Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Амрико эҳтимоли ҳамлаи нав ба Эронро пеш аз интихоботи миёндавраӣ баррасӣ мекунад

0

Доналд Трамп имкони анҷоми ҳамлаҳои нави низомӣ ба Эронро пеш аз интихоботи миёндавраии ИМА баррасӣ мекунад. Аммо ҳанӯз дар бораи оғози чунин амалиёт қарор гирифта нашудааст.

Ба навиштаи маҷаллаи амрикоии The Atlantic, Кохи Сафед аз Пентагон хостааст барои зарбаҳои эҳтимолӣ ба ҳадафҳое дар Эрон чанд варианти амалиётӣ таҳия кунад. Мақомҳои амрикоӣ гуфтаанд, ки ҳаҷм, ҳадафҳо ва ҳатто вақти эҳтимолии ҳамла ҳанӯз мавриди баҳс қарор доранд.

Тибқи гузориши The Atlantic, яке аз масъалаҳои мавриди баррасӣ анҷоми амалиёти маҳдуд пеш аз интихоботи миёндавраӣ ва эҳтимоли амалиёти густардатар пас аз интихобот аст. Аммо бархе аз мушовирони Трамп бар ин назаранд, ки оғози амалиёти нав пеш аз интихобот метавонад барои ҷумҳурихоҳон аз ҷиҳати сиёсӣ таъсири манфӣ дошта бошад.

Дар ҳамин ҳол, Axios хабар медиҳад, ки Пентагон ба Фармондеҳии марказии ИМА дастур додааст омодагиро барои эҳтимоли аз сар гирифтани амалиёти густурдаи низомӣ алайҳи Эрон ба анҷом расонад. Бо вуҷуди ин, ҳоло дақиқ нест, ки ин тасмими Трамп то ҷӣ ҳад ҷиддӣ аст ва оё анҷомаш медиҳад ё на.

Маълумоти NBC News низ нишон медиҳад, ки масъалаи аз сар гирифтани амалиёти бузурги низомӣ дар мулоқоти гурӯҳи амнияти миллии Трамп дар Кэмп-Дэвид баррасӣ шудааст. Яке аз вариантҳои мавриди муҳокима анҷоми зарбаҳо пеш аз интихоботи моҳи ноябр будааст.

Ин хабарҳо дар пасманзари афзоиши ҳузури низомии ИМА дар минтақа нашр мешаванд. Ҳафтаи гузашта Associated Press хабар дода буд, ки тақрибан 9 ҳазор сарбозу пиёдагарди баҳрии амрикоӣ ва гурӯҳи сеюми киштиҳои ҳавопаймобар ба самти Ховари Миёна фиристода мешаванд. Дар сурати идомаи ҷойгиркунии нерӯҳо, шумораи низомиёни ИМА дар минтақа метавонад то охири моҳи октябр аз 20 ҳазор нафар бештар шавад.

Трамп пештар гуфта буд, ки эҳтимоли афзоиши ҳамлаҳо ба Эрон пас аз интихоботи 3-юми ноябр низ вуҷуд дорад. Дар айни замон, мақомоти амрикоӣ иддао доранд, ки ҳадафи онҳо пешгирӣ аз дастрасии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ ва расидан ба ҳадафҳои амниятии Вашингтон аст.

Ин дар ҳолест, ки амалиёти нави низомӣ аллакай ба бозорҳои ҷаҳонӣ таъсир гузоштааст. Нархи нафти Brent рӯзи 8-уми октябр беш аз 4 дарсад боло рафта, аз 102 доллар барои як бушка гузашт. Reuters ин афзоишро, аз ҷумла, ба нигаронӣ аз густариши низоъ ва эҳтимоли аз сар гирифтани амалиёти низомии ИМА алайҳи Эрон рабт додааст.

Ин бори аввал нест, ки масъалаи вақти идомаи ҷанг бо назардошти интихоботи миёндавраии ИМА матраҳ мешавад. Reuters моҳи сентябр бо истинод ба манбаъҳои огоҳ хабар дода буд, ки бархе аз мушовирони баландпояи Трамп мехостанд дар остонаи интихобот аз густариши ҷанг пешгирӣ кунанд, зеро болоравии нархи сӯзишворӣ ва таъсири иқтисодии ин даргириҳо метавонад барои ҳизби ҷумҳурихоҳ мушкил эҷод кунад. Ҳамзамон, тибқи ҳамон гузориш, имкони афзоиши амалиёти низомӣ пас аз интихоботи 3-юми ноябр баррасӣ мешуд.

