Сафари сарони Русия ва Туркия ба Эрон ва имзои қарордодҳои азими дарозмуддат дар ҳоле баргузор мешавад, ки Аморати муттаҳидаи Араб ва Арабистони Саудӣ, ду тан аз ҳампаймонони аслии Амрико дар Ховари Миёна низ хостори беҳбуди равобити дипломатӣ бо Теҳрон шудаанд.
Пеш аз сафари Владимир Путин ва Раҷаб Тайиб Ардуғон ба Теҳрон дар моҳҳои гузашта сарони кишварҳои Тоҷикистон, Қазоқистон ва Туркманистон ҳам бо анҷоми сафарҳои корӣ вориди Теҳрон шуда буданд.
Аз сӯи дигар Озарбойҷону Покистон ва ҳукумати муввақати Толибон дар Афғонистон ҳам хостори тақвияти ҳамкориҳо ва тармими робитаҳои худ бо Эрон шудаанд.
Ба иборати возеҳтар, равобити хориҷии давлати Иброҳим Раисӣ бар хилофи Ҳасани Рӯҳонӣ бо кишварҳои ҳамсояи Эрон ва минтақа то рафт беҳтар мешавад ва бо вуҷуди вазъи таҳримҳои миёншикани Ғарб алайҳи Теҳрон иқтисоди Эрон рӯз то рӯз беҳтар мешавад ва фурӯши нафташро ҳам нисбат ба солҳои пешин хеле зиёдтар кардааст.
Аз сӯи дигар, дар ин ду моҳи ахир нигарониҳои амниятии Эрон дар дохили ин кишвар афзудааст ва теъдоде ҳам аз афсарони низомии он бо сабабҳое ҷони худро аз даст додаанд. Ангушти иттиҳом бештар болои нерӯҳои исроилӣ аст ва ахиран сарвазири Исроил ҳам эълон карда буд, ки дар як соли даҳҳо амалиёт дар хоки Эрон баргузор кардаанд.
Ҷумҳурии исломии Эрон давлати Исроилро “режими номашрӯъ” мешиносад ва вуҷуди он дар минтақаро барои худ як таҳдид талаққӣ мекунад. Барои мисол, тайи ду соли охир яке аз иллатҳои сард шудани равобити Теҳрон бо Абузабӣ ва Боку низ ҳузури фаъолонаи Исроил дар он сӯи марзҳои Эрон арзёбӣ мешавад.
Аммо акнун, ки пас аз оғози ҷанги Русия ва Украина авзои минтақа ва ҷаҳон ба гунае тағйир кардааст, аз чанд ҷиҳат Эрон барои хеле аз кишварҳои минтақа ба “қутбе” табдил ёфтааст, ки яке пайи дигар хостори тармими равобит ва тақвияти ҳамкориҳои дипломатӣ ва иқтисодӣ бо он мешаванд. Зеро, аз як нигоҳ Эрон таҷрибаи зиёде дар бахши дур задани таҳримҳо ва “иқтисоди муқовиматӣ” дорад ва аз сӯи дигар дар бахши низомӣ ҳам бо паҳподҳо ва мушакҳои худ хеле пешрафт кардааст.
Бинобар ин, гуфта мешавад, тамоми ин кишварҳои зикр гардида, ки ба истиснои Русия ҳама аз муттаҳидони Ғарб бо раҳбарии Амрико низ мебошанд, аз сари хушӣ ва хушҳолӣ ба Эрон намераванд, балки эътимоди онҳо нисбат Ғарб ва пештоз будани Амрико дар ҷаҳони сиёсат ва иқтисод зери суол қарор гирифтааст.
Русия ва Чин, ду иқтисоди бартари минтақа ҳам дар қутбнамо шудани Эрон барои ояндаи кишварҳои минтақа таъсиргузорӣ мекунанд ва бар ин бовар ҳастанд, ки ҷаҳони оянда якқутбӣ не, балки чандқутбӣ ҳаст, ки яке аз онҳо дар минтақа Эрон хоҳад буд.
Амруллоҳи Низом
Аз идораи сомона: Гӯшаи “Блоги Шумо” минбари гуногунандешӣ буда, матолибе, ки дар ин гӯша ба нашр мерасанд, назари шахсӣ ва таҳлили муаллифон буда, баёнгари мавқеи “Azda tv” нестанд.
