Хона блог саҳифа 55

Боз як мақомдор бо иттиҳоми гирифтани пора боздошт шуд

0

Муҳаммад Бобозода, сардори идораи замини шаҳри Исфара бо иттиҳоми гирифтани пора боздошт шудааст. Дар ин бора Шарифҷон Ҷумъазода, раиси шаҳри Исфара зимни нишасти хабарие иттилоъ дод.

Ба гуфтаи ӯ Муҳаммад Бобозода аз вазифааш 6-уми январи соли ҷорӣ сабукдӯш шудааст ва ҳоло тафтишоти пешакӣ идома дорад.

Дар ҳамин ҳол ба “Asia-Plus” як манбаи дигар низ бе овардани номаш гуфтаааст, ки Бобозода айни ҳол дар боздоштгоҳ аст.

То ҳол мақомот расман дар бораи ҳаҷми пора, аз кӣ гирифтани он ва аз сӯйи кадом ниҳод боздошт шудани сардори пешни идораи замини шаҳри Исфара чизе нагуфтаанд.

Назари худи Муҳаммад Бобозозода ва пайвандону вакили дифоаш дастраси расонаҳо нашудааст.

Бояд гуфт, боздошт ва муҷозоти масъулини идораҳои замин дар шаҳру навоҳии Тоҷикистон аз мушкили доғ боқӣ монда, ҳатто раисҷумҳури худкомаи Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон зимни суханрониҳияш борҳо дар ин бора гуфта буд.

Ҳар сол даҳҳо мақомдор бо иттиҳоми ғайриқонунии хариду фурӯши замин боздошт мешавад, вале боз ҳам ин раванд идома дорад. Ба гуфтаи коршинсон, заминфурӯшону аснод тартиб медодагиҳо худи мақомот ҳастанд, ки бо гирифтани пора ва ё хешутаборбозӣ заминҳои зиёдеро дар ихтиёри дигарон мегузоранд, вале сокинони ниёзманд дарбадари мақомот барои як тикаи замин мегарданду солҳо навбат мепоянд боз ҳам чизе ҳосилашон намешавад.

Коршиносон мегӯянд, фасод ва ришвар дар тамоми соҳаҳои кишвар чунон афзоиш ёфтааст, ки пеши ин ҷиноятҳоро гирифтан маҳол аст. Зеро, ба гуфтаи онҳо, ин тарзи муомиларо худи ҳамон мансабдор вақти гирифтани мансабаш дидааст, яъне мансабро бо додани пул харидааст ва ӯ низ ин корро идома хоҳад дод. Пас ба ҳамин тариқ решаи ин кор рафта ба нафарони асосии кишвар мерасад, ки маҳви он аз имкон дур аст.

Ҷаримаи волидайн барои дарс додани фарзандон

0

Мақомоти амниятии ноҳияи Файзобод чанд падару модарро бо иттиҳоми тадриси фарзандонашон ҷарима бастанд.

Як манбаъ бо шарти зикр нашудани номаш рӯзи ҷумъа ба Azda.tv гуфт, ки намояндагони КДАМ дар ноҳияии Файзобод чанде аз волидайнро ба хотири таълими динӣ додани фарзандонашон ҷарима бастаанд.

Манбаъ мегӯяд, ин кор чанд вақт аст, ки маъмурони КДАМ ҳамроҳ бо чанд намояндаи дигар аз мақомоти ноҳия мактаб ба мактаб гашта, кӯдаконро мепурсанд, ки оё дар хона таълими динӣ мегиранд ё на.

“Аввал китоби Қоидаи Бағдодиро ба кӯдакон нишон медиҳанд ва мепурсанд, ки номи ин китобро кӣ донад ва ҳар ки хонда тавонад, ӯро ба Душанбе тамошо мебарем”.

Бино ба иттилои манбаъ, чанд кӯдаке, ки хонда тавонистааст, онҳоро пурсидаанд, ки чӣ гуна хонданро ёд гирифтанд ва омӯзгорашон кист.

Мақомот ба ҳамин восита 25 нафар волидайни кӯдаконро боздошт карда, ҳар як кадомро аз 5 то 7 ҳазор сомонӣ ҷарима бастаанд.

Манбаъ афзуд, ки ҳатто баъзе боздоштшудаҳо занҳои пиронсоли нодоре буданд, ки наберагонашон ҳамроҳашон мезистанд, онҳоро низ боздошт ва ҷарима карданд.

Аммо ба назари мунтақидон, мақсад аз ин ҷаримабандиҳо пешгирӣ аз ифротгароӣ нест, балки далели фасодзадагии ҳукуматест, ки кормандони қудратияш мехоҳанд бо зӯран ситонидани нони мардум аз даҳонашон, кисаи худро пур кунанд.

