18.8 C
Dushanbe
Хона блог саҳифа 601

Сафари раиси САҲА ба кишварҳои Осиёи Марказӣ

0

Анн Линде раиси Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо рузҳои наздик дар Осиёи Марказӣ хохад буд ва аз Тоҷикистон дидан мекунад.

Хабаргузории “Спутник”аз қавли котиботи матбуотии Вазорати корҳои хориҷии шоҳигарии Шветсия иттилоъ дода, ки вазири умури хориҷаи Шветсия Анн Линде ба ҳайси раиси Созмони амният ва ҳамкории Аврупо ба кишварҳои Осиёи Марказӣ ташриф меорад.

Сурат: ИА Regnum

Ба иттилоъи манбаъ сафари вазири умури хориҷаи Шветсия ба кишварҳои Осиёи Марказӣ аз 11 то 15 апрел сурат мегирад.

Анн Линде аз Тоҷикистон, Узбекистон, Қазокистон ва Қирғизистон боздид менамояд.

Бино ба хабарҳо вазири умури хориҷаи Шветсия дар ҷараёни сафараш бо роҳбарони сиёсии ҳар як аз кишварҳо, намояндагони ҷомеаи шаҳрвандӣ мулокот намуда аз дафтарҳои САҲА ва дигар муассисаҳо дар Осиёи Марказӣ дидан хоҳад кард.

Мавзӯъи гуфтушунидҳо густариши ҳамкории САҲА ҳамчун созмон ва давлатҳои иштирокчии он дар Осиёи Марказӣ мебошад.

ВКД гуфт, Имомалӣ “облава” нашуда, балки бо иттиҳоми террористӣ дастгир шуд

0

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон ба як навори “облава”-е, ки чанд рӯзи пеш дар шабакаҳои иҷтимоӣ пайдо шуд, изҳори назар кард.

Дар он навор дида мешуд, ки чанд нафар бо либоси мулкӣ мардеро ба мошин маҷбуран савор карданӣ мешаванд ва чанд зан ба ин амал монеъ шуданд, дар натиҷа мардуми зиёд ҷамъ омада ин амалро “облава” арзёбӣ карданд.

Тибқи иттилои ВКД дарвоқеъ кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ дар ҳудуди микрорайони 46-уми пойтахт сокини 39-солаи деҳаи Яккатути ноҳияи Рӯдакӣ Идибегов Имомалӣ Ҷӯрабековичро бо гумони робита бо террористон дастгир кардаанд.

Ҳамчунин дар хабари ВКД омадааст, ки Идибегов Имомалӣ солҳои 2015-2017 дар шаҳри Москваи Федератсияи Русия ҳамчун муҳоҷири меҳнатӣ фаъолият намуда, бо истифода аз шабакаҳои интерентӣ пайравӣ ва ҷонибдории худро ба ташкилотҳои террористӣ ба хусус “ДИИШ” нишон дода, ақидаҳои террористӣ, аксу наворҳои даҳшатзо ва матнҳои ифротгароёна тарғиб ва паҳн намудааст.

Ба навиштаи ВКД-и Тоҷикистон Имомалӣ дар якҷоягӣ бо шарикони ҷиноии худ Амиров Темур Манзаршоевич ва Сулаймонов Даврон Ҳакимҷонович – шаҳрвандони Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар қаламрави Федератсияи Русия як қатор амалҳои террористиро ба нақша гирифта, илова бар ин, онҳо ба фонди “Давлати исломӣ” маблағи муайян ворид кардаанд.

Гуфта мешавад, гумонбаршуда Имомалӣ аз ҷониби мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Федератсияи Русия дар ҷустуҷӯи байналмилалӣ қарор дошт.

Бино ба иттилои ВКД 6 апрели соли 2021, дар ҳудуди шаҳри Душанбе ҳангоми гузаронидани чорабиниҳои оперативӣ-ҷустуҷӯӣ, Идибегов Имомалӣ Ҷӯрабекович аз ҷониби кормандони милитсия дастгир карда шуд.

Мақомот ҳамсар ва ронандаи таксиро низ дар сабти навори боздошти Имомалӣ ва нашри он гунаҳкор шумориданд. Ба гуфтаи мақомот онҳо ин боздоштро “облава” номиданд, дар ҳоле, ки он чунин набудааст.

Вазорати корҳои дохилӣ таъкид мекунад, ки дастгир кардани Идибегов Имомалӣ дар асоси маълумотҳои дақиқи оперативӣ ва парвандаи ҷустуҷуии ҷиноятӣ бо моддаи 205 Кодекси ҷиноятии Федератсияи Русия ва моддаи 401 иловаи 1 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда шуда, ӯ ҳоло дар ҳабси пешакӣ қарор дорад.

Дар гузориш омадааст, нисбати шаҳрвандоне, ки ҳангоми боздошти гумонбар И.Идибегов ба кормандони милиса монеа эҷод кардаанд, чораҳои қонунӣ андешида мешавад.

