Рӯзи якшанбе, 15-уми январи соли ҷорӣ раиси Кумитаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросими назди Ҳукумати Тоҷикистон бо вазири умури исломи, даъват ва иршоди Арабистони Саудӣ мулоқот кард.
Шикояти сокинони пойтахт аз ноуҳдабароии Рустами Эмомалӣ
Сардиҳои чанд рӯзи дар Тоҷикистон фош кард, ки шаҳрдори Душанбе, Рустами Эмомалӣ, яке аз ноуҳдабаротарин мансабдорони кишвар аст.
Ниҳоди зери раҳбарии набераи Эмомалӣ Раҳмон буҷа надорад?
Сомонаи интернетии Федератсияи Ҷудои Тоҷикистон, ки раҳбарии онро набераи Эмомалӣ Раҳмон Исмоили Маҳмадзоҳир ба уҳда дорад, аз дастраси умум хориҷ шуд.
Имрӯз, 16-уми январи соли 2023, сомонаи интернетии Фердератсия ҷудои Тоҷикистон, ки президенти он Исмоили Маҳмадзоҳир, набараи Президенти Тоҷикистон аст, аз дастраси умум дар фазои маҷозӣ хориҷ шуд.
Ширкати REG.RU, ки таъминкунандаи ин хостинг аст, мегӯяд, ин хостинг ба сабаби напардохтани ҳаққи иҷора аз дастраси умум хориҷ шудааст. Ба гуфтаи ин ширкат, нархи иҷораи солонаи ин хостинг бо тахфифи 15% ҳамагӣ 1897 рубли русӣ, муолиди 27 доллару 77 сентро ташкил медиҳад.
Ба гуфтаи яке аз коршиносони соҳаи варзиш, ин курсии Фердератсия Ҷудои Тоҷикистонро “ғасб” карда, ба набераи Эмомалӣ Раҳмон додаанд. Касе, ки муфт ин мансабро касб карда бошад, кай парвои пешрафту пасрафти ин ниҳоди ифтихорофари Тоҷикистонро дар сар дошта метавонад?
Вай таъкид мекунад, Исмоили Маҳмадзоҳир на ҷудокори шинохта аст ва на яке аз ифтихороварони Тоҷикистон дар риштаи ҷудо. Вай набераи Эмомалӣ Раҳмон аст ва ба айёшӣ ва худнамоӣ шуҳрат ёфтааст. Падараш, Маҳмадзоҳир Соҳибов, домоди Эмомалӣ Раҳмон, ки дар ғасби тиҷоратҳои дигарон, инҳисор кардани бархе бозорҳо ва ғорат кардани пули мардум дар Тоҷикистон машҳур аст, ин писараш аз ном ва пулҳои дуздии он гоҳ-гоҳ баъзе корҳои “хайр” ҳам мекунад.
Гуфта мешавад, сомонаи Федератсияи ҷудои Тоҷикистон пеш аз масдуд шудан ҳам чандон фаъол набуд ва сари вақт хабару гузоришҳо дар бораи пирӯзиҳо ва бурду бохти ҷудокорони тоҷикро нашр намекард. Аммо, бо ин вуҷуд ҳамчун як манбаи маълумоти соҳавӣ барои дарёфти маълумот дар фазои маҷозӣ ба корбарон кумак мекард.
Cуҳбати телефонии Раҳмон ва Ҷабборов
Раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо раисҷумҳури Қирғизистон Содир Ҷабборов суҳбати телефонӣ анҷом дода, масоили ҳамкориҳои дуҷонибаро мавриди баррасӣ қарор доданд.
Бино ба иттилои сомонаи Президенти Тоҷикистон, суҳбати телефонии президентҳои ду кишвари ҳамсоя, рӯзи 14-уми январ ба муносибати 30-солагии барқарории муносибатҳои дипломатӣ байни Тоҷикистону Қирғизистон сурат гирифтааст.
Ин суҳбат дар ҳоле сурат мегирад, ки дар як мулоқот дар Русия Эмомалӣ Раҳмон ва Содир Ҷабборов ба ҳам даст надода буданд.