Ҳоло, бо гузоришҳои нави The Atlantic, Axios ва NBC News, масъала ба марҳилаи дигар ворид шудааст: Пентагон барои сенарияҳои эҳтимолӣ нақшаҳои низомӣ омода мекунад, аммо то ҳол маълумоти тасдиқшудае дар бораи қарори ниҳоии Трамп барои оғози ҳамла пеш аз интихобот вуҷуд надорад.

Дар Эрон то ҳол вокуниши мустақими расмӣ ба гузориши нав дар бораи нақшаи эҳтимолии ҳамлаи ИМА нашр нашудааст. Аммо мақомоти эронӣ гуфтаанд, ки посухи Теҳрон ба пешниҳодҳои Вашингтон тавассути миёнаравҳо расонида мешавад ва ҳамзамон омодагии низомӣ барои ҳимояти манфиатҳои кишвар идома дорад.

Аммо дар кишварҳои Халиҷ нигаронӣ аз эҳтимоли густариши ҷанг зиёд шудааст. Қаблан Арабистони Саудӣ ва Қатар аз Вашингтон хоста буданд, ки ба зерсохторҳои энергетикии Эрон ҳамла накунад, зеро аз зарбаҳои ҷавобии Теҳрон ба иншооти нафту гази худ нигаронанд; ИМА низ барои ҳифзи зерсохторҳои стратегии кишварҳои Халиҷ системаҳои зиддимушакии Patriot-ро тақвият додааст.

Русия иттиҳомҳо дар бораи афзоиши фишор ба муҳоҷирони тоҷикро рад кард

0

Дар пасманзари сахттар шудани қоидаҳои муҳоҷират дар Русия, сафорати ин кишвар дар Тоҷикистон иттиҳомҳо дар бораи афзоиши фишор ба муҳоҷирони тоҷикро рад кардааст.

Ин вокуниш баъд аз нашри матлаби Asia-Plus аз 29-уми сентябр садо дод, ки ба сахттар шудани сиёсати муҳоҷиратии Русия ва вазъи муҳоҷирони корӣ аз кишварҳои Осиёи Марказӣ бахшида шуда буд.

Дар матлаб дар бораи тақвияти назорати муҳоҷиратӣ, баргузории рейдҳо, маҳдудиятҳои нав барои коргарони хориҷӣ ва коҳиши шумораи муҳоҷирон дар Русия гуфта мешуд. Сафорати Русия иддао кардааст, ки ин матлаб метавонад дар бораи вазъи муҳоҷирони корӣ дар кишвар тасаввуроти нодуруст ба вуҷуд орад.

Ба иддаои сафорати Русия, чораҳои нав на бар зидди коргарони хориҷӣ, балки барои мубориза бо муҳоҷирати ғайриқонунӣ ва таъмини амният равона шудаанд. Дипломатҳои рус ҳамчунин таъкид кардаанд, ки иқтисоди Русия ба нерӯи кории хориҷии қонунӣ ҳанӯз ҳам ниёз дорад.

Сафорати Русия ҳамчунин ба созишномаҳои миёни Русия ва Тоҷикистон дар мавриди ҷалби муташаккилонаи муҳоҷирони корӣ ишора кардааст. Тибқи гуфтаи сафорат, механизмҳои нав омӯзиши касбии шаҳрвандони Тоҷикистон ва ҳамчунин имкони гузаштани ангуштнигорӣ, аксбардорӣ ва муоинаи тиббиро ҳанӯз пеш аз ворид шудан ба Русия пешбинӣ мекунанд.

Ба гуфтаи ҷониби Русия, ҷалби муташаккилонаи коргарони хориҷӣ бояд раванди ба кор қабул шуданро шаффофтар ва назоратшаванда гардонад. Сафорат ҳамзамон таъкид мекунад, ки шаҳрвандони хориҷие, ки қонунҳои Русияро риоя мекунанд, бояд аз кафолатҳои кории баробари шаҳрвандони Русия бархӯрдор бошанд.

Сафорати Русия инчунин ба арзёбиҳои коршиноси масоили муҳоҷират Валентина Чупик, ки дар матлаби Asia-Plus оварда шудаанд, эрод гирифта, гуфтааст, ки ин арзёбиҳо мавқеи шахсии ӯ мебошанд ва ба гуфтаи сафорат, бо дигар маълумотҳо тасдиқ намешаванд.