Ёдовар мешавем, ки чанд рӯз пеш шабакаи ютубии “Хабар тв” навореро нашр намуд, ки дар он “облава”- и як ҷавон аз ҷониби одамони номаълум нишон дода мешуд.

Дар ин навор дида мешавад, ки чанд мард, ки либоси мулкӣ ба тан доранд, мехоҳанд ҷавонеро дастгир карда ба мошини худашон шинонанд. Наворбардор бо нишон додани яке аз онҳо ӯро Нурзод муаррифӣ мекунад.

Рақами мошине, ки мехоҳанд ҷавонро ба он шинонда баранд низ нишон дода мешавад, ки 1555АВ04 мебошад.

Дар натиҷаи кашокаш ҷавони дохили мошинбуда беҳуш мешавад ва ӯро ба замин мехобонанд. Зане, ки зоҳиран аз наздикони шахси беҳушшуда буд, аз ҷавон ҳимоят мекард. Наворбардор мегӯяд шишаи мошини ӯро низ шикастаанд ва бояд посух гӯянд. Дида мешавад чанд марди раҳгузар низ дар наҷот додани ҷавон кӯмак мекунанд.

Аммо таҳлилгарон ва коршиносон ба изҳороти ВКД ба шубҳа менигаранд, онҳо мепурсанд, ки агар ин ҷавон ҷинояткор буду дар кофтукоб қарор дошт, чаро маъмурони милиса бо либоси мулкӣ ва он ҳам дар роҳ аз даруни мошин маҷбурӣ ӯро боздошт кардан мехоҳанд?

Чаро ӯро аз хонааш боздошт накарданд? Ӯро дар кӯча чӣ гуна дар ҳол шиносоӣ карданд ва бе кумаки КДМ ва пулис хостанд боздошт кунанд? Одатан шахсоне, ки ба чунин ҷиноятҳо муттаҳам мешаванд, дар роҳ бо ин шева боздошт намешаванд.

Ба дор овехтани фарзандону худкшии Шаҳло Шарипова гувоҳи бемории рӯҳист ё мушкилоти оилавӣ?

0

Рӯзи 10-уми апрел сокинони деҳаи Некноти шаҳри Панҷакент дар мавзеи кӯли Кӯлак чаҳор ҷасадро ёфтаанд, ки “ба дарахтҳо овезон буданд”. Дар ин бора Радиои Озодӣ хабар дод.

Бино ба иттилои ин расона, ҷасадҳои ёфтшуда аз Шаҳло Шариповаи 32-сола ва се фарзандаш – Муҳаммадҷони 6-сола, Шаҳнозаи 4-сола ва Аминаи 8-моҳа будааст.

Ба назари сокинони деҳа Шаҳло Шарипова ҳамсари Лазиз Ҷӯраев, сокини деҳаи Некнот, эҳтимол аввал кӯдакони худро овехта, баъд даст ба худкушӣ задааст.

“Имрӯз дар Некнот тӯй буд. Як гурӯҳ бачаҳо баъд аз маърака ба тамошои кӯли Кулак рафтаанд. Дар назди кӯл боғи калон аст ва дар дарахти себ се кӯдаку модарашро бо рӯймол овехта дидаанд”, – гуфт яке аз сокинон ба Радиои Озодӣ. Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон рӯзи 11-уми апрел ҳодисаро тасдиқ карда, онро худкушӣ номиданд.

Ба иттилои ВКД Шарипова Шаҳло Эркиновна бинобар ба амал омадани муноқишаи оилавӣ, 3 фарзанди ноболиғашро бо мақсади аз ҳаёт маҳрум намудан ба мавзеи «Боғи Ниёз»-и ҳамин деҳаи Некнот, бо рӯймол дар дарахт овехта онҳоро ба ҳалокат расонидааст. Сипас худро низ бо рӯймол ба дарахт овехта ба ҳалокат расонидааст. Дар ҳамин ҳол ВКД нагуфтаанд, ки ҷанҷол бар сари чӣ сар задааст.

Гуфта мешавад ин ҳодиса баъд аз соати чаҳори бегоҳ тақрибан 300 метр дуртар аз ҳавлии оилаи Ҷӯраевҳо рух додааст. Лазиз Ҷӯраев, шавҳари Шаҳло Шодиева ҳафтаи гузашта дар ҷое, ки ҳодиса рух додааст ҳамроҳи писараш 300 бех ниҳол шинонда буданд.

Ба қавли раиси маҳалла боре ҳам сокинон аз нооромӣ ё ҷанҷол дар ин хонавода хабар надодаанд.

Дар гузашта мақомот чанд ҳодисаи ба ин монандро ошкор кардаву баъзе аз онро худкушӣ номида буданд. Аз ҷумла, Сайрам Холова, сокини деҳаи Сунбулаи ноҳияи Ҳисор, моҳи майи соли 2018 худ ва ду кӯдакашро ба дарё андохт. Дар пайи ин ҳодиса Додгоҳи Ҳисор Фатҳулло Шариповро бо гуноҳи ба худкушӣ расондани ҳамсар ва кӯдаконаш панҷ сол аз озодӣ маҳрум кард.