Дар ин суҳбат ҷонибҳо аз рушди ҳамкориҳои байнидавлатӣ дар соҳаҳои сиёсӣ, иқтисодиву тиҷоратӣ, фарҳангиву гуманитарӣ гуфтугӯ карда, ҳамкориҳои ду кишварро дар доираи созмонҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ мусбат арзёбӣ карданд.
Эмомалӣ Раҳмон ва Содир Ҷабборов аз пешрафт дар музокироти марзӣ гуфта, ба зарурати ҳалли тамоми масоил фақат аз роҳи сиёсиву дипломатӣ таъкид кардаанд ва гуфтаанд, ки музокироти кумиссиюни байнидавлатии таъйин ва аломатгузории марзи давлатӣ суръат бахшида шавад.
Дар иттилоияи сомонаи Президенти Тоҷикистон омадааст: “Мавриди зикр аст, ки тайи замони ахир 100,25 километри хатти гузариши марзи давлатӣ муайян карда шудааст. Ба ин манзур хатти сарҳади то имрӯз мувофиқашуда дар маҷмӯъ 625 километр ё 63 фоизи тӯли умумии онро ташкил медиҳад.” Ҳамин тариқ аз 987 километр марзи муштарак беш аз 300 километри дигари он то ҳол муайян ва аломатгузорӣ нашудааст.
Номуайянӣ дар марзи ду кишвар боиси сар задани муноқишаҳо гаштааст. Муноқишаи охири марзӣ рӯзҳои 14-17-сентябри соли 2022 сурат гирифт, ки дар он аз ду тараф беш аз 100 нафар кушта ва даҳҳо нафари дигар захмӣ шуд. Ҳарду кишвар якдигарро ба таҷовуз ба қаламрави ҳамдигар муттаҳам карда буданд.
Чин аз Исроил хост даст аз иғвогангезӣ дар Фаластин бардорад
Чин Гонг, вазири корҳои хориҷии Чин мегӯяд, қазияи Фаластин масъалаи ҷавҳарӣ дар Ховари Миёна мебошад, аммо вақтҳои ахир бархурди Исроил бо мардуми ин кишвар мақомоти Чинро нигарон кардааст.
Вазири тозатаъйини корҳои хориҷии Чин дар аввалин сафараш ба қитъаи Африқо рӯзи якшанбе дар нишасти матбуотие дар шаҳри Қоҳираи Миср бо ҳамтои мисрияш Сомеҳ Шукрӣ гуфт, ки “Исроил бояд даст аз таҳрики мардум дар Фаластин бардорад, зеро ин кор авзоъи амниятиро дар минтақа буҳронӣ хоҳад кард.”
Вазири корҳои хориҷии Чин таъкид кард, зулми торихие, ки муддатҳост мардуми Фаластин аз он раҷ мекашанд, набояд идома ёбад ва бояд барои истиқрори амнияти минтақа ва ҳалли мушкилоти байни Фаластину Исроил кишварҳо ва созмонҳои байналмилалӣ дахолат кунанд.
Вазири хориҷаи Чин дар ин нишаст таъкид кард, ки сабаби аслии дастдарозии Исроил ба Қудс ва ҳаргоҳе шиддат бахшидани ноамниҳо дар Фаластин набудани гуфтумону музокироти мусолиматомез байни ин кушвар аст.
Изҳороти вазири корҳои хориҷии Чин дар ҳолест, ки дар ин шабу рӯз даҳҳо ҳазор нафар аз мардуми Исроил бар зидди тарҳи сарвазири он Бинёмин Натанёҳу дар бораи тағйири низоми додгоҳӣ эътирозҳои густардаеро роҳандозӣ кардаанд.
Коршиносон мегӯянд, ин бор Натанёҳу дар эътилофе бо гурӯҳҳои тундарви мазҳабӣ ва рости ифротӣ ба сари қудрат омад, ки кобинаи ҷадиди ҳукумати ӯ дар тӯли таърихи 70-солаи ин кишвар тундравтарин ва мазҳабитарин давлат ба ҳисоб меравад.
Таъзияи Эмомалӣ Раҳмон ба Президенти Непал
Президенти Тоҷикистон бо ирсоли барқияе ба Президенти Непал ва мардуми он кишвар изҳори ҳамдардӣ кард.
