15.9 C
Dushanbe
Хона блог саҳифа 33

Дуздии сиккаҳои тилло ва ҷавоҳироти нодир аз ду музей дар Фаронса

0

Ба иттилои расонаҳои фаронсавӣ, як гурӯҳи созмонёфта бо нақшаи дақиқ ашёи гаронбаҳоеро аз як осорхона дар Фаронса дуздиданд.

Дар яке аз ҳодисаҳои ҷиноятии нодир ва ҳамзамон марбут ба мероси фарҳангӣ, гурӯҳи дуздон шаби гузашта аз осорхонаи “Maison des Lumières Denis Diderot” дар шимоли Фаронса беш аз 2 000 сиккаи тилло ва нуқраро рабуданд. Ин сиккаҳо, ки таърихи онҳо ба солҳои 1790 то 1840 рост меояд, дар маҷмӯъ арзише зиёда аз 90 000 евро доранд.

Ба иттилои мақомоти амниятӣ, дуздон бо нақшаи дақиқ ва таҷҳизоти махсус ба музей ворид шуда, сиккаҳоро бо интихоби дақиқи коллексияҳои гаронбаҳо рабудаанд. Манбаъҳо мегӯянд, ки гурӯҳи ҷинояткорон эҳтимолан таҷрибаи касбӣ дошта, ин дуздиро пешакӣ барномарезӣ карда буданд.

Ин ҳодиса ҳамагӣ чанд соат пас аз дуздии дигаре рух дод, ки дар он аз осорхонаи машҳури “Musée du Louvre” дар Париж маҷмуаи гаронбаҳои ҷавоҳироти таърихӣ ва ашёи давраи императорӣ рабуда шуд. Гуфта мешавад, ки арзиши ин ҷавоҳирот беш аз 88 миллион евро буда, дуздон тавонистанд дар камтар аз 10 дақиқа амалиётро анҷом диҳанд.

Мақомот ин ду ҳодисаро марбут ба як шабакаи муташаккили дуздон медонанд ва тафтишоти густарда оғоз ёфтааст. Музейҳои кишвар ба таври муваққатӣ амнияти дохилиро тақвият дода, шумораи посбонон ва камераҳои назоратиро афзоиш додаанд.

Фаронса яке аз кишварҳои дорои бузургтарин мероси фарҳангӣ дар ҷаҳон аст ва дар солҳои охир чандин мавриди дуздии осори таърихӣ ба қайд гирифта шудааст. Коршиносон ҳушдор медиҳанд, ки чунин ҳодисаҳо на танҳо ба фарҳанги миллӣ, балки ба эътибори байналмилалии соҳаи ҳифзи осори таърихӣ низ таъсири ҷиддӣ мерасонанд.

Мулоқоти Ятимов бо Толибон дар Душанбе

0

Як намояндаи баландпояи Толибон расман ба Душанбе даъват шуда, бо Саймумин Ятимов, раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон мулоқот кард.

Дафтари матбуоти вилояти Балхи Афғонистон иттилоъ дода, ки рӯзи панҷшанбе, 23-юми октябр Юсуф Вафо волии Толибон дар вилояти Балх бо даъвати расмӣ ба Душанбе сафар карда, бо мақомоти амниятӣ ва марзбонии кишвар дидору гуфтугӯ доштааст.

Дафтари волии Балх эълом карда, ки дар мулоқоти Юсуф Вафо бо Саймумин Ятимов, ҷонибҳо дар бораи густариши равобити дипломатӣ, фарҳангӣ, иқтисодӣ ва илмӣ миёни Душанбе ва Кобул таъкид карда, мубориза бо таҳдидҳои амниятӣ, муқобила бо гурӯҳҳои террористӣ ва шабакаҳои қочоқи маводи мухаддирро авлаияти кори худ донистанд.

Ҳамчунин гуфта мешавад, раҳбари КДАМ-и Тоҷикистон ваъда дода, ки аз хоки кишвар ҳеч фаъолияте бар зидди Толибон анҷом нахоҳад шуд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки пас аз сари қудрат омадани Толибон дар Афғонистон мақомоти Тоҷикистон ҳамеша дар минбарҳо аз он бонги хатар мезаданд, ки эҳтимоли ҳамла ба хоки кишвар аз Афғонистон вуҷуд дорад. Толибон ҳам борҳо мегуфтанд, ки аз хоки кишварашон ба ҳеч кишвари ҳамсоя хатаре таҳдид намекунад.

