10.9 C
Dushanbe
Хона блог саҳифа 7

Як зани тоҷик дар Русия фарзандонашро аз 16-ум ошёна партофту худкушӣ кард

0

Дар шаҳри Сосновий Бори вилояти Ленинград як зани 23-сола зодаи Тоҷикистон ду духтари хурдсолашро аз балкони бинои баландошёна ба поён партофтааст.

Бино ба иттилои Раёсати минтақавии Кумитаи тафтишоти Русия, ин ҳодиса субҳи 2-уми феврал рух додааст. Тибқи маълумоти пешакӣ, зан пас аз партофти кӯдакони солҳои таваллудашон 2024 ва 2025-ро аз балкони ошёнаи 16-ум худкушӣ кардааст.

Ҳарду кӯдак зинда монда, ба таври фаврӣ ба беморхона интиқол дода шуданд ва зери назорати табибон қарор доранд.

Пизишкон гуфтаанд, ки расонидани кумаки саривақтӣ ҷони кӯдаконро наҷот дод. Бино ба гузориши расонаҳо, духтари калонӣ ҷароҳатҳои сабук дар қисми ҷоғ бардошта, пӯсташ сурх шудааст ва кӯдаки хурдӣ бошад, бо шикасти дасту по бистарӣ шудааст.

Тафтишот муайян кардааст, ки чанде пеш аз фоҷиа зан дар ҳолати сангини равонӣ қарор доштааст. Ба гуфтаи наздиконаш, ӯ ҳафтаҳои охир аз изтироби зиёд ранҷ мебурд ва барои духтари калониаш нигарон будааст, зеро кӯдак дар якунимсолагӣ ҳанӯз сухан намегуфт. Пас аз тамошои наворҳои дар интернет, модар гумон кардааст, ки фарзандаш метавонад гирифтори аутизм бошад. Дар ҳамин замина нишонаҳои афсурдагӣ дар ӯ бештар шуда, аз фикрҳои васвасанок ва “шунидани овозҳо” шикоят мекардааст.

Гуфта мешавад, оила дар манзили шахсӣ дар ҳудуди вилояти Ленинград зиндагӣ мекардааст. Пас аз анҷоми расмиёти лозим, ҷасади зан барои дафн ба зодгоҳаш Тоҷикистон оварда мешавад.

Мақомот таҳқиқи парвандаро оғоз намудаанд. Ниҳоди тафтишотӣ бо моддаи қасди куштори ду ноболиғ парвандаи ҷиноятӣ оғоз карда, додситонии вилояти Ленинград низ санҷиши алоҳида гузаронида истодааст ва мақомот сабаб ва шароити рух додани ҳодисаро таҳқиқ доранд.

Сатҳи талоқ дар Тоҷикистон нигаронкунанда аст

0

Раиси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Тоҷикистон Бунафша Файзиддинзода мегӯяд, бо вуҷуди коҳиш ёфтани омори талоқ дар кишвар, ин масъала ҳамоно нигаронкунанда боқӣ мемонад.

Ӯ рӯзи 5-уми феврал зимни нишасти хабарӣ иттилоъ дод, ки соли гузашта дар Тоҷикистон 8 ҳазору 535 ҳолати бекоршавии ақди никоҳ сабт шудааст, ки нисбат ба соли 2024, 567 ҳолат камтар мебошад. Дар пайи пошхӯрии оилаҳо 7 ҳазору 385 кӯдаки ноболиғ аз яке аз волидон ҷудо мондаанд, ин рақам низ дар қиёс ба соли пеш коҳиш ёфтааст.

Ба гуфтаи Файзиддинзода, соли 2025 дар кишвар ҳамчунин 72 ҳазору 437 ақди никоҳ ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба соли 2024, 760 ҳолат кам мебошад. Аз ин шумора, 603 никоҳ дар асоси қарори додгоҳ ва бо коҳиш додани синни никоҳӣ сурат гирифтааст, ки дар муқоиса бо соли пеш 168 ҳолат камтар аст.

Раиси Кумитаи кор бо занон яке аз омилҳои асосии пошхӯрии оилаҳоро “издивоҷи бармаҳал” ва “омода набудани ҷавондухтарон ба ҳаёти мустақилона” арзёбӣ кард.

Аммо коршиносони соҳа мегӯянд, шароити паст ва вазнини иқтисодӣ, муҳоҷирати доимии мардон, зиндагии дастаҷамъии фарзандони оиладор дар як хона ва дахолати бузургон дар ҳар кори майдаву калон аз сабабҳои асосии ҷудошавии оилаҳо мебошад.

Дар идомаи нишаст масъалаи ҷинояткорӣ низ баррасӣ гардид. Ба гуфтаи Файзиддинзода, ҷинояткорӣ дар байни занони тоҷик коҳиш ёфта, вале дар миёни духтарон афзоиш ёфтааст. Соли 2025 аз ҷониби занон 1 ҳазору 571 ҷиноят содир шудааст, ки нисбат ба соли 2024, 175 ҳолат кам мебошад. Ҳамзамон аз ҷониби духтарон 19 ҷиноят ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба соли гузашта 5 ҳолат бештар аст.

Ба иттилои раиси Кумитаи занон, соли 2025 ҳамчунин 590 ҳолати шикояти мардон аз зӯроварии занон ба ин ниҳод ворид гардидааст, ки нисбат ба соли 2024-ум 36 ҳолат зиёд мебошад. Дар баробари ин, занон дар 3 ҳазору 609 ҳолат аз зӯроварии мардон алайҳашон шикоят кардаанд, ки ин нишондиҳанда нисбат ба соли пеш 367 ҳолат бештар аст.