Бино ба иттилои расонаҳо, 15-уми январи соли 2023 як ҳавопаймои ҳомили 72 сарнишин, аз ҷумла мусофирон ва ҳайати ҳавонавардону хадамаи он ҳама бар асари садама ва суқити ҳавопаймо ҷони худро аз даст доданд.
Сарвази Непал, ки баъдтар дар ҷои ҳодиса ҳузур дошт, ба расонаҳо гуфта, ки дар торихири ҳавонавардӣ ин яке аз маргбортарин садамаҳои ҳавопаймоӣ аст ва ба хотири муайян кардани омилҳои ин ҳодиса комиссияи махсус таъсис дода шуда, ин парвандаро таҳқиқ мекунад.
Ин ҳодиса хеле аз сарони давлат ва миллатҳоро ғамгин кард ва Эмомалӣ Раҳмон, Президенти Тоҷикистон низ бо ирсоли як барқияи ибрози ҳамдарӣ ба ҳамтои неполиаш хонум Бидхя Деви Бхандари гуфт:
Хабари талафоти зиёди ҷонӣ бар асари суқути ҳавопаймои мусофирбари ширкати ҳавопаймоии Непал боиси андӯҳи амиқи мо гардид.
Дар иртибот ба пайомадҳои вазнини ин фоҷеаи фалокатбор ба Шумо ва ба ҳамаи наздикону пайвандони фавтидагон ҳамдардӣ ва таслияти самимии ин ҷонибро иброз менамоям».
Гуфта мешавад, ин ҳавопаймои мусофирбарӣ аз ширкати ҳавопаймоии “Yeti Airlines” буд ва ҳангоми фурӯд дар наздикии фурӯдгоҳи Покхара, яке аз минтақаҳои сайёҳӣ дар Непал ба замин суқут кардааст. Дар байни 72 нафари қурбониёни ин ҳодиса 15 каси онҳоро атбои хориҷӣ ташкил медиҳад. Ва то замони таҳияи ин матлаб ҷасади 68 нафари онҳоро пайдо кардаанд.
Собиқ муовини вазири дифои Эрон эъдом шуд
Алиризо Акбарӣ, собиқ муовини вазири дифои Эрон рӯзи 14-уми январи соли ҷорӣ бо иттиҳоми ҷосусӣ ба кишвари Британия бо ҳукми додгоҳи ин кишвар эъдом шуд.
Хабаргузории “Мизон“, расонаи марбут ба ниҳоди додгоҳии Эрон навишт, ки “Алиризо Акбарӣ дорои шаҳрвандии эронӣ-англисӣ, ки муттаҳам ба “ифсодун фи-ал-арз ва иқдоми густарда алайҳи амнияти дохилӣ ва хориҷии кишвар аз тариқи ҷосусӣ барои дастгоҳи иттилоотии давлати Инглистон шуда буд, эъдом шуд.”
Ҳамчунин Вазорати иттилооти ин кишвар бо интишори иттилоияе таъкид карда, ки “Акбарӣ яке аз муҳимтарин авомили нуфузии сервиси ҷосусии Англис буд, ки иттилооти муҳими кишварро ҷамъоварӣ ва ба сурати комилан огоҳона ва ҳадафманд дар ихтиёри ин сервис қарор медодааст”.
Аммо баъзе расонаҳо як навори савтиеро бо садои Алиризо Акбарӣ нашр кардаанд, ки мавсуф иттиҳоми эълоншуда алайҳ худро рад мекунад.
Ба гузориши BBC, дар вокуниш ба эъдоми Алиризо Акбарӣ вазири корҳои хориҷаи Британия Ҷеймс Клеверли рӯзи шанбе сафири кишвараш дар Теҳронро муваққатан фарохонд ва ҳамзамон кордори Эрон дар Лондонро низ ба Вазорати хориҷа эҳзор ва додситони кулли ин кишварро ҳам таҳрим кард.
Ҳамзамон дар пайи эъдоми Акбарӣ бо интшори баёнияе Шӯрои Иттиҳоди Аврупо рӯзи якшанбе ин иқдоми мақомоти Эронро ба шиддат маҳкум кард.
