Пардабардорӣ аз муҷассамаи Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ дар ноҳияи Ҷалолиддин Балхии вилояти Хатлон хабарсоз шуд.
Суқути ҳавопаймои Boeing бо 132 мусофир дар Чин
Рӯзи душанбе мақомоти маҳаллии Чин аз суқуқти як ҳавопаймои мусофирбари Boeing 737 дар ҷанубу ғарбии ин кишвар хабар доданд.
Гуфта мешавад, ҳавопаймои Boeing 737-и марбути ширкати “China Eastern Airlines” буда, ҳангоми парвоз дар хатсайри Кунминг-Гуангжоу дар шаҳри Вучжоу суқут кард.
Бино ба гузоришҳо, ҳавопаймо аз фурурдгоҳи Гунминг парвоз карда буд ва дар он 123 мусофир ва 9 узви хадамаи парвоз буданд. Ба чои ходиса гурухи кории Хадамоти шаҳрвандии ҳавонавардии фиристода шуданд.
Ба гузориши рӯзномаи Global Times, 25 мошини оташнишонӣ ва 117 наҷотдиҳанда ба макони суқути ҳавопаймо фиристода шудааст.
Навореҳое дар шабакаҳои иҷтимоӣ аз ин ҳодиса пайдо шуда, ки дида мешавад, бар асари суқути ҳавопаймо сӯхтори азиме гирду атрофро фаро гирифта, ки кори наҷотдиҳандагонро амалан мушкил кардааст.
То ҳол сабаби суқути ҳамвопаймо маълум нест, аммо пас аз ин ҳодиса Сӣ Чин Пин, Раисҷумҳури Чин аз мақомоти кишвараш хост ҳарчи сераеъ иллати ин ҳодиса таҳқиқ шавад.
Интернет дар ВМКБ бо суръати хеле суст барқарор шуд
Пас аз нигаронии созмонҳои байналмилалӣ ва норозигии мардум, баъд аз 4 моҳ дар Вилояти Мухтори Куҳистони Бадахшон Интернет бо суръати хеле суст барқарор шуд. Дар ин бора сокинони ин вилоят дар шабакаҳои иҷтимоӣ хабар медиҳанд.
Дар бораи барқарор шудани Интернет чанд рӯз пеш раиси ВМКБ Алишер Мирзонаботов низ дар як ҷаласаи навбатии ҳукумати маҳаллӣ хабар дода буд.
Мирзонаботов сабаби баста шудани Интернетро “ҳифзи фазои иттилоотӣ”-и давлат аз “амалҳо ва изҳоротҳои иғвоангез” дар шабакаҳои иҷтимоӣ гуфта буд.
Аммо таҳлилгарон бар ин назаранд, ки мақомот бо қатъ кардани Интернет дар Бадахшон мехостанд ҳамаи амалҳои ғайриқонунии худро пинҳон доранд.
Интернет дар ВМКБ рӯзи 25-уми ноябри соли ҷорӣ, пас аз куштори бераҳмонаи Гулбиддин Зиёбеков, сокини Тавдеми ноҳияи Роштқалъа аз ҷониби кормандони амниятӣ ва эътирози чаҳоррӯзаи мардум дар шаҳри Хоруғ қатъ карда шуда буд.
Сафорати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дар Душанбе рӯзи 16-уми март бо нашри эъломияе аз набудани Интернет дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон изҳори нигаронӣ намуда, аз Ҳукумати Тоҷикистон хоста буд, ки дастрасии пурраи мардуми Бадахшонро ба Интернет таъмин кунад.
Пештар Мишел Бачелет, комиссари олии СММ дар мавриди ҳуқуқи башар низ қатъи Интернетро дар ВМКБ нақзи ошкори ҳуқуқи башар номида буд.
Эътирофи “Meta” ҳамчун созмони экстремистӣ дар Русия
Русия бо баргузории мурофиаи додгоҳӣ баҳси шомил кардани ширкати Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp)-ро дар гурӯҳҳои экстремистӣ ва мамнуъ дар ҳудуди Русия баррасӣ мекунад.
Тавре “РИА Новости” хабар медиҳад, имрӯз 21-уми март Додгоҳи Тверскии шаҳри Маскав ба баррасии даъво дар бораи эътирофи ширкати пурнуфузи “Meta” ҳамчун созмони ифротӣ ва манъи фаъолияти он дар Русия шуруъ кардааст.
