Президенти Тоҷикитсон барои хушгузаронии солрӯзи кудето алайҳи Ҳукумати муросои миллӣ ва ба даст гирифтани зимоми қудрат дар Тоҷикистон ба вилояти Суғд рафтааст.
Бино ба иттилои расмӣ, 13-уми ноябри соли 2022 Эмомалӣ Раҳмон ба вилояти Суғд сафар кард, то чанд рӯз пеш аз баргузории маросими ҷашнии вобаста ба иҷлосияи 16-уми Шӯрои олӣ дар кохи Арбоб омодагӣ бигирад.
Эмомалӣ Раҳмон 19 ноябри соли 1992Эмомалӣ Раҳмон, ҳамчун Раиси Ҳукумати вилояти Кулоб дар натиҷаи овоздиҳии вакилон дар шаҳри Душанбе не, балки дар қасри Арбоби Хуҷанд Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида, ва баъд аз он салоҳиятҳои раисиҷумҳур ҳам ба вай дода шуда буд.
Иҷолияи XVI Шурои Олии ҶТ расман аз 26-уми ноябри соли 1992 ба кори худ оғоз кард ва 2-уми декбари ҳамон сол ба кори худ поён дод. Дар рафти ҳамон иҷлосия президенти вақти Тоҷикистон Раҳмон Набиев ва Раиси Шӯрои Олӣ Акбаршо Искандаровро аз вазифаҳояшон барканор карданд.
Дар он иҷлосия аслан Раҳмон Набиев ҳузур надошт. Барои ҷалби ризоияташ барои истеъфо нахуст ба хонааш рафтанд, вақте муваффақ нашуданд, рӯзи дигар ӯро рафта оварданд. Себор дар минбар боло баромад, вале истеъфо надод ва ба гуфтаи Ҳабибулло Табаров: “Ниҳоят дар охир як коғазро хонданд, ки гуё ариза дода бошад, ки майлаш, ман истеъфо медиҳам. Ва бо ҳамин ҷавоб доданд.”
Пас аз баргузоруии иҷлосия дар шаҳри Хуҷанд ва такя задан ба маснади раёсати Шӯрои олӣ, Эмомалӣ Раҳмон барои таъйиди қудрат мустақим ба Душанбе сафар накард, балки ба Узбекистон назди Ислом Каримов рафт.
10 декабр соли 1992 баталиони махсуси (ки бо кумаки бевоситаи Узбекистон бо зиреҳпушхову дигар аслиҳа мусаллаҳ шуда буд) вазири корҳои дохилии ҶТ Ёқуб Салимов якҷоя бо дастаҳои “Фронти халқии Тоҷикистон” ба Душанбе дохил шуда пойтахтро ишғол карданд.
Он замон нерӯҳои мухолифин ба хотири хароб нашудани шаҳри Душанбе ва кушта нашудани сокинони пойтахт ба самти ноҳияи Кофарниҳон, ҳозира шаҳри Ваҳдат ва сипас ба водии Рашт ақабнишинӣ карданд ва бо ҳамин оташи ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон шуълавар шуд ва 5 сол давом кард.
Аз сӯи дигар дар ҳамон шабу рӯз дар маркази вилояти Қурғонтеппа, ба хусус дар ноҳияҳои Вахш ва Колхозобод (Ҷалолиддини Румӣ) ба баъдтар дар ноҳияҳои Қумсангир, Ҷиликӯл, Шаҳритус ва Қубодиён шиддати ҷангҳо байни нерӯҳои мансуб ба фронти халқӣ бо раҳбарии Эмомалӣ Раҳмон, ки аз пуштибони Двизияи 201 Русия низ бархурдор буд, зиёдтар мешуд.
Гуфта мешавад, Эмомалӣ Раҳмон аз ҳамон ибтидо, ки ба сурати ғайриқонунӣ ба сари қудрат расид, дар замони баргузории интихоботи президентӣ дар соли 1994 низ дар муқобили Абдумалик Абдуллоҷонов мағлуб шуда буд, вале бо дасткории раъйи мардум қудраташро ҳифз кард ва дар давраҳои баъдӣ ҳам аз ҳамон равишҳои ғайриқонунӣ истифода карда, ҳукуматашро то ҳол идома медиҳад. Вай дар ҳеч интихоботҳои президентие амалан ҳеч гоҳ пирӯзи майдонҳо набудааст.
Эзоҳ, дар ин матлаб бархе маълумот, факту рақамҳо аз Википедия ва сомонаи Радиои Озодӣ истифода шудааст
Амруллоҳи Низомӣ, махсус барои Azda tv