Чунин изҳорот дар ҳолест, ки Русия дар солҳои охир бо вуҷуди ниёз ба муҳоҷирони корӣ талабот нисбат ба онҳоро пайваста сахттар карда, санҷиши муҳоҷирон дар Русия бештар шуда, рейдҳо бо нақзи ҳуқуқи муҳоҷирон баргузор мегарданд. Инчунин асосҳои ихроҷи шаҳрвандони хориҷӣ васеъ мешаванд ва барои будубошу фаъолияти кории онҳо талаботи иловагӣ ҷорӣ мегардад ва дар баъзе мавридҳо шаҳрвандони хориҷӣ маҷбур мешаванд кишварро тарк кунанд.

Мақомоти Тоҷикистон низ пайваста шаҳрвандони худро, ки барои кор ба Русия мераванд, аз зарурати риояи қонунҳои ин кишвар ва талаботи нави муҳоҷиратӣ огоҳ мекунанд. Барои бисёре аз муҳоҷирони корӣ ин маънои гузаштани санҷишҳои бештар, пешниҳоди ҳуҷҷатҳои иловагӣ ва иҷрои расмиёти навро дорад, ки аз онҳо имкони идомаи кор дар Русия вобаста аст.

Ҳамин тавр, Маскав сахттар шудани сиёсати муҳоҷиратиро бо зарурати мубориза бо муҳоҷирати ғайриқонунӣ ва таъмини амният рабт медиҳад. Аммо масъалаи он ки то чӣ андоза ин чораҳо ба муҳоҷирони қонунӣ таъсир мерасонанд ва ҳуқуқи онҳо дар амал чӣ гуна ҳифз мешавад, ҳамоно баҳсбарангез боқӣ мемонад.

Сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Туркманистон

0

Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон рӯзи 8-уми октябр ба Туркманистон сафар кард. Ҳадаф аз ин сафар иштирок дар ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ) ва ҳаштумин Машварати сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон гуфта мешавад.

Бино ба иттилои хадамоти матбуоти Президент, Эмомалӣ Раҳмонро дар ин сафар муовини аввали сарвазир, вазири корҳои хориҷӣ Сироҷиддин Муҳриддин, ёвари президент оид ба робитаҳои хориҷӣ, директори Агентии захираҳои давлатии моддӣ ва дигар мақомдорон ҳамроҳӣ доранд.

Ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ таҳти раёсати президенти Туркманистон Сардор Бердимуҳаммадов баргузор мешавад ва дар он роҳбарони Озарбойҷон, Арманистон, Беларус, Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Тоҷикистон ва Узбекистон иштирок хоҳанд кард.

Чорабиниҳои асосӣ дар минтақаи сайёҳии миллии “Аваза”, воқеъ дар соҳили баҳри Каспий, баргузор мешаванд.

Як рӯз қабл, 7-уми октябр, дар ин кишвар ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои хориҷии кишварҳои ИДМ баргузор шуда буд. Дар ҷараёни мулоқот вазирон масъалаҳои рӯзномаи байналмилалӣ, амнияти минтақавӣ, рушди ҳамкориҳои иқтисодӣ ва робитаҳои башардӯстона ва фарҳангиро баррасӣ карданд. Аммо маълум нест, ки дар ин нишаст масъалаи муҳоҷирони корӣ дар Русия ва вазъу ҳуқуқҳои онҳо баррасӣ шудаааст ё на. 

Яке аз мавзуъҳои дигар дар рӯзномаи нишастҳо масъалаи об буда, намояндагони кишварҳо истифодаи оқилонаи захираҳои обии ҳавзаҳои Амударё ва Сирдарё. Ин масъала барои Тоҷикистон аҳамияти стратегӣ дорад, зеро кишвар дорои захираҳои бузурги обии минтақа мебошад ва ҳамзамон масъалаи истифодаи онҳо дар минтақа ҳамеша бо баҳсҳо ва ихтилофҳо рӯбарӯ аст.

Дар баробари музокироти сиёсӣ, дар “Аваза” даҳҳо чорабинии дигар аз ҷумла, нишастҳои байналмилалӣ, мулоқоти вакилони парламентҳо, баррасии масъалаҳои демографӣ, тандурустӣ, тухмипарварӣ ва ҳамкориҳо дар минтақаи Каспий баргузор хоҳанд шуд.

Рӯзи 8-уми октябр ҳамчунин фестивали таомҳои миллии кишварҳои узви ИДМ ва Эрон ва рӯзи 9-уми октябр ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ, Саммити экологӣ оид ба баҳри Каспий ва намоишгоҳи кишварҳои узви ИДМ ва Эрон баргузор мешаванд.

