Хона блог саҳифа 111

Русияву Чин вазъи ҷанг дар Украинаро баррасӣ карданд

0

Вазирони корҳои хориҷии Русия ва Чин дар рафти мулоқоти худ дар Пекин ба густариши ҳамкориҳои дуҷониба ва бисёрҷониба таъкид карданд.

13-уми июли соли 2025, Сергей Лавров бо ҳамтони чинии худ Ван И дар пойтахти Чин ба гуфтугӯ нишаста, вазъи ҷанг дар Украинаро баррасӣ карданд. Маскав ва Пекин бар ин боварнд, ки эҳтимол дорад ин низоъро бо роҳҳои дипломатӣ ва сиёсӣ низ ҳаллу фасл намоянд.

Ин мулоқот, ки дар осотонаи нишасти навбатии вазирони корҳои хориҷии кишварҳои узви Созмони Ҳамкориҳои Шанхай баргузор шуд, ҷонибҳо аҳамияти ҳамкорӣ дар дигар созмонҳои байналмилалӣ, аз ҷумла СММ, Гурӯҳи 20, APEC ва созмонҳои минтақавӣ чун БРИКС ва СҲШ-ро низ таъкид намуданд.

Ҳамзамон Лавров ва Ван И бар зарурати идомаи ҳамкориҳои наздик ва стратегӣ байни Русия ва Чин таъкид намуда, дар робита ба муносибатҳои худ бо Иёлоти Муттаҳида ва дар маҷмӯъ бо Ғарб низ бо ҳамтои худ аз Чин гуфтугӯ кардааст.

Вазорати корҳои хориҷии Русия ҳам дар хусуси ин нишаст гуфтааст, ки мулоқоти мазкур нишонаи идомаи муносибатҳои наздики стратегӣ байни ду қудрати бузурги минтақа ва ҷаҳонӣ мебошад.

Гуфтанист, чанде пеш, вазирони корҳои хориҷии Амрико ва Чин барои нахустин бор пас аз рӯи кор омадани Доналд Трамп рӯ ба рӯ бо ҳам мулоқот карданд. Онҳо ин дидорро “созанда ва мусбат” арзёбӣ карда буданд.

Дар ҳамин ҳол, дабири кулли НАТО, Марк Рютте, изҳор дошт, ки ҷанги сеюми ҷаҳонӣ метавонад дар пайи ҳамлаи ҳамзамонии Чин ба Тайван ва Русия ба қаламрави НАТО оғоз шавад. Ба гуфтаи ӯ, НАТО бояд қудрати дифоъии худро барои муқобила бо таҳдидҳои эҳтимолии ин ду кишвар тақвият бахшад.

Иёлоти Муттаҳида Чинро ҳамчун рақиби аслии худ ва Русияро хатарноктарин таҳдид ба амнияти миллиаш мешиносад. Дар ҳамин ҳол, танишҳо миёни Вашингтон ва Маскав бар сари масъалаи ҷанги Русия дар Украина боло гирифтааст.

Анҷумани иқтисоди рақамии СҲШ дар шаҳри Тянҷзини Чин

0
лªÉçÕÕÆ¬£¬Ìì½ò£¬2025Äê7ÔÂ2ÈÕ 7ÔÂ2ÈÕ£¬ÒÔ¡°ºëÑï¡®ÉϺ£¾«Éñ¡¯£¬´Ù½ø¿É³ÖÐø½»Í¨ºÏ×÷¡±ÎªÖ÷ÌâµÄÉϺ£ºÏ×÷×éÖ¯³ÉÔ±¹ú½»Í¨²¿³¤µÚÊ®¶þ´Î»áÒéÔÚÌì½ò¾ÙÐС£»áÒéÉóÒéͨ¹ý²¢Ç©ÊðÁË¡¶ÉϺÏ×éÖ¯³ÉÔ±¹ú½»Í¨ÔËÊäÖ÷¹Ü²¿ÃŹØÓÚ¡°Ë¿Â·æäÕ¾¡±ºÏ×÷µÄÁ½ⱸÍü¼¡·¡¶ÉϺ£ºÏ×÷×éÖ¯³ÉÔ±¹ú½»Í¨²¿³¤µÚÊ®¶þ´Î»áÒé¼ÍÒª¡·£¬½«½øÒ»²½¼ÓÇ¿ÇøÓò»¥Áª»¥Í¨ºÏ×÷¡£ лªÉç¼ÇÕß ÀîÈ» Éã

Дар чаҳорчӯби Анҷумани иқтисоди рақамии Созмони ҳамкории Шанхай (СҲШ) дар шаҳри Тянҷзини Чин ҷаласаи пӯшидаи вазирони иқтисодии кишварҳои узви ин созмон баргузор гардид.

