Бино ба гузорише Бонки сармоягузории зерсохтории Осиё (AIIB) барои бунёди Нерӯгоҳи барқи обии “Роғун” 270 миллион доллар маблағгузорӣ мекунад.
Гуфта мешавад, гузориши бонки мазкур аввалҳои моҳи январи соли ҷорӣ нашр шудааст ва ин маблағи тасдиқшуда барои марҳилаи аввали барномаи 500 миллион долларии НБО-и “Роғун” мебошад.
Ин бонк, ки мақарраш дар шаҳри Пекини Чин аст, нтизор дорад пас аз анҷоми барномааш “Роғун” метавонад 3780 МВт нерӯи барқ тавлид кунад, ки ин миқдор тақрибан барои аҳолии 10 миллионии Тоҷикистон кофӣ буда, норасоии доимии нерӯи барқ дар фасли зимистонро бартараф мекунад.
Вале мардум бо сабабҳои гуногун нисбат ба ингуна хушбиниҳо эътимод надоранд. Аз ҷумла, ба нокоромадиҳои ҳукумат дар пешбурди барномаҳои васеъ, набуди шаффофият дар раванд ва умури молиявии пружаҳои бузург норозиянд.
Гуфта мешавад, ин тарҳ тариқи маблағгузории муштарак бо Бонки ҷаҳонӣ анҷом мешавад ва маблағгузории иловагии он интизор меравад аз тарафи ин эътилофи сармоягузорони ҷаҳонӣ фароҳам шавад. Ҳадафи он таъмини нерӯи барқи обии тоза, дастрас ва мутобиқ ба иқлим барои Тоҷикистон ва минтақаи васеътари Осиёи Марказӣ мебошад.
Фароҳам кардани маблағ барои бунёди сохтмони НБО-и “Роғун” ҳамеша як чолиши бузург барои мақомоти кишвар боқӣ мондааст. Мунтақидон масъулони Ҳукумати кишварро ба дуздии маблағҳо, набуди шаффофият ва тибқи барнома пеш набурдани тарҳҳои бузург муттаҳам мекунанд.
Коршиносон пешбинӣ мекунанд, ки талабот ба нерӯи барқ дар Осиёи Марказӣ то соли 2030, 40% ва то соли 2050 се маротиба афзоиш меёбад. Ин пешбинӣ васеъ кардани манбаъҳои нерӯи пойдорро тақозо мекунад. Тарҳи мазкур барои беҳтар кардани пойдорӣ ва коҳиш додани арзиши нерӯи барқ барои ҳалли мушкилоте, мисли қатъи барқ дар фасли зимистон тарҳрезӣ шудааст.
Масъулони AIIB мегӯянд, ин барнома дар гузариш ба энергияи сабз ва амнияти энергетикии Осиёи Марказӣ саҳми назаррас хоҳад гузошт.
Ба гуфтаи таҳлилгарон, Тоҷикистон дорои қобилияти назарраси барқи обӣ буда, дар ҷаҳон ҷои ҳаштумро ишғол мекунад, аммо дар айни замон танҳо тақрибан 4% ин қобилият истифода мешавад.
Ба гуфтаи онҳо, “Роғун” метавонад бар илваи барқрасонӣ ба кулли мардуми Тоҷикистон, дар таъмини барқ дар саросари Осиёи Марказӣ нақши калидӣ бозӣ кунад. Аммо мунтақидон аз вобаста кардани ниёзҳои барқии кишвар ба як неругоҳ, интиқод доранд. Ба назари онҳо кишвар метавонад аз дигар захираҳои обӣ бо ниёзи камтар ба маблағҳои зиёд истифода кунад.
