Танҳо дар давоми соли 2024 дар роҳҳои мошингарди Тоҷикистон 552 нафар бар асари садамаҳои нақлиётӣ ҷони худро аз даст додаанд.
Дар ин бораи вазири корҳои дохилии кишвар Рамазон Раҳимзода рӯзи 13-уми феврал зимни нишасти матбуотии ниҳодаш хабар дод.
Раҳимзода теъдоди кулли тасодуфи мошинҳоро зиёда аз 1200 ҳолат зикр кард. Ӯ афзуд, ки дар пайи ин ҳодисаҳо 1350 нафар захмӣ шудааст.
Сабабҳои асосии ин садамаҳо суръати баланд, дар ҳолати мастӣ рондани мошин ва беэътиноӣ ба қоидаву қонуни ҳаракат дар роҳҳо гуфта мешавад.
Аммо бархе аз мунтақидон чанд омили дигар, азҷумла доштани мошинҳои куҳна ва ғайристандартӣ ба далелҳои камбуди молии ронандагон, роҳҳои ноҳамвор ва таъмирнашуда, беэътиноӣ ба дониши ронандагон ҳангоми имтиҳонсупорӣ дар мактабҳои ронандагии Тоҷикистонро ба ин садамаҳо рабт медиҳанд.
Таҳлилгарон марги 552 нафарро дар байни ҷамъияти 10 миллионаи Тоҷикистон зиёд арзёбӣ мекунанд. Ба гуфтаи онҳо, ин омор тақрибан 55 ҳалати марг дар 1 миллион шаҳрванд рост меояд, ки миёнгини омори ҷаҳонии ҳалокатҳо дар ҳодисаҳои роҳ 17 ҳолати вафот дар 100 ҳазор ҷамъият мебошад. Тибқи ин омори Тоҷикистон 5,5 ҳолати вафот дар 100 ҳазор аҳолӣ рост меояд, ки он нисбат ба бархе кишварҳои аз нигоҳи аҳолӣ монанд ба Тоҷикистон боз ҳам зиёд аст.
Вазири корҳои дохилии кишвар дар ин нишаст инчунин гуфт, ки теъдоди садамаҳо ва қурбониён дар муқоиса ба соли 2023 андаке поин аст, вале ҳамоно ташвишовар боқӣ мемонад.
Ёдовар мешавем, ки соли 2018 Иттиҳодияи Аврупо лоиҳае бо ҳадафи кам кардани садамаҳои роҳ пиёда кард. Чашмандози ин лоиҳа то соли 2030 теъдоди ҳалокатҳоро дар ин самт то 50% коҳиш додан буд ва то соли 2050 он бояд ба сифр расонда шавад. Ин лоиҳаи “Чашмандози сифр” номгузорӣ шудааст.
Нашрияи Комиссияи Аврупо (European Commision) мегӯяд, бо иҷро кардани ин лоиҳа аз соли 2019 то соли 2023 10% ҳалокатҳо камтар шудаанд. Таҳлилгарон пешниҳоди эҷоди чунин тарҳҳоро барои Тоҷикистон низ зарурӣ мешуморанд.
