Рӯйдоду гузоришҳое, ки тӯли як ҳафта дар ҷомеа рух додааст онро бо шарҳу тафсилоти бештар дар барнома метавонед тамошо кунед.

Маоши мардум 15% боло меравад, андоз чӣ?

Акс аз сомонаи "Akhbor"

Шурӯъ аз моҳи оянда маоши кормандон ва моҳиёнаи бознишастаҳо дар Тоҷикистон афзоиш меёбад. Дар ин бора хабаргузории "Ховар" фармони раисҷумҳур Эмомалӣ Раҳмонро ба нашр расонд. Ин хабаргузории расмӣ бо тамҷид ин фармони Эмомалӣ Раҳмонро як иқдоме дар роҳи дастгирӣ ба мардум хондааст. Ин пойгоҳи хабарӣ менависад:

“Тибқи фармони мазкур аз 1 сентябри соли 2020 маоши вазифавии кормандони ташкилоту муассисаҳои соҳаҳои маориф, илм, фарҳанг, варзиш, ҳифзи иҷтимоӣ, соҳаҳои воқеии иқтисодиёт ва кормандони дигар ташкилоту муассисаҳое, ки аз ҳисоби буҷети давлатӣ маблағгузорӣ мешаванд, инчунин ташкилоту муассисаҳое, ки музди меҳнаташон ба музди меҳнати хизматчиёни давлатӣ баробар карда шудааст, ба андозаи 15 фоиз зиёд карда мешавад”.

Андозаи нафақаҳои иҷтимоӣ аз рӯи синну сол ба ғайр аз модароне, ки даҳ фарзанд таваллуд намуда, онҳоро то синни ҳаштсолагӣ тарбия намудаанд, кӯдакони маъюби то 18-сола, дигар гурӯҳҳои маъюбон, ки кор намекунанд ва ба нигоҳубин ниёз дошта, ба онҳо нафақа дар асоси Қонуни Тоҷикистон “Дар бораи таъмини нафақаҳои шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон” таъин шудааст, ба андозаи 50 дарсади ҳади ақали нафақаҳои меҳнатӣ аз рӯи синну сол зиёд карда мешавад.

Бояд қайд намуд, ки анҷоми тадбири мазкур бо мақсади боз ҳам беҳтар намудани сатҳи некӯаҳволии мардуми кишвар, бахусус дастгирии давлатии қишри осебпазири ҷомеъа дар шароити кунунии ҷомеъаи ҷаҳонӣ ва татбиқи ҳадафмандонаи сиёсати иҷтимоии Ҳукумати Тоҷикистон равона гардидааст”.

Коршиносон бар инанд, ки новобаста аз буҳрони шадиди иқтисодӣ, ки торафт шиддат мегирад, ин тасмими раисҷумҳур, ки моҳиёнаи кормандони давлатиро аз 10 то 15 дарсад боло мебарад, ҷуз баҳона барои ҷалб ба маъракаи интихоботӣ чизе нест. Ва буҷаи давлатӣ қудрати боло бурдани ин масрафҳоро надорад.

Ҳаминтавр коршиносон афзоиши 15% маош ва андозаи нафақаи бознишастаҳоро як тадбири номуассир ва бесамар меҳисобанд. Мегӯянд, афзоиши баҳои маводи мавриди ниёз ба маротиб болотар асту беқурбшавии пули миллӣ боло бурдани ҳаҷми маошро беасар месозад.

“Вақте давлат ҳаҷми маошро 15%, вале қиммати истифодаи нерӯи барқ, об, андозҳои гуногунро ба аҳолӣ аз 20% ҳам боло мебарад, ба ин ҳад афзудани ҳаҷми маош чизеро тағйир нахоҳад дод.”- мегӯяд Абдуманнон Шералиев, коршиноси масоили иқтисодӣ

Тоҷикистон дар шумори кишварҳои шӯравии пешин аз ҳисоби андозаи маошу нафақаи дар зинаи охир қарор дорад ва ҳаҷми сабади истеъмолии аҳолии он низ камтар ва кӯчактар аз тамоми кишварҳои узви СНГ мебошад. Дар идомаи ин мавзӯъ таҳлилгарон низ ин иқдомро иқдоми маъракаи пеш аз интихоботӣ медонанд ва қарор аст рӯзи баргузории интихоботи Президенти Тоҷикистонро ба якшанбе, 11 октябри соли 2020 баргузор шавад.

