Хона блог саҳифа 571

Сафари Дабири кулли СПАД ба Тоҷикистон

0

Дабири кулли Созмони Паймони Амнияти Дастаҷамъӣ (СПАД) Станислав Зас бо як сафари корӣ ба Тоҷикистон сафар мекунад.

Станислав Зас

22-юми октябр, Дабири кулли СПАД ба Тоҷикистон меравад ва ҳадаф аз ин сафари ӯ санҷидани омодагии сарбозон ба марҳилаи ниҳоии тамринҳои СПАД гуфта шудааст.

Тамринҳои вижаи “Эшелон-2021”, “ Ҷустуҷӯ-2021” ва размоиши муштараки “Ҳамкорӣ-2021”, ки дар чорчӯби тамринҳои амалиётӣ-стратегии СПАД “Ҷанговарони бародарӣ-2021” дар қаламрави Тоҷикистон баргузор мешавад, ва дар он 4 ҳазор нафар бо беш аз 500 адад таҷҳизоти ҳарбӣ аз Арманистон, Беларус, Қазоқистон, Қирғизистон, Русия ва Тоҷикистон иштирок мекунанд.

Машқҳои низомӣ дар Тоҷикистон ба муддати 5 рӯз аз 18 то 23-уми октябри соли ҷорӣ идома меёбанд.

Александр Лапин

Рӯзи 19-уми октябр фармондеҳи Округи марказии ҳарбӣ Александр Лапин барои тафтиши омодагии ҷузъу томҳои низомӣ ба марҳилаи ниҳоии машқҳо ба Тоҷикистон сафар карда буд.

Баъд аз ба сари қудрат омодани Толибон дар Афғонистон кишварҳои ҳаммарз бо Афғонистон нерӯҳои амниятии худро дар марз бо ин кишвари ҳамсоя тақвият бахшидаанд. Инчунин Русия моҳи август ду размоиши низомӣ, яке дар наздикии марзи Афғонистон бо Узбакистон ва дигаре бо Узбакистону Тоҷикистон баргузор карда буд.

Қирғизистон: Тоҷикистон ба мо беш аз 15 млн доллар зарар расонд

0

Девони вазирони Қирғизистон муддаӣ аст, ки Тоҷикистон ба онҳо ҳамла карда ва ба аҳолии Ботканд беш аз 1 милларду 305 миллион сом (ҳудуди 15 млну 400 ҳазор доллар) хасорот ворид кардааст.

Акс аз 

Ин ниҳод гуфта, ки бар иловаи хасороти моддӣ инчунин талафоти ҷонӣ ва маҷруҳони зиёде ҳастанд, ки то ҳол табобат мегиранд.

Девони вазирони Қирғизистон аз шаҳрвандони дохилӣ ва хориҷияш барои барқарорсозии хасороти воридшуда дар натиҷаи даргириҳои марзии баҳори имсол байни Тоҷикистону Қирғизистон хостори кумаки моддӣ шудааст.

Ин ниҳоди давлатӣ аз шаҳрвандонаш хоста, касоне мехоҳанд ба зарардидагон кумаки моддӣ бирасонанд, ба суратҳисобҳое, ки Вазорати ҳолатҳои фавқулодда ва мақомоти вилояти Бодканд боз кардаанд, маблағҳои кумакии худро интиқол диҳаднд.

Иддаои Девони вазирони Қирғизистон бори охир 20-уми октябр садо додааст, аммо то ҳол мақомоти Тоҷикистон, аз ҷумла Вазорати корҳои хориҷаи Тоҷикистон вокунише накардаанд.

Мақомоти Тоҷикистон дар додани оморҳои расмӣ, бахаусус хасорот ва талафоте, ки аз ҷониби ҳамсоя ба Тоҷикистон расонида шуда, худдорӣ мекунанд.

Инчунин пеши роҳи ташаббусҳои мардумӣ барои кумак ба аҳолии зарардидагон низ аз ҷониби ҳукумати Тоҷикистон гирифта шуд.

Сафари Эмомалӣ Раҳмон ба ноҳияи Темурмалик

0

Эмомалӣ Раҳмон имрӯз 21-уми октябр ба ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон сафари корӣ анҷом дод.