Зӯҳро Маҳмуродова, сокини 25-солаи шаҳри Норак, соли 2016 худ ва чаҳор фарзандашро ба дарёи Вахш андохт. Ба ҳамин монанд моҳи сентябри соли 2015 Саломат Пирова, сокини 23-солаи ноҳияи Вахш, бо се тифлаш кӯшиши худкушӣ кард. Вай худро бо фарзандонаш ба дарё андохт. Дар натиҷа модар наҷот ёфту ҳарсе фарзандаш аз даст рафт.

Ҳамчунин дар моҳи июли соли 2015 сокини ноҳияи Ёвон Парвина Абдуллоева бо 3 тифлаш худро ба дарё партофт. Дар ин ҳодиса ҳам кӯдакон фавтиданд ва модар зинда аз об берун шуд. Парвина бо ҷурми куштори фарзандони худ ба 18 соли зиндон маҳкум шуд.

Равоншиноси шинохтаи тоҷик Маҳмудшоҳ Кабиров, дар суҳбат ба “Аздо тв” қазияро шарҳ дода мегӯяд, ҳодисаи худкушии Шаҳло Шариповаи 32-сола “метавонад гувоҳии бемории рӯҳии ин зан бошад ва ҳолати дар даҳшат будани равони ӯро нишон медиҳад, вале амали қасдгирӣ низ доштани ин воқеъа аз эҳтимол дур нест.”

Ба назари ин коршинос эҳтимол дорад ин зан аз зӯроварӣ дар оила ранҷ мебурда ва даст ба ин кори мудҳиш задааст.

Табрикоти рамазонӣ

0

Ин бегоҳ 12 апрел дар Тоҷикистон ва аксари давлатҳои дунё мусалмонон аз моҳи мубораки Рамазон истиқбол мекунанд ва нахустин намози таровиҳро низ мехонанд.

Мо ҳайати эҷодии “Аздо тв” аз фурсати муносиб истифода бурда, бинандагони худ ҳамчунин тоҷикистониён ва тамоми мусалмонони дунёро бо фарорасии ин моҳи пурфайзу моҳи тоату ибодат муборакбод гуфта, аз даргоҳи Худованд барои якояки шумо бурдборӣ ва комёбиро дар корҳои дунявӣ ва ухравӣ орзумнадем.

Пулиси Санкт-Петербург чанд муҳоҷири тоҷикро пас аз як тирандозӣ боздошт кард

0

Пулиси Русия пас аз як тирандозии оммавӣ дар назди майдони Сеннаяи Санкт-Петербург даҳ нафарро боздошт кард. Дар ин бора “Lenta.ru” хабар медиҳад.

Ин ҳодиса шоми 9-уми апрел рух додааст. Дар наворҳои дурбинҳои мадорбаста дида мешавад, ки гурӯҳе аз мардон дар назди маркази савдои “Пик” воқеъ дар шаҳри Санкт-Петербурги Русия якдигарро мушту лагад мезананд. Дар ҷои ҳодиса гилзаҳо ва тирҳои резинӣ ёфт шуд.

Дар натиҷаи ин занозанӣ яке аз ширкаткунандагон бо захмҳои корд ба бемористон интиқол ёфтааст. Ин ҷавон аз суҳбат бо полис ва журналистон худдорӣ кард. Рӯзи дигар дар кӯчаи Садовая даҳ гумонбари аз 16 то 32-сола боздошт шуданд.

Тибқи иттилои “Комсомолская правда”, дар байни мардони боздоштшуда чеченҳо ва муҳоҷирон аз Тоҷикистон ҳастанд. Аз байни 10 нафар нисбати 4 нафар айб эълон ва ба додгоҳ фиристода шудааст, боқимонда аллакай озод карда шуданд. ВКД-и Русия нисбати ин ҳодиса парвандаи ҷиноятӣ боз кардааст. Сабабҳоии ин занозанӣ то ҳол маълум нест.

Эрон ваъда дод аз Исроил барои ҳамла ба таъсисоти ҳастаияш интиқом бигирад

0

Ҷумҳурии Исломии Эрон садама дар иншооти ҳастайӣ дар Натанзро кори дасти Исроил медонад ва ваъда дода аст, ки интиқом хохад гирифт.

Ба навиштаи хабаргузории “Спутник” сухангӯи Вазорати умури хориҷаи Эрон Саид Хатибзода гуфт, ки Техрон сари вақт ба Исроил барои ҳамла ба иншооти ҳастаӣ дар Натанз интиқом хоҳад гирифт.

Хатибзода ин ҳамларо “амали терроризми ҳастайӣ дар хоки Эрон” номид. Вай изофа намуд Эрон сентрифугаҳои дар натиҷаи ин ҳамла осебдидаро бо навъҳои пешрафта иваз хоҳад кард.

Созмони Энержии Атомии Эрон рӯзи 11 апрел эълом дошт, ки дар шабакаи тақсимоти барқ дар корхонаи ғанисозии ураниюм дар Натанз садама рух дод, касе осеб надид, ифлосшавии муҳити зист набуд, иллатҳои ходиса мушаххас карда мешаванд.