Ҳайати Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии вазири рушди иқтисод ва савдо Завқӣ Завқизода дар ин нишаст иштирок кард.

Завқизода дар суханронии худ изҳор дошт, ки Тоҷикистон ба густариши ҳамкорӣ дар доираи СҲШ аҳамияти хоса дода, ин равандро як имконияти муҳим барои рушди иқтисоди миллӣ арзёбӣ мекунад. Ба гуфтаи ӯ, айни замон ҳиссаи кишварҳои узви СҲШ дар гардиши савдои хориҷии Тоҷикистон ба 72% расидааст.

Вазири иқтисод таъкид кард, ки саҳми иқтисодиёти рақамӣ дар маҷмуи маҳсулоти дохилии ҷаҳон беш аз 15% буда, тибқи пешбиниҳо, дар солҳои наздик ин нишондод ба 20% хоҳад расид.

Ӯ ҳамзамон дастовардҳои Тоҷикистонро дар самти рақамикунонии иқтисод муаррифӣ намуда, изҳор дошт, ки бо дарназардошти аҳамияти афзояндаи соҳаи рақамӣ, солҳои 2025–2030 дар кишвар “Солҳои рушди иқтисодиёти рақамӣ ва инноватсия” эълон шудаанд.

Бо вуҷуди ин талошҳо, иқтисоди Тоҷикистон ҳамоно бо монеаҳои ҷиддӣ мувоҷеҳ мебошад. Аз ҷумла, сатҳи пасти гуногуншавии иқтисодӣ (диверсификатсия), вобастагии зиёд аз маблағҳои муҳоҷирон, сатҳи нокифояи сармоягузорӣ дар инфрасохтор ва соҳаҳои истеҳсолӣ, инчунин фасод ва самаранок набудани идоракунии давлатӣ, рушди устувори иқтисодиро душвор месозанд.

Таҳлилгарон бар онанд, ки барои расидан ба ҳадафҳои дарозмуддат, зарур аст, ки дар баробари рақамикунонӣ, ислоҳоти ҷиддии низоми иқтисодӣ ва беҳсозии муҳити сармоягузорӣ амалӣ карда шавад.

Боздошти як омӯзгори забони англисӣ дар Душанбе бо иттиҳоми рафтори ғайриахлоқӣ

0

Раёсати корҳои дохилии шаҳри Душанбе хабар дод, ки як марди 50-сола бо иттиҳоми рафтори ғайриахлоқи ба як гурӯҳ духтарони ҷавон боздошт шудааст.

Ба иттилои расмӣ, гумонбар Улуғбек Алимурзаев ном дошта, солҳои тӯлонӣ дар хонаи худ ба омӯзиши забони англисӣ машғул будааст.

Мақомоти милитсия мегӯянд, пас аз муроҷиати электронии чанд духтари ҷавон ба ВКД дар мавриди рафтори ғайриахлоқии ин омӯзгор, кормандони Шуъбаи ШВКД-2 дар ноҳияи Сино чораҳои фаврӣ андешидаанд. Дар натиҷа, гумонбар Улуғбек Алимурзаев дастгир шуда, феълан дар ҳабс қарор дорад.

Раёсати корҳои дохилии шаҳри Душанбе мегӯяд, тафтишот барои муайянсозии ҳолатҳои эҳтимолии дигар кирдорҳои ғайриқонунии гумонбар идома дорад.

Ҳодисаи мазкур бори дигар зарурати назорати ҷиддии волидонро нисбат ба муҳити омӯзиши хусусӣ ва муаллимони шахсӣ нишон медиҳад. Чунин ҳолатҳо метавонанд боиси осеби равонӣ ба шогирдон шавад ва обрӯи соҳаи маорифро доғдор намоянд.