Акс аз Хадамоти матбуоти Президент

Тавре худи ӯ дар суханронияш бо сокинони деҳаи Кангурти ин ноҳия ёдовар шуд, мақсади сафараш ба ин ноҳия шиносоӣ бо вазъи зиндагии мардум ва боздид аз ҷараёни корҳои ободонӣ ба муносибати ҷашни 30–солагии истиқлоли давлатии Тоҷикистон мебошад.

Ба иттилои Хадамоти матбуоти Президент, Раҳмон дар деҳаи Кангурти ноҳия Темурмалик чанд бинои давлатӣ ва ғайридавлатӣ, Коллеҷи тиббӣ, Маркази табобати дандону корхонаи мебелсозиро ифтитоҳ кард.

Раҳмон дар суханронияш бо мардум аз таърихи деҳаи Кангурт ёдовар шуда гуфт, ки он дар аҳди биринҷӣ ташкил ёфтааст ва 4700-сола таърих дорад.

Вай мегӯяд, барои обод сохтани деҳа аз буҷети кишвар маблағҳои зиёд ҷудо карда, айни замон 17 километр роҳҳои дохили деҳаи Сафарбоён, роҳи миёни деҳаҳои Давлатшоён, Чавроқ ва ғайра таъмиру таҷдид шудаанд. Раҳмон дар ин суханронияш аз овардани хатти оби нӯшокӣ ба деҳаҳои ин ноҳия хабар дод. Ин гуфтаи ӯ дар ҳолест, ки яке аз мушкилоти асосии ноҳияи мазкур нарасидани оби ошомиданӣ аст ва то ҳол мардум аз беобӣ ранҷ мекашанд.

Дар идома Раҳмон ёдовр шуд, ки танҳо дар деҳоти Кангурт то имрӯз 43 иншоот ба маблағи умумии зиёда аз 52 миллион сомонӣ сохта ва ба истифода дода шудааст.

Коршиносон мегӯянд, аксар бинову иншооте, ки Раҳмон дар сафарҳояш ба шаҳру ноҳияҳо ифтитоҳ мекунад, баъди рафтанаш як ҳафта ҳам идома намекунанд. Айни замон аксҳое дар шабакаҳои иҷтимоӣ давр мезанад, ки ноширони он мегӯянд, ин ҳамон корхонаҳоест, ки Раҳмон ду ҳафта пеш дар Вилояти Хатлон ва қабл аз он дар вилояти Суғд ифтитоҳ карда буд, ки баъди рафтанаш хароб шуданд.

КШНГЗ ҳукми додгоҳ нисбати Иззат Амонро маҳкум кард

0

Кумитаи шаҳрвандии наҷоти гаравгонҳо ва зиндониёни сиёсии Тоҷикистон (КШНГЗ) дар як баёнияи худ ҳукми додгоҳи шаҳри Душанберо нисбат ба Иззат Амон, ҳомии ҳуқуқи муҳоҷирон маҳкум кардааст.

Дар ин баёния, ки 20-уми октябри соли ҷорӣ нашр шудааст, Кумитаи наҷот ҳукми 9 сол зиндонӣ шудани Иззат Амонро хилофи тамоми меъёрҳои инсониву қонунӣ дониста, ин ҳукмро маҳкум мекунад.

Ҳамчунин КШНГЗ Иззат Амонро зиндонии сиёсӣ хонда мегӯяд, “ин боздошт инъикоси бармалои интиқомҷӯии навбатии режими Раҳмон аз дигарандешон мебошад.”

Дар идомаи баёния Кумитаи наҷот аз Додгоҳи Олӣ, аз ҷомеъаи шаҳрвандӣ, аз корпусҳои диплумотӣ ва аз созмонҳои ҳуқуқи башарӣ хоҳиш намудааст, то дар ин қазия бетараф набошанд.

Ёдовар мешавем, ки 19-уми октябри соли ҷорӣ бо қарори Додгоҳи шаҳри Душанбе, Иззат Амон, ҳомии ҳуқуқи муҳоҷирон ба 9 соли зиндон маҳкум шуд.

