Хона блог саҳифа 86

Давоми 8 моҳ 44 ҳазор тоҷикистонӣ дар Узбекистон табобат гирифтанд

0

Мувофиқи оморҳои расмӣ, давоми 8 моҳи соли ҷорӣ даҳҳо ҳазор шаҳрвнадони Тоҷикистон барои табобат Узбекистонро интихоб кардаанд.

Тибқи маълумоти Кумитаи миллии Ҷумҳурии Узбекистон оид ба омор, аз моҳи январ то августи соли 2025 беш аз 44 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон барои табобат гирифтан ба Узбекистон сафар кардаанд. Ин рақам тақрибан аз се ду ҳиссаи тамоми беморони хориҷиро, ки дар ин давра ба муассисаҳои тиббӣи Узбекистон муроҷиат кардаанд, дар бар мегирад.

Оморе, ки ин ниҳод нашр кардааст, дида мешавад, ки дар байни кишварҳои пасошӯравӣ Тоҷикистон дар ҷои 1-ум Қиғизистон дар ҷои 2-юм меистад.

Ба гуфтаи коршиносон, сабаби асосии зиёд будани муроҷиат кунандагон барои табобат ба Узбекистон пеш аз ҳама вуҷуди мушкилоти ҷиддӣ дар низоми тандурустии Тоҷикистон, аз ҷумла ришва ва фасод аст. Дар кишвар норасоии мутахассисони баландихтисос, набудани шароити муосир дар беморхонаҳо ва таҷҳизоти замонавии тиббӣ мебошад.

Гузашта аз ин, соҳаи тандурустӣ дар Тоҷикистон аз дастгирии кофии давлатӣ бархӯрдор нест. Сармоягузории маҳдуд, маоши пасти кормандони тиб ва фасоди густарда дар сатҳҳои гуногун боис шудааст, ки сатҳи эътимоди шаҳрвандон ба муассисаҳои тиббӣ коҳиш ёбад.

Дар натиҷа, шумораи зиёди беморон барои гирифтани ташхис ва муолиҷаи босифат ба кишварҳои ҳамсоя, аз ҷумла Узбекистон, Русия ва дигар кишварҳо рӯ меоранд. Тавре мутахассисон мегӯянд, агар дар Тоҷикистон ислоҳоти воқеӣ дар соҳаи тандурустӣ роҳандозӣ нашавад, ин раванд дар солҳои наздик боз ҳам бештар хоҳад шуд.

Дар 9 моҳ 7632 “рейд” танҳо дар Маскав

0

Раёсати Вазорати корҳои дохилии Русия дар шаҳри Маскав натиҷаи рейдҳои густардааш нисбати муҳоҷиронро дар нуҳ моҳи соли 2025 эълон кард.

Бино ба иттилои ин ниҳод, дар моҳҳои январ-сентябри соли ҷорӣ дар Маскав 7632 амалиёти махсуси тафтишу бозҷӯии муҳоҷирон дар ҷойҳои ҷамъиятӣ, марказҳои савдо ва озуқаворӣ, хобгоҳҳо ва дигар нуқтаҳое, ки муҳоҷирон ҷамъ мешаванд, гузаронида шудааст.

Дар натиҷаи ин санҷишҳо беш аз 58 ҳазор қонуншиканӣ дар соҳаи муҳоҷират ошкор шуда, беш аз 15 ҳазор ҳолат ба вайрон кардани қоидаҳои вуруд ва иқомати шаҳрвандони хориҷӣ дар қаламрави Русия марбут аст.

Ҳамчунин беш аз 5 ҳазор нафар барои қонуншиканиҳо ҳангоми ҷалби шаҳрвандони хориҷӣ ба фаъолияти корӣ ба ҷавобгарӣ кашида шудаанд.

Раёсати ВКД-и Русия инчунин нисбат ба 1400 муҳоҷир қарор дар бораи ихроҷро содир карда, аз ин шумор беш аз 450 нафарашон аллакай аз кишвар ихроҷ шудаанд.

Илова бар ин, кормандони пулис 242 нафарро, ки дар ҷустуҷӯ барои ҷиноятҳои гуногун, аз ҷумла ҷиноятҳои вазнин қарор доштанд, боздошт карда, 430 нафарро бо бемориҳои хатарнок ва 100 нафари дигарро бо ҳуҷҷатҳои қалбакӣ ошкор кардаанд.

Маълум нест ВКД-и Русия, ки ҳаққи бидуни қарори додгоҳ ихроҷ кардани шаҳрвандони хориҷиро дорад, дар тамоми кишвар чанд “рейд” гузаронда ва дар умум чанд нафарро дар ин муддат аз Русия ихҷор кардааст ва шумораи тоҷикони ихроҷшуда маълум нест.

Ин ҳам дар ҳолест, ки дар ҳашт моҳи соли 2025 Хадамоти федералии иҷрои қарорҳои додгоҳии Русия беш 35 ҳазор шаҳрвандони хориҷӣ ва шахсони бешаҳрвандиро аз ин кишвар ихроҷ кардаанд. 

Ба гуфтаи таҳлилгарон, дар ин чанд моҳи ахири сол мақомоти рус метавонанд шумораи бештари шаҳрвандони хориҷиро аз хоки ин кишвар берун кунанд. Зеро замони қонунӣ кардани будубоши муҳоҷирон дар Русия рӯзи 10-уми сентябр ба охир расид ва ВКД гуфта буд, ки аз 11-уми сентябр нафаронеро, ки будубошашонро дар Русия қонунӣ нагардондаанд, ихроҷ ва ҳамчунин ворид шудан ба ин кишварро барои солҳои тӯлонӣ манъ мекунанд.

Ҳоло дар тамоми Русия бо иштироки кормандони ниҳодҳои қудратӣ ва интизомӣ “рейд”-ҳои густардае дар ҷойҳое, ки бештар муҳоҷирон ҷамъ мешаванд, мисли қаҳвахонаву бозор ва хобгоҳ идома дорад ва онҳо бо лаҳни тунд ҳуҷҷатҳои муҳоҷиронро санҷида, дар баъзе ҳолатҳо латтукӯб низ мекунанд.

Як муҳоҷири тоҷик дар Русия мактабхони русро бо мошин зер кард

0

Ба иттилои расонаҳои русӣ, 4-уми октябри соли ҷорӣ дар ноҳияи Сестрорецк, атрофи Санкт-Петербург як шаҳрванди Тоҷикистон як кӯдаки 15-соларо аз “беиҳтиётӣ” зер кардаст.

