Ҳодисаи латукӯби омӯзгор дар ноҳияи Нуробод ва саволҳое, ки дар бораи мақоми омӯзгор беҷавоб мемонанд.
Омӯзгор дар ҳар ҷомеа на танҳо омӯзандаи илм, балки тарбиятгари насл ва посдори арзишҳои маънавӣ маҳсуб мешавад. Солҳо боз аз баланд бардоштани мақоми омӯзгор сухан мегӯем, қонунҳо қабул мекунем ва аз нақши калидии маориф дар рушди давлат ҳарф мезанем. Аммо ҳодисаи ахири ноҳияи Нуробод нишон дод, ки миёни сухан ва воқеият то чӣ андоза фосила вуҷуд дорад.
Муҳимҷон Раҳмонов, омӯзгори яке аз муассисаҳои таълимии ноҳия, мегӯяд, ки баъди сарзаниши як хонанда барои гапгардонӣ аз ҷониби бародари ӯ мавриди латукӯб қарор гирифтааст. Ба гуфтаи омӯзгор, ҳамла то ҳадде шадид буд, ки ӯ ба беморхона интиқол ёфт. Ташхиси тиббӣ низ осеб дидани ӯро тасдиқ кардааст.
Ин ҳодиса худ ба худ нигаронкунанда буд. Аммо он чизе, ки баҳсҳоро дар ҷомеа бештар кард, натиҷаи баррасии қазия гардид. Шахсе, ки ба гуфтаи омӯзгор дар латукӯби ӯ даст доштааст, барои майдаавбошӣ ба 5 шабонарӯз ҳабси маъмурӣ маҳкум шуд. Ҳамзамон худи омӯзгор низ ҷарима гардид. Маҳз ҳамин тасмим мавҷи эътироз ва нигарониҳои зиёдеро миёни омӯзгорон, зиёиён ва фаъолони ҷомеа ба вуҷуд овард.
Садҳо нафар дар шабакаҳои иҷтимоӣ як саволи оддиро матраҳ карданд: агар омӯзгорро зананд ва ӯ дар ниҳоят ҳам осеб бинад ва ҳам ҷазо, пас кафолати ҳифзи омӯзгор дар куҷост?
Ин суол танҳо ба сарнавишти як омӯзгор дахл надорад. Он ба тамоми низоми маориф дахл дорад. Дар кишваре, ки солҳо бо норасоии омӯзгор рӯбарӯст, чунин ҳодисаҳо метавонанд таъсири ҷиддӣ ба нуфузи касби омӯзгорӣ дошта бошанд. Ҳар омӯзгоре, ки ин воқеаро мебинад, нохоста аз худ мепурсад: агар фардо бо ман чунин шавад, кӣ аз ман ҳимоят мекунад?
Гуфта мешавад, ки баъди ин ҳодиса Муҳимҷон Раҳмонов тасмим гирифтааст фаъолияти омӯзгориро тарк кунад. Агар ин хабар дуруст бошад, пас зарари воқеӣ танҳо ба як нафар маҳдуд намешавад. Зеро ҳар омӯзгоре, ки аз соҳа меравад, холигии наве дар низоми маориф ба вуҷуд меорад.
Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” маҳз барои ҳифзи шаъну шараф ва ҳуқуқи омӯзгор қабул шудааст. Аммо ҳодисаи Нуробод бори дигар нишон дод, ки ҷомеа имрӯз на ба матни қонун, балки ба иҷрои амалии он баҳо медиҳад. Арзиши ҳар қонун дар он нест, ки чӣ навишта шудааст; арзиши он дар он аст, ки то чӣ андоза метавонад инсонро дар лаҳзаҳои душвор ҳифз кунад.
Вақте омӯзгорро мезананд, масъала танҳо як муноқиша нест. Ин масъалаи муносибати ҷомеа ба илм, дониш ва соҳибони маърифат аст. Зеро омӯзгоре, ки худро беҳифозат эҳсос мекунад, наметавонад бо итминон насли ояндаро тарбия намояд.
Шояд муҳимтарин саволе, ки ин ҳодиса ба миён овардааст, ҳамин бошад: агар ҷомеа натавонад аз омӯзгори худ ҳимоят кунад, пас фардо аз кӣ ҳимоят хоҳад кард?
