Хона блог

Суҳбати Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов

0

Субҳи имрӯз Эмомалӣ Раҳмон бо собиқ Президенти Туркманистон Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кард.

Бино ба иттилои Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон, имрӯз, 15-уми майи соли 2023 Эмомалӣ Раҳмон бо Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов телефонӣ суҳбат кардааст.

Ба қавли манбаъ, “дар рафти суҳбат тамоми маҷмуи масъалаҳои ҳамкории дуҷониба, натиҷаҳои сафари давлатии Президенти Туркманистон ба Тоҷикистон, вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ мавриди баррасӣ қарор дода шуд.”

Ба гуфтаи як манбаъ, аз Ҳукумати Тоҷикистон, таъкиди Хадамоти матбуоти Эмомалӣ Раҳмон дар бораи “вазъи имрӯзаи минтақавӣ ва ҷаҳонӣ” пеш аз ҳама баррасии аҳвол ва авзои кишварҳои пасошӯравӣ аст, ки дар доираи чанд созмон равобит ва ҳамкориҳои худро ҳифз кардаанд, мебошад.

Вай илова кард, вақте сарони кишварҳои Осиёси Марказӣ бо ҳам телефонӣ суҳбат мекунанд ва дар хабарҳои расмӣ ҳам барои мисол таъкид мешавад, ки “ба дигар мавзуъҳои мавриди таваҷҷуҳ андешаронӣ сурат гирифт”, ин маънои онро дорад, ки чун аксар раҳбарони ин кишварҳо бар иловаи доштани равобити хуби сиёсӣ ва ҳамкорӣ, дӯстони хуб ва рафиқони бо эътимоде низ барои якдигар дониста мешаванд, пеш аз ҳама муҳимтарин мавзӯъҳои рӯз ва ё вокунишҳои мардумӣ дар бораи ин ё он ҳодиса мавриди таваҷҷуҳ ва ба гунаи мисол, хабарҳои ахир дар бораи бедарак ва ё бемор шудани раисҷумҳури Беларус Александр Лукашенко мавриди баррасии онҳо қарор мегирад.

Гуфта мешавад, Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон дар поёни ин хабар афзуда, ки “ҷонибҳо зимни суҳбати телефонӣ масъалаҳои омодагӣ ба чорабиниҳои сатҳи олии минтақавӣ, аз ҷумла саммитҳои Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Бунёди байналмилалии наҷоти Аралро, ки моҳи сентябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе баргузор мегарданд, муҳокима карданд.”

Тоҷикистон дар ҷустуҷӯи роҳҳои фиристодани шаҳрвандон ба муҳоҷирати корӣ аст

0

Тоҷикистон дар як конфронси байналмилалӣ зарурати густариши роҳҳои қонунии муҳоҷирати кориро матраҳ кардааст, аммо мақомот мушаххас накардаанд, ки барои шаҳрвандони кишвар кадом роҳҳои нави қонунӣ боз шудааст.

Намояндаи Хадамоти муҳоҷирати Тоҷикистон дар конфронси байналмилалии “Budapest Process”, ки 16–17-уми сентябри соли ҷорӣ дар Исломобод баргузор шуд, ширкат кардааст. Дар ин ҳамоиш масъалаҳои рушди роҳҳои қонунии муҳоҷирати корӣ, танзими равандҳои муҳоҷиратӣ, шуғл, рақамикунонии хидматрасониҳои давлатӣ ва ҳифзи ҳуқуқу манфиатҳои қонунии муҳоҷирон баррасӣ шудаанд.

Бар асоси маълумоти худи котиботи “Budapest Process”, дар нишасти Исломобод беш аз 100 намоянда аз 23 кишвар ва 10 созмони шарик, аз ҷумла 13 намояндаи бахши хусусӣ, ширкат кардаанд. Меҳвари баҳс ба мувофиқ кардани талаботи бозори кор бо малакаи муҳоҷирон, эътирофи тахассус ва ҷалби шаффоф бахшида шудааст.

Ба иттилои Хадамоти муҳоҷирати Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Тоҷикистон, дар конфронс аҳамияти ҳамкории кишварҳо барои ташкили механизмҳои бехатар, муташаккил ва дастрас барои муҳоҷирати корӣ таъкид шудааст. Тоҷикистон низ таҷрибаи ҳамкориашро бо Маркази байналмилалии рушди сиёсати муҳоҷират муаррифӣ кардааст.

Яке аз натиҷаҳои ин ҳамкорӣ, ба гуфтаи мақомот, таъсиси Маркази захиравӣ барои муҳоҷирон дар Душанбе дар соли 2020 мебошад. Марказ ба шаҳрвандон дар бораи омодагӣ ба сафар ба хориҷ, қонунҳои кишварҳои қабулкунанда, пешгирии муҳоҷирати ғайриқонунӣ ва истисмори муҳоҷирон машварат медиҳад.

Дар конфронс ҳамчунин зарурати ҳамкории наздиктари мақомоти давлатӣ, корфармоён, созмонҳои байналмилалӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ таъкид шудааст. Иштирокдорон гуфтаанд, ки ҳамкории минтақавӣ ва байналмилалӣ метавонад ба ташкили роҳҳои дастрас ва бехатари муҳоҷират мусоидат кунад.

Аммо дар иттилои Хадамоти муҳоҷират мушаххас нашудааст, ки кадом кишварҳо барои шаҳрвандони Тоҷикистон роҳҳои нави қонунии муҳоҷирати кориро боз мекунанд, чанд ҷойи кор пешниҳод шудааст ва ин имкониятҳо кай дастрас хоҳанд шуд.

Тоҷикистон аз соли 2003 узви Маркази байналмилалии рушди сиёсати муҳоҷират буда, аз соли 2004 дар доираи равандҳои “Budapest Process” ва “Prague Process” ҳамкорӣ мекунад.

HRW: Саркӯби дигарандешон дар Тоҷикистон идома дорад

0

Созмони Human Rights Watch (Дидбони Ҳуқуқи Башар) аз баста шудани баррасии махфии шикоят алайҳи Тоҷикистон дар Шӯрои ҳуқуқи башари Созмони Милали Муттаҳид (СММ) изҳори нигаронӣ карда, мегӯяд, ки рӯзноманигорон, фаъолон ва чеҳраҳои ҷамъиятӣ ва мунтақидони сиёсати ҳукумат ҳанӯз ҳам зиндонӣ ҳастанд.