Дар асл табиист, ки модаркалон ба наберааш чизе меомӯзонад, вале бибиҳои деҳотии мо кадомашон аз Қоидаи Бағдодӣ болотар чизе ба наберагонашон таълим медиҳанд?

Эмомалӣ Раҳмон парвандаи қатли Қобилҷонро зери назорат гирифтааст?

0

Парвандаи куштори Қобилҷон Алиеви 10-сола зери назорати махсус қарор дошттааст.

Сироҷиддин Муҳриддин, вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон имрӯз, 6-уми феврал дар нишасти матбуотӣ дар истинод ба Вазорати корҳои дохилии Русия гуфт, ки Кумитаи тафтишотии ин кишвар дар шаҳри Маскав дар робита ба қатли Қобилҷон бо иттиҳоми одамкушӣ ва суиқасд ба одамкушӣ парвандаи ҷиноӣ боз карда, гумонбарро ба ҳабси пешакӣ гирифтааст.

Ба иддао вазир, ҷониби Русия ваъда додааст, ки дар бораи натиҷаҳои минбаъдаи тафтишот маълумоти изофӣ хоҳад дод.

Ҳоло аълум нест, ки мурофиаи додгоҳӣ кай оғоз мешавад ва Сироҷиддин Муҳриддин ҳам нагуфт, ки волидони Қобилҷон вакили дифоъ доранд ё на.

Аммо ӯ ин фоҷиаро “дарди тамоми мардум” номида гуфт, ки қазия аз рӯзи аввал зери назорати махсуси президенти Тоҷикистон қарор дорад ва Вазорати корҳои хориҷӣ низ онро пайгирӣ мекунад.

Дар идома Сироҷиддин Муҳриддин иддао кард, ки вазорат дар масъалаи ҳифзи ҳуқуқи кӯдакони муҳоҷир ва дигар шаҳрвандони Тоҷикистон дар Русия пайваста бо ҷониби Русия дар тамос буда, байни сохторҳои ду кишвар ҳамкорӣ ҷараён дорад. Ва ҳар ҳодисае, ки бо шаҳрвандони Тоҷикистон дар Русия рух медиҳад, зери назорат гирифта мешавад. Вазир таъкид карда, ки намояндагиҳои дипломатӣ ва сохторҳои дахлдор барои ҳифзи ҳуқуқи шаҳрвандон чораандешӣ мекунанд.

Ӯ инчунин зикр кард, ки бо вуҷуди баъзе ҳодисаҳои нохуш, ҳамкорӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ дар сатҳи ҳукуматӣ идома дорад.

Ёдовар мешавем, ки субҳи 16-уми декабр, хонандаи синфи 9 бо номи Тимофей ба мактабаш дар шаҳраки Горки-2-и ноҳияи Одинсовои вилояти Маскав дар тан ҷавшан (бронежилет) ва бо корд ҳамла карда, чанд нафарро теғ мезанад. Дар натиҷаи ин ҳамлаи террористӣ хонандаи синфи 4-и ин мактаб Қобилҷони Алиев дар ҷойи ҳодиса бар асари захмҳои амиқ ҷон медиҳад ва посбони ин мактаб захмӣ мешавад.

Ин ҳамлавар, ки пайрави нажодпарастон буда, марги мусулмонон, яҳудиён, зиддифашистон ва либералҳоро шиори худ медонист аз ҷониби пулис боздошт ва барои ду моҳ ба ҳабси пешакӣ гирифта шудааст, ҳамзамон ӯ тасдиқ кардааст, ки ба ин ҳамла аз пеш омодагӣ медид.

Ҷасади ӯ 18 декабри соли 2025 ба Тоҷикистон оварда шуда, дар ноҳияи Шаҳринав ба хок супурда шуд.

Пас аз ин ҳодиса, Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон вокуниш нишон дода, сафири Русияро дар Душанбе даъват ва ба ӯ нота супорид.

Ҳамчунин Юсуф Раҳмон, дабири Шӯрои амният, Умед Бобозода, омбудсмен, Рамазон Раҳимзода, вазири корҳои дохилии кишвар ва Раҳим Саидзода, вазири маорифи кишвар бо ҳамтоёни русашон мулоқот карда, ин ҳамларо, ки дар заминаи бегонаситезӣ дар Маскав сурат гирифтааст, маҳкум кардаанд ва аз мақомоти Русия хостаанд ин ҳодиса одилона ва ҳаматарафа таҳқиқ шавад.

Пас як ҳафтаи ин ҳодиса Раисҷумҳури Русия Владимир Путин дар мулоқоташ бо президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар робита ба қатли бераҳмонаи навраси 10-солаи тоҷик изҳори тасаллият намуда буд.

Ин ҳодиса, ки ҳатто дар раонаҳои ҷаҳонӣ пахшу нашр гардид вокунишҳои густурдаеро дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва миёни ҷомеаи Тоҷикистон ва ҳатто хориҷиён ба миён оварда, варзишгарону блогерони шинохтае мисли Ҳабиб Нурмагамедов, Магомед Исмаилов, Асҳаб Тамаев, Артем Карокоз (Каха) ва садҳои чеҳраҳои шинохтаи дигар онро маҳкум кардаанд.