Нашри хабари боздошти омӯзгори забони англисӣ бо иттиҳоми рафтори ғайриахлоқӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ вокуниши густурда ба бор овардааст. Хусусан, корбарони фазои маҷозӣ, бахусус занон, ин иқдоми духтарони ҷавонро “шуҷоатмандона ва ибратомӯз” хонда, аз онҳо ситоиш кардаанд.

Бисёре аз корбарон таъкид мекунанд, ки дар шароите, ки озори ҷинсӣ аксар вақт пинҳон нигоҳ дошта мешавад ва ҷабрдидагон аз тарси аз даст додани обрӯ, хомӯш мемонанд, чунин иқдом ҷуръат ва иродаи қавии шаҳрвандиро барои пешгарии чунин ҷиноятҳо бештар мекунад.

Чаро мақомот дар бораи хабари ихроҷи муҳоҷирони афғонистонӣ хомӯшанд?

0

Масъулини муҳоҷирони афғонистонӣ дар Душанбе хабари ихроҷи шаҳрвандони Афғонистон аз Тоҷикистонро рад карданд.

Мусаввир Баҳодурӣ, роҳбари Кумитаи паноҳҷӯёни Афғонистон дар Душанбе, дар суҳбат бо “Азия-Плюс” хабари 15 рӯз муҳлат додани мақомоти тоҷик барои ихроҷи паноҳҷӯёни афғонистониро рад карда, гуфтааст, ки дар ин бора “касе аз паноҳҷӯён ба онҳо муроҷиат накардааст.”

Аммо ба назари корбарон, ҷавоби ин кумита бештар ба ҷавоби ниҳодҳои ҳуқуқии Тоҷикистон монанд аст. Аз ҷумла, ба ниҳодҳое чун Ваколатдори ҳуқуқи инсон, Додситонии кул, Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон, ки вақте аз қонуншиканиҳои масъулин, поймолшавии ҳуқуқи зиндониён, зарбу шиканҷа шудани маҳбусон шикоят мешавад, ҳамеша мегӯянд, “касе аз ҷабрдидагон ба онҳо муроҷиат накардааст.”

Ҳамзамон Сафорати Афғонистон дар Душанбе ҳам дар суҳбат бо “Азия-Плюс” аз хабари 15 рӯз муҳлат додани мақомоти Тоҷикистон ба муҳоҷирони афғонистонӣ изҳори беиттилоӣ кардааст.

Ин ҳам дар ҳолест, ки расонаҳои Афғонистон ду рӯз қабл дар пасманзари ихроҷи муҳоҷирони афғон аз Эрон хабар доданд, ки Тоҷикистон низ барои паноҳҷӯёни Афғонистон 15 рӯз муҳлат дода, то хоки кишварро тарк кунанд. Дар хабар таъкид мешуд, ки ин зарбулаҷал ҳама муҳоҷирони афғонистониро нобоста аз он ки асноди иқомат доранд ё на, шомил мешавад.

Вале ба таври расмӣ то ҳанӯз ҳеч мақомдори Тоҷикистон ва ё ниҳодҳои марбута дар ин бора вокунише накардаанд ва ин хабарро на рад ва на тасдиқ кардаанд.

Соли гузашта низ расонаҳои Афғонистон хабару наворҳои зиёде нашр карданд, ки гуфта мешуд, мақомоти тоҷик баъзе паноҳҷӯёни афғонро маҷбурӣ аз хонаҳояшон боздошт карда, ҳатто нагзоштаанд, ки либосҳои хонагияшонро иваз кунанд, мустақим ба лаби марз оварда, радди марз карданд.

Он замон ҳам мақомоти Тоҷикистон ба таври расмӣ ин хабарҳоро рад ё тасдиқ накарда буданд.

Пас аз нашри ин хабарҳо созмонҳои байналмилалии ҳуқуқи башар, аз ҷумла Комиссариати олии Созмони Милали Муттаҳид (СММ) дар умури паноҳандагон аз Тоҷикистон хоста буд, ки муҳоҷирони афғонистониро ба кишварашон, ки онҷо ҷонашон дар хатар аст, нафиристад.