Шакли видеоии барномаро вобаста ба мавзӯъҳои "Ҳафта" ва назару таҳлилҳои коршиносон бо тафсилоташ метавонед дар зер бубинед.

Рӯзи баргузории нитихоботи президентӣ дар Тоҷикистон муайян шуд

Маҷлиси олии Тоҷикистон рӯзи баргузории интихоботи Президенти Тоҷикистонро ба  якшанбе, 11 октябри соли 2020 таъйин кардааст, ки расонаҳо ин хабарро аз қавли Наврӯз Самадзода, раиси дастгоҳи Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Тоҷикистон ба нашр расонидаанд. Гуфта шудааст ҷаласаи мазкур таҳти раёсати раиси Маҷлиси миллии Тоҷикистон Рустами Эмомалӣ сурат гирифтааст.

Бо эълони рӯзи баргузории интихобот аҳзоби сиёсӣ метавонанд номзадҳои худро ба курсии президенти Тоҷикистон пешниҳод кунанд. Аммо Раҳматилло Зоиров, раиси Ҳизби сотсиал-демократи Тоҷикистон қарори зудҳангоми интихоботи Президентӣ дар Тоҷикистонро, ки аз ҷониби Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба тасвиб расид, ғайриқонунӣ хонда, гуфтааст, ки ин қарор қувваи ҳуқуқӣ надорад ва раисони ҳарду палатаи қонунбарори Тоҷикистон бояд ҷазо бигиранд.

Раҳматилло Зойиров: "5-6 август барпо шудани ҷаласаи якҷоягии Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дурусту лозим буд. Онро бояд иcтиқбол кард. Вале таъйини интихоботи раисҷумҳури ҶТ барои ба 11-уми октябри соли 2020, ки як моҳ қабл ба итмом расидани салоҳияти раисҷумҳур, ки тамоми қонунҳои интихоботӣ аз он сарчашма мегиранд, комилан ғайриқонунӣ мебошад!"

Феълан дар Тоҷикистон 7 ҳизби сиёсӣ амал мекунад. Фаъолияти ҲНИТ аз аҳзоби асосии мухолифи давлат аз тирамоҳи соли 2015 дар Тоҷикситон манъ карда шудааст. Ба ҷуз аз аҳзоб Иттифоқи касаба ва Иттифоқи ҷавонони Тоҷикстон ҳаққи пешбарии номзад ба мақоми президентиро доранд. Президенти Тоҷикистон ба муддати 7 сол интихоб мешавад.

Ин шашумин интихоботи президентӣ дар даврони соҳибистиқлолии Тоҷикистон хоҳад буд. Президенти кунунии ҷумҳурӣ Эмомалӣ Раҳмон аз моҳи ноябри соли 1994 инҷониб дар ин вазифа аст. Эмомалӣ Раҳмон, президенти кунунии Тоҷикистон, ки 28 соли ахир кишварро идора мекунад, айни замон яке аз номзадҳои асосии курсии президентӣ ба ҳисоб меравад. Эмомалӣ Раҳмон дар муддати раҳбарияш чандин бор қонуни интихоботро тағйир дод, то битавонад бидуни кадом мамониате дар сари қудрат боқӣ монад.

Яке аз тағйироти дигаре, ки Раҳмон дар ин муддат ба қонун ворид кард, ин пойин овардани умри номзад ба президентӣ буд. Тибқи ин қонуни тағйирёфта акнун ҳар нафаре, ки ба синни 30 расидааст ва 10 соли ахир дар Тоҷикистон зиндагӣ карда бошад метавонад номзадии худро пешниҳод кунад. Вақти тағйири ин қонун Эмомалӣ Раҳмон гуфта буд, мехоҳад роҳро барои ҷавонон дар ҳукумат ва идораи он боз кунад. Вале ба назари мухолифин ин иқдом ба ҷуз ҳамвор кардани роҳ барои писари худаш Рустами Эмомалӣ чизи дигаре нест.