Human Rights Watch (HRW) ин мавқеъро 22-юми сентябр дар ҷараёни иҷлосияи 63-уми Шӯрои ҳуқуқи башари СММ дар Женева баён кард. Дар изҳорот вазъи ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон дар баробари Чин ва Венесуэла баррасӣ шудааст.

HRW гуфт, ки аз баста шудани шикояти махфӣ алайҳи Тоҷикистон дар доираи расмиёти шикоятии Шӯрои ҳуқуқи башар, ки ин созмон онро “ғайришаффоф” номид, изҳори таассуф мекунад.

Ба гуфтаи ин созмони байналмилалии ҳомии ҳуқуқ, теъдоди зиёди рӯзноманигорон ва чеҳраҳои ҷамъиятӣ барои изҳори андешаҳои худ дар бораи сиёсати ҳукумат дар зиндон боқӣ мемонанд. HRW мегӯяд, ки аксари онҳо аз авфи ахири маҳбусон баҳра набурдаанд ё муҳлати ҷазояшон танҳо ба миқдори кам коҳиш ёфтааст.

HRW: Фишор ба ҷомеаи шаҳрвандӣ идома дорад

Созмон ҳамчунин иддао мекунад, ки садҳо созмони ғайриҳукуматӣ баста шудаанд ва фишор ба намояндагони ақаллиятҳои этникӣ дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон идома дорад.

HRW инчунин мегӯяд, Тоҷикистон ба таъқиби фаромарзии мунтақидон ва мухолифон дар хориҷ аз кишвар идома медиҳад.

Дар изҳорот гуфта мешавад, ки ҳаракатҳо ва ҳизбҳои сиёсие, ки ҳукумат онҳоро таҳдид ба худ медонад, мамнуъ шудаанд ва аъзои онҳо ба солҳои тӯлонии зиндон маҳкум шудаанд.

Созмон аз Шӯрои ҳуқуқи башари СММ хостааст, ки бо иштироки қурбониёни нақзи ҳуқуқ, намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва коршиносони ҳуқуқи башари СММ ҷаласаи ошкор баргузор карда, масъалаи иҷрои чораҳоеро, ки ба гуфтаи HRW ҳукумати Тоҷикистон ба онҳо уҳдадор шудааст, баррасӣ кунад.

HRW дар гузориши солонаи худ оид ба Тоҷикистон низ навиштааст, ки дар соли 2025 фишор ба дигарандешон идома дошта, ҳафт рӯзноманигор дар зиндон боқӣ монда буданд. Созмон ҳамчунин аз ҳукмҳои тӯлонии зиндон алайҳи чанде аз чеҳраҳои сиёсӣ ва фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ хабар додааст.

Ин дар ҳолест, ки мақомоти Тоҷикистон дар мавридҳои қаблӣ танқидҳои созмонҳои байналмилалии ҳуқуқи башарро рад карда, таъкид кардаанд, ки парвандаҳои марбут ба фаъолон, рӯзноманигорон ва мухолифон тибқи қонун баррасӣ мешаванд.

Боздошти ду мансабдори баландпоя барои замин

0

Мақомоти интизомии Тоҷикистон ду мансабдори баландпояи шаҳри Исфараро бо гумони гирифтани пора боздошт кардаанд. 

Манбаъҳои Радиои Озодӣ рӯзи 24-уми сентябр гуфтанд, ки боздошти Маҳина Ҷӯраева, сардори Идораи замини Исфара ва Зоир Ҳасанов, сармеъмори шаҳр рӯзи 18-уми сентябр сурат гирифтааст.

Як манбаъ дар ниҳодҳои интизомӣ гуфтааст, ки ҳарду мансабдор “бо гумони фурӯши қитъаи замин” аз ҷониби маъмурони додситонӣ дастгир шуда, ҳоло дар боздоштгоҳи муваққатӣ қарор доранд.

Мақомоти Тоҷикистон то ҳол ҷузъиёти парвандаро расман шарҳ надодаанд. Мавқеи худи боздоштшудаҳо, наздикон ва вакилони мудофеи онҳо низ маълум нест.

Бояд гуфт, Ҷӯраева моҳи январи соли ҷорӣ ба ҷойи Муҳаммад Бобозода раиси Идораи замини Исфара таъйин шуда буд. Бобозода низ дар парвандаи марбут ба қонуншиканиҳо дар тақсими замин ба 14 соли зиндон маҳкум шуда буд.

Додгоҳ ӯро дар суистифода аз мансаб, гирифтани пора, сохтакорӣ ва ғайриқонунӣ додани қитъаҳои замин гунаҳкор дониста буд. Дар доираи ҳамин парванда ду корманди пешини Корхонаи бақайдгирии молу мулк дар Исфара Мурод Ашӯров ва Лайлӣ Валиева низ ба муҳлатҳои аз панҷуним то шашуним соли зиндон маҳкум шуда буданд.

Масъалаи қонуншиканӣ дар замин дар Тоҷикистон солҳост боқӣ мондааст. Мақомоти кишвар низ эътироф мекунанд, ки фурӯши ғайриқонунии замин ва дигар қонуншиканиҳо дар ин соҳа то ҳол аз мушкилоти ҷиддӣ ба шумор мераванд.

Тибқи маълумоти расмӣ, танҳо дар соли 2025 дар Тоҷикистон тақрибан 13 ҳазору 500 ҳолати риоя нашудан ё беэътиноӣ ба талаботи қонунгузории замин ошкор шудааст. Дар миёни минтақаҳои дорои шумораи зиёди чунин қонуншиканиҳо ноҳияи Рӯдакӣ ва шаҳрҳои Исфараву Кӯлоб низ зикр шудаанд.

Бо вуҷуди боздошти пайвастаи мансабдорони масъули тақсим ва истифодаи замин, мушкили қонуншиканӣ дар ин соҳа то ҳол пурра ҳал нашудааст. Хадамоти матбуоти президенти Тоҷикистон низ қаблан хабар дода буд, ки Эмомалӣ Раҳмон ба мақомоти прокуратура дар бораи мубориза бо ҷинояткорӣ ва пешгирии қонуншиканиҳо, аз ҷумла заминфурӯшӣ, дастуру супориш додааст. Аммо маълумоти марбут ба ҳазорон ҳолати қонуншиканӣ дар соҳаи замин нишон медиҳад, ки ин падида ҳаллии худро наёфтааст. 