Боздошти ду тоҷикистонӣ бо гумони ба асорат гирифтани ҳамватани худ

0

Мақомоти Русия хабар доданд, ки ду шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон бо гумони ба асорат гирифтан ва латтукӯби як ҳамватани худ боздошт шудаанд.

Бино ба иттилои мақомоти тафтишотӣ, ин ду нафар бо ҷабрдида дар интернет шинос шуда, баъдан байни онҳо муноқишае сар мезанад. Тибқи маълумоти пешакӣ, боздоштшудаҳо ҳамватани худро аз дохили макони зисташ дар шаҳри Обнински вилояти Калуга берун оварда, ӯро ба маконе дур аз назари мардум бурдаанд. Онҳо ҷабрдидаро латтукӯб намудаанд ва ин рафтори худро тавассути телефон ба навор гирифтаанд.

Мақомоти Русия нисбати боздоштшудаҳо парвандаи ҷиноӣ оғоз кардаанд. Тибқи моддаҳои Кодекси ҷиноятии Русия, онҳоро аз 5 то 12 сол зиндон таҳдид мекунад. То ҳол ному насаби гумонбарон ва ҷабрдида нашр нашудааст.

Ин ҳодисаи дарднок дар пасманзари рафтори номуносиби бархе аз мақомоти Русия ва муносибати муҳоҷирбадбини дар Русия сурат мегирад. Ҳолате, ки худ мушкилоти зиёде барои шаҳрвандони тоҷик дар муҳоҷират эҷод мекунад. Аммо он чи нигаронкунанда аст, ин аст, ки муҳоҷирон ба ҷойи пуштибонӣ аз якдигар, гоҳе ба зӯроварӣ ва душманӣ даст мезананд.

Рафтори ғайриинсонӣ ва хушунатомези як муҳоҷир нисбат ба ҳамватани худ на танҳо обрӯи шахсии ӯро хароб мекунад, балки ба тамоми ҷомеаи тоҷикон дар Русия латма мезанад. Дар ҳолате, ки шаҳрвандони Тоҷикистон дар берун аз Ватан бо мушкилоти зиёди ҳуқуқӣ ва иҷтимоӣ рӯ ба рӯянд, чунин амалҳо мушкилотро бештар мекунад.

Коршиносон бар инанд, ки беҳбуди вазъи муҳоҷирон на танҳо тавассути ҳимоя аз берун, балки бо эҳтиром ва пуштибонии якдигар дар дохили ҷомеаи муҳоҷир имконпазир аст.

Русия мехоҳад бештар хориҷиёнро ба ҷанги зидди Украина барад

0

Дар наздиктарин фурсат дар Русия қонуни наве қабул мешавад, ки сабабҳо барои маҳрум кардани муҳоҷирон аз шаҳрвандии Русияро бештар ва раванди бекоркуниро осонтар мекунад.

Бино ба гуфтаи Хадамоти иктишофии Украина, раисҷумҳури Русия Владимир Путин қасд дорад, ки ин қонунро то охири моҳи июл имзо кунад. Қонун асосҳои васеи қатъи шаҳрвандӣ, аз ҷумла “ҳимояти оммавии терроризм”, “ҳамкорӣ бо давлатҳои хориҷӣ” ва “таҳдид ба амнияти Русия”-ро дар бар дорад.

Ин қонун дар ҳоле қабул хоҳад шуд, ки дар ҷомеаи Русия табъиз нисбати муҳоҷирон ва ҳатто мардумони минтақаҳои Қафқоз ба авҷи худ расидааст.

Аммо Хадамоти иктишофии Русия мегӯяд, ки ҳадафи аслии Кремл истифодаи муҳоҷирон барои пур кардани сафи артиши Русия дар ҷанг бо Украина мебошад. Яъне, бо ин роҳ, мақомот мехоҳанд аз даъвати маҷбурии аҳолии бумӣ худдорӣ кунанд ва мушкили норасоии нерӯи низомиро тавассути қишри осебпазир ҳал кунанд.