"Аздо тв" аз коршиносони умури сиёсӣ дар мавриди ин ки чаро Эмомалӣ Раҳмон таърихи баргузории интихобтро ин дафъа як моҳ пеш аз вақтҳои муқаррарӣ эълон кард, назар пурсидем. Анвар Иброҳимиён номи мустаъор гуфт:

Анвари Иброҳимиён: “Ба назари банда якчанд омили таъсиргузор сабаб шуданд. Сабаби аввал, худи омили дохилӣ ва равандҳое, ки доранд дар Тоҷикистон сурат мегиранд, монанди мавҷи бозгаштҳои муҳоҷирони меҳнатии тоҷик аз Русия; омили дохилии дигар метавонад як кам бедории ҷавонон дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва норозигии онҳо аз идораи давлатдорон дар ин вақти бӯҳронӣ бошад. Аммо омили дигари таъсиргузор ба назари банда ин омили хориҷист. Он чи имрӯзҳо дар яке аз кишварҳои пасошӯравӣ, Белорус мегузарад, воқеан, метавонад сенарияҳои ҷадидро низ дар кишвари мо ҳам пайдо кунонад. Ҳамин буд, ки Маҷлиси Миллӣ ва Маҷлиси намояндагон то андозае саросамавор таърихи интихоботро як моҳ аз муҳлаташ пештар эълон карданд, ки аз заминаҳои ҳуқуии он сарфи назар кардаанд”.

Як нуқтаи мавриди тааҷҷуб дар таъйини рӯзи баргузории интихобот ин аст ки он тақрибан як моҳ пеш аз замони худ баргузор карда мешавад. Баъди касби истиқлолият ҳамаи интихоботҳои раёсати ҷумҳурӣ 6 ноябр гузашта буд. Ва дигар ҳам ин аст ки тибқи қонуни интихобот марҳалаи интихоботи раёсати ҷумҳурӣ бояд се моҳро фаро бигирад. Аммо ин бор барои интихобот чизе бештар аз 2 моҳ ҷудо карда шудааст. Вале шарҳ дода нашудааст, ки чаро таърихи баргузории интихобот пеш оварда шудааст ва иллати шитобу саросемагии ҳукумати Тоҷикстон барои баргузории ин маърака чӣ буда метавонад?

Вазорати умури хориҷии Тоҷикистон боз як хабарнигори Радиои Озодиро аз иҷозатномаи кор маҳрум кард

Акс аз "Радиои Озодӣ"

Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон хабарнигори телевизиони "Настоящее Время" - як бахши Радиои Аврупои Озод/Радиои Озод, Анушервон Орифовро аз аккредитатсия маҳрум кард. Дар ин бора Вазорат рӯзи 4-уми август намояндаи дафтари Радиои Озодиро дар Душанбе расман огоҳ намуданд.

Бино ба маълумоти Радиои Озодӣ дар умум сабаби маҳрум сохтани хабарнигорони ин хабаргузорӣ дар Тоҷикистон аз парвонаи корӣ, нашри ду матлабе гуфта шудааст, ки яке вобаста ба хабари соҳиби мансаб шудани духтари раисҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон, Рухшона Раҳмон дар Вазорати корҳои хориҷӣ сурат гирифтааст ва дигаре нашри матлаби Анушервон Орипов вобаста ба меҳмонӣ рафтани президент Эмомалӣ Раҳмон ба хонаҳои сокинон аст, ки мақомоти Тоҷикистон аз нашри ин ду матлаб дар пойгоҳҳои Радиои Аврупои Озод/Радио Озодӣ норозиянд ва онро "муғризона" хонданд. Соли 2019 дар таърихи 3-уми июл Вазорати умури хориҷӣ бо нашри як изҳорот дар бораи қазияи “Радиои Озодӣ” гуфта буд, ки ин вазорат муҷаввизи кории 6 хабарнигори Радиои Озодиро бозхонда аст.