Гуфта мешавад, дар ҷаласаи додгоҳ ду додситонӣ, намояндагони ФСБ ва Роскомнадзор ширкат доранд. Ширкати Марк Зукербергро ду вакили дифоъ намояндагӣ мекунанд.
Мақомоти Русия иддао доранд, ки “Meta Platforms” дар пайи ҳаводиси Украина дар Фейсбук ва Инстаграм мухолифи сиёсаташ амал карда даъватҳои хушунатомез алайҳи Русия ва низомиёни онро муваққатан иҷозат дод, дар ҳоле, ки чунин даъвоҳо қаблан бар зидди ҳеч кишваре иҷозат дода намешуд.
Дар пайи ин иқдоми моликони “Meta” Роскомнадзори Русия бо дархости Додситонии кулли ин кишвар дастрасӣ ба Instagram дар ҳудуди Русияро ба далели “даъватҳо ба хушунат алайҳи русҳо” маҳдуд кард. Аз рӯзи душанбеи гузашта Instagram аз суроғаҳои IP-и Русия дастнорас аст.
Пеш аз ин, Роскомнадзор дастарсӣ ба Facebook-ро ҳам дар ҳудуди Русия ба далелҳои боло масдуд кард.
Пас аз ҳамлаи низомии Русия ба хоки Украина интиқодҳои Ғарб болои Русия бештар шуд ва ин кишвар мавриди таҳримҳои шадид қарор гирифт. Русия ҳамлаи низомияшро ба хоки Украина “амалиёти махсус” ном мебарад, аммо мақомоти Киев ва давлатҳои ғарбӣ онро “ҳуҷуми бедалел ва нобахшидании Русия ба хоки Украина” унвон кардаанд.
Зеленский: Нокомии музокирот бо Путин таҳдиде бар ҷанги сеюми ҷаҳонист
Раисҷумҳури Украина Владимир Зеленский рӯзи якшанбе гуфт, агар дар музокирот бо Раисҷумҳури Русия Владимир Путин ноком шавад, “ҷанги сеюми ҷаҳонӣ” дунёро таҳдид мекунад.
Зеленский 20-уми март дар суҳбат бо хабаргузории CNN гуфт, дар ҳар ҳолат омодааст барои ҳалли низоъи пешомада бо Путин сари мизи музокирот нишинад. Аммо ӯ ҳушдор дод, ки дар сурати ноком шудани музокирот бо Путин эҳтимоли вуқуи “ҷанги сеюми ҷаҳонӣ” вуҷуд дорад.
“Ман омодаам бо ӯ гуфтушунид кунам. Ман давоми ду соли охир омода будам. Ва фикр мекунам, ки бидуни гуфтушунид мо наметавонем ба ин ҷанг хотима диҳем”, – гуфт Зеленский.
Раисҷумҳури Украина бар ин назар аст, ки гуфтушунид бо Путин бояд ҳарчи сареъ сурат бигирад. Ӯ мегӯяд: “Ман фикр мекунам, ки мо бояд аз ҳама гуна роҳу услуб ва ҳар гуна имконият истифода кунем, то тавонем гуфтушунид кунем, имкони гуфтугӯ бо Путин дошта бошем”.
Киев ва кишварҳои ғарбӣ ҷониби Маскавро ба он муттаҳам мекунанд, ки аз музокироти сулҳ бо Украина ба унвони як фурсат барои бозсозии нерӯҳои худ истифода мекунад. Аммо Маскав дар навбати худ Киевро муттаҳам кард, ки ба сулҳ рағбат нишон намедиҳад ва корро кашол медиҳад.
Аз шурути асосии Маскав барои музокироти сулҳ, даст кашидани Киев аз ҳамроҳ шудан ба НАТО ва блокҳои низомӣ аст, ки ҳафтаи гузашта Зеленский дар суханроние гуфт, ба қасд надорад, ки ба зудӣ ба НАТО бипайвандад.
“Таваққуфи ҷанг, кафолатҳои амниятӣ, барқарории тамомияти арзӣ”, аз шартҳои Киев барои баргузории музокиротанд Маскав низ шурути худро эълон када буд: “Напайвастани Украина ба НАТО ва блокҳои низомӣ, эътирофи Қрим ҷузъи сарзамини Русия ва эътирофи мустақилияти ҷумҳуриҳои ҷудоихоҳи Луганск ва Донетск”.
Дар пайи музокироти бенатиҷаи ҳайатҳои музокиракунандаи Украина ва Русия расонаҳо аз эҳтимоли мулоқоти рӯбарӯи Путин ва Зеленский дар ояндаи наздик ҳарф заданд, аммо то кунун мулоқоти президентҳо сурат нагирифтаст.