Гуфта мешавад, ҳодиса шоми рӯзи 4-уми октябр замоне рух дод, ки писарбача мехост аз роҳе, ки чароғак надошт, убур кунад. Ҳангоми расидан назди пиёдагард, як автобус меистад то ӯ гузарад, аммо ин шаҳрванди тоҷик бо суръати баланд меояд ва кӯдакро дар васати роҳ пахш мекунад.

Расонаҳои Русия аз қавли пулис менависанд, ба сабаби он ки кӯдак ҳангоми зарбаи мошин чанд метр дуртар парида ба замин сахт задааст, ки осебҳои ҷиддӣ ҷисмӣ, аз ҷумла зарбаи сахт ба сару мағз, шикастани дандонҳо, шикастани сутунмуҳра ва ғайра бардошта, ҳоло дар бемористон дар ҳолати вазнин қарор дорад.

Пулиси Санкт-Петербург мегӯяд, нисбати ин ҳодиса парванда боз шуда, таҳқиқот оғоз шудааст. Аммо ба гуфтаи ин ниҳод, таҳқиқоти пешакӣ муайян кард, ки ронанда ҷавони 25-сола шаҳрванди Тоҷикистон будааст.

Гуфта мешавад, ҳоло ин шаҳрванди Тоҷикистон дастгир шуда, нисбати ӯ парвандаи ҷиноӣ дар асоси банди 1 моддаи 264 Кодекси ҷиноии Федератсияи Русия (вайрон кардани қоидаҳои ҳаракат дар роҳ, ки бо сабаби беэҳтиётӣ осеби вазнин расонидааст) боз шудааст. 

Пулис мегӯяд, дар гузашта бар зидди ронанда ягон ҳолатҳои вайронкунии қоидаҳои роҳ ва ё ҷиноятҳои дигаре сабт нашудааст.

Ҳувияти ин шаҳрвнади Тоҷикистон ва инчунин назари ӯ дар бораи ҳодиса маълум нест.

Имсол намояндагони Ҳукумати Тоҷикистон ба Варшава меоянд?

0

Нишастҳои навбатии Созмони Амният ва Ҳамкории Аврупо дар мавриди санҷиш ва баҳодиҳии ҳуқуқи инсон дар шаҳри Варшава, пойтахти Лаҳистон аз имрӯз, 6-уми октябри соли 2025 шуруъ мешавад.

Дар нишастҳои САҲА масъалаҳои ҳуқуқи башар, озодиҳои бунёдӣ, озодии баён ва расона, ҳуқуқ ва озодиҳои ақалиятҳо, интихоботи озод ва ғайра баҳсу баррасӣ мешавад ва ин нишастҳо то 17-уми октябр идома хоҳад кард.

Нишасти имсола таҳти раҳбарии Финляндия баргузор шуда, дар он намояндагони 57 давлати узв, шарикон ва ниҳодҳои САҲА ва дигар сохторҳо, инчунин намояндагони созмонҳои байниҳукуматӣ ва ҷомеаи шаҳрвандӣ ширкат мекунанд.

Ин нишаст ҳар сол як маротиба дар шаҳри Варшава баргузор мегардад, аммо ба сабаби авҷи бемории ҳамагири COVID-19 солҳои 2020 ва 2021 баргузор нашуда буд.

Чанд нишасти ахир бе ширкати намояндагони кишварҳои Русия, Белорус ва Тоҷикистон баргузор гардида буд. 

Аммо ба намояндагӣ аз Тоҷикистон, ба ҷуз намояндагони ҳукумат, аз мухолифин “Гурӯҳи 24”, ПМТ ва дигар шахсони ҷомеаи шаҳрвандӣ дар ин нишаст ҳузури фаъол доштанд.

Дар нишастҳои Созмони Амният ва Ҳамкоири Аврупо дар мавриди санҷиш ва баҳодиҳии ҳуқуқи инсон солҳои 2016 то 2019 миёни мухолифони тоҷик ва намояндагони ҳукумат баҳсҳои зиёде сурат мегирифт. 

Мақомоти Тоҷикистон то ҳол расман шарҳ надодаанд, ки чаро намояндагонаш дар чанд нишасти соли ахир иштирок надоштанд. Инчунин маълум нест, ки намояндагони ҳукумати Тоҷикистонро дар нишасти имсола хоҳем дид ё на. 

Ифтитоҳи марказҳои забономӯзӣ. Қадами нав ба сӯи омӯзиш ё муҳоҷират?

0

Дар шаҳри Душанбе Маркази забономӯзии кореягӣ дар назди Донишгоҳи миллии Чонбуки Ҷумҳурии Корея ба фаъолият оғоз кард.

Ба иттилои расонаҳои давлатӣ, Марказ дар заминаи ҳамкории илмӣ ва таълимии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ва Донишгоҳи миллии Чонбук таъсис ёфтааст.

Тибқи иттилои маркази матбуотии Донишгоҳи омӯзгорӣ, маросими ифтитоҳ дар фазои дӯстона баргузор шуда, дар он ректори ДДОТ Ахлиддин Ибодуллозода ва президенти Донишгоҳи миллии Чонбук ҷаноби О-Бон Янг ширкат ва суханронӣ намуданд.

Дар ҷараёни чорабинӣ Ёддошти тафоҳум дар бораи ҳамкорӣ байни ду донишгоҳ ба имзо расид, ки самтҳои калидии ҳамкорӣ — аз ҷумла, баргузории конфронсҳои муштараки байналмилалӣ, ташкили курсҳои такмили ихтисос барои омӯзгорон, табодули донишҷӯён ва омӯзгорон, инчунин густариши робитаҳои илмӣ ва фарҳангиро дарбар мегирад.

Мудирияти донишгоҳи мазкур ба он таъкид карданд, ки ифтитоҳи маркази омғзиши забони кореягӣ қадами муҳиме дар роҳи рушди омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва тавсеаи ҳамкориҳои байналмилалӣ мебошад. Ба гуфтаи ӯ, донишҷӯёни тоҷик имкон хоҳанд дошт, ки на танҳо забони кореягиро омӯзанд, балки бо фарҳанг ва ҳаёти Ҷумҳурии Корея низ аз наздик шинос шаванд.