Мухолифон ҳам дар хориҷ аз кишвар кушта шудани хонандаи даҳсолаи тоҷикро дар Русия маҳкум карда, дар ин ҳодиса ҳукумати Тоҷикистон ва Русияро муқассир хондаанд. Ва суҳбати мақомдорони тоҷикро бо ҳамтоёни русашон ва супоридани нотаро нокифоя хонда, аз мақомоти Тоҷикистон хоста буданд амалҳои ҷиддитареро барои такрор нашудани чунин ҳодисаҳо, ба мисли бозхондани сафири Тоҷикистон аз Русия ва рондани сафири Русия аз кишвар ва бастани пойгоҳи низомии 201-уми Русия дар Тоҷикистон, анҷом диҳанд.

RSF: Тоҷикистон бояд бидуни қайду шарт Рухшона Ҳакимоваро озод кунад!

0

Созмони Гузоришгарони Бидуни Марз (RSF) аз мақомоти Тоҷикистон бори дигар талаб кард, ки рӯзноманигори зиндонӣ ва модари ду кӯдаки хурдсол Рухшона Ҳакимоваро бе қайду шарт озод кунад.

Имрӯз, 5-уми феврал аз эълони ҳукми зиндони рӯзноманигор Рухшона Ҳакимова як сол гузашт. RSF, ки мақараш дар Фаронса аст, бо нашри изҳороте ин рӯзро “солгарди ғамангези эълони ҳукм алайҳи рӯзноманигори мустақил Рухшона Ҳакимова дар Тоҷикистон” номидааст.

Ин созмони ҳомии рӯзноманигорон ҳукми Рухшона Ҳакимоваро бо иттиҳоми хиёнат ба давлат “худсарона” хонда, онро шадидан маҳкум намуда, таъкид кардааст, ки “ягона гуноҳи Рухшона мусоҳиба дар бораи нуфуз ва таъсири Чин дар Тоҷикистон аст”.

Рӯзноманигор ва модари ду кӯдаки хурдсол Рухшона Ҳакимова 16-уми июли соли 2024 дар наздикии манзилаш дар Душанбе аз ҷониби мақомот бидуни ордер боздошт ва 12 соат бе дастрасӣ ба вакили дифоъ нигоҳ дошта шуда буд. Мақомот ҳангоми набудани Ҳакимова дар манзилаш кофтуков гузаронида, таҷҳизот, шиноснома ва кортҳои бонкии ӯро мусодира кардаанд. Ӯ ба хотири доштани фарзанди ширхор то замони содир шудани ҳукм дар ҳабси хонагӣ буд.

Дертар Додгоҳи олии Тоҷикистон 5-уми феврали соли гузашта пушти дарҳои баста Рухшона Ҳакимоваро бо иттиҳоми сохтаи хиёнат ба давлат ба 8 соли зиндон маҳкум кард.

Таъқиби ин рӯзноманигори тоҷикро ба таҳқиқоташ дар бораи нуфузи Чин дар Тоҷикистон ва чанд мусоҳибаҳо, аз ҷумла бо Саидҷаъфар Усмонзода, вакили собиқи парлумон ва амакаш Шокирҷон Ҳакимов, ҳуқуқшиноси шинохта, ки ҳоло ҳарду дар доираи парвандаи табадулот барои солҳои тӯлонӣ равонаи зиндон гаштаанд, рабт медиҳанд.

Гуфта мешавад, ҳоло дар зиндонҳои Тоҷикистон беш аз 10 хабарнигор бо иттиҳомоти сохта дар зиндонҳо адои ҳукм мекунанд. Саркӯби рӯзноманигорон боис гашта, ки Тоҷикистон дар шохиси ҷаҳонии озодии матбуоти RSF дар соли 2024 дар байни 180 кишвари ҷаҳон дар ҷои 155-ум қарор бигирад.

Як зани тоҷик дар Русия фарзандонашро аз 16-ум ошёна партофту худкушӣ кард

0

Дар шаҳри Сосновий Бори вилояти Ленинград як зани 23-сола зодаи Тоҷикистон ду духтари хурдсолашро аз балкони бинои баландошёна ба поён партофтааст.

Бино ба иттилои Раёсати минтақавии Кумитаи тафтишоти Русия, ин ҳодиса субҳи 2-уми феврал рух додааст. Тибқи маълумоти пешакӣ, зан пас аз партофти кӯдакони солҳои таваллудашон 2024 ва 2025-ро аз балкони ошёнаи 16-ум худкушӣ кардааст.

Ҳарду кӯдак зинда монда, ба таври фаврӣ ба беморхона интиқол дода шуданд ва зери назорати табибон қарор доранд.