Шуруъ аз бомдоди 24-уми феврал нерӯҳои Русия бо фармони Путин ба хоки Украина ҳамларо оғоз каданд. Маскав ин ҳамларо “амалиёти махсус” ном мебарад, аммо Киев Путинро “ғосиб” хонд. Ва аз оғози ҷанг то имрӯз, ки ҳудуди як моҳ мешавад, беш аз 3 миллион украинӣ ватани худро тарк карданд ва ҳазорҳо нафар бо шумули ғайринизомиён, занону кӯдакон куштаву захмӣ шуданд.
Пайвандони Маҳмурод Одинаев аз вазъи саломатии ӯ нигаронанд
Ду фарзанди Маҳмурод Одинаев, ки бо падарашон дар беморхонаи зиндони шаҳри Ваҳдат вохӯрдаанд, мегӯянд, вазъи саломатии падарашон хуб нест ва пас аз боздошташ то ҳоло се маротиба бистарӣ шудааст.
Яке аз фарзандони Маҳмуродов, Ҳабибулло Ризоев 18-уми март дар суҳбат ба Радиои Озодӣ аз вазъи саломатии падараш нигаронӣ карда, гуфтааст, ки падараш барои дидорбинӣ бо онҳо бо кумаки асои зери бағал омад ва бар замми он барои гаштан ду нафар ӯро кумак мекунанд.
Гуфта мешавад, дар давоми 1 солу 3 моҳе, ки Маҳмурод Одинаев дар зиндонӣ шудааст, ин дидори аввалини ӯ бо пайвандонаш мебошад.
Ёдовар мешавем, ки Маҳмурод Одинаев, собиқ муовини раиси Ҳизби сотсиал-демократи Тоҷикистон моҳи январи соли 2021 бо иттиҳоми авбошӣ ва даъват ба сарнагунии ҳукумат ба 14 соли зиндон маҳкум шуд, аммо худи ӯ ва наздиконаш ин иттиҳомро рад намуда, зиндонӣ шуданӣ ӯро бо ғаразҳои сиёсӣ медонанд.
Тоҷикистон бадбахттарин кишвари Осиёи Марказӣ дониста шуд
Тоҷикистон дар як соли охир дар шохиси “Хушбахтарин кишварҳои ҷаҳон” 5 зина поён рафта, бадбахтарин кишвари Осиёи Марказӣ дониста шуд.
Созмони Милали Муттаҳид 18-уми марти соли ҷорӣ гузориши шохиси хушбахтарин кишварҳои ҷаҳонро барои соли 2022 нашр кард, ки дар он Тоҷикистон дар байни 146 кишвари ҷаҳон дар ҷои 83-юм қарор дорад.
Гузоришгарони СММ Тоҷикистонро бо 5377 хол дар байни кишварҳои Осиёи Марказӣ дар ҷои охирон қарор дода, Қазоқистонро, ки дар байни кишварҳои ҷаҳон мақоми 40-умро ишғол кардаааст, хушбахттарин кишвари минтақа донистаанд. Ҳамин тариқ дар ин шохис Узбекистон дар ҷои 53-ум, Қирғизистон дар ҷои 64-ум, Туркманистон дар ҷои 78-ум қарор доранд.
Аз соли 2012 ин ҷониб гузориши шохиси хушбахтарин кишварҳои ҷаҳон аз ҷониби СММ ҳар сол таҳия ва нашр мешавад. Дар ин шохис барои арзёбии хушбахтии миллӣ 6 омил ҳамчун меъёри санҷиш истифода мешавад: ММД ба ҳар сари аҳолӣ, дастгирии иҷтимоӣ, давомнокии умр, озодии шаҳрвандон дар қабули қарорҳои ҳаётан муҳим, саховатмандӣ ва муносибат ба коррупсия. Ҳар як омил аз рӯи ҷадвали 10-холӣ арзёбӣ мешавад.
Соли 2011 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид бо қабули як қатънома аз кишварҳои узви ин созмон даъват карда буд, ки хушбахтии мардуми худро арзёбӣ кунанд ва онро ҳамчун меъёр дар сиёсати давлатӣ истифода баранд.
