Бар асоси гузориши як созмони таҳқиқотӣ, ҳаҷми иқтисоди панҷ кишвари Осиёи Марказӣ тақрибан ба 543 миллиард доллар расидааст.
Созмони “The Times of Central Asia” дар таҳқиқоташ вобаста ба рушди иқтисоди кишварҳои Осиёи Марказӣ мегӯяд, аз байни ин панҷ кишвар Қазоқистон бо доштани 306 миллиард доллар бузургтарин иқтисоди минтақа ба ҳисоб меравад.
Дар маҷмуъ, иқтисоди кишварҳои Осиёи Марказӣ мувофиқи ин таҳқиқот чунин арзёбӣ шудааст:
- 🇰🇿 Қазоқистон — $306 млрд
- 🇺🇿 Узбекистон — $147 млрд
- 🇹🇲 Туркманистон — $50 млрд
- 🇰🇬 Қирғизистон — $23 млрд
- 🇹🇯 Тоҷикистон — $18 млрд
Ҳамин тавр, тақрибан 56 дарсади иқтисоди панҷ кишвари Осиёи Марказӣ ба Қазоқистон рост меояд. Ҳамзамон аз рӯйи шумори аҳолӣ, дар Қазоқистон тақрибан 21 миллион нафар зиндагӣ мекунанд, ки баробари тақрибан чоряки аҳолии умумии Осиёи Марказӣ аст. Бино ба ҳисобҳои мазкур, аҳолии панҷ кишвари минтақа дар маҷмуъ 83,6 миллион нафарро ташкил медиҳад.
Гуфта мешавад, ки дар баробари афзоиши ҳаҷми умумии иқтисоди минтақа, Тоҷикистон низ талош дорад мавқеи худро дар бозорҳои хориҷӣ тақвият диҳад.
Тибқи маълумоти манбаъ, гардиши савдои Тоҷикистон бо кишварҳои Осиё дар нимсолаи аввали соли 2026 беш аз 34 дарсад афзоиш ёфта, тақрибан ба 2,7 миллиард доллар расидааст. Ин нишон медиҳад, ки робитаҳои тиҷоратии кишвар бо бозорҳои Осиёи Марказӣ дар ҳоли густариш аст.
Қазоқистон — маркази асосии содироти минтақа
Мувофиқи ин арзёбӣ, аз ҳаҷми умумии тақрибан 139 миллиард доллар содироти молии панҷ кишвари Осиёи Марказӣ, 92 миллиард доллар ё тақрибан 66 дарсади он ба Қазоқистон рост меояд.
Узбекистон бо 32 миллиард доллар дар ҷои дуюм қарор дорад. Туркманистон — 7 миллиард, Қирғизистон — 6 миллиард ва Тоҷикистон тақрибан 1,6 миллиард доллар содирот доштаанд.
Дар бахши сармоягузории мустақими хориҷӣ низ Қазоқистон пешсаф аст. Ҳаҷми умумии сармоягузории мустақими ҷамъшуда дар панҷ кишвари минтақа тақрибан 220,5 миллиард доллар арзёбӣ шуда, аз ин маблағ 151,3 миллиард доллар ё 68,6 дарсад ба Қазоқистон марбут аст.
Бо вуҷуди фарқияти назаррас миёни иқтисоди кишварҳо, афзоиши ҳаҷми умумии иқтисоди Осиёи Марказӣ то беш аз ним триллион доллар аз боло рафтани аҳамияти иқтисодии минтақа дар Авруосиё дарак медиҳад. Густариши савдо, сармоягузорӣ ва роҳҳои нави нақлиётӣ метавонад дар солҳои оянда ҳамкории иқтисодии кишварҳои минтақа ва мавқеи онҳоро дар бозорҳои байналмилалӣ боз ҳам тақвият бахшад.