Пизишкон гуфтаанд, ки расонидани кумаки саривақтӣ ҷони кӯдаконро наҷот дод. Бино ба гузориши расонаҳо, духтари калонӣ ҷароҳатҳои сабук дар қисми ҷоғ бардошта, пӯсташ сурх шудааст ва кӯдаки хурдӣ бошад, бо шикасти дасту по бистарӣ шудааст.

Тафтишот муайян кардааст, ки чанде пеш аз фоҷиа зан дар ҳолати сангини равонӣ қарор доштааст. Ба гуфтаи наздиконаш, ӯ ҳафтаҳои охир аз изтироби зиёд ранҷ мебурд ва барои духтари калониаш нигарон будааст, зеро кӯдак дар якунимсолагӣ ҳанӯз сухан намегуфт. Пас аз тамошои наворҳои дар интернет, модар гумон кардааст, ки фарзандаш метавонад гирифтори аутизм бошад. Дар ҳамин замина нишонаҳои афсурдагӣ дар ӯ бештар шуда, аз фикрҳои васвасанок ва “шунидани овозҳо” шикоят мекардааст.

Гуфта мешавад, оила дар манзили шахсӣ дар ҳудуди вилояти Ленинград зиндагӣ мекардааст. Пас аз анҷоми расмиёти лозим, ҷасади зан барои дафн ба зодгоҳаш Тоҷикистон оварда мешавад.

Мақомот таҳқиқи парвандаро оғоз намудаанд. Ниҳоди тафтишотӣ бо моддаи қасди куштори ду ноболиғ парвандаи ҷиноятӣ оғоз карда, додситонии вилояти Ленинград низ санҷиши алоҳида гузаронида истодааст ва мақомот сабаб ва шароити рух додани ҳодисаро таҳқиқ доранд.

Сатҳи талоқ дар Тоҷикистон нигаронкунанда аст

0

Раиси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Тоҷикистон Бунафша Файзиддинзода мегӯяд, бо вуҷуди коҳиш ёфтани омори талоқ дар кишвар, ин масъала ҳамоно нигаронкунанда боқӣ мемонад.

Ӯ рӯзи 5-уми феврал зимни нишасти хабарӣ иттилоъ дод, ки соли гузашта дар Тоҷикистон 8 ҳазору 535 ҳолати бекоршавии ақди никоҳ сабт шудааст, ки нисбат ба соли 2024, 567 ҳолат камтар мебошад. Дар пайи пошхӯрии оилаҳо 7 ҳазору 385 кӯдаки ноболиғ аз яке аз волидон ҷудо мондаанд, ин рақам низ дар қиёс ба соли пеш коҳиш ёфтааст.

Ба гуфтаи Файзиддинзода, соли 2025 дар кишвар ҳамчунин 72 ҳазору 437 ақди никоҳ ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба соли 2024, 760 ҳолат кам мебошад. Аз ин шумора, 603 никоҳ дар асоси қарори додгоҳ ва бо коҳиш додани синни никоҳӣ сурат гирифтааст, ки дар муқоиса бо соли пеш 168 ҳолат камтар аст.

Раиси Кумитаи кор бо занон яке аз омилҳои асосии пошхӯрии оилаҳоро “издивоҷи бармаҳал” ва “омода набудани ҷавондухтарон ба ҳаёти мустақилона” арзёбӣ кард.

Аммо коршиносони соҳа мегӯянд, шароити паст ва вазнини иқтисодӣ, муҳоҷирати доимии мардон, зиндагии дастаҷамъии фарзандони оиладор дар як хона ва дахолати бузургон дар ҳар кори майдаву калон аз сабабҳои асосии ҷудошавии оилаҳо мебошад.

Дар идомаи нишаст масъалаи ҷинояткорӣ низ баррасӣ гардид. Ба гуфтаи Файзиддинзода, ҷинояткорӣ дар байни занони тоҷик коҳиш ёфта, вале дар миёни духтарон афзоиш ёфтааст. Соли 2025 аз ҷониби занон 1 ҳазору 571 ҷиноят содир шудааст, ки нисбат ба соли 2024, 175 ҳолат кам мебошад. Ҳамзамон аз ҷониби духтарон 19 ҷиноят ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба соли гузашта 5 ҳолат бештар аст.

Ба иттилои раиси Кумитаи занон, соли 2025 ҳамчунин 590 ҳолати шикояти мардон аз зӯроварии занон ба ин ниҳод ворид гардидааст, ки нисбат ба соли 2024-ум 36 ҳолат зиёд мебошад. Дар баробари ин, занон дар 3 ҳазору 609 ҳолат аз зӯроварии мардон алайҳашон шикоят кардаанд, ки ин нишондиҳанда нисбат ба соли пеш 367 ҳолат бештар аст.