Инқилоби “Коммерсбонки Тоҷикистон” дар бозори арзҳо
Аммо қурби арзҳои хориҷӣ, аз он ҷумла рубли русӣ дар баробари пули миллӣ-сомонӣ дар бонкҳои тиҷоратии Тоҷикистон бо вуҷуди қурби эълон кардаи Бонки миллии кишвар аз ҳам фарқ мекунанд. Ориёнбонк, ки яке аз бонкҳои тиҷоратӣ ва шинохтаи Тоҷикистон аст, қурби 1000 рубли русиро ҳангоми харид 118 сомонӣ ва фурӯшашро 130 сомонӣ таъин кардааст. Ҳамзамон Алифбонк аз дигар бонкҳои навпо ва шинохтаи кишвар фурӯши 1000 рубили русиро 125 сомониву 50 дирам ва фурӯши онро 134 сомонӣ ба савдо гузоштааст. Амонатбонк ба фарқ аз ин бонкҳои дар болои зикршуда, хариди 1000 рубли русиро 122 сомонӣ ва фурӯши онро 123 сомонӣ эълон кардааст, ки дар байни дигар бонкҳои кишварҳои ин навъ нархгузорӣ дида намешавад. Дар байни бонкҳои тиҷоратии Тоҷикистон Бонки Эсхата ҳам нисбатан дар хариду фурӯши рубли русӣ бо пули миллӣ-сомонӣ аз дигарон фарқ мекунад. Дар ин бонк хариди 1000 рубли русӣ 125 сомонӣ ва фурӯшӣ онро 127 сомониву 50 дирад эълон кардаанд. Дар миёни бонкҳои тиҷоратии кишвар Коммерсбонки Тоҷикистон дар бозори арзҳо инқилоб карда, хариди 1000 рубили русиро 60 сомонӣ ва фурӯши онро 145 сомонӣ эълон кардааст. Гуфта мешавад, Бонки миллӣ таъинкунандаи қурби пули миллӣ-сомонӣ дар баробари арзҳои хориҷӣ дар Тоҷикистон аст ва ҳама бонкҳои тиҷоратии кишвар бо иҷозати ҳамин бонк фаъолият мекунанд, аммо таҳқиқи кӯчак нишон медиҳад, ки бархе бонкҳои тиҷоратӣ ба мисли Коммерсбонки Тоҷикистон амалан дар бозори арзҳо бар нафъи мардум кор намекунанд
Вазорати маориф аз БҶ $50 млн мегирад. Сифати таълим беҳтар мешавад?
Бо мақсади беҳтар кардани сифати таълим дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумии кишвар Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон аз Бонки ҷаҳонӣ бо тарҳи лоиҳаи 50 миллион долларӣ кумак хост.
Вазири маориф ва илми Тоҷикистон Раҳим Саидзода 17-уми март бо намояндаи доимии Бонки ҷаҳонӣ дар Тоҷикистон Озан Севимли мулоқот кард. Дар ин дидор қисме аз намояндагони Бонки ҷаҳонӣ дар шакли маҷозӣ иштирок намуданд.
Вазири маорифи Тоҷикистон дар ин мулоқот умедворӣ намуда, ки Бонки ҷаҳонӣ дар бунёд ва бозсозӣ муассисаҳои таълимие, ки аз даврони Шӯравӣ боқӣ монда фарсуда гаштаанду ниёзи ҷиддӣ ба тармиму бозсозӣ доранд, кумак мекунад.
“Лоиҳаҳои гузариши муассисаҳои таълимӣ ба маблағгузории меъёрӣ, низоми иттилоотии идоракунии соҳаи маориф, таъсиси Маркази миллии тестӣ ва таҳияи низоми ягонаи имтиҳонсупорӣ тавассути ин марказ, таълими муносибати босалоҳият, коркарди лоиҳаи низоми баҳогузории синфҳои ибтидоӣ, татбиқи лоиҳаи “Рушди таҳсилоти олӣ”, аз курсҳои омӯзишӣ ва бозомӯзӣ гузаронидани беш аз 6 ҳазор омӯзгор, нашри беш аз 9 миллион китоби дарсӣ, таъмиру сохтмони беш аз 300 муассисаи таълимӣ аз зумраи онҳост”, – мегӯяд Раҳим Саидзода.
Дар ҳамин ҳол як собиқ корманди бахши маориф дар вилояти Хатлон, ки нахост номаш фош шавад, ба Аздо тв гуфт, “ҳамасола Вазорати маориф бо тарҳи лоиҳаҳои гуногун аз созмонҳои молии ҷаҳонӣ грантҳои зиёде дастрас мекунад. Барои баланд бардоштани сифати таълим, сохтани мактабҳои замонавӣ ва ғайра, вале на ҳамаи онҳо сад дар сад иҷро мешаванд. Агар кореро бо маблағи грант анҷом доданд, ҳатман ҳамон миқдорро аз буҷаи кишвар медузданд.”