Гуфта мешавад, маркази байналмилалии ҳамкорӣ миёни ду донишгоҳ низ ба кори худ оғоз намуд, ки ҳадафи он таҳкими робитаҳои илмӣ-тадқиқотӣ ва таълимӣ арзёбӣ мешавад.

Баъзе коршиносон бар ин назаранд, ки ифтитоҳи Маркази забони кореягӣ метавонад ба як пойгоҳи омӯзишӣ барои муҳоҷирони эҳтимолӣ табдил ёбад, ки мехоҳанд забони кореягиро барои кор ва зиндагӣ дар Кореяи Ҷанубӣ омӯзанд. Дар солҳои охир, бо вазнин шудани шароити кор ва зиндагии муҳоҷирони тоҷик дар Федератсияи Русия, бисёре аз шаҳрвандони кишвар дар ҷустуҷӯи имкониятҳои кор дар кишварҳои дигар, аз ҷумла ИМА, кишварҳои Аврупо, Қазоқистон ва Кореяи Ҷанубӣ мебошанд.

Таҳлилгарон бар ин назаранд, ки таҳкими чунин ҳамкориҳои таълимӣ метавонад дар оянда заминаи мусоид барои омодасозии кадрҳо ва боз кардани роҳҳо ба бозори шуғли байналмилалӣ гардад.

Трамп: “Ҷанги Ғазза Исроилро дар дунё мунзавӣ кардааст”

0
Бобмборони Ғазза, санаи 5-10-2025

Тарҳи сулҳ

29-уми сентябри соли 2025 раисҷумҳури Амрико Доналд Трамп тарҳи баҳсбарангези худро барои барқарор кардани сулҳ дар Ғазза ҳамроҳи Бенямин Нетаняҳу (муттаҳам бо ҷумри ҷинояти ҷангӣ ва наслкӯшӣ аз ҷониби Додгоҳи байналмилалии Лоҳа-Гаага) дар Вашенгтон муаррифӣ кард.

Нахуствазири Исроил таъкид кард, ки акнун бо иҷрои ин тарҳ ҳама талошҳои ҲАМОС, ки Исроилро дар арсаи байналмилалӣ ба инзиво кашондааст, аз байн бурда, худи ҲАМОС-ро дар олам мунзавӣ мекунанд. Бар асоси ин тарҳ, ки аз 21 банд иборат аст, ба гуфтаи Бенямин Нетаняҳу, иҷрои он метавонад ҳадафҳои асосии ҷанги Исроил дар Ғаззаро бароварда карда, ҳама гаравгонҳоро озод ва ҲАМОС-ро халъи силоҳ намояд ва аз ҳукумати он дар Ғаззаро барҳам диҳад.

Шӯрои мудирият

Трамп дар муаррифии ин тарҳи сулҳаш эълон кард, ки дар Ғазза сулҳу суботро барқарор мекунад ва барои идораи Ғазза як Шӯрои байналмилалии мудирияти Ғазза бо раҳбарии худи ӯ таъсис дода мешавад. Тони Блэр, собиқ нахуствазири Бритония ҳамчун ҳокими Ғазза дар ҳайати раҳбарони ин Шӯро амал мекунад. Баъдтар расонаҳо фош карданд, ки дар раъси раҳбарии ин Шӯро 7 нафар аст. Фаластиниҳо ҳама иҷро кунанда, ва як нафар ҳам дар ҳайати раҳбарии ин Шӯро аз Фаластин вуҷуд надорад.

Раисҷумҳури Амрико бо пешниҳоди ин тарҳ иддаъо кард, ки бо иҷрои он на танҳо ҷанги Ғаззаро ба поён мерасонад, балки ихтилофоти 3000-солаи Ховари Миёнаро низ ҳаллу фасл карда, сулҳи пойдореро барои ҳамзистии мусолиматомез бо Ирсоил дар минтақа ба армуғон меорад. Теъдоди кишварҳои узви “Созишномаи сулҳи иброҳимӣ”-ро ки Исроилро дар минтақа ба расмият шинохта, муносибатҳои сиёсӣ ва дипломатии худро бо он барқарор мекунанд, меафзояд. Ҳатто Эрон ҳам Исроилро ба расмият хоҳад шинохт ва ба ҷамъи аъзои созишнома хоҳад пайваст.

Таҳсину офарин

Эълони ин тарҳи сулҳи Трамп дарҳол ба вокунишҳои зиёде рӯбарӯ шуд. Кишварҳо ва созмонҳои ҷаҳонии зиёде ба унвони раисҷумҳури Амрико таҳсину офарин хонда, барои пешниҳоди ин тарҳ ва қасди хотима додан ба ҷанг дар Ғазза аз Доналд Трамп таъриф ва тамҷид карданд.

Нақши бархе кишварҳои арабӣ ва исломӣ, ба мисли Мисру Қатар, Арабистони Саудӣ ва Урдун, Покистону Туркия ва Индонизия низ ба гуфтаи мақомоти амрикоӣ, ки дар Амрико Доналд Трамп пеш аз эълони ин тарҳ бо онҳо мулоқот карда буд, дар таҳия ва банду басти тарҳи сулҳ ва таъсиргузорӣ ба ҲАМОС ва дигар гурӯҳҳои фаластинӣ назаррас буд. Пас аз эълони ин тарҳ, раҳбарони ин кишварҳо ҷузви аввалинҳое буданд, ки бо нашри як баёния аз он истиқбол карданд.

Раҳбарони хеле аз кишварҳои ғарбӣ ва муттаҳидони онҳо дар Шарқу Ғарб ва созмонҳои ҷаҳонӣ на танҳо ҲАМОС ва дигар гурӯҳҳои фаластиниро ба пазириши он даъват карданд, балки аз кишварҳо ва созмонҳои таъсиргузор бар ҲАМОС ва дигар гурӯҳҳои фаластинӣ хостанд, ки болои онҳо фишор биоранд, то ин тарҳи пешниҳодшударо бипазиранд ва зудтар мурда ва зиндаи 48 нафар асири исроилӣ дар Ғаззаро бозпас таҳвил бидиҳанд. Аммо дасти кам 30 дарсади онҳо нагуфтанд, ки Исроил ҳам бидуни қайду шарт 13 ҳазор асири фаластиниро, ки дар байни онҳо ҳудуди 1500 кӯдаки ноболиғ низ вуҷуд доранд, озод намояд.