Интернети Starlink дар Тоҷикистон дастрас шуд

0

Интернети моҳвораии Starlink расман фаъолияти худро дар Тоҷикистон оғоз кард. Дар ин бора ширкати Илон Маск 5-уми феврал хабар дод.

Дар паёми кӯтоҳи ширкати Starlink дар шабакаи иҷтимоии Х гуфта мешавад: “Интернети баландсуръат ва таъхирнопазири Starlink акнун дар Тоҷикистон дастрас аст“.

Ин технология дастрасӣ ба интернети баландсуръатро бидуни насби таҷҳизоти мавҷпардози маъмулӣ таъмин мекунад. Тоҷикистон, ки кишвари кӯҳистонӣ аст ва мавҷи интернет дар аксар ноҳияҳо, бахусус дар минтақаҳои кӯҳии душворгузар хеле заиф аст ва бо хомӯш шудани барқ мавҷи интернет ҳам гум мешавад, фаъол шудани Starlink хеле муносиб аст.

Гуфта мешавад, оғози фаъолияти Starlink дар Тоҷикистон дар натиҷаи созишномаи иҷозатномавие аст, ки бо мақомоти кишвар моҳи октябри соли 2025 имзо шудааст.

Тоҷикистон пас аз Қазоқистон дувумин кишвари Осиёи Марказӣ аст, ки интернети Starlink дар он расман ба кор оғоз кард. Кишвари Қазоқистон моҳи августи соли 2025 ба ин технология пайваст шуда буд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, арзиши тариф тақрибан 1100 сомонӣ ($117,6) дар як моҳ буда, таҷҳизоти насбкунӣ 2700 сомонӣ ($288,6) арзиш дорад. Аммо то ҳанӯз мақомоти Тоҷикистон ба таври расмӣ ҷузъиёти ин масъаларо шарҳ надодаанд.

Ин хидмат бо суръати баланд, бе таъхир ва фарогирии васеъ (ҳатто дар минтақаҳои кӯҳистонӣ) пешниҳод мешавад. Ҳоло Starlink дар зиёда аз 70 кишвар фаъол аст.

Фаъол шудани Starlink дар Тоҷикистон дар ҳолест, гузоришҳо нишон медиҳанд, сифати кунунии интернет дар кишвар хеле паст буда, ҳатто ба сатҳи қафомондатарин кишварҳои дунё баробар нест. Тибқи гузоришҳои байналмилалӣ, Тоҷикистон дар радабандии ҷаҳонии суръати интернет яке аз ҷойҳои охиринро ишғол мекунад. Масалан, дар шохиси “Speedtest Global Index“, ки моҳи декабри соли 2025 нашр шуд, Тоҷикистон аз нигоҳи суръати интернети собит (fixed broadband) дар байни аз 155 кишвари дунё дар ҷои 124-ум қарор гирифт. Мувофиқи ин шохис, Тоҷикистон дар сатҳи ҷаҳонӣ, ҳатто дар байни кишварҳои Осиёи Марказӣ дорои суръати пасттарини интернет аст.

Моҳи июли соли 2025 Исфандиёри Саъдулло, сардори Хадамоти алоқаи ҷумҳурӣ гуфта буд, ки “то 15-уми июл суръати ҳадди ақали интернет 15 Мбит/сония буда, то охири сол ин нишондод то ба 30 Мбит/сония расонида мешавад.” Аммо моҳи декабр “Global-relocate” дар гузоришаш суръати миёнаи интернетро дар Тоҷикистон ҳамагӣ 8,14 Мбит/сония гуфта буд, ки он дар қатори Судону Афғонистон қарор гирифт.

Мушкилоти интернет дар Тоҷикистон на танҳо суръат, балки нархи он низ аз мушкилоти асосӣ ба шумор меравад. Гарчанде мақомот мегӯянд, нархи интернет каме арзонтар шудааст, аммо ҳамоно дар радабандиҳои ҷаҳонӣ интернети Тоҷикистон бо вуҷуди пасттарин суръат, гаронтарин интернет ба ҳисоб меравад.

Бо омадани Starlink ба Тоҷикистон ҳанӯз ин суоли боқист, ки оё суръати интернет дар кишвар беҳтар мешавад? Ва оё нархи гарони осмонии он арзон мешавад?

HRW: Нақзи ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон афзоиш ёфтааст

0

Соли 2025 дар Тоҷикистон мавқеи ҳизби ҳоким мустаҳкам гардида, фишор ба ҷомеаи шаҳрвандӣ, рӯзноманигорон ва мухолифин зиёд шудааст. Мақомоти тоҷик ба таҳқиқи мустақили чандин ҳолатҳои пурсарусадои нақзи ҳуқуқи инсон иҷозат надоданд.