Ҳанӯз маълум нест, ки дар пайи мулоқотҳо кадом санадҳо ва созишномаҳо ба имзо хоҳанд расид ва то чӣ андоза онҳо аҳамияти амалӣ хоҳанд дошт. Барои шаҳрвандони Тоҷикистон на худи баргузории нишасти навбатӣ ё шумораи санадҳои қабулшуда, балки муҳтавои мушаххас ва натиҷаҳои онҳо муҳим аст — аз ҷумла, оё ин қарорҳо метавонанд ба иқтисод, муҳоҷирати корӣ, амният ва сатҳи зиндагии аҳолӣ таъсир расонанд ё на.

Бояд гуфт, чунин мулоқотҳо аллакай чандин сол боз бо изҳороти баланд дар бораи густариши ҳамкорӣ ва таҳкими робитаҳо миёни давлатҳо баргузор мешаванд. Аммо таҷрибаи мулоқотҳои қаблӣ нишон медиҳад, ки на ҳамаи созишҳо ва қарорҳое, ки дар чунин нишастҳо қабул мешаванд, ба тағйироти назаррас дар зиндагии шаҳрвандони оддӣ овардаанд. Дар ин замина, нишасти навбатии сарони давлатҳои ИДМ-ро метавон пеш аз ҳама ҳамчун як чорабинии дипломатӣ ва рамзӣ арзёбӣ кард.

Ҳушдори марзбони тоҷик ба Толибон: “Аз сарҳади Тоҷикистон хориҷ шавед!”

0

Дар шабакаҳои иҷтимоӣ наворе паҳн шудааст, ки дар он гуфтугӯи пуртаниши миёни марзбонони Тоҷикистон ва намояндагони Толибон дида мешавад.

Дар ин навор, ки замон ва макони сабти он дақиқ маълум нест, марзбони тоҷик аз нерӯҳои Толибон талаб мекунад, ки техникаҳои худро аз хатти марз дур кунанд. Ӯ таъкид мекунад, ки онҳо ба қаламрави Тоҷикистон ворид шудаанд ва ҳушдор медиҳад, ки дар сурати иҷро нашудани ин талаб, аз силоҳ истифода хоҳад шуд.

Аз ҷониби дигар, намояндагони Толибон иддао мекунанд, ки Тоҷикистон дар чанд нуқта ба қаламрави Афғонистон ворид шудааст. Дар посух, марзбони тоҷик бо истинод ба харита мегӯяд, ки маҳалли мавриди баҳс ба қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон тааллуқ дорад ва боз ҳам қотеона талаб мекунад, ки корҳои муҳандисӣ қатъ шуда, техникаҳо аз наздикии марз хориҷ карда шаванд.

То кунун мақомоти расмии Тоҷикистон ва инчунин мақомоти ҳукумати таҳти раҳбарии Толибон дар Афғонистон дар бораи ин навор ва воқеияти он изҳороти расмӣ нашр накардаанд. Аз ин рӯ, мустақилона тасдиқ кардани замон, макон ва шароити сабти навор имконпазир нест.

Баъди сари қудрат омадани Толибон дар Афғонистон дар моҳи августи соли 2021, баҳсҳо ва танишҳои марбут ба хатти марзи Тоҷикистону Афғонистон чандин маротиба расонаӣ шудаанд. Мақомоти Тоҷикистон борҳо нерӯҳои Толибонро ба убури ғайриқонунии марз ва анҷоми корҳои муҳандисӣ дар минтақаҳои баҳснок муттаҳам кардаанд. Аз ҷумла, фаъолияти густурдаи истихроҷи тилло аз ҷониби ширкатҳо ва гурӯҳҳои вобаста ба Толибон дар соҳили дарёи Панҷ низ борҳо боиси нигаронии мақомоти Тоҷикистон гардидааст.

Ҳамзамон сарҳади Тоҷикистону Афғонистон аз ҷиҳати амниятӣ яке аз ҳассостарин марзҳои минтақа ба ҳисоб меравад. Дар шаш моҳи аввали соли 2026 дар ин марз 17 даргирии мусаллаҳона миёни нерӯҳои амниятии Тоҷикистон ва қочоқчиён ба қайд гирифта шудааст. Бештари ин ҳодисаҳо дар минтақаҳои марзии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва вилояти Бадахшони Афғонистон рух додаанд.

Марзи муштараки ду кишвар 1344,15 километрро ташкил медиҳад, ки беш аз 1135 километри он аз қад-қади дарёи Панҷ мегузарад. Бо назардошти релефи кӯҳистонӣ, хатари қочоқи маводи мухаддир ва таҳдидҳои гурӯҳҳои тундрав, таъмини амнияти ин марз ҳамеша яке аз авлавиятҳои мақомоти Тоҷикистон буда, дар он неруҳои иловагӣ мустақар гардида, мунтазам машқҳои зиддитеррористӣ баргузор мешаванд.

