созмонҳои байналмиллалии молиявӣ барои татбиқи 14 лоиҳаи нави сармоягузорӣ, ки маблағи он 386,9 млн доллари амрикоиро ташкил медиҳад, ба имзо расиданд”. 

Вазир ҳамчунин изҳор дошт дар нимсолаи аввали соли 2026 рушди овқеъии Маҷмӯъи Маҳсулоти Дохилии кишвар 8,2 дарсадро ташкил дода, ҳаҷми он ба 81,7 млрд сомонӣ расидааст. 

Дар панҷ соли охир Маҷмуъи маҳсулоти дохилӣ (ММД) ва буҷаи Тоҷикистон ҷаҳиши чашмгире доштанд – афзоиши наздик ба дубаробарӣ. Оморҳо аз рушди чанд бахш – истихроҷи маъодин, саноат, кишоварзӣ ва сармоягузории хориҷӣ хабар медиҳанд. Аммо ба гуфтаи коршиносон дар асл ин афзоиш комилан ва ҳатто бо нисбати бештар ба рушди воқеъии иқтисод вобаста набуда, бештар ба афзоиши ирсоли пули муҳоҷирон, истихроҷи маъодин, аз ҷумла тилло ва қарзу грантҳо бастагӣ доранд.

Додситони кулли Тоҷикистон ҷинояти содиркардаи зердасташро дар қазияи марги Меҳрона Ноибова тасдиқ кард

0

Додситони кулли Тоҷикистон Ҳабибулло Воҳидзода тасдиқ кард, ки дар робита ба марги пурсарусадои Меҳрона Ноибова, сокини 23-солаи ноҳияи Дарвоз, нисбат ба корманди собиқи Додситонии кул Фирӯз Саидзода парвандаи ҷиноӣ боз шудааст.

Воҳидзода рӯзи 22 июл дар нишасти матбуотӣ гуфт, ки алайҳи Фирӯз Саидзода, ки муфаттиши калони парвандаҳои махсусан муҳим буд, бар асоси моддаи 109-и Кодекси ҷиноии Тоҷикистон парвандаи ҷиноӣ оғоз гардида, ӯ ҳоло дар боздошт қарор дорад. Ба гуфтаи Додситони кул, тафтиши парванда идома дорад.Ин модда барои чунин ҷиноят ҷазо дар шакли аз се то панҷ соли маҳрум сохтан аз озодиро пешбинӣ мекунад.

Меҳрона Ноибова рӯзи 4 апрели соли ҷорӣ дар истироҳатгоҳи «Чорчаман»-и ноҳияи Дарвоз дар шароити мармуз ҷон бохт. Мақомоти тафтишотӣ то ҳол ин ҳодисаро ҳамчун худкушӣ таҳқиқ мекунанд.

Аммо наздикони Меҳрона ин фарзияро рад карда, мегӯянд, ки дар рафтор ва вазъи рӯҳии ӯ нишонае вуҷуд надошт, ки қасди худкушӣ дошта бошад. Ба гуфтаи пайвандонаш, дар суҳбате ба Радиои Озодӣ Меҳрона модари як кӯдаки бемор буд ва барои табобати фарзандаш талош мекард.

Хоҳари марҳум дар суҳбат бо расонаҳо гуфтааст, ки Меҳрона бо Фирӯз Саидзода робита дошт ва бо даъвати ӯ ҳамроҳ бо чанд нафари дигар ба истироҳатгоҳи «Чорчаман» рафта буд.

Наздикони Меҳрона ҳамчунин мегӯянд, ки ба таҳқиқот эътимод надоранд ва ба ин боваранд, ки асли ҳодиса пурра ошкор нашудааст. Ба гуфтаи онҳо, барои қабули ривояти расмии худкушӣ ба хонавода фишор низ ворид мешавад.

Қазияи марги Меҳрона Ноибова аз оғози нашри ҷузъиёташ таваҷҷуҳи зиёди ҷомеаро ба худ ҷалб карда, акнун бо тасдиқи боз шудани парвандаи ҷиноӣ алайҳи корманди собиқи Додситонии кул, баҳсҳо дар бораи ин ҳодиса боз ҳам бештар шудаанд.

Кумита аз ҷамъоварии 123 дарсадии андозҳо дар нимсолаи аввал хабар дод

0

Давлатзода Нусратулло Муқим, раиси ивазнашавандаи Кумитаи андози Тоҷикистон, ки аз соли 2009 ба ин курсӣ такя задааст, дар нишасти хабарии имрӯзааш аз иҷрои нақшаи ҷамъоварии андоз дар ҳаҷми 123% дар нимсолаи аввали соли ҷорӣ хабар дод. Мақомоти андоз чанд соли охир ҷамъоварии андозро хеле бештар аз нақша иҷро мекунанд. 

Раиси кумитаи андоз гуфт дар ин муддат мақомоти андоз 17,4 миллиард сомонӣ андоз ҷамъоварӣ кардаанд, ки нисбат ба нақшаи пешбинишуда 2,3 млрд сомонӣ бештар мебошад. Ӯ гуфт, ки нақшаи ҷамъоварии андоз дар ҳама минтақаҳои ҷумҳурӣ пурра иҷро шудааст.

Дар ҳамин ҳол, ба гуфтаи Давлатзода бақияи қарзи андозҳо бештар шуда, дар миқёси кишвар ба 1,4 млрд расидааст, ки нисбат ба аввали сол 351 млн сомонӣ бештар мебошад. Яке аз сабабҳои зиёд гардидани қарзи андозҳоро раиси Кумитаи андоз дар ин мебинад, ки дар соли 2025 хоҷагиҳо даромади бештаре нисбат ба соли 2024 доштаанд. Ҳамчунин ӯ аз ҷаримаву фоизбандиҳое, иттилоъ дод, ки кормандони кумита баъди тафтиши хоҷагиҳо бастаанд ва сабаби афзоиши қарзи андозсупорандагон шудааст. Ба гуфтаи ӯ танҳо ҷаримаҳо 113 миллион сомониро ташкил додаанд. 

Раиси Кумитаи андоз ҳамчунин аз афзоиши “субъектҳои хоҷагидор забар дод, ки тибқи омори 1-июли соли ҷорӣ ба 351,2 ҳазор адад расида, нисбат ба аввали сол 10,3 ҳазор бештар будааст.

Афзоиши ҳаҷми ҷамъоварии андозҳоро коршиносон аввалан сахттар кардани чораҳои ҷамъоварии маблағҳо аз тарафи мақомоти андоз бо роҳҳои нави назорати электронии савдо, кассаҳои онлайнӣ ва пайгирии амалиёти бонкӣ ва сониян дар натиҷаи ин чораҳо камтар шудани иқтисоди соя ё иқтисоди сиёҳ мебинанд.