Сулҳ таслим шудан нест

Аммо дар вокуниш ба ин тарҳи сулҳ Моҳаммад Ишоқ Дар (Mohammad Ishaq Dar) вазири корҳои хориҷии Покистон гуфт, ин тарҳ на он тарҳест, ки Доналд Трамп дар ҷамъи вазирони корҳои хориҷӣ ба раҳбарони кишварҳои исломӣ, ба мисли Покистону Туркия, Мисру Урдун, Арбастони Саудӣ ва Индонезия дар ҳошияи нишастҳои Созмони Миллали Муттаҳид дар ИМА муаррифӣ карда буд. Чанд расонаи Ғарбӣ ҳам ин иддаъои Дарро бо истинод ба манобеи худ нашр карда, гуфтанд, ки нахуствазири Исроил ҳамроҳ бо раисҷумҳури ИМА бархе бандҳои тарҳи сулҳро тағйир додаанд.

Аз сӯи дигар, раисҷумҳури Колумбия Густаво Петро (Gustavo Petro) хитоб ба президенти ИМА гуфт: “Трампро зарур аст, ки тарҳи пешниҳодии сулҳашро бо судури фармоне ҷаҳонӣ барои ворид кардани ғизо ва даво ба Ғазза шуруъ кунад ва пас аз он ки мардум ғизояшонро бихӯранд, беҳтар фикр мекунанд. Сулҳ таслим шудан нест, балки гуфтушуниди баробари дутарафа мебошад.”

Муҳлати 72 соат

Сипас, Доналд Трапм таъкид ва таҳдид кард, ки агар ҲАМОС (Ҳаракати Муқовимати Исломии Фаластин-Ҳамос, ки ИМА ва Иттиҳоди Аврупо онро як созмони террористӣ медонанду дигар кишварҳо онро як созмони муқовимати мардумӣ дар Фаластин) тарҳи сулҳашро дар зарфи 72 соат напазирад, ҷаҳаннамеро болои сари онҳо ба вуҷуд хоҳад овард. Трамп аз сокинони Ғазза ҳам хост, ки ба ҷое амнтар панаҳ бибаранд, то зинда бимонанд. Вай таъкид кард, ки акнун тӯп дар майдони ҲАМОС аст, бояд оташбасро бипазирад.

Пеш аз он ки ин муҳлати 72-соата ба поён бирасад, ҲАМОС бо интишори як баёния иборат аз 9 банд ба сурати расмӣ посухи худашро дар бораи тарҳи сулҳи Трамп нашр карда гуфт, БАЛЕ, он чи дар ин тарҳ марбут ба ин ҳаракат аст, қабул дорад, вале барои иҷрои онҳо вақт ва тавзеҳ мехоҳад. Дар баёния зикр кард, ки Ғазза хоки Фаластин аст. Дар бораи чӣ касе Ғаззаро баъд аз ҷанг идора мекунад, тамоми фаластиниҳо тасмим мегиранд ва ин ҳаракат ҷузъи онҳост. Фаластин кадрҳои зиёде дар дохил ва хориҷ дорад, ки метавонанд сарнавишти худ ва идораи Ғаззаро ба даст бигиранд. Силоҳи ҲАМОС барои муҳофизат аст, на барои ҳуҷум. ҲАМОС силоҳашро ба давлати фаластинӣ, ки Ғаззаро ҳам идора кунад, таслим мекунад.

Машварат ва маслиҳат

Мусо Абу Марзуқ, яке аз раҳбарони барҷастаи ҲАМОС, ки дар ин бора бо “Алҷазира” суҳбат мекард, гуфт, дар бораи ин тарҳ бо дигар гурӯҳҳои фаластинӣ дар дохилу хориҷ ва намояндаҳои бархе кишварҳои дӯсту бархе созмонҳо ва ҳуқуқшиносон ҳам машварат ва маслиҳат кардаанд. Ба гуфтаи ӯ, тарҳи Трамп бандҳо ва нуқтаҳои баҳсбарангези зиёде дорад, ки амалан иҷро кардани онҳо дар муҳлати замони муайяне, ки раисҷумҳури Амрико мехоҳад, ғайри имкон аст.

Барои мисол, ҲАМОС ва дигар гурӯҳҳои фаластинӣ наметавонанд зери оташ ва бидуни ҳамоҳангӣ ва муайян кардани замону макони таслими асирон ҳамаи гаравгонҳоро дар як вақт ва ё дар як рӯз озод кунанд. Зеро, вазъ дар Ғазза мусоид нест. Ҳамон тавре ҳазорҳо нафар аз фаластиниҳо зери оворҳои хонаҳои бобмбороншуда беномунишон хобидаанд, ҷасади чанд нафар аз асирони исроилӣ низ ҳамроҳи онҳо зери овораҳост. Барои поксозӣ ва пайдо кардани онҳо шояд чанд ҳафта ва ё чанд моҳ вақт тӯл бикашад. Ба ҳамин хотир, иҷрои ин тарҳ ба музокирот ниёз дорад.

Дигар гурӯҳҳои фалалстинӣ, аз ҷумла Ҷиҳоди Исломӣ ва Фатҳ ҳам аз ин иқдоми ҲАМОС барои пазириши тарҳи Трамп истиқбол карданд. Ҷиҳоди Исломӣ гуфт, ки мо якҷо бо дигарон дар бораи ин посух бо ҳам машварат кардем ва ин посухнома мавқеи гурӯҳии моро баён кардааст.

Намоиши бе маслиҳат

Ҳанӯз аз нашри баёнияи ҲАМОС камтар 40 дақиқа нагузашта буд, ки раисҷумҳури Амрико ба ҳадафи намоиш як дастовард тарҷумаи англисии онро дар саҳифаи худаш дар шабакаи иҷтимоии “Truth Social” нашр карда гуфт, маълум аст, ки “ҲАМОС ҳам сулҳ мехоҳад.”

Дар ин миён ҷолиб он буд, ки то вақте раисҷумҳури ИМА ба посухи ҲАМОС вокуниш накард, дар бораи чигунагии он қариб ҳама раҳбарони исроилӣ ва мақомоти он ба сурати аланӣ чизе нагуфтаанд. Баъдтар расонаҳои исроилӣ фош карданд, ки Девони нахуствазир ва дигар мақомот интизор доштанд, ки ҲАМОС мустақим НА мегӯяд.

