Дар деҳаи Дарёободи ноҳияи Рӯдакӣ шаби 5 ба 6-уми сентябр як куштори ваҳшиёнае рух дод, ки Тоҷикистонро такон дод. Шаҳло Назароваи 45-сола ва ду духтару як писари ноболиғаш бераҳмона кушта шуданд.
Аммо ҷасадҳо баъди ду рӯз пайдо шуданд. Он ҳам баъд аз оне, ки падари хонадон Ҳалим Иброҳимов, ки дар Русия қарор дошт ва натавонист бо аҳли хонадводааш тамос бигирад, аз ҳамсояҳош хост, ки хонаашро хабар гиранд ва бифаҳманд, ки чаро ба зангҳои ӯ касе ҷавоб намедиҳад.
Ҳамсояҳо аввал ҷасади писари 12-соларо диданд ва раиси ҷамоату пулисро даъват кардаанд, баъд ҷасади модар ва духтарон низ ёфт шуд.
Танҳо пас чанд рӯзи ин ҳодиса, яъне 13-уми сентябр Вазорати корҳои дохилии кишвар аз боздошти Сайфулло Азимови 32-сола, ҳамсояи оила, ки қаблан дар Русия бо ҷурми дуздӣ зиндонӣ шуда будаасту дар Тоҷикистон аз банк қарздор ва Нуъмон Саидови 16-сола, бародари ҳамсари додари Сайфулло, хабар дод.
Аммо ду манбаи Радиои Озодӣ гуфтанд, шумораи боздоштшудагон чор нафар аст ва яке аз онҳо ҳангоми кӯшиши фирор дар марзи Узбекистон дастгир шудааст. Ба гуфтаи ҳамсояҳо, ҳатто ҳамсари Сайфулло бо иттиҳоми пинҳон кардани ҷиноят муваққатан боздошт шудааст.
Дар ҳамин ҳол модари Нуъмон Саидов иттиҳом алайҳи писарашро рад мекунад ва мегӯяд, ӯ шаби куштор дар хона будааст ва худаш писарашро баъд аз даъвати мақомот ба ВКД бурдааст.
Дар робити ба ин қатли ваҳшиёна ҳамсояҳо ба Радиои Озодӣ нақл карданд, ки шаби ҳодиса Сайфулло Азимов бо як наврас аз девор гузашта, бо баҳонаи “фирор аз облава” ба хона даромадааст. Шаҳло Назарова онҳоро ба хона роҳ медиҳад, вале онҳо якбора ашёи хонаро чаппаву роста мекунанд.
Ва зан дар ин ҳолат мефаҳмад, ки онҳо пулҳоро мекобанд. Сайфулло аз тарси он ки Шаҳло ӯро шинохт ва ба мақомот хабар медиҳад, ба ӯ ҳамла мекунад. Ҳатто дар ин ҳолат Шаҳло Назарова гиря карда, аз Сайфулло хоҳиш мекунад, ки ҳамаи пулҳо ва чорвои оғилро гирифта барад, вале ба ӯ ва фарзандашон зарар нарасонад. Аммо ба гуфтаи ҳамсоя, Сайфулло ба бадани зан ду корд зада, ӯро ба даруни ҷуйбори ҳавлиаш мепартояд.
Пас аз ин қотилон духтари 17-солаи занро, ки бо хоҳараш телевизор тамошо доштааст, фиреб медиҳанд, ки модарат фарёд дорад ва ӯ вақте аз хона мебарояд бо рӯймолаш даҳонашро мебанданд ва ба хонаи дигарӣ дароварда бо корд мезананд. Баъд духтари дуввумии занро, ки 15 сол дошт аз хона даъват карда мегӯянд, “модарат туро ба ошхона даъват дорад”. Баъди ба ошхона рафтан аввал ин духтарро таҷовуз карда, 15 корд мезананд ва ба даруни оташдон (танур) партофта, оташ мезананд. Инчунин ба сари писари 12-солаи зан халтаи полиэтиленӣ печонда, ӯро нафасгир мекунанд ва аз болояш кӯрпа мепартоянд.
Ҳалим Иброҳимов, ҳамсари Шаҳло Назарова, ки пас аз ҳодиса аз Русия ба Тоҷикистон баргашт, дар суҳбат бо Asia-Plus гуфта, ки ҳамсараш бо 17 зарби корд, духтаронаш бо корду болға ва писараш бо зарби болға ва буғӣ кардан кушта шудаанд.
