Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо ҳамтои чинии худ Си Ҷинпин мулоқот намуда, чанд санадеро низ ба имзо расондааст.
Мулоқоти Раҳмонов ва Си Ҷинпин рӯзи 17-уми июн дар ҳошияи нишасти “Осиёи Марказӣ – Чин” дар шаҳри Остонаи Қазоқистон баргузор гардид.
Дар ин мулоқот ҷонибҳо ҳолати кунунӣ ва дурнамои рушди муносибатҳои Тоҷикистону Чинро баррасӣ намуда, Раҳмонов сатҳи шарикии стратегии ҳамаҷониба бо Чинро баланд арзёбӣ кардааст.
Гуфта мешавад, ҷонибҳо дар робита ба густариши ҳамкорӣ дар бахшҳои маориф, тандурустӣ ва робитаҳои фарҳангию инсонӣ, иқтисодиву тиҷоратӣ, сармоягузорӣ, энергетика, саноат, нақлиёт ва кишоварзӣ низ гуфтугӯ карданд. Ҳамзамон таъкид гардидааст, ки беш аз 20 дарсади гардиши савдои хориҷии Тоҷикистон ба Чин рост меояд ва дар кишвар беш аз 700 ширкати дорои сармояи чинӣ фаъолият дорад.
Ҳамчунин, масоили бунёди паркҳои муштараки технологии саноатӣ, инчунин “IT-марказҳо”-и илмию тадқиқотӣ, ширкатҳои муштараки истеҳсоли мошинҳои барқӣ, панелҳои офтобӣ, маҳсулоти дорусозӣ ва кимиёӣ мавриди баррасӣ қарор гирифтааст.
Ҷонибҳо таъсиси ширкати лизингии Тоҷикистону Чинро самти ояндадори ҳамкорӣ номида, оғози парвозҳои мустақими мусофиркашонӣ миёни Душанбе ва Пекинро рӯйдоди муҳим арзёбӣ намуданд.
Дар натиҷаи мулоқоти сарони Тоҷикистону Чин чанд санади нави ҳамкориро низ ба имзо расиданд:
– Созишнома миёни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Мардумии Чин дар бораи ҳамкорӣ дар соҳаи моликияти зеҳнӣ;
– Барномаи ҳамкории тиҷоратию иқтисодӣ миёни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Мардумии Чин барои давраи то соли 2030;
– Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Мардумии Чин оид ба таъсиси механизми муколамаи стратегии сатҳи вазирони корҳои хориҷӣ;
– Ёддошти тафоҳум оид ба таҳкими ҳамкорӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ миёни Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Кумитаи давлатии рушду ислоҳоти Ҷумҳурии Мардумии Чин;
– Ёддошти тафоҳум оид ба ҳамкорӣ миёни Нашрияи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон “Народная газета” ва Корпоратсияи расонаии Чин;
– Созишнома оид ба истиқрор намудани муносибатҳои бародаршаҳрӣ миёни вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон ва музофоти Шэнсии Ҷумҳурии Мардумии Чин.
Бояд гуфт, Чин бузургтарин сармоягузор ва қарздиҳандаи асосии Тоҷикистон ба шумор меравад ва бино ба иттилои расмӣ, Тоҷикистон танҳо аз “Эксимбонк”-и Чин беш аз як миллиард доллар қарздор аст.
Бо чӣ шарту шароите қарзҳои ҳангуфтро Чин ба Тоҷикистон медиҳад, расман эълон нашудааст. Аммо дар ивази ин қарзҳо ширкатҳои чинӣ дар Тоҷикистон аз имтиёзҳои зиёде бархӯрдоранд ва истихроҷи маъданҳои нодиру гаронбаҳо дар дасти онҳост.
Инчунин Ҳукумати Тоҷикистон зиёда аз ҳазору панҷсад километри мураббаъи замини Тоҷикистонро, ки бештар аз 1 дарсади масоҳати кишвар аст, ба Чин дода буд.
