Ҷанги Амрико ва Исроил бар зидди Эрон ба марҳилаи нав ворид мешавад. Тарафҳо аллакай шартҳои худро барои поёни ҷанг рӯи миз гузоштанд.
Дар ҳоле ки ҷанг дар Ховари Миёна наздик ба як моҳ мешавад идома дорад, ҳукумати Амрико тавассути миёнҷигарии Покистон ба Эрон шартҳои 15-бандии худро барои хотимаи ҷанг ва сулҳи пойдор пешниҳод кардааст. Аммо Теҳрон ин пешниҳодро “орзуҳои аз ҳад зиёд” номида, рад кардааст.
Дар ҳамин ҳол имрӯз, 26-уми март ҷониби Эрон низ шартҳои худро, ки аз панҷ банд иборат аст, ба дасти Покистон супорида ва мунтазири посухи Амрико аст. Ба гуфтаи коршиносон, ин раванд баёнгари он аст, ки раванди дипломатӣ ҳанӯз дар марҳилаи ибтидоӣ қарор дорад.
Ба иттилои манбаъҳои расмӣ ва расонаҳои байналмилалӣ, пешниҳоди ИМА, ки рӯзи 25 март тавассути Покистон ба Эрон расонида шуд, Амрико пешниҳод намуда, ки дар аввал оташбаси 30-рӯза барқарор шавад. Дар ин муддат ҷонибҳо бояд дар бораи созиши 15-бандӣ гуфтушунид кунанд. Шартҳои асосии Вашингтон аз инҳо иборатанд:
- . Барҳам додани қобилиятҳои ҳастаии Эрон дар маконҳои ҳастаии Натаңз, Исфаҳон ва Фордо;
- . Қатъи комили ғанисозии ураниюм дар қаламрави Эрон ва супоридани захираҳои ғанӣшуда ба Ожонси байналмилалии энержии атомӣ (ОБЭА);
- . Маҳдуд кардани барномаи мушакии Эрон ва истифодаи он фақат барои дифоъ;
- . Кушодани тангаи Ҳурмуз барои ҳаракати озоди нақлиёти баҳрӣ;
- . Қатъи кумак ба гурӯҳҳои ниёбатӣ дар минтақа.
Дар иваз Амрико ваъдаи сабукгардонии таҳримҳо ва ҳамкорӣ дар бахши ҳастаие, ки ба нафъи шаҳрвандӣ аст, додааст. Доналд Трамп изҳор дошт, ки “рҳбарони Эрон хеле мехоҳанд созиш кунанд, аммо метарсанд” ва ҳушдор дод, ки дар сурати нокомии гуфтушунидҳо зарбаҳои ҷиддӣ идома хоҳанд ёфт.
Аммо Эрон пешниҳодҳои Амрикоро дар умум рад карда, шартҳои худро эълон намудааст. Расонаҳои эронӣ бо такя ба манобеи амниятии ин кишвар хабар доданд, ки Теҳрон барои поёни ҷанг панҷ шарти асосӣ пешниҳод кардааст:
. Қатъи комили “таҷовуз ва куштори мақомот” аз ҷониби душман;
. Эҷоди механизмҳои мушаххас барои пешгирӣ аз такрори ҷанг;
. Пардохти ҷуброни пурраи хароҷот ва зарарҳои ҷангӣ;
. Фавран поён додани ҷанг дар ҳамаи ҷабҳаҳо, аз ҷумла бар зидди гурӯҳҳои муқовимат дар минтақа (аз қабили Ҳизбуллоҳ);
. Расмиятбахшии ҳокимияти Эрон бар тангаи Ҳурмуз ҳамчун ҳаққи табиӣ ва қонунӣ.
Вазири корҳои хориҷии Эрон Аббос Ироқчӣ таъкид мекунад, ки ҳеҷ гуна гуфтушуниди мустақим бо ИМА вуҷуд надорад ва Теҳрон фақат “дар ҳоли баррасӣ” аст. Дар ҳамин ҳол, ҳамлаҳои Эрон ба Исроил ва кишварҳои арабии Халиҷ, аз ҷумла ба Кувейт ва Байҳрайн идома доранд.
Миёнаҷигарҳо, аз ҷумла Покистон, Миср ва Туркия кӯшиш мекунанд, ки ҷонибҳоро ба миззи музокирот кашонанд. Покистон омодагии худро барои мизбонии гуфтушунидҳо эълон кардааст. Аммо то ҳол ҳеҷ созише ба даст наомадааст ва ҳарду ҷониб ҳанӯз ҳам дар ҳолати “гуфтушунидҳои ғайримустақим” қарор доранд.
Коршиносони байналмилалӣ мегӯянд, ки пешниҳодҳои ду тараф метавонад дарҳои дипломатияро кушода нигоҳ дорад, аммо фарқияти ҷиддии шартҳо, аз ҷумла масъалаҳои ҳастаӣ, пардохти ҷубронҳо ва ҳокимият бар тангаи Ҳурмуз, раванди сулҳро душвор мегардонад. Ҷомеаи ҷаҳонӣ бо нигаронӣ мушоҳида мекунад, ки оё ин кӯшишҳо ба оташбаси воқеӣ мубаддал мешаванд ё ҷанг боз ҳам тӯл мекашад.