Ба гуфтаи Иброҳимов бо хоҳиши ӯ ҳамсоязан бо додари Сайфулло, ки ҳоло гумонбар аст, ба хонаи онҳо рафта мебинанд, ки дари хона мехкӯб аст ва барқро рӯшан карда, мехҳои дарро мекананд ва вориди хона мешаваду миёни кӯрпаҳо Шарафи 12-соларо бо даҳону бинии баста бо “скотч” мебинанд.
Инчунин ба нақли ин падар, духтари калониаш Ҳабибаи 16-соларо низ аввал бо болға, баъд бо корд зада, ҷасадашро дар рӯйи ҳавлӣ, дар ҷӯй мепартоянд ва бо алафҳои аз полез канда, пинҳон мекунанд ва ҳамсараш Шаҳло Назарова, каме болотар аз духтари калонӣ бо захми 17 корд ёфт мешавад. Ҳамидаи 14-соларо низ онҳо дар анбор бо корду болға зада, мекушанд ва ҷасадашро ба танӯр партофта, рӯяш хасу хошок рехта, ошат задани мешаванд, аммо оташ аланга намегирад.
Ҳалим Иброҳимов низ бар ин назар аст, ки ду нафар анҷом надодаанд ва ин ҷиноят бо нақшаи пешакӣ ва бо мақсади ғорат содир шудааст.
Ба гуфтаи ӯ, аз зери нохуни ҳамсараш порае аз пӯсти Сайфулло ёфт шудааст, ки як далели муҳим алайҳи ҳамсоя мебошад. Иброҳимов ҳамчунин гуфт, ки қотилон “ҷойи пул”-ро хуб медонистанд, зеро Сайфулло як хона болотар аз онҳо мезист ва оилаашон бо оилаи онҳо равуо доштааст ва аз ҷамъ намудани пулу сохтмони хонаи нав огоҳ будааст. Ҳатто Сайфулло дар маросими ҷанозаи кушта шудаҳо дар Файзобод иштирок кардааст.
То ҳол мақомоти Тоҷикистон ҷузъиёти боздошт ва чӣ гуна пайдо намудани гумонбаронро шарҳ надодааст, аммо дар ин бораи ду фарзия вуҷуд дорад. Аз ҷумла, фарзияи аввал ин аст, ки баъди ин ҳодиса мақомот ҳамаи мардони аз 15-сола болои деҳаро бурда, аз онҳо ташхиси нутфа гирифтаанд. Чун яке аз духтарони кушташуда таҷовуз шуда буд ва аз рӯи ташхиси нутфа гумонбарро ёфтаанд. Фарзияи дуввум ин аст, ки дар вақти кашокаш зани кушташуда бадан ё рӯйи яке аз гумонбаронро мехарошад ва як пора пӯсти ӯ дар зери нохуни зан мемонад. Аз рӯи ташхиси зери ангушт гумонбарро пайдо кардаанд.
Ҳамсояҳо ва Ҳалим Иброҳимов, падари оила низ аз пайдо шудани пораи пуст аз зери нохуни Шаҳло Назарова гуфтаанд. Вале бо вуҷуди надидани ҷасади зану фарзандҳояш Иброҳимов таҷовуз шудани духтарҳояшро рад кардааст.
Тибқи иттилои Радиои Озодӣ, хонаводаи Шаҳло Назарова аввали соли 2000-ум аз ноҳияи Файзобод ба деҳаи Дарёободи ноҳияи Рӯдакӣ кӯчида буданд. Ҳалим Иброҳимов қаблан дар нерӯгоҳи “Роғун” кор мекардааст ва баъдан ба муҳоҷирати корӣ ба Русия рафтааст. Худи зан хонашин буда, чорводорӣ мекард ва шир мефурӯхтааст. Баъди ин ҳодиса аксари ҳамсояҳо аз тарсу ҳарос аз деҳа рафтаанд, бахусус онҳое, ки шавҳаронашон дар Русия аст. Бо вуҷуди пайдо шудани гумонбарон бархе аз онҳо то ҳол ба хонаҳояшон барнагаштаанд.
Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ба Тоҷикистон зиёда аз 75 тонна кумаки озуқаворӣ ба маблағи беш аз 255 ҳазор доллар фиристод.
Ин кумакҳо аз омехтаи ғизоии наск, биринҷ ва сабзавот, ки бо витаминҳо ва маъданҳои зарурӣ ғанӣ гардонида шудааст, иборат буда, барои 40 ҳазор нафар пешбинӣ шудааст.