Ҳамзамон гурӯҳе аз мухолифони Толибон ба Душанбе паноҳ оварда буданд. Ба иттилои баъзе манобеъ, соли 2024 мақомоти Тоҷикистон ба ин хулоса расид, ки фаъолияти мухолифони Толибонро дар Душанбе боздоранд ва онҳо амалан Тоҷикистонро тарк карданд.

Аммо ба назари таҳлилгарон, ин рӯйкарди тозаи Тоҷикистон дар ростои муносибат бо Толибон натиҷаи фишорҳои Маскав ва заъфи амалии Ҷабҳаи муқовимати миллии Афғонистон дар баробари ҳукумати Толибон аст.

Давлати Тоҷикистон аз замони омадани Толибон ба сари қудрат дар Афғонистон аз соли 2021 то кунун равобити расмии дипломатӣ надорад ва сафорати Афғонистон дар Душанбе низ дар ихтиёри давлати қаблии ин кишвар аст.

Коршиносон ҳадс мезананд, ки даъвати расмии Толибон ба Душанбе ва дидор бо мақомҳои баландпояи тоҷик баёнгари он аст, ки Душанбе низ монанди дигар ҳамсояҳо дар озмудани сиёсати “робита бидуни ба расмият шинохтан” бо Толибон аст. Раванде, ки метавонад тавозуни қудрат дар шимоли Афғонистон ва мавқеияти Ҷабҳаи муқовимати миллиро дигаргун кунад.

Сарбозшикор ё боздошти гумонбар?

0

Ду рӯзи охир дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва расонаҳои тоҷикӣ наворе давр мезанад, ки дар он дида мешавад, чанд мард бо либоси мулкӣ ҷавонеро, ки дар тан пироҳани сафед дорад мехоҳанд маҷбур ба ҷое бубаранд, вале сокинон моени онҳо мешаванд.

Бино ба иттилои Радиои Озодӣ, ин ҳодиса дар маҳаллаи Борбади шаҳри Кӯлоб рӯзи 21-уми октябр рух додааст ва ба гуфтаи шоҳидон, ин бача дар мизи пеши майдонча нишаста будааст, ки се марде пайдо мешаванд ва мехоҳанд ғайриқонунӣ ӯро ба артиш баранд, аммо ин ҷавон сутуни оҳании дар майдоча бударо мустаҳкам қапида, фарёд мезанад.

Дар охир ба ин мардҳо, ки ба гуфтаи шоҳидони ҳодиса кормандони милиса будаанд, муяссар мешавад, ки ҷавонро ба мошин шинонданд, вале занҳо рафта пеши роҳашро гирифта, бачаро озод мекунанд.

Дар ҳамин ҳол Вазорати дифои кишвар бо нашри вокунише, гуфтааст, ки ин навор саҳнаи сарбозшикор нест ва онро зидди фарҳанги мардум гуфтаву боис гаштани иғвоангезӣ дар миёни ҷомеа номидааст.

Бино ба иддаои ин ниҳод, ҷавони бо пироҳани сафед дар навор буда, ҳамчун гумонбар ба паҳн кардани маводҳои нашъаовари лирика аз ҷониби мақомоти милитсияи шаҳри Кӯлоб боздошт шуда истодааст.

Вазорати корҳои дохилии кишвар низ бо нашри изҳроти монанд ба Вазорати дифоъ ба ин хабар вокуниш кардааст, аммо ному насаби ин ҷавон ва маълумоти дигареро дар ин бора нашр накардааст.

Вокуниши ВКД ва Вазорати дифои кишвар суолҳои зиёдеро миёни корбарони тоҷик дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба бор овардааст. Корбарон мепурсанд, агар ин ҷавон ба фурӯши маводҳои нашъаовар машғул буд, чаро ҳангоми боздошт фарёд мезанаду занҳо омада ӯро озод мекунанд? Ва пулис ҳам метавонист бо нишон додани ҳуҷҷати корӣ ин ҷавонро озод накунаду бо худ бибарад.

Инчунин корбарон мепурсанд, ки чаро Вазорати дифои кишвар ба наворҳои дигар, ки аз рафти сарбозшикори ғайриқонунӣ гирифта шудааст, то ҳол вокунише накардааст.

Гуфта мешавад, дар Тоҷикистон даъвати тирамоҳӣ ба артиш аз 1-уми октябр оғоз шуд ва он то 30-уми ноябри соли ҷорӣ идома хоҳад кард ва ҷавононе, ки солҳои таваллудашон байни 1998-2007 мебошад, ба артиш бурда мешаванд.