Чаро хонандагони мактабҳои Фаронса ба кӯчаҳо баромаданд?

0

Эътирозҳои хонандагони мактабҳои миёна дар Фаронса, ки аз нимаи дуюми моҳи сентябр оғоз шуданд, то ҳол идома доранд.

Ба иттилои расонаҳои байналмилалӣ, нахустин ҳаракатҳо аз минтақаи Кретей (Créteil), дар канори Париж оғоз шуда, баъдан ба садҳо муассисаи таълимӣ дар саросари кишвар паҳн гардид.

Хонандагон мегӯянд, ки норасоии омӯзгорон, серодамии синфҳо, фарсуда будани биноҳои таълимӣ, камбуди маблағгузорӣ ва мушкилоти низоми таҳсил аз сабабҳои асосии эътирозҳо мебошанд. Дар бисёр мактабҳо даромадгоҳҳо баста шуда, дарсҳо қисман ё пурра қатъ гардиданд.

Дар ҷараёни бархе аз эътирозҳо миёни тазоҳургарон ва пулис низ даргириҳо рух додааст. Ба гуфтаи мақомоти Фаронса, аз оғози эътирозҳо беш аз 6 ҳазор нафар, ки аксари онҳо ноболиғанд, боздошт шудаанд. Ҳамчунин садҳо хонанда, корманди мактаб ва пулис ҷароҳат бардоштаанд.

Масъалаи нақши нерӯҳои сиёсӣ низ ба мавзуи баҳс табдил ёфтааст. Мақомоти Фаронса баъзе намояндагони ҳизби чапгарои La France Insoumise (LFI)-ро ба ташвиқ ё ҳимоят аз эътирозҳо муттаҳам кардаанд. Дар навбати худ, намояндагони ин ҳизб ин иддаоҳоро рад намуда, мегӯянд, ки танҳо аз талаботи хонандагон барои беҳтар шудани вазъи соҳаи маориф пуштибонӣ мекунанд. Ҳамзамон худи хонандагон низ дар суҳбат бо расонаҳо гуфтаанд, ки ҳаракати онҳо мустақилона ва асосан тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ташкил шудааст. (Le Monde.fr)

Эътирозҳо ба яке аз бузургтарин ҳаракатҳои хонандагон дар Фаронса дар солҳои охир табдил ёфта, ҳукумати ин кишварро водор кардааст, ки барои баррасии мушкилоти соҳаи маориф ва идомаи муколама бо намояндагони хонандагон чораҳо андешад.

Дастури нави Вазорати маориф барои ҷалби омӯзгорон ба корҳои ғайритаълимӣ

0

Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон ба сохторҳои зертобеи худ дастур дода ва талаб кардааст, ки омӯзгорон ба корҳои берун аз фаъолияти таълиму тарбия ҷалб карда нашаванд.

Дар дастуре, ки рӯзи 2-юми октябр бо имзои вазири маориф ва илм Раҳим Саидзода содир шудааст, омадааст, ки ҷалби омӯзгорон ба фурӯши либоси мактабӣ, ҷамъоварии пул, фурӯши чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ, корҳои ҷалб ба маҳракаи даъвати ҳарби ва обуна ба рӯзномаву маҷаллаҳои ғайрисоҳавӣ манъ аст.

Бинобар иттилои АзияПлюс ҳамчунин вазорат дастур додааст, ки аз маоши омӯзгорон барои обуна ба рӯзномаву маҷаллаҳо, хариди чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ, корҳои ободонии муассисаҳои таълимӣ, таъмири мактаб, хариди маводи таълимию методӣ, воситаҳои техникӣ ва дигар лавозимоти таълимӣ маблағ ситонида нашавад.

Ин дастур дар асоси талаботи қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” содир шуда, ҳадафи он пешгирии ҷалби омӯзгорон ба корҳои ғайривобаста ба фаъолияти касбӣ ва ҷамъоварии маблағҳои ғайриқонунӣ арзёбӣ мешавад.

Вазорати маориф ва илм дар солҳои охир яке аз баҳсбарангезтарин ниҳодҳои давлатӣ ба ҳисоб меравад ва пайваста дар сархати расонаҳо ва мавриди интиқоди ҷомеа қарор дорад.

Омӯзгорон солҳои зиёд аз ҷалби худ ба корҳои гуногуни ғайритаълимӣ шикоят мекунанд. Ба гуфтаи онҳо, дар баробари фаъолияти омӯзгорӣ, онҳоро ба ширкат дар чорабиниҳои фарҳангӣ, обунаи ҳатмии рӯзномаву маҷаллаҳо, фурӯши чиптаҳои театр, фурӯш ва таблиғи либоси мактабӣ, инчунин ҷамъоварии маблағ барои таъмиру ободонии мактаб ва дигар хароҷоти муассисаҳои таълимӣ водор мекарданд.