Сайбурҳон Шарифов, вакили мудофеъи Иззат Амон ба расонаҳо гуфт, ки зерҳимояааш ҳамаи зарарҳоро барқарор кардааст ва бояд додгоҳ ӯро шомили қонуни авфи моҳи сентябр мекард:

“Додгоҳ умуман, қонунҳои амалкунандаи кишвар, аз ҷумла моддаи 49 Кодекси ҷиноятӣ ва моддаи 5 Қонуни ҶТ “Дар бораи авф”- ро поймол карда, ба зерҳимояи ман ҳукм содир кард. Ин ҳукм  ғайриқонунӣ аст. Вақте ки қонун амал мекунад, додгоҳ бояд адолатро риоя кунад. Бояд нисбати зерҳимояи ман қонуни авф татбиқ мегардид.”

Саидбурҳон Шарифон ҳукми додгоҳро ғайриқонунӣ хонда гуфт, ки аз болои он ба зинаҳои болоӣ шикоят мебарад.

То содир шудани ҳукм ҳуқуқшиносони тоҷик бар ин бовар буданд, ки тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи афв” Иззат Амон  озод мешавад.

Ҳамчунин дар расонаҳо хабаре нашр шуда буд, ки номи Иззат Амон баъд аз пардохтани пули даъвогарон, ба афв пешниҳод шудааст.

Наздикон ва пайвандонаш ба расонаҳо гуфта буданд, ки бо ҳамаи даъво ба зидди Иззат Амон розӣ нестанд, вале ба хотири раҳоии ӯ пулро пурра супурданд. Қарзи Иззат Амон назди даъвогарон ба 1 миллиону 90 ҳазор рубл ва 1000 доллар расида буд.  

Пеш аз ин котиботи Додгоҳи шаҳри Душанбе дар суҳбат ба Радиои Озодӣ хабар дод, ки мурофиаи Иззат Амонро рӯзи 22-юми сентябр ба поён расонда, парвандаашро “бастанд”.

Қонуни нави афв рӯзи даҳуми сентябри имсол ба иҷро даромад. Моддаи “қаллобӣ ба миқдори махсусан калон” (қисми 4-и моддаи 247-и Кодекси ҷиноӣ), ки бар асоси он алайҳи Иззат Амон парванда боз шуда буд, ба қонуни афв шомил мешавад.

Иззат Амон, раҳбари Маркази Тоҷикон дар Маскав 25-уми марти соли ҷорӣ аз Русия ғайб зад, вале баъдтар мақомоти Тоҷикистон эълом карданд, ки Русия ин ҳомии ҳуқуқро ба Тоҷикистон ихроҷ кардааст. Дар Тоҷикистон аз пеш бо иттиҳоми қаллобӣ алайҳи ӯ парванда боз шуда буд ва пас аз фурӯд омадан дар фурӯдгоҳи шаҳри Душанбе боздошт шуд.

Боздошти Иззат Амон дар Тоҷикистон мавҷе аз вокунишҳои муҳоҷирон, фаъолони ҷомеаи маданӣ ва корбарони шабакаҳои иҷтимоиро ба вуҷуд овард ва аксари мардум хостори озодии ӯ шуданд, вале мақомот эълон кардаанд, ки боздошти Иззат Амон дар асоси шикояти шаҳрвандон бо иттиҳоими қаллобӣ сурат гирифтааст.

Афзоиши сармоягузориҳои Кореаи Ҷанубӣ дар Тоҷикистон

0

19-уми октябри соли ҷорӣ дар шаҳри Душанбе Вазири рушди иқтисод ва савдои Тоҷикистон Завқи Завқизода бо муовини вазири корҳои хориҷии Кореяи Ҷанубӣ оид ба масъалаҳои иқтисодӣ Ли Сон Хо мулоқот кард.

Бино ба иттилои Вазорати рушди иқтисод, ин нишаст дар ҳошияи чаҳорумин ҷаласаи Комиссияи байниҳукуматии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Корея оид ба ҳамкориҳои иқтисодӣ ва илмию техникӣ баргузор шуд.

