Тоҷикистон дар масъалаи озодии матбуот назар ба соли 2021 имсол 10 зина боло рафта, аз мақоми 162-и соли гузашта ба 152 расид.
Гузоришгарони Бидуни Марз (Reporters Without Borders) гузориши нави худро дар мавриди озодии матбуот 3-уми май нашр кард, ки тибқи он Тоҷикистон нисбат ба соли гузашта 10 зина вазъи озодии матбуотро беҳтар кардааст.
Бино ба гузориши ин созмон соли 2021 Тоҷикистон мақоми 162-ро касб карда, дар радифи кишварҳое қарор гирифта буд, озодии матбуотро ба шиддат саркӯб мекунанд.
Баҳодиҳӣ дар шохиси имсолаи Гузоришгарони Бидуни Марз аз нигоҳи сиёсӣ, иқтисодӣ, қонунмеҳварӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва амниятӣ тартиб дода шудааст.
Дар гузориши нав вазъи сиёсии Тоҷикистон дар байни 180 кишвари дунё бо 33,79 хол дар мақоми 164, вазъи иқтисодӣ бо 29,85 хол дар мақоми 152, вазъи ҳуқуқу қонунмандӣ бо 48,68 хол дар мақоми 139, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ бо 46 хол дар мақоми 154 ва аз нигоҳи амниятӣ бо 42,96 хол дар мақоми 132 қарор гирифтааст.
Гузоришгарон менависанд, ки мақомоти Тоҷикистон бо раҳбарии Эмомалӣ Раҳмон, ки худро “Пешвои миллат” ва “кафили якпорчагии Ватан” хондааст, озодии матбуотро дар қабзаи худ гирифта, болои расонаҳои мустақил ва рӯзноманигорон фишори зиёд овардааст, то онҷо, ки баъзе онҳо тарки Ватан карда ва онҳое ҳам, ки дар дохил боқӣ мондаанд, зери таъқибу фишори ҳкумат қарор доранд, ки ё сукут ихтиёр кардаанд ва ё чизе берун аз хостаҳои ҳукумат гуфта наметавонанд.
Дар ин гузориш масдуд шудани сомонаҳои хабарии мустқил яке аз монеаҳо ва мушкилсозии озодии матбуот аз ҷониби ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон арзёбӣ шудааст.
Инчунин дар гузориш қайд шуда, ки дастрасӣ ба иттилооти аз ҷониби мақомот пешниҳодшуда барои расонаҳои мустақил ниҳоят маҳдуд боқӣ мемонад. “Дар мавриди рӯзноманигороне, ки ба худсонсурӣ тобоваранд, мавриди таъқибу таҳдид ва тамаъҷӯӣ аз ҷониби хадамоти махсус қарор гирифта, бархе аз онҳо ба рӯйхати сиёҳи “террористон” шомил шудаанд.”
Бино ба ин гузориш, Русия аз Тоҷикистон 3 зина поёнтар буда, дар мақоми 155 қарор гирифтааст. Муаллифони гузориш қайд намудаанд, ки “Ҳукумати Русия назорати хабару маълумотро зери назорати худ гирифта, сензураи сахт ҷорӣ кардааст. Расонаҳо дар ин кишвар баста шуда, журналистон таъқиб ва ба тарки кишвар водор мешаванд.”
Дар байни кишварҳои Осиёи Марказӣ Қирғизистон аз ҳама озодтар дар мавриди озодии матбуот дониста шуда, дар мақоми 72 қарор дода шудааст. Қазоқистон ҷои 122 ва Узбекистон 133-ро касб кардаанд. Аммо Туркманистон аз ҳама зиёд маҳдудкунандаи озодии матбуот шинохта шуда, дар мақоми 177 ҷой гирифтааст.
Вазъи озодии матбуот дар ишварҳои Русия, (155) Чин, (175) Туркманистон (177) ва Эрон (178) “ниҳоят нигаронкунанда” арзёбӣ мешавад.
Дар ин шохис мақомҳои 1,2,3-ро Норвегия, Донморк ва Шветсия ишғол карда, дар се мақоми аз ҳама охир Эрону Эритрея ва Кореяи Шимолӣ ҷой дода шудаанд.