Назорати ба роҳ мондани ин механизм бар дӯши ниҳоди наве вогузор мешавад, ки бо масъалаҳои шаҳрвандӣ ва сабти хориҷиён дар Вазорати корҳои дохилии Русия кор мекунад.

Ҳоло, бар асоси маълумоти расмӣ, беш аз шаш миллион шаҳрванди хориҷӣ дар Русия зиндагӣ мекунанд, ки метавонанд таҳти таъсири ин қонун қарор гиранд.

Ёдовар мешавем, ки Русия ба хоки Украина рӯзи 24-уми феврали соли 2022 ҳамла кард ва бо вуҷуди миёнаравии кишварҳо ва созмонҳо барои хотимаи ҷанг, он то ҳол идома дорад. Ва дар ин муддат мақомоти Русия ҳазорҳо зодагони кишварҳои дигарро бо роҳи зӯриву фишор ва ваъдаи додани шаҳрвандии ин кишвар ба сафи қувваҳои мусаллаҳи худаш ҷалб кард.

Муҳоҷироне, ки аз рафтан ба ҷанги зидди Украина саркашӣ мекарданд, шаҳвардияшон бекор ва ба зодгоҳашон ихроҷ мешаванд.

Муфтӣ Шафиқ Пшихачев чанде пеш гуфта буд, ки беш аз 8 ҳазор зодаи Тоҷикистон дар сафи артиши Русия ҳузур доранд ва бар зидди Украина меҷанганд. Оморҳои расмӣ метавонад аз гуфтаҳои муфтӣ ҳам бештар бошад.

Дар ҳамин ҳол сомонаи OBOZ.UA хабар додааст, ки Кореяи Шимолӣ нақша дорад теъдоди низомиёни худро, ки аз ҷониби Русия дар ҷанг бо Украина меҷанганд, се баробар зиёд кунад. Дар моҳҳои наздик Пхенян метавонад 25 то 30 ҳазор низомии дигарро ба вилояти Курск фиристад, ки ба он 11 ҳазор нафаре, ки қаблан фиристода шуда буд, бипайванданд.

Оё низоми таҳсили 12-сола метавонад сифати таҳсилро беҳтар кунад?

0

Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи гузариш ба низоми таҳсили 12-соларо ҷорӣ карданӣ аст.

Вазорат ин масъаларо мавриди муҳокима қарор дода, татбиқи онро барои беҳтар намудани сифати таҳсилот ва мутобиқсозии низоми таълим ба меъёрҳои байналмилалӣ зарур донистааст.

Раҳбарияти ин ниҳод дар ҷаласае бо ҳузури масъулин, гурӯҳи махсуси байниидоравро муваззаф карда, ки давоми даҳ рӯз барои омодасозии барномаҳои таълимӣ, омода намудани муассисаҳои таълимӣ ва кадрҳои омӯзгорӣ, инчунин барои роҳандозии корҳои фаҳмондадиҳӣ чораҳои амалӣ андешад.

Мақомот иброз доштанд, ки таҷрибаи кишварҳои гуногуни ҷаҳон нишон медиҳад, ки низоми 12-сола раванди муваффақ ва ҳамаҷониба санҷидашуда буда, имкони фароҳам овардани муҳити муассири таълимӣ ва рушди қобилиятҳои донишомӯзонро бештар мегардонад.

Вазорати маориф ва илм таъкид карда, ки гузариш ба ин низом тадриҷан ва бо ҷалби мутахассисон, инчунин бо дарназардошти манфиатҳои миллӣ ва хусусиятҳои таълимии кишвар сурат хоҳад гирифт.

Бо вуҷуди эълони ташаббуси гузариш ба низоми таҳсили 12-сола аз ҷониби Вазорати маориф ва илм, коршиносон таъкид мекунанд, ки танҳо дароз кардани муҳлати таҳсил худ ба худ мушкили аслии соҳаи маорифро ҳал намекунад. Дар айни замон, Тоҷикистон бо мушкилоти зиёде дар соҳаи маориф рӯ ба рӯ аст, аз ҷумла сифати пасти таълим, нарасидани кадрҳои баланд ихтисос ва реша давондани фасод.