Ба навиштаи таҳлилгар Сорбон Азимӣ, сабаби асосии идома ёфтани заминфурӯшӣ дар Тоҷикистонро танҳо дар фаъолияти чанд корманди Идораи замин ё мақомоти маҳаллӣ ҷустуҷӯ кардан дуруст нест. Ӯ бар ин назар аст, ки вақте барои қонуншиканиҳои вобаста ба замин мансабдорони гуногун пайваста боздошт мешаванд, аммо мушкил боқӣ мемонад, ин метавонад аз мавҷудияти мушкилоти амиқтар дар сохтори идоракунии замин ва муносибатҳои коррупсионӣ дарак диҳад. Ба гуфтаи Азимӣ, заминфурӯшӣ дар кишвар ба як мушкили фарогир табдил ёфтааст ва танҳо муҷозоти чанд мансабдор наметавонад онро аз байн барад.

Ӯ ҳамчунин ба мавридҳое ишора мекунад, ки баъзе мансабдорон баъди барканорӣ дубора ба вазифа барқарор мешаванд. Азимӣ бар ин назар аст, ки чунин ҳолатҳо эътимод ба самаранокии мубориза бо фасодро коҳиш медиҳанд. Ба гуфтаи ӯ, то замоне ки механизмҳои тақсим ва назорати замин ва масъулияти мансабдорони дахлдор ба таври ҷиддӣ тағйир наёбанд, боздошти алоҳидаи кормандони Идораи замин ё дигар мақомоти маҳаллӣ наметавонад мушкили заминфурӯширо ба таври куллӣ ҳал кунад.

Ҳамла бо корд дар Лаҳистон: як руҳонӣ кушта ва чаҳор нафар захмӣ шуданд

0

Дар шаҳри Ярослави вилояти Подкарпатии Лаҳистон як мард бо корд ба одамон дар дохили ибодатгоҳе ҳамла кард. Дар натиҷа як руҳонӣ ҷон бохта, чаҳор нафар захмӣ шудаанд. Гумонбар шаҳрванди 31-солаи Украина буда, пулис ӯро боздошт кардааст.

Ҳодиса субҳи 24-уми сентябр дар ҳудуди Кохи роҳибаҳои Бенедиктинскаи шаҳри Ярослав рух додааст. Тибқи маълумоти пулис, соати тақрибан 9:30 дар бораи ҳамла бо корд ба онҳо хабар расидааст. Ҳангоми расидани кормандони пулис маълум шудааст, ки панҷ нафар — чаҳор мард ва як зан — захмӣ шудаанд.

Яке аз захмиён, ки руҳонӣ будааст, дар беморхона ҷон бохтааст. Вазъи ду нафари дигар ҷиддӣ арзёбӣ мешавад ва онҳо таҳти ҷарроҳӣ қарор доранд.

Гумонбар дар маҳалли ҳодиса боздошт шуда, аз ӯ корд мусодира шудааст. Мақомоти Лаҳистон мегӯянд, ки ӯ як марди 31-сола ва шаҳрванди Украина аст. Ангезаи ҳамла ҳанӯз маълум нест ва пулис бо ҳамроҳии додситонӣ таҳқиқро оғоз кардаанд.

Бино ба гузориши хабаргузории WP, ҳамла аввал дар қаҳвахонаи маркази фарҳанги масеҳӣ оғоз шуда, сипас ҳамлагар ба қисми калисо гузаштааст. Руҳониён талош кардаанд ӯро боздоранд. Кӯдакони муассисаи томактабии воқеъ дар ҳудуди маҷмаа осеб надидаанд.

Дар робита ба ҳодиса дар мақомоти шаҳри Ярослав ситоди буҳронӣ ташкил шудааст. Мақомоти маҳаллӣ гуфтаанд, ки барои таъмини амнияти сокинон нерӯҳои иловагӣ ба шаҳр фиристода мешаванд.

То лаҳзаи нашри хабар мақомоти Лаҳистон дар бораи ангезаи ҳамла маълумоти расмӣ надодаанд.

Аз таҳдиди ҷанг бо Эрон то буҳрони Ғазза: муҳимтарин суханрониҳои Маҷмаи умумии СММ

0

Ҷанг дар Ховари Миёна, Украина, Ғазза, ояндаи СММ, тағйири иқлим ва танзими ҳушни маснуӣ аз мавзуъҳои асосии суханрониҳои раҳбарони ҷаҳон дар ду рӯзи ахир дар Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид буданд.

Ҷаласаи 81-уми Маҷмаи умумии СММ аз 22-юми сентябр дар Ню-Йорк идома дорад ва баҳси умумии сатҳи баланд то 28-уми сентябр идома хоҳад кард. Имсол тақрибан 130 роҳбар ё намояндаи баландпояи кишварҳо барои суханронӣ дар ин минбар ҷамъ омадаанд.

Аммо дар суханрониҳои рӯзи 23-юми сентябр масъалаи ҷанги Амрико ва Эрон ва талошҳо барои пайдо кардани роҳи дипломатии анҷоми он дар маркази таваҷҷуҳ қарор гирифт.

Президенти Эрон: таҳдид қабул намекунем, аммо роҳи музокира боз аст

Президенти Ҷумҳурии исломии Эрон Масъуд Пизишкиён дар суханронии худ ба суханони як рӯз пеши Доналд Трамп посух дод. Трамп дар Маҷмаи умумӣ таҳдид карда буд, ки агар созиш ба даст наояд, ИМА метавонад Эронро “нобуд кунад”.

Пизишкиён ин фишорро рад карда, гуфт, ки Эрон дар баробари таҳдид таслим нахоҳад шуд. Ӯ ҳамзамон таъкид кард, ки роҳи дипломатӣ пурра баста нашудааст ва музокира метавонад барои хотима додан ба ҷанг истифода шавад.

Президенти Эрон дар суханронии худ ҳамчунин аксҳои раҳбари пешини Эрон Алӣ Хоманаӣ ва кӯдакони кушташуда дар ҳамлаҳо ба Эронро нишон дод ва ИМА-ро ба ҳамла ба аҳолии осоишта муттаҳам кард.

Ин суханронӣ дар ҳоле садо дод, ки намояндагони ИМА ва Исроил ҳангоми суханронии Пизишкиён толорро тарк карданд.

Дар пасманзари ин баҳсҳо гуфта мешавад, рӯзи 23-юми сентябр кишварҳои миёнҷигар музокироти ғайримустақими ИМА ва Эронро дар канори ҷаласаи СММ пеш бурданд. Тибқи гузориши “Reuters“, ду тараф ҳанӯз дар мавқеъҳои худ дур аз ҳам қарор доранд, вале дипломатия идома дорад.