Зимни мулоқот Вазир Завқизода гуфтааст, ки ҳарчанд тиҷорати дуҷониба дар нӯҳ моҳи соли ҷорӣ афзоиш ёфтааст, аммо бо назардошти доираи васеи муносибатҳои ду кишвар ҳаҷми он қонеъ кунанда нест. Аммо ягон оморе оварда нашудааст.

Гуфта мешавад, дар ин мулоқот пешниҳод карда шудааст, ки бо ҷалби сармоягузории Корея корхонаҳои муштараки саноатӣ оид ба истеҳсоли маҳсулоти нассоҷӣ, алюминий, электрикӣ ва хӯрокворӣ бо истифода аз иқтидорҳои мавҷудаи дуҷониба дар минтақаҳои озоди иқтисодии Тоҷикистон таъсис дода шаванд.

Ҷониби Корея гуфтааст, ки барои тақвияти ҳамкориҳо бо Ҷумҳурии Тоҷикистон маблағгузориро зиёд мекунад.

Ҳамчунин имрӯз 20-уми октябр Завқизода Завқӣ бо Вазири корҳои хориҷӣ ва тиҷорати берунаи Ҷумҳурии Маҷористон Петер Сиййарто мулоқот намуда, дар он дар бораи ҳамкориҳои иқтисодӣ, таъсиси корхонаҳои муштарак дар минтақаҳои озоди иқтисодӣ бо мақсади истеҳсоли маҳсулоти нассоҷӣ, коркарди маҳсулоти кишоварзӣ ва доруворӣ суҳбат кардаанд.

Сабаби сари вақт пардохт нашудани маоши омӯзгорон тиҷорати бархе масъулон аст

0

Натиҷаи як таҳқиқ нишон медиҳад, ки кормандони бонкҳо дар ҳамкорӣ бо масъулони раёсатҳо ва шӯъбаҳои маорифу Фонди нафақа дар шаҳру ноҳияҳои кишвар бо пули муаллимон ва бознишастагон тиҷорат мекунанд.

Дар Тоҷикистон хеле аз омӯзгорон шикоят мекунанд, ки сари вақт музди меҳнати онҳо пардохта намешавад, аммо натиҷаи як таҳқиқи Аздо тв нишон медиҳад, ки бархе масъулони раддаи болоӣ бо пули муаллимон тиҷорат мекунанд.

Ҳамсуҳбатони Аздо тв аз чанд бонки тиҷоратӣ мегӯянд, Вазорати молия дар аксар маврид сари вақт пули корхонаву муассисаҳои давлатиро мегузаронад, вале дар шаҳру ноҳияҳо пул бо таъхири як моҳу ду моҳ ба ҳисоби кормандон ворез мешавад.

Барои мисол, бархе кормандони бонкҳо дар ҳамкорӣ бо масъулини раёсатҳои маориф дар шаҳру ноҳияҳо намегузоранд, ки пул сари вақт ба ҳисобҳои бонкӣ ва ё кортҳои бонкии муаллимон гузаронида шавад. Зеро пули онҳо ба гардиш супурда мешавад ва баҳраи онҳоро мегиранд.

Дар ҳамин ҳол як манбаъ аз “Амонатбонк”, ки нахост номаш зикр шавад, ба Аздо тв гуфт, “ман дар қисме кор мекунам, ки ба нафақаи мардум сару кор дорам. Дар асл маблағ аз Вазорати молияи кишвар сари вақт ҷудо мешавад, вале масъулони бонкҳо, сардорони Фонди нафақа ва бахшҳои дигар ҳама бо ҳам забон як кардаанд, моҳонаи муаллимон ё нафақаи бознишастагонро як моҳ пас ва ҳатто то се моҳ ҳам ба таъхир меандозанд. Ва то ин муддат маблағ дар бонк давр мезанаду фоидааш байни як ё чанд нафар тақсим мешавад.”

Пеш аз ин Бобоҷони Шафеъ, рӯзноманигор ва фаъоли шабакаи Фейсбук низ дар саҳифаи шахсияш дар ин бора пурсида буд, ки сабаби ҳамеша бо таъхир пардохт шудани маоши омӯзгорон дар чист? “Айби кист: худи вазорат, вазорати молия ё бонкҳо?”