Ҳамсуҳбати мо дар идома гуфт: “Яке аз мушкилоти асосие, ки имрӯз системаи маорифи кишвар дорад, ин аз кор рафтани омӯзгорон аст. Чун маоши омӯзгорӣ барои рӯзгузаронӣ умуман намерасад. Шояд дар пойтахту маркази вилояту шаҳрҳо хуб бошад, аммо дар деҳаҳо баъзан маошро чанд моҳ пас медиҳанд.”
Ба гуфтаи ҳамсуҳбати Аздо тв, “Грантҳо барои Вазорати маориф зиёданд, аз буҷаи кишвар ҳам маблағи зиёд ҷудо мешавад, вале бо вуҷуди ин ҳама маоши омӯзгорон хеле кам аст. Агар маблағи грантҳо дар лоиҳаҳои пешниҳодшуда дуруст масраф шавад, метавонанд аз буҷаи кишвар ба маоши омӯзгорон афзоянд ё ҳаддиақал андозаи мукофотпулиҳо ба донишомӯзону омӯзгорон бештар карда шавад.”
Нопадид шудани як сокини Роштқалъа дар Душанбе
Тутиё Амиршоев, сокини 31-солаи деҳаи Риҷисти ноҳияи Роштқалъаи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, дар шаҳри Душанбе нопадид шудааст.
Дар бораи боздошти ин сокини Роштқалъа Анора Саркорова журналисти шинохтаи тоҷик дар саҳфаи фейсбукиаш хабар дод, аммо мақомот дар бораи боздошти ӯ то ҳол расман чизе намегӯянд.
Тутиё Амиршоев ҷияни Тутишо Амиршоеви 23-сола аст, ки моҳи ноябри соли гузашта, дар шаҳри Хоруғ аз сӯи нирӯҳои амниятии Тоҷикистон кушта шуда буд.
Тутиё 29-уми ноябри соли 2021 аз Маскав ба Душанбе омада, холааш Қамчигул Амиршоева, модари Тутишо Амиршоевро, ки ба ҷанозаи писараш аз Русия омада буд, ҳамроҳӣ мекард.
Амиршоев рӯзи 5-уми март бояд аз Душанбе ба Маскав парвоз мекард ва хешовандонаш низ ӯро то фурудгоҳ ҳамроҳӣ кардаанд. Бори охир ӯ ҳангоми назорати гумрукӣ бо наздиконаш тамос гирифта будааст.
Гуфта мешавад 13 рӯз аст, ки наздикони Тутиё Амиршоев дар бораи макони будубоши ӯ иттилоъ надоранд.
Дӯстони ин ҷавон бо дархости кумак дар ҷустуҷӯи Тутиё Амиршоев ба Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон муроҷиати расмӣ фиристодаанд.
Анора Саркорова менависад, ки тибқи иттилои ғайрирасмӣ, Тутиё Амиршоев аз ҷониби кормандони Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон боздошт шуда, ҳоло дар СИЗО-и ин Кумита қарор дорад ва сабабҳои боздошти ӯ маълум нест.
Ба иддаои журналисти шинохта, Тутиё Амиршоев дар эътирозҳои моҳи ноябри соли гузашта дар Хоруғ ширкат надошта, тайи чанд соли ахир ҳамчун муҳоҷири корӣ дар Маскав зиндагӣ мекард. Ва он замон барои иштирок дар ҷанозаи хешаш Тутишо Амиршоев ба Бадахшон рафта буд.
Вазъ дар Бадахшон рӯзи 25-уми ноябри соли гузашта баъди кушта шудани Гулбиддин Зиёбеков, сокини ноҳияи Роштқалъа дар як амалиёти нерӯҳои қудратӣ бад шуд. Баъди бераҳмона кушта шудани Гулбиддин, сокинони маҳаллӣ дар назди бинои ҳукумати вилоят ҷамъ омада, чаҳор рӯз дар Хоруғ эътироз карданд. Дар пайи ин эътирозҳо аз ҷониби кормандони ҳифзи ҳуқуқ сокинони ВМКБ Тутишо Амиршоев ва Гулназар Муродбеков кушта ва чанд тани дигар захмӣ шуданд. Баъди ин эътирозҳо чанд тан аз сокинони ин вилоятро боздошту фишор болои фаъолонро бештар кардааст.