Вазорати Энергетикаи Қазоқистон бо дастури як фармон содироти газ аз ин кишварро бо мошинҳо то се соли дигар тамдид кард. Чунин фармон аз ин вазорат соли 2017 барои се сол имзо гардида буд, ки акнун ба поён расид. Ва боз барои се соли дигар тамдид шуд.
Ба иттилои сомонаи Вазорати энергетикаи Қазоқистон шабакаҳои ҷудогона газеро, ки барои таъмини эҳиёҷоти дохилӣ пешбинӣ гардида буд, ғайриқонунӣ ба берун аз ҳудуди Қазоқистон содир мекардаанд.
Дар идома хабар гуфта мешавад, “Содироти ғайриқонунии сӯзишвории моеъи нафтӣ ба берун аз ҳудуди Қазоқистон тариқи нақлиёти автомобилӣ амалӣ мешавад, зеро назорати ин воситаи ҳамлу нақл қариб ғайри имкон аст”.
Пас аз роҳандозии тадбирҳо дар соли 2017 вазъи таъминоти бозори дохилӣ бо гази моеъ ба эътидол омада, аз мақомоти дахлдор доир ба далелҳои кӯшиши содироти он ба хориҷи кишвар маълумот нарасидааст, омадааст дар хабар.
Ҳамчунин зикр гардидааст, ки “Фармони мазкур ҷиҳати роҳ надодан ба содироти ғайриқонунии гази моеъ ба хориҷи кишвар ва пешгирии камбуди он дар бозори дохилӣ дар робита ба фарқияти зиёди нархҳои тасдиқшудаи содиротӣ ва дохилӣ равона шудааст”.
Тибқи оморҳои интишор гардида, асосан гази моеъ ба Тоҷикистон (ҳудуди 93% аз ҳаҷми умумӣ) аз Қазоқистон варид мегардад, аз Ӯзбекистон (наздики 6%) ва Русия (тақрибан 1%) оварда мешавад.
Дар Тоҷикистон беш аз 60% моликони автомашинаҳо аз ин навъи сӯзишворӣ истифода мекунанд, дар моҳи майи соли равон дар нуқтаҳои сӯзишворӣ нархи гази моеъ 2,50 сомониро ташкил медод, аммо дар миёнаҳои моҳи август якбора ба 4,70 расид.
Моҳи июли соли равон Хадамоти зиддиинҳисории назди ҳукумати Тоҷикистон ба хотири боло рафтани нархи гази моеъ дар ширкатҳои воридкунандаи газ санҷиш гузаронида буд, маълум гардид, ки ширкатҳо бе сабаб нархи газро боло бардоштаанд. Қонуншиканон ба маблағи умумии 1,1 млн сомонӣ ҷарима шуданд, ки аз ҷониби Хадамоти зиддиинҳисорӣ ба буҷети ҷумҳуриявӣ равона шудааст.
Баъд аз гузаронидани санҷиш арзиши гази моеъ ба ҳисоби миёна аз 4,7 сомонӣ (барои 1 литр) дар нимаи моҳи август то ба 4,3 сомонӣ ба аввали моҳи сентябр поин рафт.
Ба иттилои Хадамоти зиддинҳисорӣ дар Тоҷикистон 15 ширкат ба ворид кардани гази моеъ машғул будаанд, ки воридкунандагони асосӣ “Алат” (18%), “Темур Ойл” (11%), “Ғайрат” (10%) ва “Октан сервис” (10%) гуфта мешаванд.