Ӯ менависад: “ЧАРО ВАЗОРАТИ МАОРИФ СОЛҲОИ СОЛ МУАЛЛИМОНРО САРИ ВАҚТ БО МАОШ ТАЪМИН КАРДА НАМЕТАВОНАД ВА ОНҲО ҲАМЕША АЗ ТАЪХИР ШИКОЯТ МЕКУНАНД? АЙБИ КИСТ: худи вазорат, вазорати молия ё бонкҳо? Оё касе дар вазорати маориф билохира ин мушкилро таҳлил мекунад ё арзу шикоят идома хоҳад кард? Албатта, ин Вазорат одати посух гуфтан ба суолҳоро надорад, вале ба ҳар ҳол пурсиданием, ки чаро иҷозат медиҳед мардум лаб шиква во кунанд? Оё намешавад мушкилро ба зудӣ худатон ҳал кунед?”

Вобаста ба ин пурсиш корбарон шарҳҳои гуногун навиштаанд. Аз ҷумла як корбар бо номи Баҳодур Каримов дар вокуниш ба ин матлаб менависад, ки мушкилӣ на дар Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон, балки дар он аст, ки баъзе кормандони шуъбаҳои молияи маҳал ин корро мекунанд.

“Ба фикри ман, дар деҳотҷойҳо кормандони алоҳидаи ташкилотҳои бонкии хизматрасон дар забон як кардан бо баъзе мансабдорони раёсатҳо ва шуъбаҳои молияи маҳалл ба ин амал даст мезананд ва мумкин, ҳар ду ҷониб аз ин амал баҳра ҳам дошта бошанд.”,-менависад Каримов.

Саргардонии паноҳҷӯёни афғон дар марзи Тоҷикистон

0

Теъдоде аз паноҳҷӯёни афғон бо шумули оилаҳояшон, ки ба марзи Тоҷикистон фирор кардаанд, то ҳол дар манотиқи мухталифи марз дармондаанд.

Бино ба иттилои шабакаи ҷаҳонии “Tolonews” ҳудуди 90 хонавода тӯли 40 рӯз мешавад, ки дар як қисми марзи Афғонистон бо Тоҷикистон дармондаанд ва пулҳояшон тамом шудааст. Онҳо мегӯянд, ки ягон намуд хидматрасонии тиббӣ вуҷуд надорад, зеро табибони ин минтақа дигар маош намегиранд.

Пеш аз ин Саймумин Ятимов, раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон рӯзи 13 октябр дар нишасти сарони хадамоти амниятии кишварҳои узви Иттиҳоди давлатҳои мустақил (ИДМ) изҳор дошт, “гурезагоне, ки мехоҳанд сарҳадро убур ва ба Тоҷикистон ворид шаванд, ҳамарӯза теъдодашон 500 то 600 нафар мебошанд.”

Баъд аз ба қудрат расидани Толибон Тоҷикистон марзашро бо Афғонистон баста ва қабули паноҳандагони афғонро ба хотири кумакҳои байналмилалӣ ба таъхир мегузорад.

Ин ҳам дар ҳолест, ки дар минтақаи марзии Тоҷикистон барои гурезагони афғон як анбор бо кумаки Барномаи Рушди Созмони Милали Муттаҳид ифтитоҳ гардид, ки барои ниёзҳои ҳадди ақал 100 оила дар ҳолатҳои изтирорӣ метавонад ёрӣ расонад.

Хатлон: Ҳамлаи А.Соҳибови хеши президент ба як зан

0

Бар асари як ҳамлаи мусаллаҳонаи Азизулло Соҳибов, раиси “Тоҷикматлубот” дар вилояти Хатлон ба “дӯстдухтараш”, ҷабрдида аз ноҳияи гардан захмӣ шудааст. (Хабар таҳрир шудааст.)

Сомонаи Радиои Озодӣ бо нашри гузорише хабар дод, ки хонум С.О.-и 36-сола ва аз дӯстони Азизулло Соҳибов шоми 10-уми окятбри соли ҷорӣ бо ҷароҳатҳои вазнин аз ноҳияи гарданаш аз маҳаллаи Ломоносови шаҳри Бохтар ба бемористони Қарияи Болои вилояти Хатлон интиқол ёфтааст.