Мақомот дар давоми 10 рӯзи аввал аз 78 дарсад иҷро шудани Нақшаи даъвати тирамоҳии ҷавонон ба артиш дар Тоҷикистон хабар доданд.

Мақомот муваффақияти иҷрои нақшаро бо зиёд шудани шумори ихтиёриён, додани имтиёзҳо ба даъватшавандагон, мисли шаҳодатномаи ронандагӣ бар ивази хидмат ва корҳои фаҳмондадиҳӣ рабт медиҳанд. 

Аммо коршиносон бар ин назаранд, ки яке аз омилҳои асосӣ оғози пешакии маърака дар баъзе минтақаҳо ва кам шудани шумори нақшавии даъватшавандагон мебошад. Ҳамчунин тағйироти соли 2020 низ ба ин раванд таъсир расонидааст. Мувофиқи тағйироти мазкур, хатмкардагони донишгоҳҳо пеш аз кор дар ниҳодҳои қудратӣ бояд хидмати ҳарбиро ҳатман анҷом диҳанд.

Ҳамзамон хабару гузоришҳо аз дохили кишвар акси гуфтаҳои мақомотро нишон дода, дар рӯзи аввал ҳадди ақал чанд навори ҷалби иҷбории ҷавонон ба артиш нашр шуд ва расонаҳо аз иҷборан бурда шудани донишҷӯи курси дувум ва як омӯзгори дигар хабар додаанд.

Ҳатто мақомот маҷбур шудаанд барқро дар баъзе деҳаҳо пурра қатъ кунанд ва бар ивази додани барқ сарбоз ё пул талаб кардаанд ва низ гузоришҳо мерасид, ки дар баъзе деҳаҳои ноҳияҳои дурдаст кормандони комиссарияти ҳарбӣ ба хонаҳои даъватшудагон рафта, вақте худи ҷавонро пайдо накардаанд, баъзе аз наздиконашонро то пайдо шудани ҷавон асир гирифтаанд.

Ятимов: Муҳоҷирони корӣ бештар аз ҳама ба гурӯҳҳои террористӣ ҷалб мешаванд

0

Дар шаҳри Душанбе “Конфронси сеюми Иттиҳоди Давлатҳои Мутсақил (ИДМ) дар бораи терроризм ва ифротгароӣ” баргузор шуд.

Гуфта мешавад, ин конфронс бо ташаббуси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон (КДАМ) ва Маркази зидди террористии ИДМ рӯзи 23-юми октябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе доир гашта, то рӯзи 24-уми октябр идома меёбад. Дар он 150 ҳайат аз кишварҳои ИДМ ва кишварҳои узви Созмони ҳамкории Шанхай ширкат карданд.

Масъалаи аслии ҷаласа баррасии вазъияти амниятӣ дар минтақа, омилҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва динӣ, ки ба тавсеаи фаъолиятҳои террористӣ таъсир мерасонанд, буд. Ҳамчунин атрофи истифодаи зеҳни сунъӣ ва технологияҳои иттилоотӣ дар мубориза бо таҳдидҳои амниятӣ гуфтугӯ сурат гирифт.

Раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон Саймумин Ятимов дар ин нишаст изҳор дошта, ки созмонҳои террористӣ муҳоҷирони кориро ҳамчун гурӯҳи осебпазир истифода бурда, онҳоро ба фаъолияти ифротгароёна ҷалб мекунанд.

Ба гуфтаи Ятимов, дар солҳои охир созмонҳои ифротгаро ва террористӣ кӯшиш доранд, вазъияти амниятиро дар минтақа ноустувор гардонанд. Ӯ таъкид карда, ки ин гурӯҳҳо дар қаламрави кишварҳои пасошӯравӣ “инфраструктураи хобидаи худ”-ро ташкил додаанд ва бо ҷиноятҳои киберӣ ва трансмиллӣ иртибот доранд.

“Ҷалб асосан аз ҳисоби муҳоҷирони корӣ сурат мегирад, зеро онҳо аз ҷиҳати иҷтимоӣ ва иқтисодӣ заифанд. Бо истифода аз муҳити фарҳангӣ ва динии минтақа, гурӯҳҳои ифротгаро мекӯшанд миёни онҳо идеологияи радикалиро паҳн созанд”, — афзуд Ятимов.