Зеленский: фишори иқтисодӣ ба Русияро идома диҳед

Президенти Украина Владимир Зеленский рӯзи 23-юми сентябр аз кишварҳо хост фишори иқтисодӣ ба Русияро идома диҳанд.

Ӯ Русияро масъули идомаи ҷанг донист ва гуфт, ки маҳдуд кардани даромадҳои Маскав метавонад қобилияти идомаи амалиёти низомии онро коҳиш диҳад.

Аммо дар баробари ин, Зеленский дар Ню-Йорк аз омодагии Киев барои поён додани ҳамлаҳо ба зерсохторҳои энергетикии Русия, ба шарте ки Маскав низ ҳамла ба шабакаи энергетикии Украинаро қатъ кунад, хабар дод.

Ӯ инро “поёни ҳамлаҳо ба зерсохторҳои энергетикӣ” номид ва гуфт, ки чунин иқдом метавонад роҳи коҳиши шиддат ва боз шудани роҳи дипломатиро фароҳам кунад.

Зеленский инчунин дар суханрониаш гуфт, Украина ду асири ҷангии Кореяи Шимолиро ба Кореяи Ҷанубӣ супурдааст. Ба гуфтаи ӯ, раҳбари Кореяи Шимолӣ аз сарбозонаш дар ҷанги Русия алайҳи Украина истифода мекунад.

Сурия: Димишқ аз Исроил хост аз қаламрави ишғолшуда хориҷ шавад

Мавзуи дигаре, ки дар суханрониҳои раҳбарони кишварҳо мавриди таваҷҷуҳи расонаҳо қарор гирифт, суханронии раисҷумҳури Сурия Аҳмад аш-Шаръ буд. Аш-Шараъ низ рӯзи 23-юми сентябр дар Маҷмаи умумӣ суханронӣ карда, хуруҷи Исроил аз қаламравҳои Сурияро талаб кард.

Ӯ гуфт, ҳамлаҳои Исроил ба раванди барқарорсозии Сурия баъд аз ҷанги шаҳрвандӣ таҳдид мекунанд. Ӯ иддао кард, ки аз ҷониби Исроил дар Сурия садҳо ҳамлаи ҳавоӣ, зиёда аз ҳазор воридшавии низомӣ ва садҳо боздошт сурат гирифтааст.

Аргентина ва баҳси ҷазираҳои Фолкленд

Баҳси дигаре, ки мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифт, ин дубора матраҳ кардани масъалаи ҷазираҳои Фолкленд дар Маҷмаи умумӣ СММ аз ҷониби президенти Аргентина Хавьер Милей буд.

Ӯ рӯзи 23-юми сентябр зимни суханронияш СММ-ро ба он муттаҳам кард, ки дар баробари афзоиши танишҳо миёни Аргентина ва Британияи Кабир бар сари ҷазираҳо ва фаъолияти истихроҷи нафт “чашм мепӯшад”. Аргентина соҳибияти Британия бар ҷазираҳоро эътироф намекунад ва онҳоро Лас-Мальвинас меномад.

Аз Ғазза то масъалаи давлати Фаластин

Масъалаи Ғазза дар рӯзи дуюми ҷаласаи сатҳи баланд низ яке аз меҳварҳои асосӣ буд. Фаронса, Британияи Кабир ва Канада аз таъсиси давлати Фаластин ва роҳи ҳалли дудавлатӣ ҳимоят карданд. Президенти Фаронса Эммануэл Макрон аз идомаи ранҷи аҳолии Ғазза ва маҳдудиятҳо дар расонидани кумакҳои башардӯстона интиқод кард. Канада низ барои талошҳои марбут ба роҳи ҳалли дудавлатӣ 71 миллион доллар кумак эълон кард.

Ин масъала дар пасманзари баҳси шадиди байналмилалӣ дар бораи нақши СММ дар ҷанги Ғазза сурат мегирад.

“Ал-Ҷазира” дар таҳлили худ қайд мекунад, ки афзоиши таниш миёни СММ ва Исроил ҳамчунин ба маҳдуд будани нақши Шӯрои Амният вобаста аст. ИМА аз моҳи октябри соли 2023 ба ин сӯ борҳо аз ҳуқуқи вето барои пешгирӣ аз қабули қарорҳои марбут ба Ғазза истифода кардааст.

Ояндаи худи СММ низ баррасӣ шуд

Яке аз муҳимтарин мавзуъҳои ин ҷаласа ояндаи худи Созмони Милали Муттаҳид буд. Дабири кулли СММ Антониу Гутерриш рӯзи 22-юми сентябр дар суханронии ниҳоии худ дар ин мақом гуфт, ки ҷаҳон бо чаҳор “имтиҳони қудрат” рӯбарӯст: ҷангу сулҳ, нобаробарӣ, тағйири иқлим ва зеҳни сунъӣ.

Ӯ ҳамчунин ислоҳи Шӯрои Амниятро талаб карда, набудани намояндагии доимии Африқоро “ғайри қобили дифоъ” номид.

Гутерриш ҳамчунин аз кишварҳо хост барои зеҳни сунъӣ механизми байналмилалии идоракунии хатарҳо таъсис диҳанд ва назорати мустақил бар ин технология вуҷуд дошта бошад.

Ҷаласаи имсолаи Маҷмаи умумии СММ дар замоне мегузарад, ки чанд буҳрони бузург ба ҳам пайвастаанд. Ховари Миёна меҳвари асосии баҳсҳо аст, аммо дар баробари он ҷанги Украина, тағйири иқлим, зеҳни сунъӣ ва буҳрони эътимод ба ниҳодҳои байналмилалӣ низ дар марказ қарор доранд.

Суханрониҳои 23 сентябр махсусан як зиддияти муҳимро нишон доданд: аз як тараф, раҳбарон аз зарурати дипломатия ва ҳамкорӣ мегӯянд; аз тарафи дигар, таҳдидҳои низомӣ, таҳримҳо ва низоъҳои мусаллаҳона идома доранд.

Лағви парвози Теҳрон–Душанбе дар пайи таҳримҳои нави Амрико алайҳи Эрон

0

Парвози ширкати ҳавопаймоии “Вареш” аз Теҳрон ба Душанбе рӯзи 24-уми сентябр пас аз он ки идомаи масир имконпазир нашуд, лағв гардид ва ҳавопаймо ба Фурудгоҳи байналмилалии Имом Хумайнӣ баргашт.