Бино ба арзёбиҳои мустақил, сатҳи саводи хонандагон дар кишвар тайи солҳои охир рӯ ба коҳиш ниҳодааст. Хонандагони мактабҳои миёна дар аксари ҳолатҳо бо дониши паст ба мактабҳои олӣ роҳ меёбанд ё пас аз хатми мактаб бе омодагии кофӣ вориди бозори кор мешаванд. Ин ҳолат боиси нигаронии ҷомеа ва хусусан волидайн гардидааст.

Аз сӯи дигар, фасоди густарда дар низоми таълим, аз қабул ба мактабҳои олӣ то санҷиш ва имтиҳонҳо монеаи ҷиддие дар роҳи ислоҳот ба шумор меравад.

Бо ин ҳама, агар гузариш ба низоми 12-сола ҳамроҳ бо дигар ислоҳоти амиқ ва бунёдӣ, аз ҷумла беҳтарсозии омодагии омӯзгорон, таъмини мактабҳо бо шароити зарурӣ ва муборизаи ҷиддӣ бо фасод амалӣ гардад, он метавонад ба рушди воқеии сифати таҳсил кумак кунад. Дар акси ҳол, танҳо зиёд кардани як сол ба муҳлати таҳсил наметавонад сатҳи саводи хонандагонро беҳтар кунад.

Чаро кишварҳои ҳамсоя афғонҳоро ихроҷ мекунанд?

0

Ба иттилои мақомоти Толибон, Эрон зарфи як моҳ беш аз 500 ҳазор муҳоҷири афғонистониро ихроҷ кардааст.

Абдусалом Ҳанафӣ, муовини раисулвузарои Толибон дар нишасте дар Кобул гуфта, ки мақомоти эронӣ ин миқдор муҳоҷири афғонистониро аз аввали моҳи июн то имрӯз ихроҷ кардаанд.

Ҳамзамон Тоҷикистон низ барои шаҳрвандони Афғонистон 15 рӯз муҳлат додааст, ки аз кишвар хориҷ шаванд, дар ғайри ин сурат онҳоро ихроҷ хоҳад кард.

Чанде пеш расонаҳо аз он мегуфтанд, ки мақомоти Тоҷикистон даҳҳо шаҳрвнди Афғонистонро, ки баъд аз сари қудрат омадани Толибон фирор карда буданд, якбора бидуни додани муҳлат радди марз карда буд. Ҳатто бархе муҳоҷирон аз он шикоят доштанд, ки маъмурони амниятии тоҷик фурсати ивази либосро ба онҳо надода буданд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки мақомоти Покистон чанд моҳ қабл дар як иқдоми бесобиқа ҳазорҳо муҳоҷири афғонистониро бидуни додани муҳлат ихроҷ карда буд, ки аксари онҳо дар он кишвар таваллуд шуда ва онҷо бузург шуда буданд.

Мақомоти Эрону Тоҷикистон ва Покистон иддао доранд, ки муҳоҷиронеро ихроҷ мекунанд, ки асноди будубош надоранд ва даст ба қонуншиканиҳо мезананд. Аммо аз шикояти муҳоҷирони ихроҷшуда маълум мешавад, ки на ҳамаи онҳо қонуншиканӣ кардаанд ва ё бе асноди будубош будаанд.

Наворҳое, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр шудааст, дида мешавад, ки бархе аз муҳоҷирони ихроҷшудаи афғонистонӣ бо изҳори норозигӣ мегӯянд, 20-30 сол боз дар Эрон қонунӣ кору зиндагӣ кардаанд, вале маъмурони пулис ансонди онҳоро пора карда, бидуни додани муҳлате дар як рӯз аз ин кишвар ихроҷ карданд.

Ин муҳоҷирон ба расонаҳо гуфтанд, ки маъмурони пулиси Эрон пас аз ҳамлаи Исроил ба ин кишвар муҳоҷирони афғонистониро ба ҷосусӣ ба фоидаи Исроил муттаҳам карда, бархеро зиндонӣ ва бархе дигарро ихроҷ мекунанд.