Тасвири моҳвораии таъсисоти ҳастаии Натанз: аз Reuters

Баъдтар ноиби раиси Ҷумҳурии Эрон ва роҳбари созмони энержии атомии ин кишвар Алӣ Акбар Солеҳи гуфт, ки ин ҳодиса ҳамла ва зуҳури “терроризми ҳастайӣ” аст.

Ширкати телевизион ва радиои Исроил “Кан” бо такя ба “манбаъҳои иктишофӣ” хабар дод, ки гӯё Исроил дар паси ин ҳодисаи рухдода дар Натанз қарор дорад.

Гуфта мешавад, ки “Моссад” дар ҳамлаи киберӣ ба як таъсисоти ҳастайӣ даст дорад.

Ба дунболи ин як манбаи номаълуми амрикоӣ ба хабаргузории “New York Times” дар бораи даст доштани Исроил дар ходисаро тасдик кард.

Вазири умури хориҷаи Эрон Муҳаммадҷаводи Зариф низ Исроилро ба тахриби таъсисоти ҳастайӣ дар Натанз муттаҳам донист. Ба гуфтаи Зариф ҷониби Исроил ба ин васила нишон медиҳад, ки намегузорад Эрон дар лағви таҳримҳо ба пеш ҳаракат кунад.

Хабаргузории “ИРНА” аз қавли вазири хориҷаи Эрон нигошта, ки “Саҳюнистҳо мехоҳанд дар посух ба муваффақият дар раванди лағви таҳримҳо аз мардуми Эрон интиқом бигиранд” посухи мо ба худи саҳюнистхо хоҳад расид.

Гумонбар дар қатли Ҳувайдои 5-сола ба ҳабси пешакӣ гирифта шуд

0

Рӯзи 9 апрели соли равон мурофиаи парвандаи куштори Ҳувайдои 5-сола баъд аз таваққуфи тақрибан 5-моҳа дар Додгоҳи Маскав аз сар гирифта шуд.

Додгоҳи шаҳри Маскав қарор баровард, ки гумонбар дар қатли Ҳувайдои хурдсол Александр Семин аз нигоҳи равонӣ бемор нест ва ба ҳабси пешакӣ гирифта шуд. Ӯ то ин дам ба гумони хуб набудани ҳолати равонияш дар озодӣ буд ва дар табобат мегирифт.

Шуҳрат Қудратов дар суҳбат бо “Аздо тв” ба ҳабси пешакӣ гирифта шудани гумонбар Александр Семинро тасдиқ кард ва афзуд, ки дар мурофиа шахсан ширкат надошт, чун дар додгоҳ ба ҷуз падари духтарчаи кушташуда ва вакили дифои он ба касе иҷозаи вуруд дода нашуд. Ба назари ӯ тӯл кашидани муҳокима муддати се сол, ки то ин муддат танҳо исбот шуд, ки гумонбар бемории рӯҳӣ надоштааст, то андозае ба манфиати тарафи муттаҳм ҳал шудани кор будааст.

Ёдовар мешавем, ки Ҳувайдои хурдсол 22 июли соли 2018 бераҳмона кушта шуд. Ӯ аввал аз ҳавлии як хона дар ноҳияи Серпухови шаҳри Маскав дуздида шуд ва пас аз як рӯз ҷасадаш аз дохили як халтаи варзишӣ пайдо гардид. Санҷиши судӣ нишон дод, ки Ҳувайдои хурдсол аввал таҷовуз шуда ва сипас бо корд кушта шудааст.

Дар ин қазия як сокини 28-солаи маҳаллӣ Александр Семин бо гумони даст доштан дар қатли ин кӯдак боздошт шуд.

Дар манзили ӯ муфаттишон изи пойафзоли духтар ва изи ангушти ӯро пайдо карданд. Тибқи яке аз фарзияҳо, гумонбари куштор духтарро ҳангоми бозиаш дар ҳавлӣ бо додани бозича ҷалб карда сипас ӯро рабудааст.

Дар моҳи декабри соли 2019, додгоҳ қарор баровард, ки Александр Семин воқеан дар ин амали куштор даст дорад. Аммо худи айбдоршаванда Семин дар муҳокимаҳо ширкат накард, вакили мудофеаш иттиҳомоти алайҳи Семин эълоншударо рад кардааст.

Дар таърихи 30 сентябри соли 2019 додгоҳ қарор баровард, ки бояд Семин табобати равонӣ гирад.

Ҳукми “ихвониҳо” баъд аз як солу се моҳ содир шуд

0

Ҳукми зиндон алайҳи иддае аз шаҳрвандон, ки моҳи январи соли 2020 бо иттиҳоми узвият дар “Ихвон-ул-муслимин” (бародарони мусалмон) боздошт шуда буданд, аз ҷониби Додгоҳи олии кишвар содир шуд. Гуфта мешавад, ин гурӯҳ аз 5 то 24 сол равонаи зиндон шудаанд. Дар ин бора сомонаи “Паём” бо такя ба манбаи худ хабар дод.