Раҳбари КДАМ-и Тоҷикистон ҳамчунин илова кард, ки барои пешгирӣ аз пайвастан ба гурӯҳҳои террористӣ, 4000 донишҷӯи тоҷикро аз кишварҳои арабӣ ва исломӣ ба Тоҷикистон баргардонидаанд. Ятимов афзуд, ки хатари пайвастан ба гурӯҳҳои ифротгаро ин донишҷӯёнро таҳдид мекард.

Аммо гуфта нашудааст, ки ин донишҷӯёни тоҷик аз кадом кишварҳо баргардонида шудаанд. Қаблан, КДАМ борҳо талош кардааст, ки тамоми донишҷӯёни тоҷикро аз кишварҳои арабӣ ва исломӣ, агарчи дар донишгоҳҳои маъруф ва пешрафта таълим мегиранд, ба кишвар баргардонад.

Ба иттилои расонаҳои давлатӣ, дар рӯзи аввали нишаст ба ин натиҷа расиданд, ки омӯзгорон ва ходимони илм дар муассисаҳои таълимӣ, аз ҷумла донишгоҳу мактабҳо вазифадор шаванд, ки дар барномаҳои таълимии худ дарсҳои “мубориза бо терроризм ва экстремизм”-ро ворид кунанд.

Инчунин дар нишаст иштирокдорон “масъалаҳои таъсиси шабакаи огоҳсозии бармаҳал ва зиддитеррористӣ дар Осиёи Марказӣ” ва “таҷрибаи минтақавии мубориза бо терроризм”-ро низ муҳокима мекунанд.

Аммо таҳлилгарони мустақил бар ин назаранд, ки ҷалби шаҳрвандон ба гурӯҳҳои террористӣ на ба сабаби муҳоҷират ва ё камсаводӣ, балки бештар ба фишорҳои ҳукумат ва мақомдорон болои мардуми диндор аст. Бо фармони шахсии Эмомалӣ Раҳмон дар дохили кишвар мадрасаҳо баста шуд, донишмандони динӣ зиндонӣ шуданд ва ё аз кишвар фирор карданд, ин сабаб шуд, ки ҷавонҳои зиёде таълимоти диниро ба таври нодуруст аз шабакаҳои иҷтимоӣ ва шахсони тасодуфӣ бигиранд ва ҳамин тариқ ба гурӯҳҳои ифротӣ бипайванданд.

Аз сабаби камбуди ҷой, хонандагон рӯи замин нишаста, дарс мехонанд

0

Дар шабакаҳои иҷтимоӣ навори видеое паҳн шудааст, ки нишон медиҳад дар як синфхона шумори хонандагон аз меъёри муқаррарӣ бештар буда, ба сабаби набудани ҷойи нишаст, қисме аз донишомӯзон дар рӯи замин, зери акси қаҳрамонони миллӣ нишастаанд.

Замони сабт ва макони дақиқи ин навор маълум нест, вале нашри он бори дигар масъалаи вуҷуди мушкилот дар соҳаи маориф, аз ҷумла камбуди ҷойи нишаст ва изофашавии хонандагон дар мактабҳои кишварро матраҳ мекунад.

Бояд зикр кард, ки бо вуҷуди сохтани мактабҳои нав дар гӯшаю канори кишвар, мушкилоти камбуди ҷойи нишаст дар муассисаҳои таълимӣ, махсусан дар минтақаҳои дурдаст ҳамоно боқӣ мондааст.

Ин аввалин бор нест, ки чунин наворҳо аз мушкилоти соҳаи маорифи Тоҷикистон дар фазои маҷозӣ паҳн мешавад. Дар ҳолатҳои қаблӣ низ шаҳрвандон аз набуди шароити мунсиб дар муҳасисаҳои таълимии кишвар нигаронӣ карда буданд.

То ҳанӯз Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон ба ин навор вокуниш накардаанд, вале дар бисёре аз чунин ҳолатҳо ин ниҳод аз шарҳ додани наворҳо ва ё гуфтани мушкилоти соҳа худдорӣ мекунад.

Иттиҳоди Аврупо бонки марбут ба наздикони Эмомалӣ Раҳмонро таҳрим кард

0

Иттиҳоди Аврупо бастаи 19-уми таҳримҳоро алайҳи Русия қабул намуд, ки таваҷҷуҳи асосӣ ба бахши молиявӣ равона шудааст.