Тибқи гузориши Дидбони Ҳуқуқи башар бо номи “World Report 2026: Tajikistan” интихоби вакилон ба палатаи поёнии парлумон моҳи марти соли 2025 бидуни нозирони мустақил баргузор шуда, Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон 49 курсӣ аз 63 курсиро ба даст овардааст ва курсиҳои боқимонда ба ҳизбҳои хурди тарафдори ҳукумат расиданд.

Мақомот ба Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА (ODIHR) ва ба расонаҳои мустақил, аз ҷумла бахши тоҷикии Радиои Озодӣ/Радиои Аврупои Озод барои назорат ва пӯшиши интихоботи порлумонӣ иҷозат надоданд.

Ҳамчунин HRW мегӯяд, дар Тоҷикистон таъқиби дигарандешон идома ёфта, ба чеҳраҳои шинохта ва рӯзноманигорон ҳукмҳои дарозмуддати зиндон содир шудааст.

Аз ҷумла, моҳи феврали соли гузашта, Додгоҳи олӣ чанд чеҳраи маъруфро бо иттиҳоми хиёнат ба давлат дар парвандаи гӯё кӯшиши ғасби қудрат гунаҳкор дониста, барои аз 18 то 27 сол равонаи зиндон кард. Дар миёни маҳкумшудагон — ҳомии ҳуқуқ, рӯзноманигор ва муовини раиси Ҳизби сотсиал-демократи Тоҷикистон Шокирҷон Ҳакимов (18 сол), вазири пешини корҳои хориҷӣ Ҳамрохон Зарифӣ (27 сол) ва вакили пешини парлумон ва раҳбари собиқи Ҳизби демократӣ Саидҷаъфар Усмонзода (27 сол) ҳастанд.

Дар ин гузориш ҳамчунин гуфта шудааст, ки таҳқиқи мустақил ва ҷавобгарӣ барои саркӯби хунини эътирозҳои осоишта дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ) дар солҳои 2021–2022 анҷом нашуда, зодагони ин вилоят аз сатҳи баланди фишор ва таъқиби мақомот шикоят доранд.

Ба гуфтаи HRW, сохторҳои қудратӣ ба баргузории маросимҳои азодории исмоилиён бахшида ба даргузашти Оғохони IV дар Хоруғ ва Душанбе монеъ шуда, баландгӯякҳо ва барқро хомӯш карда, иштирокчиёни норозиро таҳдид ҳам кардаанд. Ва моҳи июли соли 2025 ба варзишгарони исмоилӣ бо баҳонаҳои гуногун иҷозати иштирок дар Ismaili Games дар Дубайро надодаанд.

Дар гузориши ин созмони ҳуқуқӣ гуфта мешавад, ки моҳи майи соли 2025 дар Душанбе конфронси байналмилалии занони рӯзноманигори Осиёи Марказӣ як рӯз пеш аз оғози кор бидуни шарҳ бекор карда шуд ва талош барои баргузории он дар макони дигар низ ҳангоми суханрониҳои муқаддимавии намояндагони Иттиҳоди Аврупо қатъ гардид.

Инчунин ин созмон аз 8 сол ҳукми зиндони рӯзноманигор Рухшона Ҳакимова ва 10 соли зиндони сармуҳаррири нашрияи мустақили «Пайк» Аҳмад Иброҳим ёдовар шудааст.

Гуфта мешавад, моҳи марти соли 2025 президент Эмомалӣ Раҳмон 897 маҳбусро афв кард, аммо рӯзноманигорони маҳкумшуда, фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва сиёсатмадорони мухолиф ба рӯйхати афв шомил нашуданд.

Дар нимаи аввали соли гузашта панҷ фаъоли помирӣ, ки пас аз эътирозҳои моҳи майи 2022 боздошт шуда буданд, бо сабаби маҳрум будан аз кумаки тиббӣ дар боздоштгоҳ ҷон бохтанд. Дар бораи марги яке аз онҳо, ки моҳи феврал рух додааст, танҳо охири моҳи августи соли 2025 маълумот нашр шуд. Ҳамчунин моҳи сентябри 2025 узви 83-солаи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон Зубайдулло Розиқ пас аз бемории тӯлонии дил дар зиндон фавтид.

Ин созмон ҳамчунин мегӯяд, ки моҳи феврали соли 2025 фаъоли мухолиф Дилмурод Эргашев, ки моҳи ноябри 2024 аз Олмон ихроҷ шуда буд, бо иттиҳоми даъвати оммавӣ ба фаъолиятҳои ифротӣ ба ҳашт соли зиндон маҳкум шуд. Моҳи май фаъоли шабакаҳои иҷтимоӣ Фарҳод Неъматов, ки моҳи декабри 2024 ҳамроҳ бо се духтари ноболиғаш аз Шветсия ихроҷ шуда буд, бо иттиҳоми узвият дар созмони мамнуи «Ҳизби Таҳрир» ба ҳашт сол зиндон маҳкум гардид.

