Пеш аз ин Аздотв хабар дода буд, ки Аскар Акаев бо даъвати президенти феълии Қирғизистон барои аёдати модараш ба Бишкек сафар кард, вале дар пойтахт аз ҷониби мақомоти амниятии ин кишвар боздошт ва мавриди бозпурсӣ қарор гирифт.
Аскар Акаев, собиқ президенти Қирғизистон, ки аз соли 1991 то 2005 раҳбарии ин кишварро ба уҳда дошт, баъд аз канор рафтан аз қудрат кишварашро тарк карда, дар давлатҳои Русия ва Беларус ба корҳои илмӣ ва тадрис машғул буд.
Нерӯҳои Толибон ҳамлаҳои худро густариш дода, дар натиҷа маркази вилояти Тахор ва маркази вилояти Ҷузҷон пурра ба дасти онҳо суқут кардааст.
Рӯзи гузашта ин ҳаракат дар вилояти Тахори Афғонистон бо нерӯҳои давлатӣ даргир шуданд ва пас аз чанд соати муқовимат нерӯҳои давлатӣ ақибнишинӣ карданд ва шаҳри Толиқон – маркази вилояти Тахор ба дасти Толибон суқут кард.
Манобеи маҳаллӣ мегӯянд, ки садҳо тан аз нерӯҳои давлатӣ бо Толибон муқовимат карда натавонистанд ва ба сӯи ноҳияҳои Фархор ва Варсаҷ ақибнишинӣ карданд.
Ҳамзамон Толибон пас аз суқути Толиқон бо нашри хабаре эълом карданд, “тамоми кормандони давлатӣ, фаъолони бахшҳои мухталиф, хабарнигорон ва дигар қишрҳо дар вилояти Тахор метавонанд ором зиндагӣ кунанд ва ба ҳеч касе ҳеч гуна таҳдид мутаваҷҷеҳ нест.”
Хабаргузории “tolonews” менависад, ки айни замон дар ноҳияи Деҳдодии вилояти Балх байни Толибон ва нерӯҳои давлатӣ низ набарди сахт идома дорад.
Ба қавли Мустафо Содот, раиси ноҳияи мазкур то ҳол аз қурбониёни ҷанг маълмуот дар даст надорад ва агар нерӯҳои давлатӣ аз сӯи нерӯҳои ҳавоии кумак нашаванд, хатти дифоии онҳо низ шикаста мешавад ва ноҳия ба дасти Толибон суқут мекунад.
Ҳамзамон Забеҳуллоҳи Муҷоҳид, ки худро сухангӯи Толибон муаррифӣ мекунад, дар сафҳаи Тветтриаш хабар додааст, ки шоми дирӯз дар натиҷаи як ҳамлаи онҳо ба Бозорак, маркази вилояти Панҷшер чанд нафар кушта ва захмӣ шудааст.
Дирӯз низ гузоришҳо расид, ки дар баробари шаҳри Толиқон инчунин шаҳри Қундуз ва Сарипул ба дасти ин гурӯҳ афтод. Ба гузориши ВВС ба ҷуз фурудгоҳи шаҳри Қундуз боқӣ ҳама шаҳр ба тасарруфи Толибон даромадааст ва парчами ин ҳаракат дар маркази шаҳр афрохта шудааст.
Аз соли 2004 сармуҳаррири ҳафтаномаи «Наҷот»-и ҲНИТ ва аз соли 2008 раиси шӯъбаи табъу нашри ҲНИТ. ҲАМЗАМОН:
1999-2000 котиби Дастгоҳи иҷроияи ҲНИТ.
2001-2004 муовини раиси шӯъбаи кадр ва омӯзиши сиёсии ҲНИТ.
Аз соли 2007 то замони боздошт дар соли 16-09-2015 директори Маркази иттилоотиву таҳлилии «Пресс-панорама» бар уҳда дошт.
Абдуқаҳҳори Давлат дар баробари хуб донистани забони модариаш донанда ва мутарҷими хуби забонҳои арабӣ, русӣ ва англисӣ низ ҳаст. Вай оиладор ва соҳиби як фарзанд мебошад.
“Ин бечора ҷавон аст, аз дирӯз боз аз чандин нафар қарз карда ба хонаашон фиристод, то бародарашро аз зиндон раҳо кунанд”, – мегӯяд манбаъ.
