9-уми июл, вакили дифои шинохтаи тоҷик, зиндонии сиёсӣ, Бузургмеҳр Ёров зодрӯз дорад. Бузургмеҳр 50-сола шуд.
Ӯ соли 2015 барои ҳимоят аз ҳуқуқи аъзоёни боздоштшудаи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон (ҲНИТ) мавриди фишору таъқиб ва бозпурсӣ қарор гирифта, санаи 28-уми сенятбри ҳамон сол тавассути мақомоти корҳои дохилӣ дар шаҳри Душанбе боздошт шуд.
Мақомоти корҳои дохилӣ дар аввал алайҳи ӯ бо иттиҳоми “қаллобӣ” ва “сохтакории ҳуҷҷатҳо” парванда боз карданд. Моҳи майи соли 2016 мурофиаи додгоҳии ӯ бар асоси 5 модда (моддаҳои: 189, 247, 307, 307 иловаи 1 ва 340-и КҶТ) оғоз шуд.
10-уми июни ҳамон сол, 35 рӯз пас оғози муҳокима додгоҳ ӯро ба 23 соли зиндон маҳкум кард, аммо соли 2017 бар ҳукми ӯ боз 5 соли дигар илова карданд, ва дар маҷмӯъ ӯро ба муддати 28 сол аз озодӣ маҳрум карданд. Соли 2019 бар асоси қонуни афв 6,5 сол аз ҳукми ӯро кам карданд ва ҳоло 17 сол ҳукми зиндонаш боқӣ мондааст.
Мақомоти Тоҷикистон аз соли 2015 баъд аз террористӣ эълон кардани ҲНИТ фишорро болои тамоми қишрҳои ҷомеа шиддат бахшид. Дар ин муддат даҳҳо ҳомиёни ҳуқуқу рӯзноманигоронро боздошту зиндонӣ кард. Ва баъзе ҳам аз кишвар ба хотири набудани озодӣ дар фаъолиятҳои касбияшон ватанро тарк карданд ва ба кишварҳои аврупоӣ паноҳанда шуданд.
Мақомоти Тоҷикистон ба ҷуз Бузургмеҳр Ёров, инчунин чандин ҳомиёни ҳуқуқи шинохтаро низ боздошт ва зиндонӣ кардааст. Аз ҷумла Нуриддин Маҳкамов ва пештар аз он Шуҳрат Қудратов ва моҳи марти имсол Иззат Амонро низ боздошт кард.
Соли 2016 Ҷамшед Ёров, бародари Бузургмеҳр Ёров, ки яке аз вакилони дифоъ дар парвандаи аъзои ҲНИТ буд, бо иттиҳоми “фош кардани сирри давлатӣ” дастгир шуд. 26 август додгоҳи ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе ӯро маҳкум ба зиндон кард ва дертар бар асоси қонуни авф озод шуд. Ҷамшед Ёров ҳимояи муштариёни худро дар парвандаи ҲНИТ идома дод ва ба озори мақомоти амниятӣ рӯбарӯ гардид. Дар ниҳоят, ӯ маҷбур шуд Тоҷикистонро тарк кунад.
Муаззамахон Қодирова, ягона вакили дифоъ, ки парвандаҳои Бузургмеҳр Ёров ва Нуриддин Маҳкамовро ба душ гирифт, низ зери фишори мақомот тарки кишвар кард. Парвандаи ин ду адвокатро аз тарси интиқоми мақомот касе ҳозир нашуд ба душ бигирад.
Созмонҳои байнамаллиалии ҳуқуқи инсон мурофиаи судии Бузургмеҳр Ёровро ноодилона медонад ва ҳамчунин Гурӯҳи кории боздоштҳои худсаронаи СММ озодии фаврии ӯро талаб кард.
Созмони Авфи Байналмиллалӣ (Amnesty International) ба муносибати 50-солагии Бузургмеҳр Ёров менависад: “Дар Тоҷикистони имрӯза адвокат, хусусан ҳомии ҳуқуқи инсон будан маънои бо хатарҳои бемисл рӯбарӯ шуданро дорад”.
То ҳол кишварҳои ғарбӣ ва чандин созмонҳои ҳомии ҳуқуқи башар борҳо аз ҳукумати Тоҷикистон хостаанд, ки Бузургмеҳр Ёровро бидуни қайду шарте аз зиндон раҳо кунад, вале мақомоти кишвар дар ҳеч маврид дархости ниҳодҳои ҳуқуқии дунёро ба инобат нагирифтааст.
