Дар соли 2020 қарзи корхонаву ташкилотҳо дар зарфи се моҳ 3,2 млрд сомонӣ (ҳудуди 305 млн доллар бо қурби миёна дар соли 2020) зиёд шудааст.
Азияи Плюс аз қавли Агентии омори назди Президенти Ҷумҳури Тоҷикистон навиштааст, ки то 1 октябри соли равон қарзи корхонаву ташкилотҳои ҳисоботдиҳанда наздики 87 млрд сомонӣ (8,2 млрд доллар)-ро ташкил додааст.
Гуфта мешавад, дар аввали нимаи дуюми соли ҷорӣ қарзи ташкилоту корхонаҳо андаке бештар аз 83,8 млрд сомониро дар бар мегирифт.
Ҳиссаи корхонаву ташкилотҳои зиёновар то 1 октябри соли сипаригардида ҳудуди 28%-ро дарбар гирифтааст, ки бештар дар соҳаҳои саноати коркард, инчунин сохтмон, нақлиёт ва алоқа ба қайд гирифта шудааст.
Корхонаҳои зиёновар дар сатри “корхонаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ” бо шумули ШСХК “Барқи тоҷик”, ҶСК “Тоҷик Эйр”, ҶСК “Фурудгоҳи байнулмилалии Душанбе”, КВД “Роҳи оҳани Тоҷикистон”, ҶСК “Ширкати алюминии тоҷик” зикр карда шудаанд.
Чанде пеш хабаргузориҳо аз қавли Кумитаи андоз афзоиши қарзи корхонаҳоро навишта буданд.
Он вақт зикр гардида буд, ки афзоиши қарз аз андоз дар соли ҷорӣ дар навбати аввал аз ҳисоби андозсупорандагони бузурге чун ҶСК “НБО Сангтӯда-1” (115,6 млн сомонӣ), ҶСК “НБО Роғун” (43,2 млн сомонӣ), ҶСК “Ширкати алюминии тоҷик” (22 млн сомонӣ), ҶСК “Тоҷиктелеком” (18,8 млн сомонӣ), фурудгоҳу ширкатҳои ҳавопаймоӣ (67,8 млн сомонӣ) ва ғайра ба вуҷуд омадааст.
Қарзи умумие, ки дар инҷо зикр шудааст, ду баробар бештар аз қарзи хориҷаи Тоҷикистон мебошад. Ба назари коршиносон агар ҳукумат нисфи ин қарзҳоро аз корхонаҳо ситонbда тавонад аз қарзи хориҷӣ халос мешаваду аз буҳрони иқтисодӣ мебарояд.
Вале суол инҷост, ки чаро ва чӣ гуна ин корхонаҳои давлатӣ бо ин ҳаҷми зиёд аз буҷаи давлат қарздор шудаанд? Ин маблағҳоро, ки ба буҷа насупурдаанд, пас дар куҷо масраф кардаанд? Суолҳое ҳастанд бепосух.