Ин гузориш дар истинод таъкид мекунад шоми он рӯз Азизулло Соҳибов бо корд ба хонум С.О. ҳамла карда ва ба қавли яке аз шоҳидон “пас аз чанде садои доду вой баланд шуд ва пас аз бурдани зани оғуштаи хун он ҷо кормандони милиса ҳозир шуданд.”

Аммо 20-уми окятрб Азизулло Соҳибов ба расонаҳо гуфтааст, ки дар захмӣ шудани он зан касе даст надорад, вай зан худаш “худро бо корд задааст.”

Бо ин вуҷуд, гуфта мешавад, зани ҷароҳатбардошта пас аз се рӯзи бистарӣ шудан дар шӯъбаи эҳёи беморхонаи Қарияи Болои вилояти Хатлон рухсат шудааст. Аммо ҳанӯз маълум нест, ки оё ҷабрдида алайҳи муттаҳам ба мақомоти корҳои дохилӣ шикоят кардааст ё на? Ва ё мақомоти корҳои дохилӣ пас аз анҷоми ин ҷинояти мудҳиш алайҳи хеши наздики президент Эмомалӣ Раҳмон Азизулло Соҳибов парвандаи ҷиноятӣ боз кардаанд ё хайр?

Азизулло Соҳибови 50-сола, бародари Зоир Соҳибов ва амаки Шамсулло Соҳибов, домодҳои Эмомалӣ Раҳмон, президенти Тоҷикистон аст. Вай дар шаҳри Бохтар (Қӯрғонтеппаи собиқ) зиндагӣ мекунад ва солҳо боз раиси ҷамъияти “Тоҷикматлубот”-и вилояти Хатлон аст.

Қатли бераҳмонаи ду зиндонӣ дар шаҳри Ваҳдат

0

Қатли бераҳмонаи ду тан аз мухолифони зиндонии Ҳукумати Тоҷикистон дар зиндони маъруф ба “Кирпичний”-и шаҳри Ваҳдат ба тарзи ваҳшиёна сурат гирифтааст. (Хабар таҳрир ва такмил шудааст.)

Марҳум, Маҳмадназар Хоҷаев

Субҳи 13-уми октябри соли ҷорӣ як узви Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон ва як тани дигар аз ҷонибдорони мухолифини Ҳукумати Эмомалӣ Раҳмон дар зиндони маъруф ба “Кирпичний”-и шаҳри Ваҳдат тавассути зиндонбонҳо ба сурати ваҳшиёна ба қатл расидаанд.

Бино ба иттилои манобеи Аздо тв аз Сарраёсати иҷрои ҷазои ҷиноятии Вазорати адлияи Тоҷикистон ин ду зиндонӣ субҳи 13-уми ояктбяр аз соати 05:00 то 07:00 саҳар зери шиканҷаи зиндонбонҳо қарор гирифта, онҳо ба лату кӯб ва шиканҷаҳои бераҳмонаи мақомот тоб наоварда, ҳар ду ҷони худро аз даст доданд.

Хоҷаев Маҳмадназар Зубайдуллоеви 35-сола, субҳи 13-уми октябр ҳангоми шиканҷаи зиндонбонҳо аз пушт аз ноҳияи сараш сахт осеб дида, дар натиҷаи хунравии аз ҳад зиёд дар зиндони “Кирпичний”-и шаҳри Ваҳдат вафот мекунад, сокини ҷамоати деҳоти Роҳатии ноҳияи Рӯдакӣ буда ва ёри ба қатл расидааш ҳам як тан аз сокинони шаҳри Душанбе мебошад.

Хоҷаев Маҳмадназар 11-уми сентябри соли 2015 бо иттиҳомӣ ҳамкорӣ бо Ҳоҷӣ Абдуҳалим Назарзода боздошт ва сипас ба 28 соли зиндон маҳкум шуда буд. Вай оиладор ва соҳиби се фарзанд буд.