“Паём” менависад, ҳар кадоми онҳо аз 5 то 24 сол ба зиндон маҳкум шуданд. Байни онҳо домоди хонаводаи Тӯраҷонзодаҳо ва як муаллими араб бештар аз ҳама ҳукм гирифтаанд.

Тибқи иттилоъи манобеъи Паём, Қаҳҳоров Исмоил (Мулло Исмоил , домоди Тӯраҷонзодаҳо) ба 22 соли зиндон маҳкум шудааст. Ӯ шоир, узви Иттифоқи нависандагон, муаллифи чанд маҷмӯаи шеърӣ дониста мешавад.

Як устоди мисрии донишгоҳ бо насаби Байюмӣ ба 24 соли зиндон, Аҳлиддин Ҳалимов, ҷияни Сайид Абдуллоҳи Нурӣ ба 14 сол равонаи зиндон гаштаанд.

Ҳукмгирифтагони дигар, ки асомиашон дастраси Паём шуд инҳоянд:

Мулло Қурбоналӣ, набераи Мулло Сафаралӣ, имомхатиби собиқи масҷиди Бохтар — 7 сол;

Абдулваҳҳоби Абдуманнон, докторанти ДМТ, собиқ устоди Донишкадаи исломии ба номи Имоми Аъзам — 7 сол;

Абдулхолиқ Ҳасанов, Душанбе — 5 сол;

Алиев Абдураҳим, Ҷамоати Роҳатӣ — 7 сол

Абдумалик Ализода — 5 сол

Мирзоев Ҳикматулло, шаҳрванди Русия, муаллими донишкадаи Забонҳо раиси ташкилоти Ҷамъиятии Ҳаниф —  8 сол

Мирзоев Абдулқодир, соҳибкор — 5 сол

Мирзоев Убайдулло 5 сол

Сафаров Меъроҷиддин, доктори илмҳои забоншиносӣ мудири кафедраи арабӣ донишкадаи забонҳо — 7 сол

Сафаров Нуриддин духтури саратоншинос — 5 сол

Тоҷиддин Яъқубов номзади илмҳои филологӣ, мудири кафедраи забонҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон  — 5 сол

Давлатбек, корманди бонки миллӣ мутахассиси бонкдории исломӣ — 5 сол;

Аскар, муаллими забони арабии Донишгоҳи миллӣ — 5 сол;

Ҷабборов Хайрулло, духтури бемориҳои дил дар Шаҳраки тиббӣ — 5 сол;

Ҷабборов Саъдулло, мутахассиси соҳаи энергетика. Барандаи ҷоизаи ихтирокори ҷавон барои тавлиди барқ аз васоили бодӣ, дар Роғун кор мекард — 5 сол;

Сироҷидин Маҷидов, соҳибкор, узви гурӯҳи кории иқтисодии назди раиси шаҳри Душанбе — 18 сол;

Муҳаммадсаид Маҷидов, соҳибкор — 7 сол

Муҳаммаднаим Латифӣ, аспиранти донишгоҳи миллӣ ва муаллим,  домоди Эшони Нуриддин — 16 сол;

Амриддин Каландаров, Файзобод, деҳаи Ҷонварсуз, муаллими забони тоҷикӣ дар Коллеҷи омузгории ба номи Хосият Махсумова, аспиранти донишкадаи забонҳо — 5 сол;

Сатторов Икромшоҳ, муаллими донишкадаи забонҳо, ноҳияи Данғара — 5 сол;

Қадриддин,  Журналист — 5 сол;

Маъруф аз Ромит, устоди донишкадаи исломӣ — 7 сол

Ислом Гадоев, Ромит, аспиранти академияи илмҳо, устоди донишкадаи исломӣ — 13 сол;

Гуфтанист, аввали соли ҷорӣ даҳҳо нафар бо ҷурми узвият дар ҳаракати “Ихвонулмуслимин”, ки то ин замон аз мавҷудияташ дар Тоҷикистон хабаре набуд, боздошт шуданд. Номи бархе аз онҳо дастраси расонаҳо шуда буд. Аз ҷумлаи онҳое, ки номҳояшон расонаӣ шуду тақдирашон ҳанӯз маълум нест инҳоянд:

Фирдавс Раҳимӣ, Раиси дастгоҳи ҳукумати шаҳри Исфара, собиқ раиси шаҳраки Шӯроб, собиқ раиси ҷамоати Чоркӯҳ. Зодаи Исфара.

Амонуллоҳи Абдурозиқ, мудири маркази забономӯзии “Дӯстӣ”. Ноҳияи Рӯдакӣ.

Амриддини Аслиддин, муаллим. Аз Фархор.

Убайдуллох, муаллим. Ноҳияи Нуробод.

Абдуғаффор, устоди Донишгоҳ. Зодаи Истаравшан.

Тағоев Комил Сидмуродович, с.т. 1981, сокини кӯчаи Гулистони ҷамоати Пули Сангин. Зодаи Норак.

Абдуллоев Муслиҳиддин Отамуродович, с.т. 1983, зодаи ҷамоати Тутқавули Норак.