Тақсимоти бор таҳти назорати Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи гражданӣ, Маркази миллии мубориза бо сил ва Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Тоҷикистон сурат гирифта, он байни беш аз 140 муассисаҳои тиббӣ ва иҷтимоӣ, аз ҷумла клиникаҳои сили шуш, марказҳои равонпизишкӣ, бемористонҳои саратоншиносӣ ва паноҳгоҳҳо барои гурезагон тақсим карда мешаванд.
Ҷаласаро муовини вазири меҳнат ва муҳоҷират Шариф Норзода ва муовини роҳбари Хадамоти федералӣ оид ба меҳнат ва шуғли аҳолии Русия Денис Васильев роҳбарӣ карданд.
Ҷонибҳо масъалаҳои муоинаи тиббии муҳоҷирон пеш аз сафар, санҷиши забону қонунгузории Русия дар Тоҷикистон ва таъсиси пойгоҳи таълимӣ барои омода намудани муҳоҷиронро муҳокима карданд. Ҳамзамон, фаъолияти намояндагии «ПВС ВКД Русия» дар Душанбе ва муаррифии абзорҳои нави рақамии Русия низ дар маркази таваҷҷуҳ буд.
Гуфта мешавад, ҷонибии Тоҷикистон аз мушкилоти иҷтимоӣ ва ҳуқуқии муҳоҷирон дар Русия изҳори нигаронӣ карда ва ба зарурати ҳамкории бештар таъкид намудааст.
Бо вуҷуди ин, ба гуфтаи коршиносон, чунин нишастҳо бештар ҷанбаи намоишӣ дошта, таъсири амалии назаррас надоранд. Онҳо мегӯянд, ки сол то сол вазъи муҳоҷирони тоҷик дар Русия душвортар мешавад.
Дар остонаи даҳумин солгарди боздошти раҳбарони Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон қарор дорем ва дақиқан даҳ сол пеш дар ҳамин рӯз раҳбарони ҲНИТ аз ҷониби мақомот ва маъмурони Эмомалӣ Раҳмон боздошт гаштанд.
Мақомоти Тоҷикистон рӯзи 16-уми сентябри соли 2015 роҳбарони Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистонро боздошт карданд. Аз ҷумла, муовинони раиси ҳизб — Сайидумар Ҳусайнӣ ва Муҳаммадалӣ Ҳаит — ҳамчунин 11 нафари дигар аз аъзои Раёсати олии ин ҳизб бо иттиҳоми «табаддулоти давлатӣ» дастгир шуданд. Аммо ҲНИТ ин иттиҳомро рад карда, онро беасос меномад.
Ин боздоштҳо дар пайи шӯриши нокоми Абдуҳалим Назарзода, муовини вазири дифои Тоҷикистон, ки шаби 4-уми сентябр сурат гирифт ва рӯзи 15-уми сентябр комилан саркӯб гашт, оғоз шуд. Ҳукумат ҲНИТ-ро дар ҳамдастӣ бо Ҳоҷӣ Ҳалим муттаҳам медонад, вале масъулини ин ҳизб ҳар гуна ҳамкорӣ ё даст доштанро рад карданд ва баёнияе дар маҳкумияти он шӯриш низ нашр намуданд. Аммо он баёнияҳо монеи боздошти раҳбарони ҲНИТ нагашт, балки Додситони кулли Тоҷикистон ин ҳизбро террористӣ эълон намуд ва фаъолияташро манъ кард ва раҳбаронашро ба солҳои тӯлонӣ ва ҳатто ҳабси абад маҳкумнамуда, равонаи зиндон кард.
Боздоштҳо ба ҳамин 13 нафар аз аъзои РО ҲНИТ хотима наёфт ва ин тоза оғози корзоре буд барои саркӯби саросарии пайравону фаъолони ин ҳизб дар дохили марзҳои Тоҷикистон ва берун аз он.
Дар идомаи саркӯбҳо садҳо нафар аз раҳбарон, аъзо ва ҷонибдорони ҲНИТ дар дохили Тоҷикистон боздошт гаштанд ва бисёриҳо низ дар Русия ва дигар кишварҳо ба шумули Наимҷон Самиев ва дигарон боздошт ва ба Тоҷикистон истирдод шуданд.
