Абдуманнон Шералиев, таҳлилгари масоили иқтисодӣ дар саҳифаи фейсбукияш навишта, ки мардуми тоҷик қимати барқро 4 маротиба бештар аз арзиши муайяншуда пардохт мекунанд.
Ба гуфтаи ӯ, ширкати “Барқи тоҷик” иддо пеш меоварад, ки барқ дар Тоҷикистон арзон аст, аммо дар асл чунин нест.
Ба назари ин таҳлилгар, агарчи мақомот арзиши барқро 22,66 дирам муайян кардаанд, вале мардум то 1 сомонӣ пардохт мекунанд.
Facebook GruppenМардум барои барқ 4 баробар бештар пардохт мекунад
Қимати барқ дар Тоҷикистон арзонтарин дар минтақа дониста мешавад ва яке аз дағдағаҳои “Барқи тоҷик” ҳам ин аст, ки мо бароятон барқро арзонтар аз қимати истеҳсолиаш медиҳем. Аммо дар асл мардум барои барқ 4 баробар бештар аз қимати муайяншуда пардохт мекунад ва арзон будани барқ аз қимати истеҳсолиаш ҳам дурӯғ аст.
Ҳоло қимати истеҳсолии барқро барои дафъаи дигар мегузорем ва мепардозем ба қимати барқ, ки барои аҳолӣ 22,66 дирам аст, аммо дар асл мардум на камтар аз 1 сомонӣ барои барқ пардохт мекунад. Мехоҳед бидонед чӣ гуна? Пас бодиққат бихонед:
Ягона маълумоте дақиқе, ки дар бораи фаъолияти молиявии Барқи тоҷик имсол нашр шуд, ин буд, ки қарзи ин ширкати монополӣ аз Нерӯгоҳи Сангтӯда-1 қариб 300 миллион афзоиш ёфтааст. Дар як сол. Қарзи умумиаш аз ин нерӯгоҳ ба 2,4 миллиард сомонӣ расидааст. Чанд бор давлат қарзи “Барқи тоҷик” аз ин нерӯгоҳро аз ҳисоби буҷа пардохт ва минбаъд ҳам чунин хоҳад кард.
Сангтӯда-1 моли Русия аст ва “Барқи тоҷик” наметавонад аз нашри маълумот аз тарафи он пешгирӣ кунад, бинобар ин қарзаш пеши он ифшо мешавад. Мутаассифона ин танҳо қисми болоии айсберг аст. Дар асл “Барқи тоҷик” ҳар сол 350-400 миллион доллар (!) “зарар” мебинад. Бо қурби ҳозира 4-4,5 миллиард сомонӣ. Ин маълумотро метавонед дар хабарҳои 3-4 сол қабл дар бораи ин ширкат пайдо кунед. Солҳои охир нашри ин гуна маълумот бо сабабҳои маълум қатъ шудааст.
Қисме аз ин зарарҳо аз ҳисоби буҷа пӯшонида мешавад ва қисме ба қарзи ин ширкати монополистӣ зам мешавад, ки ҳоло аз 30 миллиард сомонӣ убур кардааст. Мутмаъинан ҳама ин қарзҳо рӯзе аз ҳисоби буҷаи давлат пардохт хоҳад шуд. Роҳи дигаре вуҷуд надорад.
Буҷа бошад, аз андози мардум фароҳам мешавад ба ва мардум таъаллуқ дорад. Агар шумо ҳатто андозсупоранда нестед, мутмаин бошед, ки саҳматон дар буҷа аз андозсупорандаҳо камтар нест. Ба шарҳи чигунагии он намепардозем, вале агар мехоҳед бидонед, ки чӣ гуна саҳматон дар буҷа ҷой дорад, адабиёти вобаста ба мавзӯъро мутолиъа кунед. Ё дар навиштаи дигаре ба он бармегардем.
Хулоса тамоми зарарҳои “Барқи тоҷик” қисман ҳоло ва қисман дар оянда аз ҳисоби буҷае, ки ба мардум таъаллуқ дорад пардохт карда мешавад. Зарари яксолааш чуноне ки гуфтем, 4 миллиард сомонӣ аст. Ин 4 миллиард қимати тақрибан 18 миллиард кВ/с қувваи барқ аст. Тақрибан миқдори барқе ки дар кишвар истеҳсол мешавад.
Аҳолӣ ҳудуди 30 дарсади қимати барқро масраф мекунад. Яъне ҳудуди 6 миллиард кВ/с ва барои ҳар киловати он 22,66 дирам пардохт менамояд. Аммо нохоставу надониста 4 миллиард сомонӣ зарари “Барқи тоҷик” ё қимати 18 миллиард кВ/с барқро низ мепардозад. Дар натиҷа ба ҷои 6 миллиард кВ/с пули 24 миллиард кВ/с аз ӯ рӯёнида мешавад ва ҳар киловатт барқи масрафкардааш ҳудуди як сомонӣ тамом мешавад.
Аз Идораи сомона: Матолибе, ки дар гӯшаи “Блоги Шумо” ба нашр мерасанд, назари шахсӣ ва ё таҳлили муаллифон буда, баёнгари мавқеи “Аздо тв” нестанд.