Қорӣ, набераи Абдулло-Сиёҳак, с.т.1991, аз ҷамоати Тутқавули Норак.

Маҳмудҷон Латифӣ, зодаи деҳаи Личаки ҷамоати Чӯянгарони шаҳри Ваҳдат, устоди фанни забону адабиёти араб дар Донишгоҳи миллӣ

Муовини аввали вазири мудофиаи Тоҷикистон ба Маскав меравад

0

Сардори Cитоди нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистонро дар Маскав интизоранд. Ӯ дар онҷо бо ҳамкорон дар (СААД) мулоқот хоҳад кард.

Сардори ситоди генералии Тоҷикистон муовини аввали вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон генерал летейнант Эмомалӣ Собирзода дар миёнаи ҳафтаи оянда барои боздид ба Маскав меравад.

“Азия-Плюс” бо такя ба манбааш дар Вазорати дифои Тоҷикистон иттилоъ дод, ки Собирзода дар ҷаласаи навбатии Кумитаи низомии Созишномаи амнияти дастачамӣ (СААД) ширкат менамояд, ки 14 апрел баргузор мегардад ва онро сардори Ситоди генералии Қувваҳои муссалаҳи Русия муовини аввали вазири дифои Русия генерали артиш Валерий Герасимов раисӣ мекунад.

Дар ин ҷаласа ширкати раисони ситодҳои мусаллаҳи Арманистон, Белорус, Казокистон ва Қирғизистон маддӣ назар аст.

Интизор меравад Собирзода дар ин ҷаласа ба аъзои Кумитаи низомӣ дар бораи фаъолияти самараноки (СААД) дар соҳаи низомӣ, ки Тоҷикистон дар муддати раёсаташ бар ин ташкилот дар соли 2021 ироа карда аст, маълумот диҳад.

Дар ин нишаст дар назар аст, ки чолишҳо ва таҳдидҳо ба амнияти низомӣ дар минтақаҳои Аврупо шарқӣ, Қавқоз ва Осиёи Миёнаро баррасӣ кунанд.  Хамчунин таълими муштараки макомоти фармондехи ва назорат ва ташаккули нерухои воситахои системаи амнияти дастачамъи (СААД), фаъолкунии маркази вокуниши бухронии ОДКБ ва таъсиси вохиди  муштараки мухофизати радиатциони-биологи ва дастгирии тибби аз чумлаи барномахои ин нишаст аст.

Роҳбари “Умед-88” мурд ё кушта шуд?

0

Марги раиси зиндонии ширкати “Умед-88” ин сарусадоҳоро доман задааст, ки ӯ бо аҷали худ даргузашт ва ё кушта гардид. Вақте ӯро дар соли 2017 барои 28 сол маҳкум ба зиндон карданд, огаҳони авзоъ ишора ба Шамсулло Соҳибов, яке аз домодҳои Эмомалӣ Раҳмон мекарданд, ки фармоишгари асосии ин ҳукм ӯст.

Айни ҳамин ишора ва иттиҳом ба самти Шамсулло Соҳибов дар замони террори шаҳид Умаралӣ Қувватов дар Туркия ҳам баланд шуда буд. Вале дар ин миён Рустам Набиев, писари Раҳмон Набиев, собиқ раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дарки саривақтии хатар тавонист, ки ҷони худро наҷот бидиҳад ва рӯи раҳи фармоишгар сабз нашавад.

Агарчанде ҳамин Рустам Набиев буд, ки “Газпром”-ро ба Тоҷикистон оварда бозори маводди сӯхтро таъмин мекард. Вай, ба намояндагӣ аз ин ширкати бузург ин тиҷорати пурдаромад дар Тоҷикистонро ба гардиш дароварда, чуноне модари марҳумаш солҳо пеш дар як суҳбати матбуотиаш тазаккур медиҳад “қасди ворид шудан ба сиёсатро дошт”, бо дарёфти аввалин “месенҷ”-ҳушдорҳои таҳдидомез на танҳо тиҷораташро дар Тоҷикистон раҳо кард, балки худаш низ ҷилои ватан намуд ва феълан дар Русия аст.

Гап дар инҷост, ки Ризо Турсунов, собиқи раиси КГБ-и Тоҷикистон дар замони Раҳмон Набиев, ки баъди тарки вазифа дар яке аз муассисаҳои тавлиди нафти Русия мақоми баландеро соҳиб шуда буд, Рустамро дар ин тиҷорат мусоидат кард ва Рустам ҳам онро ба Тоҷикистон овард. Аммо Раҳмон ва Шамсулло Соҳибови домодаш ӯро тавре фишр оварданду таҳдидҳо карданд, ки ҳам аз бозори маводи сӯхт берун бишавад ва ҳам аз Тоҷикистон ва саҳнаи сиёсии он.

Аммо, чуноне бармеояд, барои Раҷабалӣ Одинаев ва Умаралӣ Қувватов нақша таври дигар кашида шуда буд, ки ҷону ҷисмашон қурбон ва тиҷоратҳои бо хуни ҷигар сохта ва фаъол кардаашон имрӯзҳо коми Шамсулло Соҳибовро ширин мекунанд.