Иқдоме, ки хеле аз исроилиҳо ва ҳомиёни онҳо аз Трапм интизор надоштанд, ки ба ин зудӣ ва ба ин шева ризояти худро дар бораи посухномаи ҲАМОС ба намоиш бигузорад. Бархе коршиносони исроилӣ ҳам бо ибрози нороҳатӣ аз ин иқдом гуфтанд, ки ин бори чандум аст, ки Трамп бидуни машварат бо Исроил аҷулона чунин рафтор мекунад. Аммо ҲАМОС зирактар аз он буд, ки онҳо тасаввур мекарданд. ҲАМОС гуфт, БАЛЕ, вале НА ба он шаклу шевае, ки шумо мехоҳед.

Интиқод аз Тромп

Бархе расонаҳои исроилӣ, ки дар ин шабу рӯз хеле фаъол ҳастанду дар чунин масоил ҳеле кунҷковӣ мекунанд, ҳуҷуми нармеро алайҳи Трамп оғоз карда, ӯро ба ҷоҳталабӣ ва касби шуҳрат муттаҳам карда гуфтанд, ки ӯ барои ноил шудан ба Ҷоизаи сулҳи Нобел Бенямин Нетаняҳу ва манофеи Исроилро зери по кардааст.

Раисҷумҳури Амрико дар шаш моҳи ахир борҳо аз минбарҳои мухталиф иддаъо кардааст, ки вай оташи 7 ҷангро байни давлатҳо дар муҳлати кӯтоҳ хомӯш кардаасту сазовори ноил шудан ба Ҷоизаи сулҳи Нобел аст, вале ҳайтаи мудираи Ҷоизаи суҳли Нобел онро ба касе дигар тақдим кардан мехоҳанд.

Аз сӯи дигар, иҷро кардани тарҳи сулҳи Трамп тавре худи ӯ мегӯяд, дар як муҳлати кӯтоҳ корест нашуданӣ. Вазири корҳои хориҷии ИМА Марко Рубё (Marco Rubio) ҳам гуфтааст, ки вақте дар Ғазза ҷанг идома дорад ва бомбҳо партофта мешаванд, амалан озод кардани гаравгонҳо имкон надорад. Барои раҳо кардани асирон шароит ва имконоти лозимро (дар Ғазза) ба вуҷуд овардан даркор.

Ҳадаф аз тарҳи сулҳ

Аммо бар хилофи он чи расонаҳо ва коршиносони исроилӣ дар бораи ин вокуниши Трамп гуфтанд, худи раисҷумҳури Амрико мегӯяд, Исроил дар ҷанги Ғазза хеле фаротар (аз ҳудуди худ амал карда, дур) рафтааст. Ҷанги Ғазза Исроилро аз арасаи байналмилалӣ мунзавӣ кардаасту ман онро дубора ба арсаи байналмилалӣ бар мегардонам. Трамп мегӯяд, иҷрои тарҳи сулҳи ӯ барои Исроил як дастоварди бузург аст.

Дастоварди бузург ба он маъност, ки он чи Исроил дар муддати ду соли ҷанг дар Ғазза ва харобу вайрон кардани 90% биноҳои ҳукуматӣ, ҷамъиятӣ ва манзилҳои истиқоматии мардум ва қурбон кардани беш аз 65 ҳазор нафар ва замхӣ шудани беш аз 165 ҳазори дигар натавонист дар ҷанги Ғазза ба даст биорад ва ба қавли Бенямин Нетаняҳу ҳадафҳои ҷангро бароварда карда, гаравгонҳоро озод кунад ва ҲАМОС-ро дар арсаи низомӣ ва сиёсӣ шикаст дода, аз майдони набард хориҷ кунад, аз роҳи сиёсӣ ва фишорҳои зиёди байналмилалӣ бо имзои ин оташбас ҳамаи онҳоро ба даст хоҳад овард.

Оғози музокирот

Ба гуфтаи коршиносон, ҲАМОС бо БАЛЕ, вале НА гуфтанаш ба ин тарҳи сулҳ Вашингтону Телавивро маҷбур кард, ки фавран дубора ва ба сари мизи музокирот бо вай баргарданд. Амрико аз соли 1997 ба ин сӯ ҲАМОС-ро як ҳаракати террористӣ медонад ва тайи ду соли ахир ва дар ин музокирот ҳам ба намояндагӣ аз Исроил бо намояндаҳои ҲАМОС аз Мисру Қатар музокира мекунад.

Аз сӯи дигар Вазорати корҳои хориҷии Миср эълон кардааст, ки шуруъ аз 6-уми окятбри соли ҷорӣ барои оғози музокирот дар бораи тарҳи Трамп мизбони гурӯҳҳои фаластинӣ, исроилӣ, амрикоӣ ва қатарӣ хоҳад буд. Исроил чанд нафар аз намояндаҳои барҷастаи худро барои эҳёи музокирот ба Қоҳира мефиристад. Амрико ҳам гуфта, Стив Витков, намояндаи Вашингтон дар Ховари Миёна ҳамроҳ бо Ҷаред Кушнер (Jared Kushner), домоди Трмпро барои ширкат дар ин музокирот ба Қоҳира мефиристад. Намояндаҳои гурӯҳҳои фаластинӣ ҳам бо даъвати Миср вориди Қоҳира шудаанд.

Ба ҷои хулоса

Гуфтанист, нахуствазири Исроил дар дохили кишвараш бо чанд парвандаи фасоди молӣ муттаҳам асту дар Додгоҳи байналмилалии Лоҳа-Гаага ҳам бо иртикоби ҷиноятҳои ҷангӣ ва наслкушӣ мавриди пайгарди қонунӣ қарор гирифтааст, дар чорроҳаи маргу зиндагии эътибори сиёсӣ қарор гирифтааст.

Ба гуфтаи бархе расонаҳои исроилӣ, мухолифонаш ӯро ба он муттаҳам мекунанд, ки вай ба хотири мондан дар қудрат хоҳони идомаи ҷанг аст, на сулҳ. Ҳокон Фидон, вазири корҳои хориҷии Туркия ҳам гуфтааст, эҳтимол дорад, ин дафъа ҳам Нетаняҳу ба хотири идома додани ҷанг коре карда “пеши роҳи сулҳро бигирад.”

Такрори сенария

Ҷанг дар Ғазза идома дорад. Бар хилофи иддаъоҳои раисҷумҳури Амрико ва Исроил, тавре расонаҳои фаластинӣ ва фаъолони Ғазза дар шабакаҳои иҷтимоӣ мегӯянд, артиш то ҳол ҷанг ва ҳамалоти худро алайҳи фаластиниҳо дар Ғазза қатъ накардааст.

