Бархе коршиносони мансуб ба Толибон мегӯянд, ки Амрико мехоҳад Тоҷикистону Ӯзбекистонро мисли Эрону Покистон бо Афғонистон даргир кунад ва байни онҳо тухми ниқофро бикорад.
Бархе огоҳони умури низомии Афғонистон ба мисли Носир Ҳаққонӣ ва Азиз Истоникзай аз Кобул мегӯянд, ки Тоҷикистон дар бораи вогузории қисме аз чархболҳои низомӣ ва ҳавопаймоҳои ҷангии Афғонистон аз “тасмимҳои ҳушёрона” кор бигирад.
Ин коршиносони Афғонистон эҳтимол ба намояндагӣ аз Толибон дар расонаҳо суҳбат мекунанд, таъкид доранд, ки дар ҳоли ҳозир Ҳукумати Аморати исломӣ дар бораи таҳвил гирифтани чархболҳои низомии Афғонистон аз Тоҷикистону Ӯзекистон аз “диплумосии нармӣ сиёсӣ” кор мегирад, вале агар рӯзе расад, ки забони ин диплумосӣ тағйир кунад, дар зарфи 24 соат вазъият дигар хоҳад шуд.
Ба гуфтаи онҳо, таёраҳо ва чархболҳои низомие, ки аз ҷониби Амрико ба ҳукумати пешини Афғонистон дода шуда буд, тибқи қонунҳои байналмилалӣ фарқе намекунад, ки давлатро кӣ ва ё кудом гурӯҳе идора мекунад, ҳамаи онҳо моликияти тамоми афғонистониҳо мебошанд.
Носир Ҳаққонӣ ҳам мегӯяд, “Тоҷикистон ҳам агар ҳол ин таёраҳоро аз Амрико қабулаш бикунад, локин дар оянда ҳеч гоҳ афғонҳо ё ҳукумати Афғонистон, ки агар ӯ Аморати исломӣ бошад ё дигар ҳукумат бошад, фаромӯшашон намекунад ва ҳаққи худро аз он талаб карда мегиранд.”
Ин коршиносон таъкид мекунанд, ки қисме аз мардуми Афғонистон тавассути ҳамин таёраҳо ва чархболҳое, ки айни замон дар Тоҷикистон ва Ӯзбекистон ҳастанд, кушта шуданд, хонаҳояшон вайрон карда шуд ва мулкашон мавриди бобмбарон қарор гирифта буд, акнун, ки ҳукумат тағйир кардааст, бояд ба Афғонистон баргардонида шаванд.
Пеш аз ин хабаргузории Reuters иттилоъ дода буд, ки Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қасд дорад, ҳавопаймоҳои ҷангии артиши Афғонистонро ба Тоҷикистон вогузор кунад.
Гуфта мешавад, ин ҳавопаймоҳо ва чархболҳои ҷангӣ аз ҷониби Амрико ба нерӯҳои ҳавоии Афғонистон ҳадя шуда буд ва рӯзи суқути Кобул ба дасти Толибон, бархе халабонҳои афғонистонӣ бо ин ҳавопаймоҳо ва чархболҳо ба Тоҷикистон ва Ӯзбекистон фирор карда буданд.
Толибон ҳам дар муддати беш аз даҳ моҳи раҳбарии дар Афғонистон борҳо аз Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дархости бозгардонидани ин ҳавопаймоҳо ва чархболҳои артиши собиқи Афғонистонро карданд, вале Тошканду Душанбе ба дархостҳои онҳо ҷавоби рад дода буданд.
Аммо акунун, ки Амрико масъалаи таҳвили бархе аз ин ҳавопаймоҳои ҷангӣ ва чархболҳои низомии артиши пешини Афғонистон ба Тоҷикистонро матраҳ кардаа мегӯяд ин ҳавопаймоҳо ва чархболҳоро ба Толибон, ки ҳукумати Афғонистонро дар даст доранд, бозпас намедиҳад.
