Умед Бобозода ваколатдори ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон рӯзи 27-уми январ дар нишасти матбуотии инҳодаш гуфт, мақомоти Русия ба дархости ӯ барои мулоқот бо гумонбарони “Крокус Сити Ҳолл” иҷозат надоданд.
Ӯ мегӯяд, дар робита ба нақзи ҳуқуқи муҳоҷирони кории тоҷик дар Русия ба унвони ваколатдори ҳуқуқи инсони Русия Татяна Москалкова зиёда аз 10 нома ирсол кардааст. Аммо Москалкова танҳо ба охирин номаи ӯ посух додааст.
Бобозода дар ҳузури хабарнигорон афзуд, ки дар посух ба номаи охир Москалкова ваъда додаст, ки аз ҳуқуқи муҳоҷирони кории тоҷик ҳимоят мекунад.
Ӯ дар идомаи суҳбатҳои худ гуфта, ки маълум нест, ки ин ҳимоятҳо чӣ гуна сурат мегиранд. Ба гуфтаи ваколатдори ҳуқуқи инсон, наворҳои сершумори шабакаҳои иҷтимоӣ, ки нақзи ҳуқуқи муҳоҷирон дар Русияро намоиш медиҳанд, сабаб шуда, ки ба ҷониби Русия дар бораи вазъи ҳуқуқи муҳоҷирон муроҷиат кунад.
Ҳамчунин Омбудсмени тоҷик гуфт, пеш аз суҳбат бо ваколатдори ҳуқуқи инсони Русия Татяна Москалкова хостори мулоқот бо 4 шаҳрванди Тоҷикистон, ки ҳамчун гумонбари асосии ҳамла ба “Крокус Сити Ҳолл”-и Маскав дониста мешавад шудаст. Аммо ҷониби Русия ба Умед Бобозода иҷозат надодаанд то бо ин шаҳрвандони Тоҷикистон дар боздоштгоҳ мулоқот кунад.
Ёдовар мешавем, ки шоми 22-уми марти соли 2024 ба бинои “Крокус Сити Ҳолл”-и ноҳияи Красногорскии шаҳри Маскав ҳамла сурат гирифта, муҳоҷимон сӯи мардум аз автоматҳо тир кушоданд. Бино ба иттилои расмӣ, дар натиҷаи тирпарронӣ ва сар задани оташ 143 нафар, аз ҷумла се кӯдак ба ҳалокат расида, 182 нафари дигар ҷароҳат бардоштанд.
Мақомоти Русия дар пайи ин ҳодиса чандин нафарро боздошт кард, ки аксари онҳо зодагони Тоҷикистон буданд. Аз ҷумла, чаҳор шаҳрванди Тоҷикистон Муҳаммадсобир Файзов, Далерҷон Мирзоев, Саидакрам Раҷабализода ва Фаридун Шамсидин ҳамчун гумонбаронии асосоии ин ҳамла дониста шуданд.
Муҳоҷирони корӣ дар ин кишвар аз афзоиши бесобиқаи фишори мақомот болои онҳо хабар медиҳанд. Ба гуфтаи муҳоҷирони кории тоҷик, маҳз пас аз ин ҳодиса санҷишу боздошт ва ихроҷи иҷбории тоҷикон афзуда, муносибати мардуму корфармоён бо онҳо тағйир ёфтааст. Инчунин мардуми оддӣ мавриди ҳамлаҳои лафзӣ ва ҷисмӣ аз ҷониби пулис қарор гирифта, ихроҷи муҳоҷирон тоҷик ба ҳар далел бештар шуд.
Дар моҳои охири соли гузашта чанд тарҳи нави қонунҳое дар Русия пешниҳод ва қабул гардиданд, ки кор дар соҳаҳои гуногун барои муҳоҷиронро маҳдуд ва вазъи кору будубошро барои онҳо дар ин кишвар мушкилтар мекунанд.
Мунтақидони ҳукумати Эмомалӣ мегӯянд, ки аз дасти Умед Бобозода ваколатдори ҳуқуқи инсон ва ниҳодаш дар мавриди ҳимояти ҳуқуқи муҳоҷирон чизе бар намеояд. Зеро, ба гуфтаи онҳо, ин ниҳод зоҳиран ҳомии ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон аст, аммо амалан аз ҳукумути хонаводагии Эмомалӣ Раҳмон, ки зиёда аз 30 сол мешвад дар кишвар зимоми қудратро дар даст дорад ва ҳуқуқи шаҳрвандонро ошкоро поймол мекунад, ҳемеша ҳимоят мекунад. Бороҳо ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон барои вазъи бади ҳуқуқи инсон аз ҷониби созмонҳои байналмилалии ҳомии ҳуқуқ исон интқод мешвад.