Иттиҳоди Аврупо дар изҳороташ эъдоми Алиризо Акбариро ҳамчун шаҳрванди аврупоӣ “собиқаи ваҳшатнок” арзёбӣ карда, таъкид мекунад, ки қазияи ӯро аз наздик дунбол хоҳад кард.
Шӯрои Иттиҳодияи Аврупо дар изоҳороташ аз Эрон хоста то дар сиёсати ҷазоияш таҷдиди назар кунад ва бо пеш гирифтани усулҳои навин дар оянда бекор кардани ҷазои эъдомро пеш бигирад.
Бархе коршиносон бар ин назаранд, ки агарчи парвандаи Алиризо Акбарӣ чанд соли пеш оғоз шуда буд, вале эъдоми ӯ дар ин шароити кунунӣ метавонад сатҳи танишҳоро байни Эрон ва кишварҳои ғарбӣ боло барад.
Эълони “Кумитаи истиқлоли Ингушистон” дар Истанбул
Ҷунбиши “Кумитаи истиқлоли Ингушистон” бо баргузории нахустин анҷумани таъсиси худ дар шаҳри Истанбули Туркия эълом мавҷудият кард.
Бино ба иттилои расонаҳо, 7-уми январи соли 2023 ҷунбиши “Кумитаи истиқлоли Ингушистон” дар шаҳри Истанбули Туркия нахустин анҷумани худро баргузор кард.
Дар кори ин анҷуман ҷамъе аз фаъолони Ингушистон, ки аксари онҳо берун аз Федаратсияи Русия ба сар мебаранд, ширкат карда, дар бораи мақсаду ҳадафҳо ва ормонҳои ин ҳаракат баҳсу гуфтугӯ карданд ва аз тамоми ингушҳо даъват ба амал меоварад, ки барои озодӣ ва истиқлоли Ингушистон ва заминҳои ғасбшудаи он ба ин ҳаракат ҳамроҳ шаванд.
Дар матни эъломияе, ки аз ҷониби муассисони ин ҳаракат қироат шуд, Русияи подшоҳӣ, Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравӣ ва Федератсияи Русияро “ба наслкӯшӣ ва аз он ҷумла наскушии ингушҳо дар соли 1944 ” ва “забти сарзамини ингушҳо” муттаҳам мекунад. Ва таъкид мекунад, ки масъулияти ин ҷиноятҳои ҷангӣ ва наслкӯшиҳо ба дӯши Русия аст, ингушҳо дар он ҷиноятҳо қӯш нестанд.
Нашрияи интернетии ингушии «Фортанга» низ дар истинод ба раиси “Кумитаи истиқлоли Ингушистон” дар бораи сохтори ояндаи ин кишвар гуфтааст: «Аксари мардуми Ингушистон мусалмонанд ва табиист, ки бузургони гиромӣ ва уламои исломии мо дар бораи сарнавишти мардум тасмим хоҳанд гирифт. Пас аз поёни ишғол мо Инугшистонро як кишвари озод, мустақил ва шукуфон мебинем ва дарвозаи мо барои муколама, сулҳ ва ҳусни ҳамҷиворӣ боз аст.”
Ин ҳаракат дар ҳоли ҳозир вориди муборизаҳои мусаллаҳона барои истиқлоли Ингушистон нест, вале чун дар пойдории Федератсияи Русия шубҳа дорад, омодагиҳои сиёсӣ ва ҷамъиятии худро аз ҳозир барои оянда гирифтааст ва мегӯяд, дар ҳолати барҳам хӯрадани низоми федеролӣ, тағйири марзҳои маъмурӣ ва ё тақсими он ба чанд кишвари алоҳида Ингушистон ҳаққи истиқлоли сарзамин ва доштани марзҳои худро маҳфуз медонад.
Бо ин вуҷуд, аз як сӯ, лашкаркашиҳои чанд соли ахири Федератсияи Русияро низ дар Чеченистон, Гурҷистон, Сурия ва Украина маҳкум карда, ғасби Қримро ҳам аз ҷониби Русия як амали ғайриқонунӣ дониста, аз ҷомеаи ҷаҳонӣ мехоҳад, ки Русияро ҳамчун як кишвари ҳомии терроризм ба расмият бишиносанд.