Ба рӯйхати нав, ки 23-уми октбяри соли ҷорӣ нашр шуд, на танҳо бонкҳои русӣ, балки муассисаҳои молиявии хориҷӣ, аз ҷумла се бонки Тоҷикистон низ шомил шудаанд. Брюссел ин бонкҳоро ба кумак дар сарпечӣ аз маҳдудиятҳои қаблӣ ва маблағгузории иқтисодиёти низомии Русия муттаҳам мекунад.

Тибқи қарори нави Шӯрои ИА, нисбати “Спитаменбонк”, “Душанбе сити бонк” ва “Коммерсбонки Тоҷикистон” таҳрим ҷорӣ шуда, ҳеч ширкату афроди алоҳидаи кишварҳои Иттиҳоди Аврупо ҳақ надоранд, бо ин се бонк аз Тоҷикистон муомилоти молӣ анҷом диҳанд.

Дар қарор гуфта шудааст, ки ин муассисаҳо аз кишварҳои севум бо роҳи канор задани маҳдудиятҳои содиротӣ, аз ҷумла компютер, абзорҳои идораи мошин, микроэлектроника, бесарнишинҳо ва дигар молу технологияҳои нав ғайримустақим ба тақвияти тавоноии артиши Русия саҳм мегузоранд.

То ҳол ин се бонки Тоҷикистон ва Бонки миллӣ ба ин хабар вокунише накардаанд ва бо дастрас шудани назари намояндагони ин се бонк Azda.tv онро нашр хоҳад кард.

Гуфта мешавад, “Душанбе сити бонк” яке аз лоиҳаҳои ширкати монополии “Авесто Гурӯҳ” буда, ба писари раисҷумҳури Тоҷикистон, шаҳрдори Душанбе ва раиси Маҷлиси Олӣ Рустами Эмомалӣ таалуқ дорад. Идораи ин ширкати бузург дар дасти Мирзо Муҳаммад Файзуллозода, бародари яке аз дӯстони наздики Рустами Эмомалӣ, муовини президенти Федератсияи футбол ва раҳбари Оҷонсии инноватсия ва технологияҳои рақамии Тоҷикистон Мирзо Хуршед Файзуллозода мебошад.

Ва дар ҳоле “Душанбе сити бонк” вориди рӯйхати таҳримҳои ИА мешавад, ки муштариёни ин бонк дар дохили Тоҷикистон аз хидматрасонии он шикоят мекунанд. Ба гуфтаи корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ, чун ин бонк ба писари раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон таалуқ дорад, ба шикояти онҳо касе расидагӣ намекунад.

Сокинони кишвар “Спитаменбонк” ва “Коммерсбонк”-ро низ ба наздикони раисҷумҳури Тоҷикистон рабт медиҳанд.

Гуфта мешавад, дар баробари ин бонкҳо аз Тоҷикистон панҷ бонки русӣ, аз ҷумла Истина, Земский Банк, Абсолют Банк, МТС Банк, Алфа-Банк ва панҷ муассисаи молиявии дигар аз Қирғизистон, Аморати Муттаҳидаи Араб, Ҳонконг, инчунин чор бонк аз Беларус ва Қазоқистон вориди рӯйхати таҳримҳои ИА шудаанд.

Ҳамчунин ҳамкорӣ бо низомҳои пардохтии русии «Мир» ва СБП (Системаи пардохтҳои зуд) пурра манъ карда шуд.

Як бахши алоҳидаи таҳримҳо ба соҳаи криптовалюта равона шуда, ИА муомилот бо стейблкойни A7A5-ро, ки бо дастгирии давлатии Русия эҷод шудааст, манъ кард. Инчунин таҳримҳо нисбати таҳиягари он, нашркунандаи қирғизӣ ва платформае, ки асосан муомилоти ин асъори рақамӣ дар он анҷом мешуд, татбиқ гардиданд.

Ба гуфтаи мақомоти аврупоӣ, ин тадбирҳо барои бастани роҳҳои алтернативии молиявӣ, ки Маскав тавассути онҳо хароҷоти низомиро идома медиҳад, нигаронида шудааст.

Намояндаи олии Иттиҳоди Аврупо дар мавриди корҳои хориҷӣ Кая Каллас таъкид карда, ки “ҳар як евро, ки мо аз Русия бозмедорем, евроест, ки барои ҷанг сарф намешавад ва ин бастаи охирини таҳримҳо нест.”