Ин дар ҳолест, ки ришваситонии мақомоти корҳои дохила ва маъмурони зиндонҳои кишвар борҳо аз ҷониби ҷомеаи шаҳрвандӣ ва созмонҳои байналмиллалии ҳуқуқи башар мавриди интиқод қарор гирифтааст.
Раҳбари Паймони миллии Тоҷикистон Муҳиддин Кабирӣ дар суҳбат бо “Аздо тв” гуфта буд, дар арафаи афвҳо мақомот парвандаҳои зиёдеро боз мекунанд. Ба назари Раҳбари ПМТ мақомот аз чунин корашон ду фоида ба даст меоранд: яке ин ки дар омор нишон бидиҳанд, ки мақомот фаъолият мекунад ва давоми як сол ҷиноятҳои зиёдеро ошкор карда тавонист, фоидаи дуюм ин аст, ки аз нафарони боздоштшуда маблағҳои зиёдеро дар ҳама марҳила меситонанд, ки ин ба нафъи мақомот аст.
Қонуни афв дар Тоҷикистон ҳар чанд сол як маротиба дар афараи баъзе ҷашну маросимҳои миллӣ ва давлатӣ қабул мешавад, ва дар натиҷа ҳазорҳо маҳбус озод ва ё муддати зиндонашон кам карда мешавад. Имсол низ ба муносибати 30-солагии Ҷашни истиқлол афви маҳбусон дар назар аст.
Даҳҳо нафар дар зиндони нав бо сабабҳои риъоя нашудани қоидаҳои гигиенӣ, обҳои ифлос, хӯрокҳои номуносиб ва аз меъёр зиёд ғунҷондани маҳбусон дар ҳуҷраҳо масмум шудаанд.
Ба гуфтаи ҷамъе аз пайндони зиндониён ҳуҷраҳои маҳбусони интиқолёфта ба зиндони нав дар шаҳри Ваҳдат аз камобӣ, оббозӣ накардан ва надоштани либосҳои алоҳида барои иваз кардан тамоми фазои ҳуҷраҳои маҳбасро бадбӯй кардааст.
Сурат: аз дастовезҳои мардум барои зиндониён
Тибқи иттилои манобеи Аздо тв, дар зарфи беш аз ду ҳафтае, ки маҳбусон ба зиндони нав интиқол ёфтаанд, аз оддитарин шароити будубош дар зиндон маҳрум ҳастанд. Онҳо на оби тозаи ошомиданӣ доранд ва не хӯроки маъмулие, ки ишкамашонро сер кунанд.
Як манбаъ, ки нахост номаш зикр шавад, дар суҳбат бо “Аздо тв” гуфт, зиндониён пас аз ду ҳафтаи кӯчонида шудан ба зиндони нав дар шаҳри Ваҳдат бо хонаҳояшон тамос гирифта аз танқисии оби ошомиданӣ шикоят карданд.
Ба гуфтаи ӯ, шароити зиндони нав бадтар аз шароити зиндони куҳна будааст. Ва онҷо онҳо на об доранду на хӯроки хуб.
“Мо пештар ҳар ду ҳафта пас ба маҳбусамон либосҳои тоза мебурдем ва либосҳои чиркини ӯро оварда мешустем ва боз бурда медодем, аммо ҳоло ду ҳафта мешавад, ки онҳо дар тан як либос доранд. Маҳбусон ҳатто оби тоза барои нӯшидан надоранд, куҷо расад об барои либосшӯӣ”, – афзуд манбаи “Аздо тв”.
Ҳамзамон беш аз 10 манбаъ ба Аздо тв гуфтанд, ки аз зиндони нав (рақами 3/1 маъруф ба “кирпичний”) дар шаҳри Ваҳдат ба онҳо тамос гирифта хоҳиш кардаанд, ки барояшон оби ошомиданӣ, косаву қошуқ ва плитаҳои сенсорӣ биоранд.
Аммо вақте наздикону пайвандони зиндониён дастовез (дачка)-ҳои худро ба назди зиндонбонҳо мебаранд, зиндонбонҳо дар ивази интиқоли ҳар дастовез аз мардум аз 20 то 50-60 сомонӣ пул меситонанд.