Ба ибораи дигар, ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон бо истифода аз ҳама абзорҳо ва имконоти молӣ, дипломатӣ ва қудратии ҳукумат корзори саркӯби мухолифинашро шуруъ кард. Дар дохили Тоҷикистон бошад, боздошт, зиндон, мусодираи амвол, ихроҷ аз корҳои давлатӣ, тавҳину таҳқири пайвандони зиндониён ва баргузории тазоҳурот дар назди хонаҳояшон; дар хориҷ бошад, бо истифода аз Интерпол ва дигар абзорҳо пайгард ва таъқиби мухолифин дар кишварҳои собиқ шӯравӣ, Эрон, Туркия ва то ҷое пеш рафт, ки ҳатто кишварҳои аврупоиро низ барои мухолифинаш танг сохт. Дар идомаи ин саркӯбҳо, бисёре аз мухолифин ҳатто аз Аврупо низ ба Тоҷикистон истирдод гаштанд ва дар Тоҷикистон барои солҳои тӯлонӣ равонаи зиндон шуданд.
Ҷомеаи ҷаҳонӣ бо шумули СММ, Иттиҳоди Аврупо ва САҲА боздошти раҳбарони ҲНИТ-ро маҳкум карданд ва хоҳони раҳоии боздоштшудагон гаштанд. Вале ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон дар вокуниш ба ин даъватҳо вакилони дифои раҳбарони зиндонии ҲНИТ Бузургмеҳр Ёров ва Нуриддин Маҳкамовро низ бо иттиҳомҳои беасос ва бофта боздошт ва сипас барои солҳои тӯлонӣ равонаи зиндон кард.
Аз замони боздошти раҳбарони ҲНИТ дар Тоҷикистон, ки 16-уми сентябри соли 2015 сурат гирифт, то замони эълони ҳукмашон дар додгоҳ беш аз 9 моҳ тӯл кашид ва Додгоҳи олӣ пушти дарҳои баста рӯзи 2-юми июни соли 2016 ҳукми онҳоро содир намуд.
Дар натиҷа, Додгоҳи олии Тоҷикистон 2-юми июни соли 2016 ду муовини раиси ҲНИТ Сайидумар Ҳусайнӣ ва Муҳаммадалӣ Ҳаитро ба ҳабси абад, Раҳматулло Раҷаб, Абдуқаҳҳори Давлат, Қиёмиддини Аваз ва Саттор Каримовро ба 28 сол, Зубайдуллоҳи Розиқро ба 25 сол, Муҳаммадалӣ Файзмуҳаммадро ба 23 сол, Саъдиддини Рустам ва Воҳидхони Қосиддинро ба 20 сол, Ҳикматулло Сайфуллозодаро ба 16 сол, Муҳаммадшариф Набиев ва Абдусамад Ғайратовро ба 14 сол ва ниҳоят, ягона зан миёни онҳо Зарафо Раҳмониро ба 2 сол зиндон маҳкум кард.
Аз 13 нафар аз раҳбарони зиндонии ҲНИТ феълан 10 нафари онҳо дар зиндон ҳастанд. Танҳо Зарафо Раҳмонӣ дар озодӣ қарор дорад. Сатторов Карим, маъруф ба Маҳсуми Саттор, яке аз раҳбарони зиндонии ҲНИТ, моҳи майи соли 2019 дар пайи шӯриш дар зиндони Ваҳдат ба тарзи мармуз ба қатл расонида шуд ва яке дигар аз раҳбарони зиндонии ин ҳизб, Муҳаммадалӣ Файзмуҳаммад, маъруф ба “Қозии Наҳзат”, моҳи июли соли 2024 дар асари бемории тӯлонӣ дар зиндон вафот кард.
Дар остонаи даҳумин солгарди боздошти раҳбарони ҲНИТ мо суҳбате оростем бо коршиноси ҳуқуқи байналмилалӣ Стив Свердлов, намояндаи Кумитаи Ҳелсинкии Норвегия дар Осиёи Марказӣ Мариюс Фоссум, Муҳиддин Кабирӣ, раҳбари ҲНИТ ва Шуҳрати Раҳматулло ва Ҳисом Зубайдуллозода — фарзандони зиндониёни сиёсӣ. Биёед бо ҳам назари онҳоро дар бораи он чи, ки дар ин 10 сол гузашт ва ояндаи сарнавишти зиндониёни сиёсиро бишнавем.
Azda.tv аз фарзандони маҳбусони сиёсӣ пурсид, ки 10 сол аз боздошт ва зиндонӣ шудани падаронатон сипарӣ гашт ва бо гузашти 10 сол оё умеде ба озодияшон доред? Агар доред, фикр мекунед чӣ гуна озод хоҳанд гашт, зери фишорҳои байналмилалӣ ё умед ба марҳамат ва бахшиши Эмомалӣ Раҳмон?