Дар гузориши HRW дар бораи муҳоҷирони кории тоҷик дар Русия низ гуфта шуда, таъкид шудааст, ки пас аз ҳамла ба «Крокус Сити Холл» дар моҳи марти 2024, ки дар ташкили он шаҳрвандони Тоҷикистон гумонбар шуданд, бо афзоиши фишор ва озор рӯбарӯ гаштанд ва соли 2025 мақомоти Русия маҳдудиятҳои иловагиро барои муҳоҷирони корӣ ҷорӣ кард.

Аммо моҳи октябр мақомот дар Душанбе президенти Русия Владимир Путинро, ки аз ҷониби Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ (ICC) таҳти пайгард қарор дорад, пазируфт ва ӯро боздошт накард.

Боздошти як муҳоҷири тоҷик дар Қазоқистон бо талаби Тоҷикистон

0

Як шаҳрванди 31-солаи Тоҷикистон, ки дар ҷустуҷӯи байналмилалӣ қарор дошт, аз ҷонби мақомоти Қазоқистон дастгир шудааст.

Сомонаи қазоқии Sona.kz 4-уми феврал бо такя ба манобеи худ дар сохторҳои қудратии Қазоқистон хабар дод, ки ин шаҳрванди Тоҷикистон ба сабаби дар пайгарди байналмилалӣ қарор доштан, 30-юми январ аз ҷониби пулис боздошт шудааст.

Гуфта мешавад, ҳоло ӯ дар боздоштгоҳи муваққатӣ дар ноҳияи Қарасой нигоҳ дошта мешавад ва барои истирдодаш ба Тоҷикистон чораҳои қонунӣ андешида мешавад.

Ба иттилои манбаъ, пулиси вилояти Алмато як чорабинии амниятӣ дар қаламрави вилоят, аз ҷумла дар қад-қади шоҳроҳи ҷумҳуриявии Алмато – Бишкек гузаронид. Гумонбаршуда тасодуфан аз дохили яке аз нуқтаҳои хӯрокхӯрии умумӣ, ки дар канори роҳ ҷойгир буд, боздошт гардидааст.

Мақомоти Қазоқистон аз боздоштшуда ном набурдаанд, аммо гуфта мешавад, соли таваллудаш 1994 аст ва давлати Тоҷикистон ӯро барои содир кардани ҷиноятҳои вазнин, ки дар қонунгузории ҷиноятии Тоҷикистон пешбинӣ шудаанд, дар ҷустуҷӯи байнидавлатӣ қарор додааст.

Назари худи боздоштшуда ва ё вакили дифоаш маълум нест. Ин ҳам дар ҳолест, ки рӯзе пеш дар Русия як зан бо иттиҳоми узвият дар ҷараёни “Салафият” боздошт шуд, ки ӯро низ Тоҷикистон дар пйгарди байналмилалӣ қарор дода буд.

Ба назари коршиносони дохилӣ ва хориҷӣ, мақомоти тоҷик бо баҳонаи мубориза бо ифротгароӣ ва терроризм садҳо шаҳрвандро, ки аз ҳукумати имрӯза розӣ нестанд ва амалкарди мақомотро интиқод мекунанд, ҳамаро душман муаррифӣ карда, ба узвият дар гурӯҳҳои мамнуъ муттаҳам мекунад ва ҳамн тавр дар ҷустуҷӯи байналмилалӣ қарор медиҳад.

Дар ҳамлаҳои нави Исроил ба Ғаззаро даҳҳо нафар кушта шуд

0

Рӯзи чоршанбе, 4-уми апрел дар пайи ҳамлаҳои ҳавоии Исроил ба хаймаҳои оворагон дар Ғазза беш аз 20 нафар кушта шуданд, ки дар байни онҳо кӯадкони ширхор ҳам буданд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки дар пайи чунин ҳамлаҳои шадиди рӯзи гузашта низ 31 нафари дигар дар минтақаҳои гуногуни Ғазза кушта шуда буданд.

Дар баробари ҳамлаҳои нави Исроил ба Ғазза, вазири дифои ин кишвар Йсроил Катс таҳдид карда, ки агар ҲАМОС силоҳашро пурра таслим накунад, худаш ва тамоми силоҳу қудраташро нобуд месозад.

Исроил иддао дорад, ки дар пайи таҳаррукоти низомии ҲАМОС ба нуқтаҳои онҳо ҳамла кардааст. Аммо ба гуфтаи сокинони Ғазза, ки ба расонаҳо нақл карданд, ин ҳамлаҳо мустақим ба хаймаҳои оворагон ва хонаҳои вайроне, ки аҳолӣ баргашта онҷо зиндагӣ мекарданд, сурат гирифтааст.

