Сироҷиддин Муҳриддин: иддаои азхудкунии замини Тоҷикистон аз ҷониби Чин мавқеи расмии ин кишвар нест

Вазорати умури хориҷии Тоҷикистон ба нашри мақолаҳое, ки дар расонаҳои Чин нашр шуданд ва иддаои соҳиб шудан ба қаламрави Тоҷикистонро кардаанд, вокуниш нишон дода, дар мавриди даъвоҳои ҳудудӣ – таърихӣ ба Пекин ёддошти расмӣ фиристодааст.

“Sputnik”, ношири ин хабар навишта, ки вазири умури хориҷии Тоҷикистон дар ин бора гуфта, ки дар робита ба ин қазия корҳои заруриро ба роҳ монда, аз ҷониби Вазорати умури хориҷӣ ба Чин ёддошт фиристодаанд.

Сироҷиддин Муҳриддин таъкид дошта, ки дипломатҳои тоҷик бо ҳамтоёни чинияшон ва инчунин бо роҳбарияти расонае, ки чунин маводҳоро нашр кардаанд, мулоқот анҷом додаанд ва онҳо мақолаҳои баҳсиро аз сомонаҳояшон бардоштанд.

Бино ба иттилои манбаи “Sputnik” мақомоти Чин дар пайи ин норозигиҳо ба ҷониби Тоҷикистон гуфтаанд, ки чунин маводҳо дар расонаҳои ғайридавлатӣ нашр шудаанд ва он ба ҳеч ваҷҳ ба маънои мавқеи расмии Пекин нест.

“Бо мақомоти Чин ҳамкориҳои ниҳоят хуб дорем, вақте муроҷиат мекунем, дарҳол ҷавоб медиҳанду аз ҳамкории стратегии ду давлат ёд карда таъкид мекунанд, ки чунин мавод ҳеч вақт мавқеи расмии Чин нест”-гуфт, Сироҷиддин Муҳриддин.

Вазири умури хориҷии Тоҷикистон аз фаъол будани ҳазорҳо расонаҳои ғайридавлатӣ дар ин кишвар зикр карда мегӯяд, ки муаллифон дар ин расонаҳо ҳар гуна матолиби баҳсбарангез менависанд, ки мавқеи расмии кишвари Чин набудааст.

Изҳороти вазир дар ҳоле садо медиҳад, ки ин расонаҳо даъвои соҳиб шудани қисме аз заминҳои Тоҷикистонро кардаанд. Шабакаи телвизионии "WIONEWS"-и Ҳиндустон 4-уми август дар як барномаи таҳлилие гуфт, ки Чин иддао дорад 45 дарсади замини Ҷумҳурии Тоҷикистон моликияти онҳост.

Ҳамзамон як чунин матлабе дар расонаҳои Чин аз сӯи рӯзноманигор Чу Йао Лу, журналисти таърихнигори чинӣ нашр шуд, ки даъво мекард минтақаи Помир моли Чин буда бо сабаби абарқудратҳо муддати 128 сол мешавад аз ватани аслии худ ҷудо аст.

Кумакҳои Чин боис шуд, ки ҷониби Тоҷикистон қасди баргардонидани "заминҳои аздастрафта" -ро кард. Ва билохира соли 2010 ин гуфтугӯ байни ду кишвар ниҳоӣ шуд ва Ҳукумати Тоҷикистон бо сарварии Эмомалӣ Раҳмон 1158 километри мураббаи заминҳои Помири Тоҷикистонро ба Чин дод.

Дар ҳоле, ки мақомоти Тоҷикистон пайваста ин арқомро аз мардуми худ пинҳон медошт ва онро камтар нишон медод. Ҳукумат инро пирӯзии дипломатияи тоҷик унвон мекард. То имрӯз Ҳукумати Тоҷикистон расман ба додани танҳо 1000 километр аз заминҳои Тоҷикстон ба Чинро иқрор шуда буд.

Нуктаи дигаре, ки  "WIONEWS" дар барномаи хабарияш дар ин робита зикр кард, ин нашри матолибе аз ҷониби Ҳукумати Чин дар мавриди қарзи 7 миллиард долларие, ки ба Тоҷикистон додааст, буд. Чин мегӯяд, ки Тоҷикистон барои миннатдорӣ ба Чин минтақаи Помирро ба онҳо порча-порча пинҳонӣ аз халқи худ тӯҳфа мекунад. Вале дурустии ин нукта ҷойи дигаре тасдиқ нашудааст.

Ҳамзамон, соли 2019 дар рӯзномаи “Вашингтон Пост” мақолаҳое нашр гардид, ки гуфта мешуд, дар Помири Тоҷикистон қувваҳои интизомии Чин қарор доранд. Яке аз афсарони чинӣ, ки дар он минтақа қарор доштааст, таъйид намуда, ки тӯли 3-4 сол мешавад дар ин минтақа қарор доранд.

Тоҷикистон соли 2017 аъзои созмони “Як камарбанд-Як роҳ” шуд, ки тибқи он то ҳол тақрибан 350 ширкатҳои чинӣ дар минтақаи Помири Тоҷикистон фаъолияти густурда менамоянд.

Дар гузашта Тоҷикистон ба воситаи иҷозат додани ҳуқуқи истихроҷи маъданҳо ба Чин қарзҳои худро пардохт менамуд. Ва ахиран Тоҷикистон барои коркарди тилло ба ширкати чинии “ТВЕА” иҷозатнома додааст. Ин ширкат барои коркарди тиллои “Кумарғи Боло” ва Дуобаи Шарқӣ” иҷозат дорад. Он замон ҳукумат ҳаҷмии аслии тиллои ин конҳоро пинҳон карда буд.

Бояд гуфт, ки вазири хориҷаи Тоҷикистон дар ҳоле аз ҳамкории стратегии ду давлат тавсиф мекунад ва мегӯяд, ки ин матолиб баёнгари мавқеъи расмии Чин нестанд, ки дар ин кишвар тамоми ВАО зери сензураи қавии давлат қарор дорад.

Хонандагони азиз, лутфан, ҳар хабару гузоришеро, ки мушоҳида мекунед ва ё пешниҳоду суоле доред, метавонед онро ба мо, тариқи почтаи электронӣ, Telegram, WhatsApp , Viber ва Imo ба ин рақам: +48519767404 бифиристед.