Аммо аз сӯи дигар, эълони таъсиси ин ҳаракат дар шароите, ки Русия гирифтори буҳронҳои зиёди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва зери бори таҳримҳои байналмилалӣ қарор дорад, вокунишҳои зиёдеро низ дар расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ ба ҳамроҳ доштааст.
Қисме таъсиси ин ҳаракатро як навъ “қиёми мардумӣ” арзёбӣ карда, дар бораи муваффақ шудан ва ба ҳадаф расидани он хушбин ҳастанд ва мегӯянд, ба фарқ аз гузашта, ки борҳо ҳаракатҳои озодихоҳӣ ва истиқлолталабии мардумони Қавқоз ба шикаст мувоҷеҳ шуда буд, таъсиси ин ҳаракат дар шароита феълӣ умедҳоро барои пирӯз шудан зиёдтар кардааст.
Бархеи дигар аз ин вокунишгарон мегӯянд, ки таъсиси ин ҳаракат дар ҳоли ҳозир на ба маънои озодихоҳӣ ва истиқлолталабист, балки ин як навъ бозӣ кардан ба ҷони худ ва маргталабӣ мебошад.
Гурӯҳи саввум низ, ин тарҳро як тарҳи номуваффақ арзёбӣ карда, мегӯянд, ки дар замони ҷанги иттилоотӣ алайҳи Русия ва шиддат гирифтани таблиғоти манфӣ алайҳи он кишвар ба ҳадаф расидан ба ин ормонҳо гумоне беш нест.
Гуфта мешавад, хабар дар бораи эҳтимоли пошхӯрадани Федератсияи Русия, тақсими он ба чанд ҷумҳурии алоҳида ва ё тағйир ёфани низоми идорӣ ва марзҳои маъмурии ин кишвар на танҳо барои ингушҳо боиси нигаронӣ шудааст, балки дигар миллатҳои Русия, аз он ҷумла тоторҳо ва хеле аз тоҷикҳои муқими Русия ва муҳоҷирро низ дар ин чанд соли ахир яке аз ақаллиятҳои миллӣ дар паҳнои Русия шакл гирифтаанд, сахт нигарон кардааст.
Дастаи “Ал-Ҳилол”-и Саудӣ Мессиро $300 млн хариданист
Дастаи футболи “Ал-Ҳилол”-и Арибстони Саудӣ қасд дорад бо футболбози машҳури ҷаҳонӣ Лионел Мессии аргентинӣ солона то 300 миллион доллар шартнома бандад.
Гуфта мешавад, раҳбарони дастаи “Ал-Ҳилол” талош доранд бо Месси вориди гуфтугӯ шуда, ӯро мутақоид созанд, ки пас аз ба итмом расидани шартномааш бо дастаи “Пари Сен-Жермен”, ки моҳи июни соли ҷорӣ ба охир мерасад, ба дастаи “Ал-Ҳилол” бигузарад.
Бино ба иттилои расонаҳои маҳаллӣ, мудирияти дастаи “Ал-Ҳилол” иброз дошта, ки дар ҳоли мувофиқати Мессиро ба даст овардан, дар ҳол маблағи мазкурро ба ӯ хоҳад дод.
Аммо то ҳол ба шакли расмӣ ҳам худи Месси ва ҳам раҳбарияти дастаи феълияш (ПСЖ) дар ин маврид ба расонаҳо ибрози назаре накардаанд.
Ёдовар мешавем, ки чанде пеш дастаи “Ан-Наср”-и Арабистони Саудӣ бо футболбози машҳури ҷаҳонӣ Криштиану Роналдо бо пардохти 200 миллон доллар солона шартнома баст.
Дар ҳамин ҳол расонаи арабӣ хабар медиҳанд, рӯзи 19-уми январи соли ҷорӣ дастаи (ПСЖ) бо як тими муташаккил аз дастаҳои “Ал-Ҳилол” ва “Ан-Наср” дар шаҳри Риёз, пойтахти Арабистони Саудӣ бозӣ хоҳанд кард. Гуфта мешавад, дар ин бозӣ ба эҳтимоли зиёд Месси бо Роналдо муқобили ҳам бозӣ хоҳанд кард.