Артиши Исроил гуфта, ки агар сулҳ ҳам шавад, қасди хориҷ шудан аз меҳвари асосии Ғаззаро дар чанд соли оянда надорад. Ин кор хилофи тарҳи Трамп ва посухномаи ҲАМОС аст, ки гуфтааст ба тарҳи сулҳи Трамп ба шарти оташбаси пойдор ва хуруҷи комили нерӯҳои Исроил аз Ғазза мувофиқат мекунад.

Аммо ҳоло ин мавқеъгирии артиши Исроилро ҲАМОС такрори “сенарияи Ҷануби Лубнон*” медонад. Ба ҳамин хотир, агар дар ин масъала ба тавофуқ нарасанд, яъне артиши Исроил пурра аз Ғазза хориҷ нашавад, сулҳе пойдор барқарор нахоҳад шуд.

_____________________

*Сенарияи Ҷануби Лубнон чунин аст: Исроли як сол қабл бо Ҳизбуллоҳи Лубнон сулҳ кард, тибқи он созишномаи сулҳ, ки ИМА ва Фаронса ҳам миёнарав буданд, артиши Исроил бояд хоки Лубнонро тарк мекард, вале то кунун аз 5-6 мавзеи ишғолкардааш хориҷ нашудааст. Озодии амал дар Лубнонро дорад ва ҳар рӯз бо баҳонаҳои мухталиф як ё чанд амалиёти низомӣ анҷом медиҳад ва аз лубнониҳо қурбонӣ мегирад.

Амруллоҳи НИЗОМ, махсус барои Azda.Tv

Узбекистон: Имтиҳони муҳоҷирон дар Русия содда карда шавад

0

Мақомоти Узбекистон ба мақомоти Русия пешниҳод додаанд, сабки имтиҳоноте, ки муҳоҷирон барои гирифтани иҷозати кор дар Русия месупоранд, осонтар карда шаванд.

Директори Агентии муҳоҷирати назди Ҳукумати Узбекистон Беҳзод Мусаев 2-юми октябр бо мақомоти Русия зарурати ҳифзи ҳуқуқи шаҳрвандонашро, ки дар ин кишвар кору зиндагӣ доранд, баррасӣ намуда, масъалаи озодии ҳаракат ва соддагардонии тартиби гирифтани иҷозати корро матраҳ кардааст.

“Мо пешниҳод мекунем, шаҳрвандоне, ки мехоҳанд дар Русия фаъолият кунанд, тавонанд имтиҳони забонро дар ватани худ, аз ҷумла дар минтақаҳо супоранд. Дар худи имтиҳон саволҳои мураккаб ва начандон зарур аз фанҳои таърих ва қонунгузорӣ ҷой доранд. Мо ин мисолҳоро овардем ва аъзои Шӯрои ҳуқуқи инсони Русия дурустии суханони моро дарк карданд”, — гуфтааст роҳбари Агентӣ.

Агентии муҳоҷирати Узбекистон мегӯяд, ки тақрибан 1,3 миллион шаҳрвандони Узбекистон муваққатан дар Русия кор мекунанд ва шумораи муҳоҷирон вобаста ба мавсим ва ниёзҳои корфармоён тағйир меёбад. Аммо Шӯрои рушди ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ҳуқуқи инсони Русия мегӯяд, дар Русия 2 миллион узбек кору зиндагӣ доранд.

Ин пешниҳоди ҷониби Узбекистон дар мавриди содагардони имтиҳон барои дарёфти иҷозати корӣ дар ҳолест, ки вакилону фаъолони рус талош доранд қонунҳои муҳоҷиратро дар ин кишвар сахттар кунанд.

Путин: Эмомалӣ Раҳмон бо автомат вориди Душанбе шуд

0

Владимир Путин, раисҷумҳури Русия зимни суханронияш дар Клуби байналмилалии мубоҳисавии “Валдай” дар бораи сафари қарибулвуқуаш ба Тоҷикистон ва аз рӯйдодҳои солҳои 1990 дар ин кишвар гуфт.

Ба иддаои Путин, президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон замоне ба сари қудрат омада, ки Душанбе ба дасти гурӯҳҳои исломгаро афтода буд.

“Баъди ғасби ҳокимият аз ҷониби исломгароёни радикалӣ, президенти амалкунандаи Тоҷикистон, ҷаноби Раҳмон, бо автомат ба пойтахти кишвараш, ба шаҳри Душанбе ворид шуд. Фаҳмидед? … Албатта, бо чунин одамон суҳбат кардан ҷолиб ва муфид аст”, — таъкид мекунад Путин.

Президенти Русия ҳамчунин қайд кард, ки дар доираи нишасти Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил дар Душанбе қасд дорад бо Раҳмон мулоқот кунад ва таъкид намуд, ки таҷрибаи чунин роҳбарон барои муколама дар фазои пасошӯравӣ муҳим аст.

Гуфта мешавад, нишасти сарони кишварҳои узви ИДМ ва нишасти кишварҳои Осиёи Марказӣ бо Русия рӯзҳои 9-10-уми октябр дар Душанбе баргузор мегарданд.

Иддаои Путин дар бораи дар дасти гурӯҳҳои радикали исломӣ будани Душанбе дар ҳоле аст, ки вақте нерӯҳои мусаллаҳи “Фронти халқӣ”, ки худи Эмомалӣ Раҳмон низ узви он буд, охири соли 1992 ба Душанбе ворид шуданд, дар кишвар расман Ҳукумати муросои миллӣ амал мекард.

Ва “Фронти халқӣ” бо раҳбарии Сангак Сафаров Ҳукумати муросои миллиро сарнагун карда, Эмомалӣ Раҳмонро ба сари қадрат овард ва дар кишвар ҷанги шаҳрвандӣ оғоз ёфт ва ин ҷанг то соли 1997 идома кард. Ҳукумати муросои миллӣ аз нерӯҳои ҳукуматӣ ва Иттиҳоди нерӯҳои оппозитсиони тоҷик, ки ҳам нерӯҳои демократӣ ва ҳам исломиро дар бар мегирифт, ташкил шуда буд.

Пештар изҳороти монанд ба Путинро президенти Белорус Александр Лукашенко низ баён карда буд. Ӯ дар суханрониҳояш гуфта буд, ки “Касе намедонад, ки чӣ гуна дӯстам Раҳмон бо пулемёт вориди пойтахти Тоҷикистон шуд, то тартиботро ҷорӣ кунад. Чандин нафар он ҷо мурд. Чӣ гуна бо ришдорҳо мубориза мебурданд”.