Ин масъалаҳо солҳои охир борҳо дар расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ баҳсбарангез шуда, омӯзгорон аз мақомоти масъул талаб мекарданд, ки онҳоро танҳо ба иҷрои вазифаи асосии худ — таълиму тарбияи хонандагон ҷалб намоянд.

Ҳоло маълум нест, ки ин дастури нави Вазорати маориф то чӣ андоза дар амал иҷро хоҳад шуд ва оё метавонад ба ин баҳсҳои чандинсолаи омӯзгорон хотима бахшад.

Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ ҳукми боздошти раҳбарони Толибонро содир кард

0

Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ (ДБҶ) барои боздошти чаҳор мақоми баландпояи Толибон ҳукм содир кардааст. Додгоҳ онҳоро ба таъқиби занон, духтарон ва дигар афроде, ки сиёсати ин гурӯҳро қабул надоранд, муттаҳам мекунад.

ДБҶ рӯзи 5-уми октябри соли ҷорӣ эълон кард, ки ҳукмҳои боздошт алайҳи Ҳайбатуллоҳ Охунзода, раҳбари Толибон, Абдулҳаким Ҳаққонӣ, раиси Додгоҳи олии ин гурӯҳ, Ҳабибуллоҳ Оғо, вазири маориф ва Нидо Муҳаммад Надим, вазири таҳсилоти олӣ содир шудаанд.

Ба иттилои Додгоҳ, ҳукмҳои боздошт дар солҳои 2025 содир шуда, то моҳи октябри соли 2026 махфӣ нигоҳ дошта мешуданд.

Доварони ДБҶ мегӯянд, барои иттиҳоми ин чаҳор мақоми баландпоя ба ин ки онҳо дар таъқиби занон ва духтарон бар асоси ҷинсият ва ҳамчунин таъқиби шахсони мухолифи сиёсати Толибон масъулияти ҷиноӣ доранд, асосҳои кофӣ мавҷуданд.

Тибқи иттилои Додгоҳ, далелҳои ҷиноӣ барои баррасӣ дар парвандаҳо аз замони ба қудрат расидани Толибон дар моҳи августи соли 2021 оғоз шуда, то моҳи июни соли 2025-ро дар бар мегирад. Парвандаҳо бештар маҳдуд кардани ҳуқуқи занон ва духтарон ба таҳсил, кор, озодии ҳаракат, баён ва ҳаёти хусусию оилавиро дар бар мегирад.

ДБҶ ҳамчунин гуфтааст, ки таъқиби афрод бар асоси ҷинсият ва ҳувияти ҷинсӣ низ ба доираи ин парвандаҳо дохил мешавад. Додгоҳ ин амалҳоро ҳамчун эҳтимоли содир шудани ҷиноятҳои зидди башарият арзёбӣ мекунад.

Аммо Забеҳуллоҳ Муҷоҳид, сухангӯи Толибон қарори ДБҶ-ро маҳкум карда, мегӯяд, ки ҳукумати Толибон Додгоҳи байналмилалии ҷиноиро эътироф намекунад.

Муҷоҳид дар саҳифаи худ дар шабакаи “Х” навишт, ки Толибон ба ҳукми Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ дар бораи боздошти раҳбарони ин гурӯҳ “ҳеҷ арзише намедиҳанд” ва раҳбарони Толибон ҳеҷ амале анҷом надодаанд, ки барои он аз ҷониби додгоҳҳои байналмилалӣ боздошт ё муҷозот шаванд.

Аз сӯи дигар, чанде аз фаъолон ва чеҳраҳои сиёсии Афғонистон аз ин қарори Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ истиқбол карда, онро қадами муҳим барои ба ҷавобгарӣ кашидани мақомоти Толибон донистанд.

ДБҶ барои иҷрои ҳукмҳои боздошт нерӯи мустақили пулисӣ надорад. Аз ин рӯ, боздошти муттаҳамон дар амал ба ҳамкории кишварҳое вобаста хоҳад буд, ки ин афрод ба қаламрави онҳо ворид мешаванд.

Парвандаи Афғонистон аз соли 2022 дар ДБҶ таҳқиқ мешавад. Қарори нави Додгоҳ дар ҳоле эълон мешавад, ки маҳдудиятҳои Толибон алайҳи ҳуқуқи занону духтарон дар Афғонистон идома доранд.