Бар асоси маълумоти нашршуда, пас аз маҳдуд шудани масири аслӣ, ҳайати парвоз талош кардааст тавассути ҳарими ҳавоии Ҷумҳурии Озарбойҷон ба Тоҷикистон роҳро идома диҳад, аммо ин масир низ пазируфта нашудааст. Дар натиҷа ҳавопаймо ба Теҳрон бозгаштааст.

Ин ҳодиса як рӯз пас аз иҷрои бастаи нави таҳримҳои Амрико алайҳи соҳаи ҳавонавардии Эрон рух медиҳад. Вазорати хазинадории ИМА дар чаҳорчӯби тарҳе бо номи “Амалиёти берунсозии иқтисодӣ” 27 ширкати ҳавопаймоии эронӣ, аз ҷумла “Вареш”-ро таҳрим кардааст.

Ба гуфтаи ин ниҳод, пешниҳоди хидматҳое чун сӯзишворӣ, хидматрасонии фурудгоҳӣ, фурӯши чипта ва ҳамкорӣ бо ширкатҳои таҳримшуда метавонад ҷонибҳои хориҷиро ба таҳримҳои дуюмдараҷа гирифтор карда, дастрасии онҳоро ба низоми молии долларӣ маҳдуд созад.

Озарбойҷон низ қаблан гуфта буд, ки дар пайи ин маҳдудиятҳо парвозҳои ширкатҳои ҳавопаймоии Эрон ба қаламрави худро бозмедорад. Ҳамзамон, дар баъзе масирҳои дигар, аз ҷумла Бағдод ва Масқат, низ маҳдудиятҳо ба вуҷуд омада, фаъолияти бахше аз шабакаи байналмилалии ҳавоии Эрон таъсир пазируфтааст.

Скотт Бессент, вазири хазинадории ИМА гуфтааст, ки татбиқи ин чораҳо боиси боздошта шудани бахши қобили таваҷҷуҳи парвозҳои хориҷии Эрон шудааст. Мақомоти Эрон дар посух таъкид кардаанд, ки иртиботи ҳавоӣ бо баъзе самтҳо, аз ҷумла Туркия, Чин ва Наҷаф, идома дорад ва барои пайдо кардани роҳҳои дигар талош мешавад.

То ҳол мақомоти расмӣ сабаби дақиқи пазируфта нашудани масири пешниҳодшуда тавассути Озарбойҷонро шарҳ надодаанд. Мусофирони ин парвоз пас аз бозгашт ба фурудгоҳ дар пайи муайян кардани вазъ ва пайдо кардани роҳҳои дигари сафар ҳастанд.

Аҳолӣ ба иншоот ниёз дорад ё ба ҷои кори доимӣ?

0

Раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон рӯзи 23-юми сентябр зимни сафараш ба вилояти Суғд аз бунёди ҳазорҳо иншоот ёдовар шуд.

Раҳмон зимни мулоқот бо роҳбарону фаъолони вилояти Суғд гуфт, ки ба муносибати 35-солагии истиқлоли давлатӣ дар шаҳру ноҳияҳои вилоят дар давоми панҷ соли ахир 15 ҳазору 400 иншооти иҷтимоиву истеҳсолӣ бунёд ва азнавсозӣ шудааст.

Президент гуфт, ин рақам аз нақшаи пешбинишуда 3400 иншоот бештар аст. Танҳо дар се рӯзи сафари кории президент ба Суғд 43 иншооти истеҳсоливу иҷтимоӣ ба истифода дода шуда, дар онҳо, ба гуфтаи Раҳмон, “ҳазорҳо” ҷойи корӣ таъсис ёфтааст.

Ӯ дар суханронияш таъкид кард, ки дар корхонаи маъдантозакунии “Адрасмон” беш аз 1000 ҷойи корӣ ва дар марҳалаи дуюми корхонаи металлургии Тоҷикистону Чин ва корхонаи оҳаки он 320 ҷойи кори нав ташкил шудааст.

Аз 15 ҳазор иншоот чанд ҷойи кори доимӣ таъсис ёфт?

Мақомоти Тоҷикистон бунёди 15 ҳазору 400 иншоот дар вилояти Суғдро нишонаи пешрафт ва рушди иқтисод медонанд, аммо суоле матраҳ мешавад, ки оё ин ҳама сохтмон то чӣ андоза мушкили кори аҳолиро ҳал кардааст?

Тибқи маълумоти расмии мақомоти Суғд, танҳо дар панҷ соли охир дар вилоят 781 корхонаи нави саноатӣ сохта ва ба истифода дода шудааст, ки дар онҳо беш аз 8 ҳазор ҷойи кории нав ташкил шудааст. Ҳоло дар вилоят 1324 корхонаи саноатӣ фаъолият мекунад.

Мақомот ин рақамҳоро далели афзоиши истеҳсолот дар Суғд медонанд. Ҳаҷми маҳсулоти саноатии вилоят, тибқи маълумоти мақомоти маҳаллӣ, аз 1,8 миллиард сомонӣ дар соли 2000 ба 40 миллиард сомонӣ дар соли 2025 расидааст. Маҷмуи маҳсулоти дохилии вилоят низ дар соли 2025 ба 49 миллиард сомонӣ баробар шудааст.

Дар ин оморҳои худ мақомот бештар аз рушди истеҳсолот ва афзоиши ҳаҷми буҷа дар қиёс ба 25 соли пеш мегӯянд, дар ҳоле ки худи аҳолии вилоят беҳтар медонанд, ин “афзоиши истеҳсолот” аз кадом ҳисоб ба даромад ва буҷаи сокинон кумак мекунад.

Масалан, мақомоти давлатӣ дар бораи 781 корхонаи нав ва беш аз 8 ҳазор ҷойи корӣ маълумот медиҳанд, аммо дар бораи он ки ин ҷойҳои корӣ чанд маош доранд, чандтои онҳо доимӣ мебошанд ва то чӣ андоза барои аҳолӣ кори қобили зиндагӣ пешниҳод мекунанд, маълумоти муфассал дар гузоришҳо оварда нашудааст.

Муҳоҷирати корӣ – яке аз мушкили асосӣ

Мақомоти вилояти Суғд дар гузоришҳои расмии худ хабар медиҳанд, ки барои корҷӯён, бекорон ва шаҳрвандони аз муҳоҷирати корӣ баргашта ярмаркаҳои ҷойҳои корӣ баргузор мешаванд. Дар яке аз ҳисоботҳои мақомоти вилоят гуфта шудааст, ки тавассути чунин ярмаркаҳо 1678 нафар бо кори доимӣ таъмин шуда, 1540 нафар ба касбомӯзӣ ва 377 нафар ба корҳои ҷамъиятии музднок ҷалб шудаанд.