Ба назари коршиносон, яке аз омилҳои ихроҷи густурдаи муҳоҷирони афғонистонӣ аз Покистону Эрон ин кам кардани фишори иқтисодӣ аз кишварҳояшон аст. Мехоҳанд бо ин тариқ ҷойҳои кориро барои шаҳрвандони худ бештар кунанд. Омили дигари ин иқдомро таҳлилгарон ривоҷи “руҳияи нажодпарастӣ” дар ҷомеаи эронӣ медонанд.

Аммо Эрон қаблан эълон карда буд, ки сабаби ин тасмимҳо “таъмини амнияти пойдор барои шаҳрвандон” аст. Ва мақомоти Тоҷикистон ҳам пеш аз ҳама ин иқдомро ба “таъмини амният” рабт медиҳанд.

ДБҶ ҳукми боздошти ду раҳбари Толибонро содир кард

0

Додгоҳи Байналмилалии Ҷиноятӣ (ICC), воқеъ дар шаҳри Ҳагаи Нидерландия, барои ду раҳбари аршади Толибон, Ҳайбатуллоҳ Охунзода ва Абдулҳаким Ҳаққонӣ ҳукми боздошт содир намуд.

Онҳо ба ҷиноятҳои зидди башарӣ, аз ҷумла таъқиби ҳадафмандона ва маҳдудсозии ҳуқуқи занону духтарон дар Афғонистон муттаҳам мешаванд.

Ба гуфтаи додситони ДБҶ, пас аз ба қудрат расидани Толибон дар соли 2021, ин гурӯҳ сиёсати фишороварӣ ва маҳдудкунандаро нисбати занон роҳандозӣ карда, духтаронро аз таҳсил, кор ва иштироки иҷтимоӣ маҳрум сохт. Ин амалҳо ҳамчун ҷиноятҳои зидди башарӣ ва таъқиби гендерӣ арзёбӣ шудаанд.

Ҳукумати Толибон ин ҳукмро “сиёсӣ ва беасос” номида, онро рад кардааст. Дар вокуниш ба ин ҳукм мақомоти Толибон изҳор доштанд, ки сиёсати онҳо бо арзишҳои исломӣ ва фарҳанги миллии Афғонистон мутобиқ аст ва додгоҳ ба ҷиноятҳои нерӯҳои хориҷӣ дар давраи ишғол аҳамият намедиҳад.

Созмонҳои байналмилалии ҳуқуқи башар, аз ҷумла Amnesty International ва Human Rights Watch, ин иқдоми Додгоҳро як қадами муҳими таъмини адолат барои занону духтарони афғон номиданд. Онҳо аз кишварҳои узви ДБҶ даъват карданд, ки дар иҷрои ҳукми боздошт ҳамкорӣ кунанд.

Гуфтугӯҳо миёни Трампу Натанёҳу ба чӣ анҷомид?

0

Бинёмин Натанёҳу, нахуствазири Исроил рӯзи душанбе барои мулоқот бо Доналд Трамп ба Амрико сафар кард.

Ба иттилои расонаҳо, байни Трамп ва Натанёҳу дидору мулоқотҳои аланӣ ва пасипардагӣ сурат гирифт, ки аз ҷузъиёти гуфтугӯҳои бидуни ҳузури расонаҳо чизи зиёде маълум нест. Танҳо чизе, ки худи Натанёҳу баъдтар ба расонаҳо гуфт, ин аст, ки гуфтӯгӯ миёни ӯ ва Трамп бештар дар мавриди талошҳо барои бозгардонидани гаравгонҳо аз дасти ҲАМОС будааст.

Натанёҳу ба расонаҳо гуфта, ки дар бораи баргардонидани гаравгонҳо ва бесилоҳ намудани ҲАМОС ва идораи мимбаъдаи Ғазза бидуни ҲАМСО-ро бо Трамп гуфтугӯ кардааст. Трамп ва Натанёҳу бо ҳам масъалаи ҳамла ба зерсохторҳои Эронро баррасӣ карда, онро “комёбии бузург” номидаанд.

Аммо расонаи исроилии “Ядиут Аҳранут” навишта, ки дар суҳбатаҳои хусусӣ зоҳиран Трамп болои Натанёҳу барои поён додани ҷанг дар Ғазза фишори зиёд овардааст. Зеро Трамп ба такрор вазъи Ғаззаро “фоҷиабор” номид.