Фарқи ҳодисаи марги Раҷабалӣ Одинаев аз террори Умаралӣ Қувватов дар он аст, ки шаҳид Умаралиро ошкоро тир зада ҷонашро гирифтанд. Аммо Одинаевро аввал зиндон кардаву (барои 28 сол) молу мулкашро мусодира намуда, дар маҳбас дар ҳолати наздик ба марг расонида сипас дар бемористон тавре “табобат” карданд, ки дигар натавонист аз ҷо бархезад. Тоҷире, ки тӯли 20 сол дар бозори маводи сӯхти Тоҷикистон фаъолияти назаррас дошт ва беш аз 70 нуқтаи замонавии фурӯши маводди сӯхт – автозаправкаҳоро дар саросари кишвар ташкил ва ба кор андохта буд, бо ҳазору як ҳасрату хориву зиллат ҷон ба ҳақ таслим кард.

Дастури боздошти марҳум Раҷабалӣ Одинаевро дар як ҷаласаи ҳукумат дар моҳи октябри соли 2017 худи Раҳмон содир карда буд. Зеро дар он ҷаласа Раҳмон ӯро ошкоро интиқод кард ва билодиранг ӯро Оҷонси мубориза бо фасод дастгир ва барои барнагардондани 171 миллион сомонӣ пули сохтмони неругоҳи “Роғун”, ки Вазорати молияи Тоҷикистон ҳамчун қарз ба ширкати ӯ дода буд, айбдор кард. Сипас дар парвандаи ӯ барои онки муҳлати ҷазо бештар шавад “дуздии моликияти давлатӣ” ва “исрофкорӣ” изофа шуд.

Аммо воқеият чизи дигар буд. Воқеият ин буд, ки Шамсулло Соҳибов ва Эмомалӣ Раҳмон  ҳузури ӯро дар бозори маводи сӯхт таҳаммул накарданд ва василае меҷустанд, ки ӯро аз ин бозор дур андозанд. Дар ҳоле, ки равнақу ривоҷи кори “Умед-88” -ро тамоми мардум мушоҳида мекард. Ва ширкати “Умед -88” он вақтҳо ба яке аз се ширкати калони воридкунандаи сӯзишворӣ дар Тоҷикистон табдил шуда бо “Газпром”-и Русия ва ширкати “Фароз” рақобат мекард.

Ҳанӯз дар ҳамон вақти овардани мушкил бар сари ин ширкат огаҳони авзоъ рақобат бо “Фароз”-ро далели асосии ба маҳкама кашидани вай медонистанд. Азбаски “Фароз” наметавонист бо “Газпром”-монополисти асосии бозори маводди сӯхт дар Тоҷикистон зӯрозмоӣ ва онро аз ин соҳа бадар созад, аммо чун бо “Умед-88” метавонист ин корро роҳат анҷом диҳад, ҳамин тавр ҳам кард ва тибқи қонунҳои  ҷангал луқма ва ҳаққи даҳони ӯро кашида гирифт.

Ба касе пӯшида нест, ки Шамсулло Соҳибов дар ғасби рейдерии тиҷоратҳо дар Тоҷикистон гурги борондида шудааст ва даҳҳо нафар тоҷир ба маҳзи аз контрол хориҷ гардидани нафси бетаги ӯ ҳоло дар кунҷи зиндон ҳастанд.

Айбе, ки болои раиси “Умед -88” бор карданд ин буд, ки маблағи қарзи гирифтааш аз Вазорати молияро саривақт барнагардонд. То онҷо ки аз номаҳои раиси ин ширкат аз зиндон маълум шуда буд вай ин маблағ ва фоизҳои онро саривақт пардохт карда ва тамоми уҳдадориҳояш барои неругоҳи Роғунро ҳам иҷро мекард.

Муҳимтар аз ин ҳама ҳоло замон барои пардохти қарзи гирифтааш, ҳадди ақал як соли дигар боқӣ буд. Вале агар ин тарҳ ва ё нақшаи аз қабл омодашуда барои забун гардонидани “Умед-88” намебуд ва то худи Эмомалӣ Раҳмон дар пушти он қарор намедошт, имкон надошт, ки ин миқдори пули калонро Вазорати молия ба як ширкати ғайридавлатӣ қарз бидиҳад. Ҳамагон хуб медонанд, ки Раҳмон барои вусъат ва тавсиаи тиҷорати домоду духтараш борҳо ба амалҳои ғайриқонунӣ даст задааст, ки яке аз намунаҳои он ҳамин холӣ кардани арса аз рақибон ва ғасби тиҷоратҳои ба роҳ монда аст.

Раиси ширкати “Умед-88” яке аз спонсорҳои хонаводаи Раҳмон ва дӯсти наздики Рустаму Таҳминаву Озода буд. Мусаллам аст, ки ҳамин алоқа ва “доданҳо” ва “грет” карданҳои Раҷабалӣ Одинаве буд, ки чунин шароити шики тиҷорат барояш фароҳам карданд. Аммо дар ин миён нафси Шамсулло бештар калон шудан мегирифт ва чуноне гуфтем ҳама рақибони сари роҳашро, ки имкони шикасту ғасбашонро дошт мебардошт ва якнима мекард.