Гуфта мешавад, дар баробари чораҳои молиявӣ ин бастаи таҳримҳои нав, инчунин бахшҳои энержӣ, нақлиёти баҳрӣ ва саноати ҳарбиро дар бар мегирад. Ба гуфтаи Иттиҳоди Аврупо, ин маҳдудиятҳо бояд дастрасии Русияро ба захираҳои молиявии ҷаҳонӣ мушкилтар созанд ва қобилияти онро барои идомаи ҷанг дар Украина коҳиш диҳанд.

Як рӯз пеш Доналд Трамп, раисҷумҳури ИМА бо сабаби майл нишон надодани Русия ба хатми ҷанг дар Украина аз ҷорӣ намудани таҳримҳо нисбати ду ширкати азими нафтии ин кишвар “Роснефт” ва “Лукойл” хабар дода буд.

Паймони Милли аз Иттиҳоди Аврупо қадрдонӣ кард

0

Паймони Миллии Тоҷикистон аз баргузории ҷаласаи понздаҳуми гуфтугӯҳои байни Иттиҳоди Аврупо ва Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба ҳуқуқи инсон, ки шаҳри Брюссел баргузор шуд, истиқбол кардааст.

Дар изҳороте, ки дар саҳифаи расмии ПМТ дар Facebook нашр гардид, гуфта мешавад, ки ин ҷаласа ба масъалаҳои муҳими ҳуқуқи инсон, аз ҷумла ҳуқуқи занон, зиндониёни сиёсӣ, озодии баён, фаъолияти рӯзноманигорон ва ҷомеаи шаҳрвандӣ, инчунин вазъият дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намудааст.

ПМТ изҳор доштааст, ки ҳимояти Иттиҳоди Аврупо аз ҷомеаи шаҳрвандӣ, ҳимоятгарони ҳуқуқи инсон ва рӯзноманигорони зиндонишуда шоёни таҳсин мебошад. Паймони Миллӣ ба даъвати Иттиҳоди Аврупо барои озодии фаврӣ ва бечунучарои онҳо изҳори ҳамбастагӣ кардааст.

Бояд зикр кард, ки Иттиҳоди Аврупо 17-уми октябри соли 2025 зимни нишасте дар Брюссел аз вазъи ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон изҳори нигаронӣ кардааст. Дар ин нишаст масъалаҳои ҳуқуқи занон, озодии баён, шиканҷа, ва масъалаи ВМКБ мавриди баррасӣ қарор гирифтанд.

Иттиҳоди Аврупо аз мақомоти Тоҷикистон даъват намудааст, ки ҳомиёни ҳуқуқ ва рӯзноманигорони боздоштшударо озод созад, созмонҳои ҷамъиятии бастаашударо боз ба қайд гирад ва гуфтугӯи ошкоро бо ақаллияти помирӣ роҳандозӣ кунад.

Иттиҳоди Аврупо таъкид кардааст, ки ҳамкории иқтисодӣ ва шомилшавии Тоҷикистон ба барномаи GSP+ танҳо дар сурате имконпазир аст, ки ниҳодҳои демократӣ ва озодиҳои инсонӣ дар кишвар эҳтиром шаванд.

ИА аз Тоҷикистон озодии маҳбусони сиёсиро талаб кард

0

17-уми октябри соли ҷорӣ дар шаҳри Брюссел даври 15-уми муколамаи Иттиҳоди Аврупо ва Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мавриди ҳуқуқи инсон баргузор гардид.

Дар ин нишаст ҷонибҳо вазъи ҳуқуқи занон, мубориза бо зӯроварии гендерӣ ва табъиз дар Тоҷикистонро баррасӣ карданд. Иттиҳоди Аврупо аз талошҳои Тоҷикистон барои таҳкими заминаи ҳуқуқӣ дар ин самт истиқбол намудаааст ва аз мақомоти кишвар даъват карда, ки уҳдадориҳояшро дар ин самт дар амал татбиқ намоянд.

Инчунин дар ин нишаст пешгирии шиканҷа ва муносибати ғайриинсонӣ, инчунин ислоҳоти низоми зиндонҳо низ мавриди баррасӣ қарор гирифта, Иттиҳоди Аврупо аз зарурати таъсиси низоми мустақили мониторинг ва назорати додгоҳӣ дар Тоҷикистон гуфтааст.

Намояндагони Иттиҳоди Аврупо аз ҳифзи озодиҳои асосӣ, аз ҷумла озодии баён дар Тоҷикистон гуфта, аз вазъи рӯзноманигорон, ҳимоятгарони ҳуқуқи инсон ва ҷомеаи шаҳрвандӣ изҳори нигаронии ҷиддӣ карданд.