Шуҳрати Раҳматулло, писари маҳбуси сиёсӣ Раҳматуллои Раҷаб дар суҳбат бо мо гуфт, ки умед аз Худо дорад, ки падараш озод мешавад. Ба гуфтаи ӯ, интизори бахшиш ва ё афви ҷониби мақомот нест, зеро падари ӯ бегуноҳ аст ва бояд бе ягон шарт озод карда шавад.
“Барои сиёсатмадорони аврупоӣ ба ҳолати Белоруссия таваҷҷуҳ кардан осонтар аст. Онҷо ҳамсоя аст ва буҳронҳояш бевосита ба Аврупо таъсир мерасонанд. Тоҷикистон бошад дур аст ва аз ин рӯ сарфи назар кардан аз фоҷиаҳои мардуми он осонтар мегардад. Аммо ин иштибоҳ аст. Рушди Тоҷикистон ва сарнавишти мардуми он барои тамоми минтақа аҳамияти бузург дорад ва Аврупо бояд инро дарк кунад” – таъкид мекунад Ҷаноби Фоссум.
Инчунин ӯ мегӯяд, ки созмонҳои байналмилалӣ ва кишварҳои ғарбӣ қарорҳо ва изҳоротҳои зиёде қабул кардаанд, вале онҳо бештар дар сатҳи мухан боқӣ монданд ва барои он ки таъсир дошта бошанд, зарур аст таҳримҳои шахсӣ алайҳи мансабдорони баландпояи Тоҷикистон ҷорӣ шаванд, онҳое, ки барои фишорҳо ва нақзи ҳуқуқи инсон масъуланд, аз ҷумла барои ҳодисаҳои фоҷиавӣ дар Бадахшон. Ба гуфтаи ӯ “ин роҳ дароз аст, вале танҳо ҳамин гуна метавон ба тағйирот ноил шуд”.
Ҳамзамон Муҳиддин Кабирӣ дар муроҷиате ба маҳбуси сиёсӣ онҳоро қаҳрамони зинда номида гуфт, ки “Ҳама маҳбусони сиёсӣ мутмаин бошанд, ки бародарону хоҳарон ва фарзандони онҳо, инчунин ҳама нафароне, ки дилашон барои миллат ва зиндониҳо метапад ҳамеша дар фикри онҳо ҳастанд ва тамоми талошҳои худро карда истодаанд, то ин ки ҳатто як рӯз ҳам бошад зудтар онҳоро аз ин мусибат озод кунанд.
Раҳбари ҲНИТ дар идомаи паёмаш гуфт, ки имкониятҳои муборизин маҳдуд аст ва худро дар назди маҳбусон як кам хиҷолатзада медонанд, чун натавонистанд дар ин 10 сол аз ғаму дарди онҳо камтар кунанд. Вале ӯ бар ин бовар аст, ки маҳбусони сиёсӣ, ки аксарашон ин роҳро қабл аз ҳама огоҳона интихоб кардаанд ва устоди ин роҳ ҳастанду ба дигарон устоворӣ, сабр ва муборизаро омухтаанд, муборизини дар хориҷбударо дарк мекунанд. Ӯ гуфт, ки зиндониёни сиёсӣ бо он сабру таҳаммул ва устуворие, ки то ин дам аз худ нишон доданд, дар рӯйхати қаҳрамонони ин миллат шомил шудаанд.
Инчунин Муҳиддин Кабирӣ дар идомаи суҳбаташ дар ишора ба пайвандони маҳбусони сиёсӣ ва дигар мухолифону муборизон афзуд, ки мо ҳама бояд як хонавода бошем ва агар дар масъалаҳои сиёсӣ ва шахсӣ баҳсоҳое миёни ҳам дорем, ин табиӣ аст ва аммо бояд дар масъалаи зиндониёни сиёсӣ ҳамчун як хонавода рафтор кунем ва барои онҳо талош кунем.
Кабирӣ гуфт, ки масъалаи зиндониёни сиёсӣ ягона масъалаест, ки мо дар бораи он ихтилофи назар надорем ва мо бо якдигар метавонем ҳамкорӣ кунем ва ҳамкорӣ дар ин росторо вазифаи имонӣ, виҷдонӣ ва сиёсӣ хонд.