Барои ҳамин Абдусалом Қурбонов, зодаи ноҳияи Данғара ва вазири ҳамон вақти молияи Тоҷикистон ин 171 миллион сомонии бюҷетро бидуни розигии Эмомалӣ Раҳмон ба “Умед-88” дода наметавонист. Ин пулро доданду бар сари ӯ балоро гардон карданд. Айни ҳамин корро феълан бо Муродалӣ Алимардон, раиси Агроинвестбонк ва Тоҷиддин Пиров, раиси Тоҷиксодиротбонк карда истодаанд. Яъне аз ҳисоби пули бюҷет гӯиё барои кумак ба ин бонкҳо чанд миллиардсомонӣ дода ва ҳоло онҳоро бе ресмон бастаанд. Онҳо ҳам пулро бояд бигардонанд ва ҳам дақиқ, ки молумулки худро арзон-арзон мефрушанд ва баъид аст, ки дигар ба низоми бонкӣ шомил шаванд, чун ин низом ҳам ба монополияи хонаводаи Раҳмон мубаддал шуд.

Ширкати “Умед-88” як ширкати хусусӣ аст ва агар ки пул эҳтиёҷ дошт амсоли дигар ширкату корхона ва муассисаҳои ғайридавлатӣ аз бонкҳо ва ё ташкилоти қарзӣ дарёфт мекунад. Аммо чӣ гуна ва чаро маҳз ин ширкат тавонист, ки аз Вазорати молияи Тоҷикистон 170 миллион сомонӣ қарз дарёфт кунад ва он ҳам пуле, ки аз ҳисоби фурӯши саҳмияҳои Роғун  дар тавозуни ин ниҳоди  давлатӣ нигоҳ дошта шудааст.

Ҳадафи зиндонсозии раиси “Умед-88” ин буд, ки тиҷорати дар ҳоли рушду ривоҷи ӯро ғасб кунанд, ки карданд. Ва инки ӯро дар беморхона куштанд ва ё то ба ҳолати марг расонидан ҳам идомаи анҷоми ҳамин мақсад аст то дигар бо итминон дар пешонӣ ва равоқи заправкаҳои “Умед-88” тоблуҳои “Фароз”-ро насб кунанд. Вагарна, Одинаев аз зиндон гуфт, ки раҳо кунед мебарояду дороиҳояш, аз ҷумла ҳамон 70 истгоҳи фурӯши маводи сӯхтро фурӯхта медиҳад. Аммо розӣ нашуданд. Чун ҳадаф ҳамин 70 автозаправка ва низ ҳиссаи ин ширкат дар бозор буд, ки мебоист онро тасоҳуб мекарданд.

Сабаби асосии қатли Умаралӣ Қувватов ҳам ҳамин тиҷорати фаровардаҳои нафтӣ аст. Вай ки молики асосии “Фароз” буд, ин ширкатро то ба сатҳи як ширкати пурдаромад боло бурд. Аммо Шамсулло калонтар шуду гуфт, ӯ дигар “худкифо” аст ва ин ширкат моли ӯст. Рақобати Умаралӣ Қувватов асосан бар сари ҳамин тиҷорати бензин буд, ки ба маҳзи Умаралӣ роҳи Қирғизистон ва низ масири Афғонистонро таҳти контрол гирифта буданд. Барои Умаралӣ моҳонаи 20.000 долларӣ пешбинӣ карданд, аммо рад намуд ва даст ба муборизаи сиёсӣ зад, вале Шамсулло киллер заказ карда ӯро кушт. Танҳо барои нафси бетагаш одамро кушт.

Бо ин ҳол ин дуввумин ҳодисаи марги метавон гуфт маҷбурӣ ва ғайритабиии тоҷирони маводди сӯхт дар Тоҷикистон аст. Бозори маводди сӯхт, ки онро дар Тоҷикистон Шамсулло Соҳибов, раиси ширкати “Фароз” ва яке аз домодҳои Эмомалӣ Раҳмон дар тасарруфи худ гирифта ва омодааст барои дарёфти даромадҳои бештар ҷони инсонҳоро қурбонӣ гирад ва дар масоили милливу давлатӣ назири баҳси марзӣ бо Қирғизистон соя афканад.

Мо саддарсад итминон дода наметавонем, ки раиси ширкати “Умед-88” кушта гардид ва ё бо марги табиӣ аз дунё рафт, вале дар урфият мегӯянд, ки “то шамол набошад, шохи дарахт намеҷунбад”…

Сорбон Азимӣ, таҳлилгар

Аз Идораи сомона: Матолибе, ки дар гӯшаи “Блоги Шумо” ба нашр мерасанд, назари шахсӣ ва ё таҳлили муаллифон буда, баёнгари мавқеи “Аздо тв” нестанд.