Оё дар Душанбе об ҳам “лимит” шудааст?

0

Сокинони шаҳри Душанбе аз қатъшавии пайдарпайи оби нӯшокӣ шикоят доранд.

Сокинони чанд минтақаи шаҳри Душанбе ба Azda.tv аз он шикоят карданд, ки вақтҳои охир қатъшавии оби нӯшокӣ дар пойтахт бештар шудааст. Ба гуфтаи онҳо, дар баъзе ҳолатҳо об бидуни огоҳии пешакӣ қатъ мешавад ва танҳо баъд аз муроҷиати сокинон ва он ҳам дар баъзе ҳолат мақомот сабаби қатъшавиро шарҳ медиҳанд.

Аз ҷумла, пас аз шикояти сокинон ва қатъ шудани об рӯзи 6-уми октябри соли ҷорӣ, Корхонаи воҳиди давлатии “Обу корези шаҳри Душанбе” хабар дод, ки интиқоли оби нӯшокӣ бо сабаби лойолуд шудани оби дарёи Варзоб дар пайи боришоти зиёди борон дар чанд минтақаи пойтахт муваққатан маҳдуд шудааст.

Корхона гуфтааст, ки маҳдудият ба хотири таъмини бехатарӣ ва сифати оби нӯшокӣ ҷорӣ шуда, интиқоли об то ба эътидол омадани вазъ ва соф шудани об дар манбаи обгирӣ маҳдуд боқӣ хоҳад монд. Аммо дар эълон вақти дақиқи барқарор шудани об гуфта нашудааст.

Тибқи маълумоти “Обу корези шаҳри Душанбе”, маҳдудият дар бахшҳое аз ноҳияҳои Сино, Исмоили Сомонӣ ва Фирдавсӣ ҷорӣ шудааст.

Пештар 2-уми октябр низ корхона дар бораи маҳдуд шудани интиқоли об дар ҳамин минтақаҳо хабар дода буд. Сабаб он вақт низ лойолуд шудани дарёи Варзоб дар пайи боришоти зиёд гуфта шуда буд.

Аммо сокиноне, ки бо Azda.tv суҳбат карданд, мегӯянд, ки қатъшавии об дар рӯзҳои охир бештар шуда, танҳо ба мавридҳои расман эълоншуда маҳдуд намешавад ва дар аксар ҳолат об бидуни огоҳии пешакӣ қатъ мешавад.

Қатъшавии об махсусан барои сокинони биноҳои баландошёна ва оилаҳои серфарзанд мушкилоти зиёд ба бор овардааст. Сокинони биноҳои баландошёна мегӯянд, ки ҳатто баъд аз барқарор шудани интиқоли об, фишори он паст мемонад ва ба манзилҳои ошёнаҳои боло об намерасад.

Ҳамчунин яке аз сокинони пойтахт шикоят кард, ки “Субҳ бояд кӯдаконро ба мактаб омода кунем, хӯрок тайёр кунем ва худ ба кор равем. Вақте об нест, ҳамаи ин хеле душвор мешавад”.

Худи сокинон мегӯянд, ки мушкил танҳо дар қатъ шудани об нест, балки дар сари вақт огоҳ накардани аҳолӣ низ ҳаст. Ба гуфтаи онҳо, агар дар бораи маҳдуд шудани интиқоли об ва маҳулати маҳдудият пешакӣ хабар дода шавад, мардум имконият пайдо мекунанд, ки барои нӯшидан, омода кардани ғизо ва дигар корҳои рӯзмарра ба қадри зарурӣ об захира кунанд.

Ба масъалаи огоҳии саривақтии сокинон журналист Азиз Нақибзод низ таваҷҷуҳ карда, дар як навишта дар Facebook аз тарзи огоҳ кардани аҳолӣ дар бораи қатъшавии об интиқод кардааст.

“Гоҳ бидуни эълон обро қатъ мекунед, гоҳ пас аз қатъ кардани об хабар медиҳед”, — навиштааст Нақибзод.

Ӯ ҳамчунин суол кардааст, ки оё баъд аз ҳар бориши шадид сокинони пойтахт бояд бо чунин маҳдудият рӯбарӯ шаванд.

Дар ҳамин ҳол, сокинон мегӯянд, ки солҳои охир мушкили маҳдуд шудани нерӯи барқ барои бисёре аз хонаводаҳо як масъалаи ҷиддӣ буд ва акнун нигаронии онҳо аз қатъшавии об низ бештар шудааст. Баъзе сокинон ин вазъро ба пайдо шудани як навъ “лимити об” монанд мекунанд.