“ба қазияи мазкур бояд қайд кард, ки "Радиои Озодӣ" фазои иттилоотиро моҳирона ба манфиати худ истифода бурда, хилофи меъёрҳои ҳуқуқии дохилӣ, байналмилалӣ ва этикаи рӯзноманигорӣ дар қаламрави Тоҷикистон амал карда истодааст.”

Расонаҳои дохиливу хориҷӣ аз наздикони Эмомалӣ Раҳмон, ки соҳибмақом ҳастанд ва ё аз мансабе ба мансаби дигар таъйин мешаванд ва ё ин ки бо ному рутбаҳои ғулғуладорашон дар расонаҳо нашр мешаванд, магар ғайривоқеъиянд? Магар шаҳрдори Душанбе, Рустами Эмомалӣ писари Раисҷумҳур нест? Озода Раҳмон раиси Дастгоҳи раёсатҷумҳур духтари Раҳмон нест? Ё Заринаи Раҳмон, муовини аввали раиси Бонки миллӣ, Рухшонаи Раҳмон, муовини сардори Раёсати созмонҳои байналмилалии Вазорати умури хориҷии Тоҷикистон нест? Инҳо духтарони худи Эмомалӣ Раҳмон нестанд? Аз домоду додарарусонаш ҳоло чизе намегӯем. Чӣ магар дар расонаҳои расмии ҳукуматӣ инҳо ҳамарӯза нашру пахш намешаванд? Ин ва дигар суолҳое ҳастанд, ки ҳамарӯза коршиносон дар расонаҳо матраҳ мекунанд.

“Хешутаборбозӣ”, яъне кори якҷояи хешовандон дар як идораи давлатиро, ки тибқи қонунгузорӣ ду нафар хешутаборе, ки ҳисоботдиҳанда ва ё тобеъи ҳамдигаранд, манъ мебошад. Ин нақзи қонун нест?

Видеои нашркардаи хадамоти матбуоти президент буд, ки бо ҳам дидем. Эмомалӣ Раҳмон дар сари миз нишастааст ва соҳибони хона дастҳо пеши бар ӯро гӯш доранд. Раисҷумҳур ба мизбонон ва ҳамин тавр, дар мулоқот бо як гурӯҳи занони кишоварзӣ тарзи пухтани нону хӯрокҳои миллӣ ва ҳамчунин тарзи тайёр кардани хӯриш аз барги лаблабу ва аз селдерейро меомӯзонад.

Хабарнигори телевизиони "Настоящее Время", Анушервон Орифов баъд аз гузоришаш дар робита ба меҳмонӣ рафтани президент ба хонаи сокинон ва аз мавҷи ҳамрасонӣ шудани ин мавзӯъ дар шабакаҳои иҷтимоӣ - , ки нахуст аз Хадамоти матбуоти Президент нашр шуда буд, бо гузорише бозгӯ кард ва вазорат инро бащона карда хабарнигорро рӯзи 4 август аз аккредитатсия маҳрум кард. Мӯҳлати иҷозаи кории Анӯшервон рӯзи 1-уми август ба поён расид, вале вазорат онро тамдид накард.

Як соли пеш вазорат бо таъкид як пешниҳоде карда буд, “онҳое, ки ҳамчун корманди "Радиои Озодӣ" сабти ном нагардидаанд, ҳаққи идомаи фаъолияти рӯзноманигорӣ дар нашрияҳои иттилоотии дигар дар Тоҷикистонро доранд.”

Дар ҳоли ҳозир вазорат аз додани аккредитатсия ба чандин корманди Радиои Озодӣ дар Тоҷикистон худдорӣ мекунад. Ва феълан 11 хабарнигори Озодӣ дар кишвар аз иҷозатномаи кор маҳрум ҳастанд.


Хонандагони азиз, лутфан, ҳар хабару гузоришеро, ки мушоҳида мекунед ва ё пешниҳоду суоле доред, метавонед онро ба мо, тариқи почтаи электронӣ, Telegram, WhatsApp , Viber ва Imo ба ин рақам: +48519767404 бифиристед.