Бахшида ба 75 солагии иқтисоддони тоҷик, профессор Ҳоҷимуҳаммад Умаров Радиои Озодӣ аз суханҳои ӯ иқтибос овардааст, ки мазмуни ин гуфтаҳо натанҳо куҳна нашудаанд, балки фоидаоварҳам ҳастанд. Профессор Умаров дар бораи иқтисод фикри худро ҳамеша рушан баён мекунад.
Ӯ дар яке аз суҳбатҳояш бо Радиои Озодӣ пули фиристодаи муҳоҷиронро такядевори буҷаи кишвар номида буд, чун манбаи асосии зиндагии 80% хонаводаҳо ба шумор меравад. Умаров мегӯяд, агар Тоҷикистон ба Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё пайвандад, вазъи ҳуқуқии муҳоҷирони кории тоҷик дар Русия ва Қазоқистон беҳтар мегардад.
Дар масъалаи гаронии андоз гуфта буд, ки кодекси андоз аз аввал то охир хато аст, чун гаронии андоз баробари 86% фоидаи корхонаҳост ва ин имкон намедиҳад корхонаҳо рушд кунанд. Умаров пешниҳод намуда буд то системаи андозбандии прогрессивӣ роҳандози шавад, то қишри сарватманд ба ҳукумат андози бештар супорад ва додани имтиёзҳо ба ширкатҳои худӣ хотима ёбад.
Сарватҳои зеризаминӣ, ки бештари он дар ихтиёри ширкатҳои Чинӣ гузошта шудааст, Умаров мегӯяд мухолифи он аст, ки сарватҳои зеризаминии Тоҷикистон, ки сарвати мардуми тоҷик аст дар ихтиёри ширкатҳои хориҷӣ бошад, чун худ метавонем аз ин боигариҳоро барои дарёфти қарзҳо аз кишварҳои дигар истифода намоем.
Ва қарзи бештари Тоҷикистон ҳам, ки ба Чин рост меояду дар ҳама арсаҳои иқтисоди кишвар, Чин фаъолит мекунад, Профессор ин ҳамаро хатарнок хонда, пешниҳод карда буд, ки аз дигар давлатҳо ҳам қарз гирифта шавад, то Чин ба Тоҷикистон фишор наорад.
Дар як суҳбати худ Ҳоҷимуҳаммад умаров гуфта буд, ки ширкатҳои бузургу олигархҳо дороиҳои худро ошкор кунанд, буҷаи Тоҷикистон камбуди маблағ нахоҳад дошт.
“Душвортар аз ҳама барои ширкатҳову соҳибкорони хурду миёна мешавад. Зеро “олигархҳо” дар миёни мақомот сарпаноҳ доранд ё аз сӯи худи ин мақомот таъсис шудаанд. Аммо нозирон ҳамчунон ширкатҳои хурду миёнаро мавриди санҷиш қарор дода, талош мекунанд хисороти буҷаро аз ин тоҷирон ҷуброн кунанд. Аммо дар асл маҳз ҳамин олигархҳо бояд дақиқ санҷида шаванд, зеро дар фаъолияти онҳо рӯйпӯш кардани нишондодҳои иқтисодӣ бештар мушоҳида мешавад. Мутмаинам, ки агар ширкатҳои бузургу олигархҳо тамоми дороиҳои худро ошкоро нишон диҳанд, буҷаи Тоҷикистон бо камбуди маблағ ҳаргиз рӯбарӯ нахоҳад шуд”.
Иқтисоддони тоҷик, Умаров ҳукуматро ба он муттаҳам карда буд, ки рақами воқеии камбизоатонро намегӯяд ва он рақамеро мегӯянд, ки ба мақсади сиёсии онҳо мувофиқ бошад.
Дар хусуси хостаҳои мардум, Умаров мегӯяд, ки барои мардуми оддӣ пеш аз ҳама муҳим ин аст, ки сатҳи зиндагияш хуб бошад ва барои рушди фарзандонаш шароитҳои зарурӣ муҳайё бошад ва албатта, озод бошад.