Маҳмадназар Хоҷаев, собиқ узви ҲНИТ дар соли 2015 номзад ба вакили ноҳиявии ин ҳизб аз ҳавзаи рақами 30 ноҳияи Рӯдакӣ буда, шаҳодатномаи номзад ба вакилиашро санаи 12-уми феврали 2015 ба даст оварда буд, аммо баъдтар, рӯзи 24-уми феврал маълум шуд, ки вай ҳамроҳи ду номазад ба вакили дигари ҲНИТ бо номҳои Аҳмадҷон Сангов ва Абдунаим Каримов бар асоси сохтакории мақомот ва аз номи онҳо ба дурӯғ ариза навиштан, исмашон аз рӯйхати номзадҳо ба вакилӣ дар ноҳияи Рӯдакӣ ҳазф шудааст.

Бо гузашти 8 шабонарӯз аз қатли ин ду зиндонии сиёсӣ то ҳол мақомоти Тоҷикистон расман ин кушторҳои бераҳмона дар зиндони шаҳри Ваҳдатро шарҳ надодаанд.

Ёдовар мешавем, ки дар соли 2019  бар асари ошуби сохтаи мақомот чанд тан аз собиқ раҳбарони зиндонии ҲНИТ низ ба таври бераҳмона дар ин зиндон кушта шуда буданд.

Аздо тв тафсилоти хабарро пайгирӣ дорад ва дар зудтарин фурсут ба ин мавзӯъ бармегардад.

Афзоиши муҳоҷирони зан дар Русия

0

Натиҷаи як таҳқиқот нишон додааст, ки дар солҳои ахир тамоюли нави муҳоҷирати корӣ аз кишварҳои Осиёи Марказӣ ба Русия тағйир карда, теъдоди занҳо нисбат ба мардҳо дар ҳоли афзоиш аст.

Бар асоси ин таҳқиқот дар умум камтар аз 20 дарсади занони муҳоҷири тоҷик дар ин кишвар забони русиро хуб медонанд.

Бино ба маълумоти Хадамоти муҳоҷирати Русия (ФМС), дар соли 2009 ҳаҷми умумии занон дар бахши муҳоҷирати меҳнатӣ 14 дарсадро ташкил медод. Аммо барои мисол, имсол то 50% -и онҳое, ки аз Қирғизистон ба Русия омадаанд, занон ҳастанд, теъдоди бонувон аз Тоҷикистону Туркманистон ҳадди аққал 10% -ро ташкил медиҳанд. Вале бар асоси маълумоти ҳафтаномаи “Вечёрка”-и Душанбе он 15 дарсад гуфта мешавад.

Бино ба маълумоти Маркази тадқиқоти муҳоҷират дар Русия, ки он дар рӯзномаи Маскав нашр шудааст, соли 2010 ҳиссаи заноне, ки аз Ҷумҳурии Ӯзбекистон ба Русия сафар кардаанд 30%, Ҷумҳурии Қирғизистон – 13% ва Ҷумҳурии Тоҷикистон – тақрибан 10 дарсадро ташкил медиҳанд.

Бар асоси маълумоти ин марказ, соли 2010 аксарияти занони муҳоҷире, ки дар бахши хизматрасонӣ кору фаъолият мекунанд 42% буда, дар бахши тиҷорат 33 дарсад аст. Аз ҷумла, 20 дарсади занони муҳоҷир аз Қирғизистону Тоҷикистон дар бахши тамизкоркорӣ фаъолият мекунанд.

Светлана Сивоплясова, намояндаи Институти тадқиқоти демографии Академияи илмҳои Русия мегӯяд: “Агар мо раванди муҳоҷирати занони кишварҳои Осиёи Марказӣ ба Русияро ба назар бигирем, лозим аст, ки ба таври мутлақ афзоиш ёфтани ин нишондиҳандаро дар солҳои 2016-2019 қайд кунем. Барои мисол, дар соли 2020 бо сабабаби ҳамагир шудани коронавирус муҳоҷирати занон коҳиш ёфтааст.”

Вай меафзояд, вақт нишон хоҳад дод, ки тағйири ҷараёни муҳоҷират майл ба сӯи занонашавӣ (феминизатсия) дорад ва он на танҳо дар бозори меҳнати дохилӣ, балки ба вазъи демографии кишвар низ таъсири назаррас хоҳад гузошт.

