Кишварҳои Мирсу Урдун, Арабситони Саудиву Индонизия ва Ташкилоти худгардони Фаластин, ки тайи чанд даҳаи ахир ба самти Ғарб ва бахусус Амрико “иқтидо” мекарданд, инак тағйири “қибла” карда, ба самти Шарқ ва бахусус Чин рӯ овардаанд.
Бино ба иттилои расонаҳо, дирӯз, 19-уми ноябри соли 2023, вазирони корҳои хориҷии кишвраҳои Мисру Урдун, Арабситони Саудӣ, Индонизия, Ташкилоти худгарони Фаластин ва намояндаи Созмони Ҳамкориҳои Исломӣ ба мулоқоти вазири корҳои хориҷии Чин ба Пекин рафтанд.
Ҳадаф аз ин сафари вазирони кишварҳои ҳамсояи Фаластин, Ташкилоти худгарондон ва Индонизияву Созмони ҳамкориҳои исломӣ кумак хостан аз Чин барои ором кардани вазъ дар Ховари Миёна ва бахусус дар навори Ғаззаи Фаластин гузориш шудааст.
Дар ин 45 рӯзи ахир ҳама дунё шоҳиди он буданд, ки раҳбарони хеле аз кишварҳои ғарбӣ ба мисли Амрико, Инглистону Фаронса, Олмону Итолия ва ғайра барои изҳори ҳамдардӣ ва ҳимоят аз Исроил нахуст ба Телавив ва сипас ба Қоҳируву Риёз ва Аммон рафта, хостори саркӯби Ҳамос ва идомаи ҷанг дар навори Ғазза шуда буданд.
Ҳамзамон бо гузашти наздик ба 50 рӯз аз оғози ҷанг то ҳол ҳеч як аз ҳомиёни ғарбии Исроил то ҳол ба сурати ҷиддӣ ва ҷорӣ кардани аҳрумм фишорҳо алайҳи Телавив, тавре дар ҷанги Русия алайҳи Украина анҷом дода буданд, хостори оташбаси доимӣ дар навори Ғазза нашудаанд.
кишварҳои Мисру Урдун Исроилро ба расмият мешиносанд ва чанд даҳа аст, ки равобити худро бо ин режим барқарор кардаанд. Ин ду кишвар Ҳамос ва Ҷиҳоди исломӣ, ду созмони фаластинро ҳамчун нерӯҳои силоҳбадаст хуш надоранд.
Президенти Миср дар Қоҳира дар мулоқот бо Садри аъзам Олмон ба сурати расмӣ хоҳони саркӯби онҳо шуда буд. Арабистони Саудӣ, ки қасди расман барқарор кардани равобит худ бо Исроилро дошт, бо оғози ҳамлаҳои Исроил ба навори Ғазза ин равандро мутаваққиф кард.
Пеш аз ин мақомоти Арабситони Саудӣ нерӯҳои муқавимати фастиниро чашми дидан надоштанд. Ба ҳамин хотир тайи панҷ соли ахир даҳҳо нафар аз фаластиниҳои муқими ин кишварро бо иттиҳоми ҳамкорӣ бо Ҳамос ва дигар гурӯҳҳои фаластинӣ боздошт ва зиндонӣ карда буданд.
Ин амр раҳбарони кишварҳои ғарбгарои исломиро, ки ба дур аз иродаи мардум сари қудрат омадаанд, сахт нигарон кардааст. Зеро онҳо ҳар рӯз мебинанд, ки нуфӯзи Ҳамос ва дигар нирӯҳои силоҳбадасти исломӣ, ки дар канори фаластиниҳо истодаанд, зиёдтар ва ҷойгоҳу нуфӯзи онҳо дар ҷомеа камтар мешавад.
Дар ин раванд ҷолиб он аст, ки ду ҳафта пеш вақте сарони кишварҳои исломӣ дар нишасти изтирории Созмони Ҳамкориҳои Исломӣ бархеҳо хоста буданд, ки ҳама кишварҳо якҷоя иқдомҳои амалие барои қатъ кардани ин ҷанг рӯи даст бигиранд, Мисур Урдун ва Арабистони Саудӣ монеи он шуда буданд.
Аммо чун Чин дар баҳори соли ҷорӣ байни кишварҳои Арабистони Саудӣ ва Эрон, ки беш аз 7 сол қатъи робита доштанд, сулҳу оштиеро барқарор кард ва ба ин васила густариши нуфӯзи худашро дар минтақа ба намоиш гузошта буд. Ин дафъа ҳам раҳбарони дастгоҳҳои диплумосии кишварҳои исломӣ бо умед ба Чин рафтаанд, то дар хомӯш кардани ҷанг ба онҳо кумак кунад.
Гуфта мешавад, акнун аз замони оғози ҷанг дар навори Ғазза ва шиддат гирифтани он дар Каронаи Бохтарии Фаластин ҳеч яке аз кишварҳои арабӣ ба истистони гурӯҳҳое дар Лубнону Яман, Ироқу Сурия, ки ҳамаи онҳоро гурӯҳҳои наздик ба Эрон медонанд, касе дигар барои кумакрасонӣ амалан вориди майдон нашудааст.
Бар хилофи раҳбарон ва мақомоти расмӣ, аксари мардуми оддӣ ва озодаҳои тамоми кишварҳои арабӣ дар ҳимоят аз Фаластин ва маҳкум кардани ҳамлаҳои Исроил ба навори Ғазза ва Каронаи бохтарии Фаластин бо баргузории тазоҳурот ва ҳамоишҳои эътирозӣ ҳимояти худро аз фаластиниҳо эълон кардаанд.
Инчунин дар ин як моҳи ахир, қариб кулли сарони кишварҳои исломӣ ва бахусус кишварҳои арабӣ дар ҷойгоҳе қарор гирифтаанд, ки аз чашми мардумони худ суқут кардаанд. Акнун тарси аксари онҳо ин аст, ки сафҳои мухолифони онҳо аз ҳисоби мардуми омма ва бахусус ҷавонон зиёдтар шудааст.
Ба гуфтаи бархе коршиносон, ҳар лаҳза метавонад як таркише кӯчак бақои ҳукумат ва салтанати онҳоро зери суол қарор бидиҳад. Ба ин хотир рафтани онҳо ба Чин пеш аз он, ки кумак хостан барои фаластиниҳои зери тиру тӯпу ва мушту лагади исроилиҳо бошад, як навъ замонатталабӣ барои бақои режимҳои худашон дар раъси ҳарамҳои қудрат дар ин кишварҳост…
Амруллоҳи Низом, махсус барои Аздо тв