Бо вуҷуди ин, дар эълонҳои расмии “Обу корези шаҳри Душанбе” то ҳол дар бораи ҷорӣ шудани лимити доимии об сухан гуфта нашуда, қатъшавии рӯзҳои охирро ба ҳолати оби дарёи Варзоб ва зарурати таъмини сифати оби нӯшокӣ рабт додаанд.

Дар Лахш як ҷавон бо гумони қаллобӣ боздошт шуд

0

Кормандони Шуъбаи корҳои дохилии ноҳияи Лахш як сокини 26-солаи ноҳияро бо гумони қаллобӣ боздошт карданд. Мақомот аз ӯ Маҳмадшарифзода Б. ном бурдааст.

Ба гуфтаи мақомот, ӯ як сокини 32-солаи ҳамин ноҳияро бо номи Каримов Қ. фиреб дода, 50 ҳазор сомонӣ гирифтааст. Гумонбар ваъда додааст, ки дар як моҳ ӯро ба кори муайяне дар ноҳия мегузорад. Вале корро анҷом надода, пулро барои худаш харҷ кардааст.

Мақомоти ноҳия мегӯянд, Маҳмадшарифзода баъдан бо роҳи фиреб аз Каримов боз 305 ҳазор сомонӣ гирифта, ваъда додааст, ки панҷ дона техникаи кишоварзиро аз як ширкати беларусӣ расмӣ карда ба ӯ медиҳад. Ин ваъда низ иҷро нашудааст. Ба иттилои манбаъ, аз ин пул 244 ҳазор сомонӣ ба соҳибаш баргардонда шудааст, вале як қисми он ҳоло ҳам барнагашта мондааст.

Вобаста ба ин ҳолат нисбати Маҳмадшарифзода тибқи қисми 3-юми моддаи 247-и Кодекси ҷиноятии Тоҷикистон парвандаи ҷиноятӣ боз шудааст. То эълони ҳукми додгоҳ ӯ гунаҳкор дониста намешавад. Аммо моддае, ки бар зидди ӯ эълон шудааст, барои қаллобӣ аст ва ҷазои ҷарима ва ё зиндонро пешбинӣ мекунад.

Назари худи боздоштшуда ва ё наздиконаш то ҳол дастрас нест.

Ба назари коршиносон, ин бори аввал нест, ки мақомот аз қаллобӣ дар ҳаҷми калон хабар медиҳанд. Яъне, ҳамин ки гумонбар дигареро бо ваъдаи таъмини ҷои кор ё мансабе ваъда дода, пулашро гирифтааст, худаш исботи он аст, ки дар Тоҷикистон мансабҳо новобаста аз сатҳашон харидорӣ мешаванд. Як мақомдор барои вазифа гирифтан бояд маблағ пардохт кунад. Ва ин аст, ки ришва ва фасод то рафт решадортар мешавад ва аз байн бурданаш амри маҳол мегардад.

Даргириҳо дар Яман: ҳар ду тараф аз пешрафт дар ҷабҳаҳо хабар медиҳанд

0

Даргириҳо миёни нерӯҳои ҳукумати эътирофшудаи Яман ва ҷунбиши Ҳусиҳо (Ансоруллоҳ) дар чанд минтақаи ин кишвар идома дорад. Ҳар ду тараф дар бораи пешрафтҳои худ дар ҷабҳаҳои гуногун гузориш медиҳанд.

Мақомоти ҳукумати Яман мегӯянд, ки нерӯҳои онҳо бо пуштибонии эътилофи таҳти раҳбарии Арабистони Саудӣ дар баъзе минтақаҳо, аз ҷумла дар атрофи тангаи стратегии Бобулмандаб, пешравӣ дошта, иддао мекунанд, ки назорати бархе мавзеъҳоро дубора ба даст овардаанд.

Дар навбати худ, Ҳусиҳо ин иддаоҳоро рад карда, мегӯянд, ки дар чанд ҷабҳа, аз ҷумла дар атрофи шаҳри Таиз, мавқеъҳои худро ҳифз кардаанд. Ин гурӯҳ ҳамчунин аз идомаи амалиётҳои низомии худ хабар медиҳад.

То кунун иддаоҳои ҳар ду тараф ба таври мустақил пурра тасдиқ нашудаанд. Ба гуфтаи нозирон, вазъ дар майдони набард тағйирёбанда буда, ҳоло муайян кардани бартарии қатъии яке аз тарафҳо имконпазир нест. Дар ҳамин ҳол, идомаи даргириҳо нигарониҳоро аз бадтар шудани вазъи башардӯстона дар Яман афзоиш медиҳад.