Дар як нишасти ҷудогонаи дигаре, ки байни Трамп ва Натанёҳу ва ҳайаташ дар ҳузури расонаҳо сурат гирифт, Трамп дар мавриди оташбас ва эълони поёни ҷанг мепурсад. Дар ин нишаст, намояндаи Амрико дар Ховари Миёна Стив Витков мегӯяд, талош дорад то поёни ҳафтаи ҷорӣ ва ё ҳафтаи оянда ин оташбас ба даст биёяд.

Дар ҳамин ҳол сухангӯи Вазорати хориҷии Қатар Моҷид Ансорӣ ба расонаҳо гуфт, “Он чи дар робита ба гуфтушунидҳо дар мавриди оташбас миёни Исроил ва ҲАМОС мегузарад, умумӣ аст ва ҳоло ба таври муфассал шуруъ нашудааст.” Ӯ афзуда, ки талоши миёнаравҳо барои эҷоди як оташбаси доимӣ идома дорад, вале дар бораи эълони натиҷаҳо ҳанӯз зуд аст.

Ба гуфтаи сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Қатар, нақшаи Исроил дар мавриди ба таври маҷбурӣ муҳоҷир кунондани мардуми Ғазза ва ба дигар ҷой кӯчондани онҳо дар ин гуфтушунидҳо матраҳ нест.

Аммо тарҳи Амрико дар мавриди оташбас ин аст, ки дар аввал ба муддати 60 рӯз оташбас эълон мешавад ва дар ин муддат тамоми асирони исроилӣ, ки дар дасти ҲАМОС ҳастанд – тақрибан адади зиндаҳо 20 нафар гуфта мешавад – озод мешаванд ва ҳаминтавр артиши Исроил ба тадриҷ аз хоки Ғазза берун мебарояд ва ҷанг пурра хотима дода мешавад.

Аммо ин тарҳи Амрико аз ҷониби баъзе вазирони исроилӣ, аз ҷумла Смотрич ва Бин-Ғафир, вазирони молия ва амнияти дохилии Исроил мавриди интиқод қарор гирифта, намехоҳанд ҷанг дар Ғазза поён ёбад. Ин ду вазири тундгаро рӯзи сешанбе дар изҳороте исрор карданд, ки набояд оташбас шавад ва ҳеч навъ кумакҳои инсонӣ вориди Ғазза нашавад ва то дами марг зану кӯдакони Ғаззаро гурусна бояд нигоҳ дошт ва сипас боқимондаро аз ин борика ба дигар макон кӯчонид.

Таҳлилгарон бар ин назаранд, ки ба сабаби нигарониҳои мардуми Исроил аз нооромиҳо ва ҷанге, ки 21 моҳ боз дар Ғазза идома дораду ҳеч натиҷаи малмусе надодааст, эҳтимол меравад ҳукумати ин кишвар низ оташбасро бипазирад.

Гуфта мешавад, яке аз ҳадафҳои аслии ҳамлаи беамони Исроил ба Ғазза ин озодии гаравгонҳо буд, ки то ҳол ба озод кардани яктои онҳо ҳам муваффақ нашудааст. Тахмин зада мешавад, ки ҳоло дар Ғазза аз 50 гаравгони боқимонда шояд 20 каси дигар зинда монда бошад.

Ёдовар мешавем, ки Исроил пас аз 7-уми октябри соли 2023 ҳамлаҳои ҳавоӣ ва заминии худро ба Ғазза оғоз кард, ки то кунун идома дорад. Ин ҳамлаи низомии Исроил то кунун 194 ҳазор кушта ва захмӣ дар Ғазза баҷо гузошта, ки аксари онҳоро занону кӯдакон ташкил медиҳанд. Ҳамзамон бештар аз 11 ҳазор нафари дигар дар зери овораҳо беному нишон гаштаанд.

Тибқи иттилои расмии Исроил, аз оғози ҷанг 883 сарбози исроилӣ дар Ғазза бо дасти ҲАМОС кушта шуда, 6060 сарбози дигар захмҳои гуногун бардоштаанд.