Дар ҳамин ҳол бархе аз фаъолони ҷомеа аз ин ярмаркаҳои ҷойҳои корӣ интиқод намуда, сатҳи маоши онҳоро хеле пас мегӯянд. Ба гуфтаи онҳо, ҷойҳои корие, ки мақомот пешниҳод мекунанд, хеле маоши пас ва муаксаран муваққатӣ ҳастанд, на доимӣ.

Сохтмони 15 ҳазору 400 иншоот як рақами бузург аст. Аммо барои аҳолии Тоҷикистон, ки тақрибан як ё ду нафар аз аъзои ҳар оила барои таъмини рӯзгор дар Русия ё кишвари дигар кор мекунанд, масъалаи асосӣ шумори иншоот нест, балки ҷои кори доимӣ бо маоши муносиб аст.

Литва қабули дархости нави муҳоҷирони корӣ аз Осиёи Марказиро боздошт

0

Давлати Литва қабули дархостҳои нави муҳоҷирони корӣ аз кишварҳои Осиёи Марказиро боздошта, ҳамзамон фаъолияти марказҳои хидматрасонии муҳоҷиратии худро дар се кишвари минтақа қатъ мекунад.

Роҳбари Департаменти муҳоҷирати Литва Индре Гаспере рӯзи 22-уми сентябр гуфта, ки бинобар афзоиши зиёди дархостҳои вобаста ба ҷалби коргарон аз Осиёи Марказӣ, қабули чунин дархостҳо дар марказҳои хидматрасонии берунии Литва дар кишварҳои минтақа муваққатан боздошта шудааст.

Ба гуфтаи Гаспере, дар солҳои охир шумори шаҳрвандони кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки барои кор ба Литва меоянд, афзоиш ёфтааст. Мақомоти Литва мегӯянд, барои ба танзим даровардани теъдоди дархостҳо ва идора кардани интизориҳои корфармоён ва муҳоҷирони эҳтимолӣ қабули дархостҳои нави марбут ба кор қатъ шудааст.

Дар ҳамин ҳол рӯзи 23-уми сентябр вазири корҳои дохилии Литва Мартиняс Катялюнас эълон кард, ки марказҳои хидматрасонии берунии ин кишвар дар Қазоқистон, Қирғизистон ва Узбекистон, инчунин Босния ва Ҳерсеговина баста мешаванд.

Ба гуфтаи вазир, ин марказҳо миёни шаҳрвандони хориҷӣ ва мақомоти Литва ҳамчун миёнарав фаъолият карда, дархостҳои иҷозаи иқомат ва оғози расмиёти муҳоҷиратиро қабул мекарданд. Ӯ сабаби тасмими навро ба арзёбии хатарҳои амниятӣ ва таҳдидҳои эҳтимолии терроризм рабт додааст.

Мақомоти Литва мегӯянд, баъди бастани ин марказҳо кушодани марказҳои нави чунин хидматрасонӣ дар кишварҳои дигар дар назар нест.

Аммо маркази хидматрасонии берунии Литва дар Тоҷикистон аз 22-юми октябри соли 2025 баста шуда, дигар фаъол нест. Департаменти муҳоҷирати Литва он вақт Тоҷикистонро аз рӯйхати кишварҳое хориҷ кард, ки шаҳрвандони онҳо метавонистанд тавассути чунин марказҳо барои иҷозаи иқомати муваққатӣ ё раводид муроҷиат кунанд.

Тибқи маълумоти Департаменти муҳоҷирати Литва, то 1-уми сентябри соли 2026 дар ин кишвар тақрибан 227 ҳазор шаҳрванди хориҷӣ иҷозаи иқомати амалкунанда доштанд.

Дар байни онҳо тақрибан 80 ҳазор шаҳрванди Украина, қариб 48 ҳазор шаҳрванди Беларус, 13 ҳазор шаҳрванди Русия, тақрибан 13 ҳазор шаҳрванди Узбекистон, 9,4 ҳазор шаҳрванди Ҳиндустон ва 7,4 ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон буданд.

Департаменти муҳоҷирати Литва рӯзи 7-уми сентябр хабар дода буд, ки квотаи ҷалби қувваи корӣ барои соли ҷорӣ 24 706 нафар муайяншуда буд, ки аллакай он пур шудааст.

Пас аз пур шудани квота, иҷозаи иқомати муваққатӣ барои кор танҳо дар сурати иҷро шудани шартҳои иловагӣ дода мешавад. Аз ҷумла, маоши корманди хориҷӣ бояд ҳадди ақал 2 893,68 евро дар моҳ бошад. Барои баъзе касбҳои дорои норасоии кадр, ҳадди маош 2 411,40 евро муайян шудааст.

Департаменти муҳоҷирати Литва инчунин аз 15-уми сентябр тартиби қабули “дархостҳои ғайриафзалиятнок”-ро маҳдуд кардааст. Дар ин гурӯҳ, аз ҷумла, дархостҳо барои кор, кори мавсимӣ, таҷрибаомӯзӣ ва баъзе шаклҳои дигари фаъолияти корӣ дохил мешаванд.

Бо вуҷуди ин, дархостҳо барои таҳсил, пайвастани оила, сармоягузорӣ, фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ ва баъзе категорияҳои дигар дар гурӯҳи афзалиятнок боқӣ мемонанд.

Русия қоидаҳои ҷалби муҳоҷирони кориро сахттар мекунад

0

Вазорати меҳнати Русия пешниҳод кардааст, ки аз соли 2027 дар баъзе соҳаҳо шумори коргарони хориҷӣ дар 10 минтақаи кишвар коҳиш дода шавад.

Лоиҳа рӯзи 22-уми сентябр нашр шуда, он то 6-уми октябри соли 2026 мавриди баррасии умумӣ қарор мегирад ва баъд аз анҷоми ин раванд меъёрҳои он метавонанд тағйир дода шаванд.

Вазорати меҳнати Русия пешниҳод кардааст, ки дар сатҳи федералӣ маҳдудиятҳои амалкунанда барои истифодаи нерӯи кори хориҷӣ дар баъзе бахшҳои савдои чакана, аз ҷумла дорухонаҳо, нуқтаҳои савдои ғайристатсионарӣ ва бозорҳо, инчунин савдо берун аз мағозаҳо ва дӯконҳо боқӣ монанд.