Ин ҳам дар ҳолест, ки Ҷамшед Ёров, бародари Бузургмеҳр Ёров, зиндонии сиёсӣ ба Аздо тв гуфт: Бузургмеҳр Ёров аз пайвандонамон хоста, ки барояш коса, қошуқ, табақ ва лавозимоти гигиенӣ биёранд.
Инчунин Шуҳрати Раҳматулло, фарзанди зиндонии сиёсӣ Раҳматуллоҳи Раҷаб дар суҳбат ба Аздо тв гуфт, пайвандонамон аз субҳи имрӯз то ҳол дар назди зиндон ҳастанд, то дастовезҳои худро ба падарам бирасонанд. Аммо азбаски навбат зиёд аст ва дар ин васат афроди бенавбат ҳам ворид мешавад, мо маҷбурем, ки то бегоҳ интизор бошем, зеро падарам гуфтанд, ки оби ошомиданӣ надоранд, мо 10 лирт об овардем, навбати мо 145-ум нафар сабт шудааст, интизор мешавем, то об ва ашёи дигарро ба ӯ бирасонем.
Ҳамзамон ҳамсари яке аз зиндониён дар суҳбат ба мо гуфт, шавҳараш дар ин зиндон аст ва тайи ду ҳафтаи ахир бо як либос нигаҳдорӣ мешавад ва аз сабаби он, ки дар як ҳуҷра аз меъёр зиёд нигаҳдорӣ мешаванд ва тармими ҳамомҳояшон нотамом аст, натавонистааст то ҳол оббозӣ кунад. Инчунин хамираи дандон, собун ва ашёи гигиении шахсӣ низ талаб кард.
Ба қавли манбаъ, оне, ки пештар мақомот гуфта буданд, дар як ҳуҷра 10-нафарӣ ҷойгир мекунанд, дурӯғ будааст. Ҳоло дар ҳуҷраҳо аз 20 то 120 нафарро ҷой кардаанд.
Мақомот пеш аз интиқоли маҳбусон ба зиндони нави шаҳри Ваҳдат гуфта буданд, ки онҷо тибқи стандартҳои байналмиллалӣ сохта шуда, аз ҳама нигоҳ аз зиндонҳои Тоҷикистон беҳтару шароити хубтар дорад. Аммо шикояти маҳбусон аз беобӣ, 120-нафарӣ дар ҳар ҳуҷра, дар шароити сахт нигаҳдории онҳо акси гуфтаҳои мақомотро бозгӯ мекунад.
Дар декбари соли ҷорӣ барои ҳамаи муҳоҷирони меҳнатӣ ва онҳое, ки барои беш аз 90 рӯз ба Русия сафар мекунанд, супоридани изи ангушт ва имтиҳон аз забони русӣ ва таърихи Русия ҳатмӣ хоҳад шуд.
Ба иттилои ТАСС , “29-уми декабри соли 2021 қонуни федералӣ эътибор пайдо мекунад, ки тибқи он шаҳрвандони хориҷие, ки барои ҷустуҷӯи кор ба Федератсияи Русия омадаанд ва инчунин ҳамаи дигар категорияҳои хориҷиёне, ки барои беш аз 90 рӯз ба Русия сафар мекунанд, супоридани изи ангушт ҳатмӣ мешавад.”
9-уми июли соли ҷорӣ лоиҳаи ин қонун аз тарафи Вазорати корҳои дохилии Русия таҳия ва пешниҳод шуда буд ва он аз 29 декабр эътибори қонунӣ пайдо мекунад. Тибқи муқаррароти мавҷуда назорат аз болои ин қонуни федералӣ пурзӯр карда мешавад ва муҳоҷирон аз забони русӣ ва таърихи Русия имтиҳон месупоранд.
Илова бар ин, барои ҳар як шаҳрванди хориҷӣ як ҳуҷҷати махсуси электронӣ ҷорӣ карда мешавад, ки он дорои маълумотномаи электронӣ барои иттилоот пешбинӣ шуда, барои шиносоии сад дар сади муҳоҷирон мусоидат мекунад.
Қаблан Русия аз норасоии нерӯи корӣ хабар дода, муовини сарвазир Марат Хуснуллин гуфта буд, ки тақрибан 5 миллион муҳоҷири меҳнатӣ бояд то соли 2024 ба сохтмонҳои Русия ҷалб карда шаванд.
