Бонки ҷаҳонӣ дар гузориши нави худ таҳти унвони “Тезонидани рушди иқтисодӣ дар кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ” дурнамои рушди чанде аз кишварҳоро баррасӣ кардааст.
Тибқи ин гузориш, дар асоси суръати миёнаи рушди иқтисодӣ дар даҳсолаи охир, барои расидан ба сатҳи давлатҳои дорои даромади баланд (зиёда аз 14 ҳазор доллар барои ҳар нафар), Тоҷикистон ба муддати зиёда аз 100 сол ниёз дорад.
Ҳамзамон, Бонки ҷаҳонӣ таъкид мекунад, ки чунин ҳисобҳо танҳо дар шароити бақои суръати кунунии рушд мебошанд ва метавонанд дар ҳолати ислоҳоти иқтисодӣ, беҳтар шудани фазои сармоягузорӣ ва рушди бахшҳои муҳими саноативу инфрасохторӣ тағйир ёбанд.
Тибқи маълумоти нашршуда, дар баробари Тоҷикистон, кишварҳои Узбекистон ва Озарбойҷон низ дар ҳамин гурӯҳ қарор гирифтаанд. Аз сӯи дигар, Қазоқистон ва Туркманистон метавонанд пас аз 30–40 сол ба сатҳи даромади баланд бирасанд, дар ҳоле, ки Қирғизистон ба 70–80 сол ниёз дорад.
Ёдовар мешавем, ки Бонки ҷаҳонӣ дар ин гузоришаш кишварҳоро ба чор гурӯҳи даромадӣ ҷудо мекунад:
– паст (то 1100 доллар),
– миёнаи поён (1100–4500 доллар),
– миёнаи боло (4500–14000 доллар),
– баланд (зиёда аз 14000 дооар).
Дар ҳоли ҳозир даромади миёна барои ҳар як нафар дар Тоҷикистон 2 ҳазору 655 сомони тақрибан 280 долар аст.
Зимнан, бояд қад кард, ки Тоҷикистон зиёда аз 30 сол аст зери роҳбарии Эмомалӣ Раҳмон ва хонаводаи ӯ қарор дорад. Бо вуҷуди ваъдаҳои ислоҳоти иқтисодӣ, сатҳи зиндагии аксарияти мардум паст боқӣ монда, муҳоҷирати корӣ ба Русия ва дигар кишварҳо ягона роҳу воситаи даромади устувори садҳо ҳазор хонавода гардидааст.
Бино ба ҳисобҳои ғарирасмӣ, беш аз ду миллион шаҳрвандони Тоҷикистон дар муҳоҷирати корӣ қарор доранд. Танҳо аз ҳисоби интиқоли маблағҳои онҳо қариб нисфи буҷети кишвар таъмин мешавад.
Сохтори иқтисоди Тоҷикистон то ҳол асосан ба содироти пахта, алюминий ва маҳсулоти кишоварзӣ такя мекунад. Дар дохили кишвар ҷойҳои кори муносиб кам буда, аксарияти аҳолӣ ба кишоварзӣ машғуланд, ки он ҳам бинобар набуди технологияи замонавӣ ва обу зерсохтор, самаранокии баланд надорад.
Коршиносон бар онанд, ки то замоне ки низоми сиёсии кунунӣ ислоҳ нашавад ва фазои сармоягузорӣ шаффофу рақобатпазир нагардад, иқтисоди кишвар дар ҳолати вобастагӣ боқӣ монда, шонси рушди воқеӣ нахоҳад дошт.