ИА аз мақомоти Тоҷикистон даъват намуда, ки созмонҳои ҷамъиятиеро, ки маҷбур ба қатъи фаъолияти худ шудаанд, дубора ба қайд гиранд ва рӯйхати мушаххаси ҳомиёни ҳуқуқ, вакилони дифоъ ва рӯзноманигорони боздоштшударо ба намояндагони Тоҷикистон бо талаби озод кардани фаврӣ ва бидуни шарт пешниҳод кардааст.

Маълум нест, ки дар ин рӯйхат номи киҳо оварда шудааст, вале ҳоло дар зиндонҳои кишвар бо иттиҳомоти сохта даҳҳо рӯзноманигору фаъоли ҷомеа ва ҳомии ҳуқуқ адои ҳукм мекунанд.

Иттиҳоди Аврупо ҳамчунин аз набудани пешрафт дар соҳаи ҳуқуқи инсон дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон изҳори нигаронӣ намуда, аз мақомоти Тоҷикистон даъват кард, ки бо ақаллияти помирӣ гуфтугӯи ошкоро ва созандаро роҳандозӣ намоянд ва меъёрҳои байналмилалии мурофиаи одилонаро риоят кунанд.

Пештар Иттиҳоди Аврупо дар моҳи июли соли 2024 бо қабули қатъномае аз вазъи ҳомиёни ҳуқуқ ва рӯзноманигорони зиндонӣ дар Тоҷикистон нигаронӣ карда, аз мақомоти кишвар хоста буд, ки нақзи ҳуқуқи инсонро дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таҳқиқ кунад.

Дар рафти мулоқот Иттиҳоди Аврупо таҳияи қонунгузории нав дар самти ҳуқуқи инсонро дар Тоҷикистон пешрафти мусбат арзёбӣ намудааст, вале ҳамзамон таъкид карда, ки иҷрои дурусти он аҳамияти асосӣ дорад.

Иттиҳоди Аврупо гуфта, ки муколамаҳои мунтазам дар мавриди волоияти қонун ва ҳуқуқи инсон сутуни асосии муносибатҳои дуҷонибаи Иттиҳоди Аврупо ва Тоҷикистон боқӣ монда, Брюссел пешрафти воқеӣ дар соҳаҳои плюрализми сиёсӣ, озодии баён, истиқлоли ВАО ва иштироки ҷомеаи шаҳрвандиро дар Тоҷикистон дар баррасии дархости Ҳукумати кишвар барои шомил шудан ба барномаи GSP+ аҳамияти калидӣ дорад.

Дар охир Иттиҳоди Аврупо дубора таъкид карда, ки ҳамкории муваффақи иқтисодӣ дар доираи EPCA танҳо дар сурате имконпазир хоҳад буд, ки агар ниҳодҳои демократӣ дар Тоҷикистон тақвият ёбанд ва эҳтироми ҳуқуқи инсон ва озодиҳои асосӣ таъмин гардад.

Талаби ИА аз мақомоти Тоҷикистон дар ҳолест, ки дар кишвар вазъи ҳуқуқи инсон ва озодии баён сол ба сол хеле бад шуда, Ҳукумат бо баҳонаи мубориза бо терроризму ифротгароӣ садҳо мухолифи худ, рӯзноманигорон, фаъолон ва ҳомиёни ҳуқуқро бо иттиҳомоти сохта равонаи зиндон кардааст ва ҳатто дар ВМКБ чандин фаъолро низ ба қатл расонидааст.

Назари ҳукумат дар мавриди гуфтушунидҳо ва то куҷо ин талаботи ИА-ро барои пайвастан ба низоми GSP+ иҷро мекунад маълум нест.

Ширкати чинӣ дар Тоҷикистон нерӯгоҳи барқи офтобӣ месозад

0

Вазорати энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон эълон кард, ки як ширкати чинӣ омодааст дар Тоҷикистон нерӯгоҳи офтобӣ бисозад.

Тавре ин ин ниҳод хабар медиҳад, 21-уми октябри соли ҷорӣ вазири энергетика ва захираҳои оби кишвар Далер Ҷумъа бо раиси Шурои директорони ширкати «Shanghai Electric Group Co., Ltd.» У Лэй мулоқот карда ва дар ин хусус гуфтугӯ карданд.

Гуфта мешавад, дар рафти мулоқот ҷонибҳо дар мавриди роҳандозии ҳамкориҳои дуҷонибаи судманд дар соҳаи энергетика, аз ҷумла дар самти рушди манбаъҳои барқароршавандаи энергия гуфтугӯ карданд.

