Раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо раиси Фонди Рушди Арабистони Саудӣ Султон Абдурраҳмон ал-Маршад мулоқот кардааст.
Мулоқоти ҷонибҳо 3-юми июли соли 2025 дар шаҳри Душанбе баргузор гардида, дар он масъалаҳои ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Фонди Рушди Саудӣ, аз ҷумла густариши ҳамкориҳо барои маблағгузорӣ дар лоиҳаҳои муҳими соҳаҳои маориф, нақлиёт, тандурустӣ, гидроэнергетика ва идоракунии захираҳои об дар Тоҷикистон муҳокима гардидааст.
Раҳмонов аз роҳбарияти Подшоҳии Арабистони Саудӣ ва Фонди Рушди Саудӣ барои ҷудо намудани 100 миллион доллари ИМА барои татбиқи лоиҳаи НБО “Роғун”, ки соли 2023 ҷудо шуда буд ва 30 миллион доллари ИМА барои сохтмони роҳи ҳалқавӣ дар шаҳри Кӯлоб изҳори миннатдорӣ кардааст.
НБО “Роғун” яке аз бузургтарин иншооти сохтмонаш нотамоми Шуравӣ буд, ки ба Тоҷикистон мерос мондааст. Нерӯгоҳ дар дарёи Вахш сохта мешавад ва тибқи лоиҳп иқтидори он ба 3600 мегаватт/соат баробар аст. “Роғун” дорои баландтарин сарбанд дар ҷаҳон хоҳад буд, ки баландияш ба 335 метр мерасад. Пас аз анҷоми сохтмон ин сарбанд метавонад оби дарёи Вахшро танзим кунад.
Соли 2008, вақте сохтмони нерӯгоҳи “Роғун” аз нав оғоз шуд, аз рӯи ҳисоби Ҳукумати Тоҷикистон аз соли 1972 то соли 1991 барои амалӣ намудани ин лоиҳа 804 миллион доллар хароҷот шуда буд. Бо қурби имрӯза он тақрибан 2 миллиард долларро ташкил медиҳад. Аммо дар мавриди маблағе, ки барои анҷом додани ин лоиҳа лозим аст, Ҳукумат рақамҳои гуногун ироа кардааст.
Масалан, соли 2008 арзиши корҳои боқимондаи сохтмон 3 миллиард доллар гуфта мешуд. Соли 2016 ин рақам то 3 миллиарду 900 миллион расид. Соли 2022 расман эълон шуд, ки барои анҷом додани НБО “Роғун” 5 миллиард зарур аст, вале тирамоҳи 2023 ин рақам то 6 миллиард доллар боло рафт.
Аз соли 2008 то имрӯз аз ҳисоби буҷети давлат барои сохтмони НБО “Роғун” маблағ ҷудо мешавад ва то соли 2024 зиёда аз 40 миллиард сомонӣ хароҷот шудааст. Дар баробари он Ҳукумати Тоҷикистон барои сохтмони нерӯгоҳ евробондҳоро ба фурӯш бароварду мардумро ба харидани саҳмияҳо маҷбур кард, инчунин аз созмону кишварҳо қарзу грантҳо гирифтааст, аммо маълум нест ин неругоҳ кай пурра сохта мешавад.