Гуфта мешавад, тафовути синну соли занони муҳоҷир, ки аз ин кишварҳо меоянд гуногун аст: Барои мисол, “Занони то 30 – сола асосан аз Қирғизистон меоянд ва теъдоди ками онҳоро занони аз 30 то 40-сола ташкил медиҳад. Аммо аз Узбакистону Тоҷикистон бошад, дар умум шумораи занҳо то 30 -сола ва занони калонсол мебошанд.”

Анна Рочева, пажӯҳишгари пешбари гурӯҳи тадқиқоти муҳоҷират ва қавмият дар Русия, бар ин назар аст, ки ин раванд, яъне “муҳоҷирати занон аз кишварҳои Осиёи Марказӣ ба бозори меҳнати дохилӣ хеле таъсир мерасонад”.

Инчунин дар ин тадқиқот омада, ки тӯли даҳ сол вазъ аз рӯи сатҳи донистани забони русӣ тағйир наёфтааст. Тибқи маълумоти Маркази тадқиқоти муҳоҷират, дар миёни муҳоҷирон аз Осиёи Марказӣ 32,1% муҳоҷирон аз Қирғизистон бо донистани забони русӣ мушоҳида шуда, аз Тоҷикистон – 19,7%-ро фаро мегирад.

Инчунин коршиноси Маркази ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон, Нодира Абдуллоева дар як конфронс, ки аз ҷониби (СБМ) Созмони Байналмилалии Меҳнат дар ҳамкорӣ бо Интернюс доир шуда буд, ба ҳафтаномаи “vecherka.tj” гуфт: Асосан занони аз шавҳарҳояшон ҷудошуда ё мардонашон дар Русия ва дар дигар кишварҳо хонадор шудаанд, ё бевазан ҳастанд, ки аз Тоҷикистон ба муҳоҷирати корӣ мераванд. Ва ин табиист, ки фоизи занони муҳоҷири корӣ меафзояд, аммо ин дар стратегияҳои ҳукумат ба назар гирифта намешавад.

“Талаботи занони муҳоҷирро дар ҳама марҳилаҳои муҳоҷират ба назар гирифтан лозим аст. Якум омӯзиш, дастрасии ройгон ба маълумот дар бораи ҷойҳои корӣ дар хориҷа вуҷуд дошта бошад. Ба занон фаҳмондан лозим аст, ки чӣ имтиёзе дорад ва хароҷоти муҳоҷират чист? Инчунин хадамоти консулӣ ва дипломатӣ низ бояд бо назардошти вижагиҳои гендерӣ таъмин карда шаванд ”, – зикр кард Нодира Абдуллоева.

Соли 2020 ҳафтаномаи русзабони Тоҷикистон “Вечёрка” навишта буд, ки дар Тоҷикистон соли 2021 як протоколи махсуси Созмони Байналмилалии Меҳнат ба ҳукми иҷро медарояд, ки ва бар асоси он кори оҷонсиҳои хусусии шуғли аҳолӣ, хусусан ҳангоми ҷалби муҳоҷиронро барои кор дар хориҷа муайян мекунад. Аммо аз тарафи дигар, ҳеҷ яке аз кишварҳои Осиёи Марказӣ Конвенсияи 189 СБМ “дар бораи тавсия оид ба таъсиси ҷойҳои корӣ дар корхонаҳои хурду миёна”-ро имзо накардаанд.

Қаблан коршиносони рус дар расонаҳо гуфта буданд, ки ҷараёни муҳоҷират ба самти занонашавӣ аз кишварҳои Осиёи Марказӣ дар Русия рӯ ба афзоиш аст.

Галина Рагозина, коршиноси Анҷумани созмонҳои муҳоҷират мегӯяд, муҳоҷирон асосан аз кишварҳои Осиёи Марказӣ дар Русия маъмулан мардҳо буданд, ки ин ҳатто ба менталитети кишварҳои минтақа “зан бояд дар хона бимонад ва кӯдаконро тарбия кунад” рабт дошт . Аммо ин тамоюл тағйир карда, занон бештар ба муҳоҷират мераванд.