Коршиносни байналмилалӣ ҳамлаҳои нави Исроил ба Ғаззаро бо мақсади бомборон кардани ҲАМОС “делели фиребанда” медонанд. Ба гуфтаи онҳо, ҳеч фаъолияти низомии ошкоре дар байни хаймаҳои мардум вуҷуд надорад. Исроил мисли ҳамеша хаймаҳои паноҳандагон, бемористонҳо ва масҷидҳоро марказҳои низомии ҲАМОС арзёбӣ карда, ҳадафи ҳамла қарор додааст.

Дар ҳамин Вазорати беҳдошти Ғазза мегӯяд, Исроил аз замони оғози оташбас, аз моҳи октябри соли 2025 то кунун 550 нафарро дар ҳамлаҳои гуногун куштааст. Аз ҷумла, онҳое, ки барои чидани ҳезум ба наздикии хатти зард мераванд, ҳамаро қариб куштааст, ки дар байни онҳо даҳҳо кӯдак вуҷуд дошт.

Масъулони Кумитаи ҳолатҳои фавқулоддаи Ғазза хабар медиҳанд, ки ҳамлаҳои Исроил шиддат гирифтааст, аз як сӯ имконоти хеле кам доранд, ки наметавонанд ба мардум ва осебдидагон кумак кунанд ва аз сӯи дигар артиши Исроил намегузорад гурӯҳҳои наҷотдиҳанда ба осебдидагон наздик шавнд. “Мо дирӯз ба сабаби набудани сӯхт фаъолияти худро таваққуф кунонидем.”, мегӯяд сухангӯи Кумитаи ҳолатҳои фавқулода дар Ғазза Маҳмуд Басал.

Ӯ таъкид мекунад, ки ҷанг аз 7-уми октябри соли 2023 то имрӯз мутаваққиф нашудааст. “Чизе, ки расонаҳо дар бораи қурбониён эълон мекунанд, аз воқеият хеле кам аст. Шояд ҳазорҳо нафар ҳаст, ки зери овораҳо кушта шудаанд ва мо ба онҳо расида наметавонем. Баъзан вақт Исроил ба мо чанд руз баъди аз ҳамлааш иҷозат медиҳад ва вақте меравем алакай чанд нафар ҷон додаанд. Агар мо сари вақт мерасидем, шояд ҷони чанде аз онҳоро наҷот медодем.”, мегӯяд Маҳмуд.

Мувофиқи созишномае, ки байни ҲАМОС ва Исроил анҷом ёфт ва моҳи октябри гузашта оташбас сурат гирифт, мебоист дар марҳилаи аввал бояд тамоми асирон зинда ва мурда ба Исроил бозгардонида шавад ва инчунин Исроил беш аз 2 ҳазор зиндонии фаластиниро озод кунад. Ва сипас ба марҳилаи дуюми оташбас гузашта, артиши Исроил ба хатти сурх қафо мерафт.

Чанд рӯзе қабл ҲАМОС ҷасади охирин сарбози гаравгони исроилиро пайдо ва ӯро таҳвил дод. Мувофиқи тавофуқнома акнун Исроил гузаргоҳи “Рафаҳ”-ро пурра бояд боз мекард ва рафтуо озод мешуд ва инчунин ворид шудани маводи кумакӣ ба аҳолӣ Ғазза бештар мешуд. Исроил гузаргоҳро боз кард, вале фаъолияти онро хеле маҳдуд сохт. Аз 50 нафаре, ки бояд ба Ғазза бармегаштанд, ҳамагӣ ба 12 нафар иҷозат дода шуд ва аз 40 беморе, ки бояд ба Миср барои табобат мерафтанд, ҳамагӣ ба 8 нафар иҷозати баромадан дода шуд. Гуфта мешавад, имрӯз аллакай гузаргоҳро Исроил бастааст.

Ба назари таҳлилгарон, Исроил тибқи созишномаи оташбас бояд ба марҳилаи дуюм бигузарад ва оҳиста оҳиста Ғаззаро тарк кунад, вале ҳоло ӯ чунин тасмимеро надорад ва мехоҳад дар ҳудуди хатти зард боқӣ бимонад ва ҳар вақт ки хост, Ғаззаро зери оташ бикашад ҳамон гунае ки дар Лубнон мекунад.

Рӯзноманигорони дохилӣ мегӯянд, агарчи марҳилаи якуми оташбас эълон шудааст, вале амалан ҷанг ҳанӯз ҳам ба поён расидааст. Ба гузориши онҳо, ҳатто Исроил ба тавофуқоти марҳилаи аввал, ки мебоист рӯзона садҳо мошини боркаш бо ғизо ва дигар эҳтиёҷоти мардуми вориди Ғазза бишаванд, пойбанд намондааст ва ба вуруди кумакҳои башарӣ иҷозат намедиҳад.

Коршиносон мегӯянд, Исроил вазъро ҳамин гуна асафбор нигаҳ медорад, то ҷомеаи ҷаҳонӣ ин вазъиятро дар ниҳоят қабул кунад ва оддӣ ба назар бирасад.