Вазорати энергетика ва захираҳои оби кишвар таъкид мекунад, ки дар ин мулоқот ҷониби ширкати чинӣ “барои ба роҳ мондани ҳамкориҳо дар самти бунёди неругоҳҳои офтобӣ ва бодӣ, хатҳои интиқоли баландшиддат, неругоҳҳои барқӣ бо истифода аз партовҳои маишӣ, инчунин таъсиси корхонаи муштараки истеҳсоли таҷҳизоти электромеханикӣ” мувофиқат кард.

Ин ҳам дар ҳолест, ки соли 2024 Вазорати рушди иқтисоди Тоҷикистон бо ширкати чинии “Eging PV Technology Co., LTD” дар мавриди сохтмони зеристгоҳи барқии офтобӣ дар Минтақаи озоди иқтисодии “Панҷ” Ёддошти тафоҳум ба имзо расонида буд. Он замон ин ниҳод гуфта буд, ки маблағи умумии лоиҳа бо пардохт дар чор марҳила 1,5 миллиард долларро ташкил медиҳад. Аммо дар қадами аввал мувофиқи тавофуқномаи тарафайн, дар масоҳати 250 гектар дар ҳудуди минтақаи озоди иқтисодии “Панҷ” зеристгоҳи барқии офтобӣ бо иқтидори 200 МВт ва бо маблағи 150 миллион доллар сохта мешавад. Вале то ҳол аз татбиқи ин лоиҳа хабаре нест.

Кишвари Чин яке аз шарикони стратегии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Мувофиқи иттилои расмӣ, дар Тоҷикистон беш аз 700 ширкати чинӣ бо сармоягузории давлати Чин фаъолият мекунанд, ки баъзе онҳо ба кандани конҳо ва маъданҳои гаронбаҳои зеризаминӣ машғуланд.

Гуфта мешавад, Чин аз соли 2009 то ин дам дар Тоҷикистон беш аз 4 миллиард доллар сармоягузорӣ кардааст. Ва қарзи хориҷии Тоҷикистон танҳо аз Чин беш аз 3 миллиард доллар гуфта мешавад, ки тибқи оморҳо, 52% қарзҳои хориҷии кишварро дар бар мегирад.

Дидори Трамп бо Путин ба тахир гузошта шуд

0

Доналд Трамп, президенти Амрико изҳор дошт, ки дидораш бо Владимир Путин, раисиҷумҳури Русия дар Будапешт ба таъхир гузошта шудааст. Ӯ гуфт, нахостааст “мулоқоти бефоида” баргузор кунад.

Ба иттилои манбаъҳои дипломатӣ, мулоқот ба таъхир афтод, зеро Маскав пешниҳоди оташбас дар Украинаи Трампро рад кард. Пештар вазирони хориҷаи ду кишвар Марко Рубио ва Сергей Лавров дар ин бора гуфтугӯ карданд, вале ба натиҷа нарасиданд.

Манобеи амрикоӣ гуфтанд, ин тасмим дуруст буд, чун мавқеи Русия тағйир наёфтааст. Лағви мулоқот боиси қаноатмандии Украина ва кишварҳои аврупоӣ шудааст, ки нигарон буданд Трамп ба Зеленский фишор меорад, то аз бахше аз қаламрави кишвараш даст кашад.

Интихоби Будапешт ҳамчун макони дидор низ баҳсбарангез шуд, зеро нахуствазири Маҷористон Виктор Орбан бо Маскав робитаҳои наздик дорад.

Ҳамзамон, Лаҳистон эълон кардааст, ки дар сурати убури ҳавопаймои Путин аз фазои ҳавоии худ, метавонад онро маҷбур ба фуруд кунад ва тибқи фармони Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ боздошт намояд. Аммо Булғория гуфтааст, ки ба ҳавопаймои Путин иҷозати убур хоҳад дод.

Трамп борҳо гуфтааст, ки мехоҳад ба ҷанг дар Украина хотима диҳад, аммо инро “душвортар аз поён додани ҷанг дар Ғазза ё низоъ байни Ҳиндустон ва Покистон” арзёбӣ кардааст.

Охирин мулоқоти Трамп ва Путин моҳи август дар Аляска баргузор шуда буд, ки он вақт Путин хостори хуруҷи нерӯҳои Украина аз Донбасс ҳамчун шарти сулҳ гардид, вале Зеленский ин пешниҳодро рад кард.