Аммо Додоҷон Атовуллоев, яке аз чеҳараҳои шинохта ва мухолифи сиёсатҳои Эмомалӣ Раҳмон рӯзи ҷумъа дар тамоси катбӣ ба Azda Tv гуфт, ки суханони Лукашенко ва Путин дар мавриди Раҳмон “баргирифта аз афсонаҳои худи президенти Тоҷикистон аст, ки солҳои охир гуфтааст.

Ба гуфтаи мусоҳиби мо, то замони зинда будани Ислом Каримов ва сари қудрат будани Назарбоев Эмомалӣ Раҳмон ҷуръати гуфтани чунин суханҳоро надошт ва акнун, ки “майдонро холӣ ёфта, дар назди Путину Лкашенко аз худ Рембо ё Спартак нишон медиҳад.

Атовуллоев дар идомаи суханонаш афзуд, ки дар Тоҷикистон ҳеч гоҳ ҳукумати исломӣ набуд. “Ба чор подшоҳ маълум аст, ки Русия ва Ӯзбекистон Эмомалӣ Раҳмоновро ба танк шинонда ба Душанбе оварданд. Баъди сессияи Хуҷанд Раҳмонов дар Тирмиз менишаст ва интизор буд, ки кай аскарону афсарони Русияву Ӯзбекистон Душанберо аз мухолифон «тоза» мекунанду ӯ вориди Қасри ҳукумат мешавад!

Эмомалӣ Раҳмон дар майдони набард набуд. Аммо тамоми қатлу кушторҳо бо амри ӯ сурат гирифтаанд. Яке аз барномаҳои онҳо «то охирин кӯдаки гаҳвораи мухолифонро куштан» буд.
Ин суханонро худам шахсан аз забони Абдумаҷид Достиев дар Исломободи Покистон шунидаам. Дар яке аз давраҳои музокироти сулҳ.
“, таъкид мекунад Атовуллоев.

Аз забони раҳбарони кишварҳое чун Русия ва Белорусия садо додани ин ҷумла, ки “Раҳмон бо силоҳ вориди Душанбе шуд”, дар ҳолест, ки худи Эмомалӣ Раҳмон борҳо ҷанги шаҳрвандиро “ҷанги таҳмилӣ” меномид ва ҳамеша ҷониби оппозисиюнро гунаҳкор мешуморид.

Ба назири бархе коршиносон, пас аз ин гуфтаҳои алании Путину Лукашенко, метавон ин эҳтимолро дод, ки худи Эмомалӣ Раҳмон дар оғоз ёфтани ҷанги шаҳрвнадӣ ва қатлу куштори шаҳрвандон даст дорад.

Тоҷикистон сиёсаташро бо Толибон тағйир дод

0

Мақомоти Тоҷикистон пас аз омадани Толибон ба сари қудрат дар Афғонистон на танҳо муносибаташ бо онҳоро нарм накард, балки мухолифони онҳоро дар худ ҷой дод.

Дар гузориши наве шабакаи “Ал-Ҷазира” мегӯяд, дар байни кишварҳои Осиёи Марказӣ аз ҳама бештар муносибати шадидтар ва эҳтиёткоронаро бо Толибон Тоҷикистон дошт, аммо вақтҳои охир ин кишвар муносибаташ бо Афғонистонро тағйир дода, забони гуфторашро нармтар кардааст.

Гуфта мешавад, Тоҷикистон дар байни кишварҳои ҳамсоя танҳо кишварест, ки то ҳанӯз ба таври расмӣ бо Толибон муносибати дипломатӣ надорад, вале ба таври ғайрирасмӣ муносибатҳое дар ҷараён ҳаст. Аз ҷумла, ҳузури консулгарии Толибон дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон яке аз далоили муносибатҳои ғайриалании ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон бо Толибон аст.

Собиқ сафири Афғонистон дар Тоҷикистон Ваҳидуллоҳ Маҳмудӣ ба “Ал-Ҷазира” гуфта, ки Тоҷикистон ягона кишваре буд, ки соли 2021 бо ҷой додани мухолифони Толибон дар худ мисли солҳои 90-уми асри гузашта рафтор кард. Ва шаҳри Душанбе давоми 3 сол – то соли 2024, мизбони мухолифони Толибон буд.

Аммо, ба гуфтаи собиқ сафир, “Тоҷикистон аз оғози соли 2025 муносибаташ бо Толибонро иваз кард ва онҳоро амалан ҳамчун ҳукумат пазируфт.” Аз ҷумла, бозгушоии 5 бозори наздимарзиро аз сиёсатҳои тағйири рафтори Эмомалӣ Раҳмон бо Толибон унвон кардааст.

Заминларзае, ки чанде пеш шаҳру вилоятҳои Афғонистонро ба шиддат ларзонд, Тоҷикистон бо ирсоли 3000 тонна маводи ғизоӣ ва кумакҳои башарӣ барои зарардидагон дар байни дигар кишварҳои ҳамсоя дар мақоми аввал истод, ки ин ҳам баёнгари тағйири рафтор дар ҳукумати Эмомлаӣ Раҳмон нисбати Толибон арзёбӣ мешавад.

Дар ин робита сафири Тоҷикистон дар Афғонистон Ҷаъфар Саидӣ ба “Ал-Ҷазира” гуфтааст, ки “Ҷомеаи ҷаҳонӣ ва Тоҷикистон мехоҳанд дар Афғонистон амният таъмин бошад ва ҳамсояҳо ҳеч хатареро аз онҳо эҳсос накунан ва Толибон бо ташкили ҳукумати фарогир муаррифгари тамоми қавмиятҳои ин кишвар ҳисобида шаванд.”

Мақомоти тоҷик мегӯянд, амну истиқрор дар Афғонистон ба истиқрори Тоҷикистон ва минтақа таъсири бевосита дорад. Аз ин рӯ, ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон ба ин хулоса расида, ки муносибати душманона бо Толибон натиҷа намедиҳад ва маҷбур аст бо онҳо рафтори худро тағйир диҳад.

