Вазирони корҳои хориҷии давлатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мутсақил аз омодагии худ барои таъсис додани Созмони байналмилалӣ оид ба забони русӣ хабар доданд.
Бино ба иттилои расмӣ, вазирони корҳои хориҷии узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил дар рафти ҷаласаи дурӯзаи худ дар Бишкек, пойтахти Қирғизистон масъалаи баимзорасонии “Аҳднома дар бораи таъсиси Созмони байналмилалӣ оид ба забони русӣ”-ро баррасӣ карданд.
Ба қавли манбаъ, қарор аст баимзорасонии “Аҳднома дар бораи таъсиси Созмони байналмилалӣ оид ба забони русӣ” дар нишастҳои ояндаи сарони давлатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил баргузор карда шавад.
Бо вуҷуди он, ки Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравӣ, ки донистани забони русиро барои ҳамаи миллатҳо ва сокинони кишварҳои узви он ҳатмӣ эълон карда буд, 32 сол пеш барҳам хӯрдааст. Аммо то ҳол забони русӣ дар аксар кишварҳои узви ИДМ, ки зери нуфӯзи Русия аст, мақоми давлатӣ ва ё муоширати байни миллатҳоро дорад.
Пеш аз ин Семён Григорев, сафири Русия дар Тоҷикистон гуфта буд, ки дар ҳоли ҳозир донишомӯзон дар 60 мактаб пурра бо забони русӣ таълим мегиранд ва дар 178 мактаби дигар синфхонаҳои таълимӣ бо забони русӣ амал мекунанд. Шогирдони ин мактабҳо зиёда 120 ҳазор нафарро ташкил медиҳанд.
Ба гуфтаи бархе коршиносон, вақте теъдоди кулли русзабонҳо дар Тоҷикистон дар ҳоли ҳозир камтар аз 100 нафарро ташкил медиҳанд, локин мактабҳо ва синфхонаҳои русӣ зиёда 120 ҳазор донишомӯз доранд, шояд талоботи бозори маориф чунин равандеро талаб кунад. Аммо вақте теъдоди тоҷикистониҳо дар Русия зиёда 2,5 миллион нафар аст, вале дар паҳнои Русия ҳатто як мактабе ҳам бо забони тоҷикӣ вуҷуд надорад, ин хеле дардовар аст.
Гуфта мешавад, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, ки дар 21-уми декбари соли 1991 таъсис дода шудааст, то ҳол зери нуфӯзи Русия қарор дорад ва дар аксар маврид Маскав хеле аз хостаҳои худро дар хеле аз кишварҳои узви собиқ Иттиҳоди Ҷамоҳири Шӯравӣ аз тариқи ҳамин созмон пиёда месозад.
Дар айни замон забони илм, забони англисӣ аст. Аксари кишварҳои узви ИДМ бо дарки ҳамин масъала мақоми онро зина ба зина дар риштаҳои таълимӣ боло мебаранд. Вале баимзорасонии “Аҳднома дар бораи таъсиси Созмони байналмилалӣ оид ба забони русӣ” низ тавассути сарони давлатҳои узви Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил яке аз ҳадафҳои Маскав ба хотири таҳмил кардани нуфузи фарҳанги русҳо дар минтақа аст.
