Барои пурра ба анҷом расонидани сохтмони Нерӯгоҳи барқи обии “Роғун” Тоҷикистон ҳанӯз ба 5,8 миллиард доллар маблағи иловагӣ ниёз дорад. Дар ин бора дар гузориши нави Ожонсии байналмилалии радабандии S&P Global Ratings гуфта шудааст.
Ба арзёбии ин ниҳод, сохтмони пурраи нерӯгоҳ танҳо соли 2035 ба анҷом мерасад. Ин дар ҳолест, ки ҳукумати Тоҷикистон қаблан тасмим дошт, корҳои сохтмониро то соли 2031 пурра ба итмом расонад. Яъне, тибқи пешбинии S&P анҷоми лоиҳа метавонад чор сол дертар аз нақшаи қаблии мақомот сурат гирад.
Тибқи гузориш, тақрибан нисфи маблағи боқимонда аз ҳисоби грантҳо ва қарзҳои имтиёзноки созмонҳои байналмилалии молиявӣ таъмин шуда, қисми дигар аз буҷети давлатӣ ва даромади худи нерӯгоҳ пардохт хоҳад шуд.
То имрӯз Тоҷикистон барои маблағгузории “Роғун” аз чандин созмони байналмилалӣ маблағ ба даст овардааст. Аз ҷумла, Бонки ҷаҳонӣ дар маҷмуъ 650 миллион доллар, Бонки осиёии рушд то 500 миллион доллар, Бонки исломии рушд ва фондҳои арабӣ 450 миллион доллар ва Фонди рушди Қатар 50 миллион доллар ҷудо кардаанд. Ҳамчунин музокирот барои ҷалби боз 1,7 миллиард доллар маблағ идома дорад.
Бо вуҷуди ин, мақомоти Тоҷикистон то ҳол ҳаҷми умумии маблағҳои хориҷии барои сохтмони “Роғун” гирифташударо расман эълон накардаанд. Ба иттилои қаблан дар сомонаи TRT GLOBAL нашршуда, аз оғози корҳои сохтмонӣ дар соли 2008 то имрӯз барои ин лоиҳа аз ҳамаи манбаъҳо беш аз 48,1 миллиард сомонӣ, ё тақрибан 5 миллиард доллар масраф шудааст.
S&P ҳамчунин пешбинӣ мекунад, ки агрегати сеюми нерӯгоҳ соли 2027 ба истифода дода мешавад. Ҳоло ду агрегати аввал, ки солҳои 2018 ва 2019 ба кор андохта шудаанд, фаъол мебошанд.
НБО “Роғун” бузургтарин лоиҳаи энергетикии Тоҷикистон маҳсуб мешавад. Пас аз анҷоми пурраи сохтмон, иқтидори он ба 3780 мегаватт расида, солона то 14–17 миллиард киловатт-соат нерӯи барқ истеҳсол хоҳад кард.
Тоҷикистон солҳои зиёд аст, ки махсусан дар фасли зимистон бо норасоии нерӯи барқ рӯбарӯ мебошад. Мақомоти кишвар умед доранд, ки бо пурра ба истифода дода шудани “Роғун” ин мушкил ба таври назаррас коҳиш ёфта, на танҳо талаботи дохилии кишвар пурра таъмин мешавад, балки имкони афзоиши содироти нерӯи барқ ба кишварҳои минтақа низ фароҳам хоҳад омад.