Ҳамзамон коршиноси тоҷик Ваҳидуддин Умаров дар мусоҳиба ба ин расона гуфтааст, ки “Дар ҳақиқат оҳанги хитоби Тоҷикистон бо Толибон нисбат ба солҳои аввали омадани онҳо ба сари қудрат тағйир ёфтааст. Тоҷикистон ба Толибон ҳамчун сарчашмаи таҳдиди мустақим нигоҳ мекард, вале ҳоло бо сабабҳои амниятӣ аз зурарати ҳамкорӣ сухан мегӯяд.”

Ба гуфтаи ин коршиноси тоҷик, “Баъд аз оне, ки кишварҳои аҳмсоя, аз ҷумла Узбекистон, Қазоқистон ва Туркманистон муносибатҳои худро бо Толибон оғоз карданд, Тоҷикистон худро дар минтақа канормонда ва танҳо эҳсос кард ва ин сабаб шуд, ки сиёсатҳо ва лаҳни гуфторашро бо идоранишинони Кобул иваз кунад.”

Дар ҳамин ҳол Забиҳуллоҳ Муҷоҳид, сухангӯи Толибон зимни суҳбаташ бо “Ал-Ҷазира” гуфтааст, ки қабл аз расидан ба сари қудрат дар музокироти Давҳа таъкид карда будем, ки ба ҳеч кишвари ҳамсоя аз хоки Афғонистон осеб намерасад. “Бар ин асос, кишварҳои Осиёи Марказӣ муносибатҳои худро бо мо хуб роҳандозӣ кардаанд, ба ҷуз Тоҷикистон, ки то ҳанӯз муҳтотона муносибат мекунад.”, мегӯяд Муҷоҳид.

Ба иттилои коршиносон, пас аз рушди муносибатҳои Чин, Русия ва инчунин кишварҳои Осиёи Марказӣ бо Толибон, Тоҷикистон дарк кард, ки дар минтақа ба танҳоӣ наметавонад қувваи мухолифи сиёсатҳои минтақа бошад ва рафтораш натиҷаи хубе нахоҳад дод. Ва ин таваҷҷуҳ назари мақомдорони тоҷикро нисбати Толибон иваз кард.

Ёдовра мешавем, ки Тоҷикистон бо Афғонистон беш аз 1300 километр марзи муштарак дорад ва пас аз омадани Толибон даҳҳо нуқтаҳои марзбонӣ ба хотири ҳимояи марз аз ҳамлаҳои эҳтимолӣ ва қочоқи маводи мухаддир роҳандозӣ кард. Гуфта мешавад, Тоҷикистон бо гуморидани беш аз 20 ҳазор сарбоз дар марзҳо бо Афғонистон ва гузаронидани тамринҳои низомӣ марзҳои худ бо Афғонистонро ташдид бахшид.

Иҷрои пурраи нақшаи даъвати ҷавонон дар баъзе вилоятҳо

0

Нақшаи даъвати тирамоҳии ҷавонон ба артиш дар Тоҷикистон давоми як рӯзи аввал 55 дарсад иҷро шудааст.

Бино ба иттилои сухангӯи Вазорати мудофиаи кишвар Илҳом Ализода, 1-уми октябр нақшаи даъвати ҷавонон ба артишро Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 101% иҷро намуда, шаҳри Норак, ноҳияҳои Вахш ва Балҷувони вилояти Хатлон ва Сангвор низ аввалин шуда, аз иҷрои нақша гузориш додаанд.

Дар ҳамин ҳол имрӯз, 2-уми октябр расонаҳои ҳукуматӣ аз иҷрои пурраи нақшаи даъват дар 9 ноҳияи дигари вилояти Хатлон, аз ҷумла Фархор, Ховалинг, Левакант, Бохтар, Норак, Хуросон, Данғара, Муъминобод, Дӯстӣ ва Ҷамоатҳои деҳоти Ворух ва Чоркӯҳи шаҳри Исфара хабар доданд.

Инчунин мақомот дар мавсими тирамоҳии имсол аз ҷалби фарзандони мансабдорон ба хидмати ҳарбӣ гуфта истодаанд, аммо миёни онҳо фарзандони мансабдорони калидӣ, ба монанди вазирону вакилон дар шаҳри Душанбе, ҳатто хешу табори онҳо вуҷуд надорад.

Ёдовар мешавем, ки даъвати тирамоҳӣ ба артиш аз 1-уми октябр оғоз шуда, то 30-уми ноябри соли ҷорӣ идома хоҳад кард ва ҷавононе, ки солҳои таваллудашон 1998-2007 мебошад, ба артиш бурда мешаванд.  

Мақомоти кишвар пурра иҷро шудани нақшаро дар минтақаҳои гуногуни кишвар дар рӯзҳои аввал ба зиёд шудани шумораи ҷавонони ихтиёрӣ ва ба корҳои фаҳмондадиҳии комиссияҳои даъватӣ рабт медиҳанд.

Аммо хабару гузоришҳо аз дохили кишвар акси гуфтаҳои мақомотро нишон дода, дар рӯзи аввал ҳадди ақал ду навори ҷалби иҷбории ҷавонон ба артиш нашр шуд.

Ҳатто мақомот маҷбур шудаанд барқро дар баъзе деҳаҳо пурра қатъ кунанд ва бар ивази додани барқ сарбоз ё пул талаб кардаанд.

Инчунин мақомот аз роҳҳои дигар низ ба мисли додани ҳуҷҷати ронандагӣ бар иваз хидмат ва асир гирифтани наздикони сарбозон, истифода бурда истодаанд.

Яке аз сабабҳои гурезон шудани ҷавонон ин бадрафторӣ бо сарбозон ва кушта шудани ҷавонон бар асари лату кӯб дар қимсҳои низомии кишвар гуфта мешавад.

Ва мақомоти Тоҷикистон барои пур кардани сафи артиши кишвар аз усули “облава” ё ҳамон сарбозшикор истифода намуда, ҷавононро аз хонаву кӯчаҳо ва ҳатто донишҷӯёнро аз назди донишгоҳҳо ва баъзе нафарони бемору маъюбро низ боздошт карда, зӯран ба артиш мебаранд.

Чанд соли охир Вазирони дифои кишвар ғайричашмдошт вуҷуди мушкилотҳоро эътироф карда, аз зердастони худ хоста буданд, ки зимни даъвати тирамоҳии ҷавонон ба артиш даст ба қонуншиканӣ назананд

Аммо коршиносон бар ин назаранд, ки то дар системаи Вазорати дифоъ тағйироти куллӣ сурат нагирад, бо дастуру супоришҳо ин мушкилот бартараф нахоҳанд шуд.