Ҳамчунин пешниҳод шудааст, ки ҳиссаи коргарони хориҷӣ дар мағозаҳои махсуси савдои чаканаи нӯшокиҳои спиртӣ ва маҳсулоти тамоку дар сатҳи сифр нигоҳ дошта шавад.

Лоиҳа инчунин нигоҳ доштани маҳдудиятҳои қаблан ҷоришударо дар соҳаи сохтмон, парвариши сабзавот, савдои яклухти ашёи хоми чӯб, ҷангал ва маҳсулоти чӯбӣ, инчунин дар соҳаҳои ҷангалпарварӣ, дарахтбурӣ, коркарди чӯб ва истеҳсоли маҳсулот аз он, пешниҳод мекунад. Маҳдудиятҳо барои ҷалби коргарони хориҷӣ дар соҳаи хидматрасонӣ ба аҳолӣ, аз ҷумла дар муассисаҳои хӯроки умумӣ низ боқӣ хоҳанд монд.

Дар баробари ин, лоиҳаи қарор пешниҳод мекунад, ки қоидаҳои минтақавии соли 2026 дар 31 субъекти Русияб арои соли 2027 низ нигоҳ дошта шаванд.

Ба рӯйхати минтақаҳое, ки дар онҳо коҳиш додани ҳиссаи коргарони хориҷӣ нисбат ба соли 2026 пешниҳод шудааст, Мордовия, Тотористон, Чувашия, Краснодар ва вилоятҳои Вологда, Калуга, Новосибирск, Оренбург, Свердловск ва Тула дохил мешаванд, ки дар ҳаштои он маҳдудиятҳо дар баъзе соҳаҳои иқтисодӣ бори аввал ҷорӣ карда мешаванд.

Масалан, дар Тотористон пешниҳод шудааст, ки иштироки коргарони хориҷӣ дар баъзе соҳаҳо, аз ҷумла фаъолияти молиявӣ ва суғуртавӣ, хидматрасониҳои байторӣ ва муҳофизатӣ, таксӣ, ҳамлу нақли борҳои хатарнок, инчунин таъмири компютерҳо ва ашёи истифодаи шахсӣ ва маишӣ ба сифр расонда шавад.

Дар Мордовия бошад, чунин маҳдудият метавонад ба ҳамлу нақли мусофирон дар дохили шаҳр ва атрофи он, таксӣ ва ҳамлу нақли бор тавассути автомобил татбиқ шавад. Дар вилояти Калуга маҳдудиятҳо, аз ҷумла, метавонанд фаъолияти курьерӣ ва баъзе намудҳои иҷора ва лизинги воситаҳои нақлиёт ва таҷҳизотро фаро гиранд.

Дар миёни минтақаҳое, ки қоидаҳои кор барои шаҳрвандони хориҷӣ дар онҳо сахттар карда мешаванд, вилояти Свердловск низ ҳаст, ки ин масъала барои муҳоҷирони Осиёи Марказӣ, аз ҷумла шаҳрвандони Тоҷикистон, аҳамияти хос дорад.

Тибқи лоиҳа, дар вилояти Свердловск маҳдудиятҳо метавонанд якбора чанд соҳаи иқтисодиро фаро гиранд. Аз ҷумла, барои соҳаи сохтмон пешниҳод шудааст, ки ҳиссаи иҷозатдодашудаи коргарони хориҷӣ 65 дарсад, барои ҳамлу нақли мусофирон дар дохили шаҳр ва атрофи он 20 дарсад муқаррар ва барои соҳаи таксӣ пешниҳод шудааст, ки ин нишондиҳанда 0 дарсад бошад, яъне амалан ҷалби коргарони хориҷӣ ба ин соҳа манъ карда шавад.

Тибқи маълумоти мақомоти маҳаллӣ ва Вазорати корҳои дохилии Русия, соли 2025 ба вилояти Свердловск тақрибан 211 ҳазор шаҳрванди хориҷӣ ворид шудаанд. Дар байни онҳо шаҳрвандони Тоҷикистон қисми аз ҳама бузургро ташкил дода, 41,9 дарсади теъдоди умумии муҳоҷирони воридшударо ташкил кардаанд. Ҳиссаи шаҳрвандони Узбекистон 24,7 дарсад ва Қирғизистон 12,2 дарсад будааст.

Тибқи маълумоти дар баҳори соли 2026 нашршуда, то охири соли 2025 дар вилояти Свердловск тақрибан 122,8 ҳазор нафар аз кишварҳои Осиёи Марказӣ зиндагӣ мекарданд, ки аз ин шумор қариб 70 ҳазораш шаҳрвандони Тоҷикистон будаанд.

Маҳдуд кардани фаъолияти кории шаҳрвандони хориҷӣ барои вилояти Свердловск чизи нав набуда, моҳи марти соли 2026 мақомоти минтақа ба шаҳрвандони хориҷие, ки бар асоси патент кор мекунанд, машғул шудан ба 20 намуди фаъолияти иқтисодиро манъ карданд.

Аммо ин маҳдудиятҳо ба хориҷиёне, ки иҷозаи кор, иҷозаи иқомат ё иҷозаи иқомати муваққатӣ доранд ва шаҳрвандони кишварҳои узви Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё татбиқ намешаванд.

Инчунин, меъёри муқарраршуда на танҳо барои соҳа дар маҷмуъ, балки барои ҳар як корхона низ амал мекунад. Яъне, ҳеч ширкате наметавонад шумори коргарони хориҷиро аз меъёри муайяншуда зиёд кунад. Ҳатто агар баъзе корхонаҳои ҳамон соҳа умуман коргари хориҷӣ надошта бошанд, дигар ширкатҳо ҳақ надоранд ҳиссаи бештари коргарони хориҷиро ҷалб кунанд.

Ба назари коршиносон, Русия сиёсати худро дар самти ҷалби нерӯи кории хориҷӣ тадриҷан сахттар мекунад ва агар пешниҳодҳои нав қабул шаванд, имкони кор кардани муҳоҷирон дар кишвар бештар ба минтақаи будубош ва соҳаи фаъолияти онҳо вобаста хоҳад шуд.

Музокироти Амрико ва Эрон дар ҳошияи нишасти СММ: Оё сулҳе дар роҳа аст?

0

Амрико ва Эрон рӯзи 22-уми сентябр дар ҳошияи иҷлоси Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳаид дар Ню-Йорк тавассути миёнаравҳо музокирот анҷом доданд.

Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико ин гуфтугӯҳоро “хеле хуб ва созанда” номида, гуфт, ки Вашингтон ва Теҳрон ба тавофуқ наздик шудаанд. Ин дар ҳолест, ки чанд соат пештар ӯ дар суханронии худ дар СММ аз эҳтимоли “нобудсозӣ”-и Ҷумҳурии исломӣ дар сурати ба даст наомадани созиш сухан гуфта буд.

Ба гуфтаи Трамп, фиристодаи вижаи ӯ дар умури Ховари Миёна Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер, домоди президент ва яке аз иштирокдорони қаблии музокирот бо Теҳрон, бо ҳайати Эрон тақрибан се соат тамос доштанд.

Трамп баъдтар ба расонаҳо гуфт, ки гуфтугӯҳо “хеле хуб” ва “хеле созанда” буданд ва дар ояндаи наздик даври дигари музокирот баргузор хоҳад шуд. Вале ӯ ҷузъиёти муҳтавои гуфтугӯҳоро ошкор накард.

Аммо, Стив Виткофф мегӯяд, намояндагони ИМА ва Эрон тавассути миёнаравҳо дар байни ду ҳайат рафтуомад карда, паёмҳоро интиқол медоданд. Ба гуфтаи ӯ, як даври музокироти “созанда ва умедбахш” анҷом шудааст ва кори миёнаравҳо идома хоҳад ёфт.

Расонаҳо гузориш медиҳанд, ки дар тарафи Эрон вазири корҳои хориҷӣ Аббос Ироқчӣ дар ин раванди дипломатӣ иштирок доштааст.

Баҳси тангаи Ҳурмуз дар маркази музокирот

Яке аз масъалаҳои калидии гуфтугӯҳо боз шудани тангаи Ҳурмуз ба ҳисоб меравад — масири муҳими интиқоли нафту газ, ки баста ё маҳдуд шудани ҳаракат дар он ба бозори ҷаҳонии энержӣ таъсири мустақим дорад.

Тибқи гузоришҳо, Теҳрон боз кардани тангаро ба коҳиши фишори низомии ИМА, бардоштани муҳосираи баҳрӣ ва озод кардани дороиҳои масдудшудаи Эрон рабт додааст. Хабаргузории “Reuters” бо такя ба як мақоми эронӣ дирӯз хабар дода буд, ки мақомоти ин кишвар мегӯянд, агар фишори низомӣ ва муҳосира коҳиш дода шавад, Эрон метавонад дар давоми ҳафт рӯз ҳаракатро дар танга барқарор кунад.

Бар асоси гузориши “Reuters”, пеш аз оғози ҷанг дар охири моҳи феврал аз тангаи Ҳурмуз ба ҳисоби миёна тақрибан 125 киштии бузурги тиҷоратӣ дар як рӯз мегузаштанд, дар ҳоле ки рӯзи 21-уми сентябр шумори киштиҳои боркаш ва тиҷоратии аз он гузашта ба ду адад расида буд.

Ҳамзамон рӯзи 23-юми сентябр нархи нафт дар бозорҳои ҷаҳонӣ коҳиш ёфт, зеро хабарҳои марбут ба беҳтар шудани таъминот ва эҳтимоли пешрафт дар музокироти ИМА ва Эрон нигарониҳоро дар бораи қатъи тӯлонии интиқоли нафт коҳиш додаанд.

Таҳдид ва музокирот дар як рӯз

Музокироти Ню-Йорк чанд соат баъд аз суханронии сахти Трамп дар Маҷмаи умумии СММ баргузор шуд. Трамп дар суханронии худ гуфт, ки ИМА дар назди интихоби бузург қарор дорад: ё бо Эрон ба созиш бирасад, то ин кишвар тавонад барқарор шавад, ё ба гуфтаи ӯ, Ҷумҳурии исломиро “нобуд” кунад.

Президенти Амрико инчунин таъкид кард, ки Вашингтон ба Эрон иҷозаи дастрасӣ ба силоҳи ҳастаиро нахоҳад дод. Ӯ ҷанги идомадоштаи ИМА ва Исроил бо Эронро бо ҳадафи пешгирӣ аз дастрасии Теҳрон ба силоҳи ҳастаӣ асоснок кард.

Трамп ҳамзамон гуфт, ба бовари ӯ, баъд аз интихоботи миёндавраии ИМА дар моҳи ноябр имкони расидан ба созиш бо Эрон вуҷуд дорад. Вай таъкид кард, ки музокирот метавонад идома ёбад ва “созиш” дар ниҳоят ба даст хоҳад омад.

Оё Амрико ва Эрон ба созиши воқеӣ мерасанд?

Ҳанӯз маълум нест, ки тамосҳои Ню-Йорк то чӣ андоза метавонанд ба созиши воқеӣ табдил ёбанд.

Тарафҳо дар чанд масъалаи асосӣ ихтилоф доранд. Вашингтон бар пешгирии барномаи ҳастаии Эрон ва маҳдуд кардани имкониятҳои Теҳрон таъкид мекунад. Эрон бошад, ба коҳиши фишори низомӣ ва иқтисодӣ, боз шудани роҳҳои баҳрӣ ва бартараф шудани маҳдудиятҳои марбут ба иқтисоди худ таваҷҷуҳ дорад.

“Reuters” хабар медиҳад, ки мақоми баландпояи эронӣ гуфтааст, ҳайати Теҳрон барои пешбурди дипломатия ваколати кофӣ дорад ва музокироти Ню-Йорк метавонад барои баррасии созиши эҳтимолӣ имконият фароҳам кунад.

Дар ҳамин ҳол, Эрон ҳанӯз омодагии худро барои қабули шартҳои пешниҳодкардаи Вашингтон пурра эълон накардааст ва ҷузъиёти созиши эҳтимолӣ низ ошкор нашудааст.

Ёдовар мешавем, ки ҷанги Амрико ва Исроил бо Эрон аз охири моҳи феврали соли 2026 идома дорад ва масъалаи барномаи ҳастаии Эрон дар маркази ихтилофҳо қарор дорад. Баъди чанд моҳи даргирӣ, талошҳои дипломатӣ дар ҳошияи иҷлоси 81-уми Маҷмаи умумии СММ дубора фаъол шудаанд.

Дар ин замина, Ню-Йорк ба майдони нави музокироти дипломатӣ табдил ёфтааст. Қатар ва дигар кишварҳои минтақа низ дар талошҳои миёнаравӣ иштирок доранд. Қатар гуфтааст, барои коҳиши таниш, таъмини озодии ҳаракат дар тангаи Ҳурмуз ва барқарории суботи минтақавӣ талош мекунад.