Интернети Starlink дар Тоҷикистон дастрас шуд

0

Интернети моҳвораии Starlink расман фаъолияти худро дар Тоҷикистон оғоз кард. Дар ин бора ширкати Илон Маск 5-уми феврал хабар дод.

Дар паёми кӯтоҳи ширкати Starlink дар шабакаи иҷтимоии Х гуфта мешавад: “Интернети баландсуръат ва таъхирнопазири Starlink акнун дар Тоҷикистон дастрас аст“.

Ин технология дастрасӣ ба интернети баландсуръатро бидуни насби таҷҳизоти мавҷпардози маъмулӣ таъмин мекунад. Тоҷикистон, ки кишвари кӯҳистонӣ аст ва мавҷи интернет дар аксар ноҳияҳо, бахусус дар минтақаҳои кӯҳии душворгузар хеле заиф аст ва бо хомӯш шудани барқ мавҷи интернет ҳам гум мешавад, фаъол шудани Starlink хеле муносиб аст.

Гуфта мешавад, оғози фаъолияти Starlink дар Тоҷикистон дар натиҷаи созишномаи иҷозатномавие аст, ки бо мақомоти кишвар моҳи октябри соли 2025 имзо шудааст.

Тоҷикистон пас аз Қазоқистон дувумин кишвари Осиёи Марказӣ аст, ки интернети Starlink дар он расман ба кор оғоз кард. Кишвари Қазоқистон моҳи августи соли 2025 ба ин технология пайваст шуда буд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, арзиши тариф тақрибан 1100 сомонӣ ($117,6) дар як моҳ буда, таҷҳизоти насбкунӣ 2700 сомонӣ ($288,6) арзиш дорад. Аммо то ҳанӯз мақомоти Тоҷикистон ба таври расмӣ ҷузъиёти ин масъаларо шарҳ надодаанд.

Ин хидмат бо суръати баланд, бе таъхир ва фарогирии васеъ (ҳатто дар минтақаҳои кӯҳистонӣ) пешниҳод мешавад. Ҳоло Starlink дар зиёда аз 70 кишвар фаъол аст.

Фаъол шудани Starlink дар Тоҷикистон дар ҳолест, гузоришҳо нишон медиҳанд, сифати кунунии интернет дар кишвар хеле паст буда, ҳатто ба сатҳи қафомондатарин кишварҳои дунё баробар нест. Тибқи гузоришҳои байналмилалӣ, Тоҷикистон дар радабандии ҷаҳонии суръати интернет яке аз ҷойҳои охиринро ишғол мекунад. Масалан, дар шохиси “Speedtest Global Index“, ки моҳи декабри соли 2025 нашр шуд, Тоҷикистон аз нигоҳи суръати интернети собит (fixed broadband) дар байни аз 155 кишвари дунё дар ҷои 124-ум қарор гирифт. Мувофиқи ин шохис, Тоҷикистон дар сатҳи ҷаҳонӣ, ҳатто дар байни кишварҳои Осиёи Марказӣ дорои суръати пасттарини интернет аст.

Моҳи июли соли 2025 Исфандиёри Саъдулло, сардори Хадамоти алоқаи ҷумҳурӣ гуфта буд, ки “то 15-уми июл суръати ҳадди ақали интернет 15 Мбит/сония буда, то охири сол ин нишондод то ба 30 Мбит/сония расонида мешавад.” Аммо моҳи декабр “Global-relocate” дар гузоришаш суръати миёнаи интернетро дар Тоҷикистон ҳамагӣ 8,14 Мбит/сония гуфта буд, ки он дар қатори Судону Афғонистон қарор гирифт.

Мушкилоти интернет дар Тоҷикистон на танҳо суръат, балки нархи он низ аз мушкилоти асосӣ ба шумор меравад. Гарчанде мақомот мегӯянд, нархи интернет каме арзонтар шудааст, аммо ҳамоно дар радабандиҳои ҷаҳонӣ интернети Тоҷикистон бо вуҷуди пасттарин суръат, гаронтарин интернет ба ҳисоб меравад.

Бо омадани Starlink ба Тоҷикистон ҳанӯз ин суоли боқист, ки оё суръати интернет дар кишвар беҳтар мешавад? Ва оё нархи гарони осмонии он арзон мешавад?

HRW: Нақзи ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон афзоиш ёфтааст

0

Соли 2025 дар Тоҷикистон мавқеи ҳизби ҳоким мустаҳкам гардида, фишор ба ҷомеаи шаҳрвандӣ, рӯзноманигорон ва мухолифин зиёд шудааст. Мақомоти тоҷик ба таҳқиқи мустақили чандин ҳолатҳои пурсарусадои нақзи ҳуқуқи инсон иҷозат надоданд.

Тибқи гузориши Дидбони Ҳуқуқи башар бо номи “World Report 2026: Tajikistan” интихоби вакилон ба палатаи поёнии парлумон моҳи марти соли 2025 бидуни нозирони мустақил баргузор шуда, Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон 49 курсӣ аз 63 курсиро ба даст овардааст ва курсиҳои боқимонда ба ҳизбҳои хурди тарафдори ҳукумат расиданд.

Мақомот ба Дафтари ниҳодҳои демократӣ ва ҳуқуқи инсони САҲА (ODIHR) ва ба расонаҳои мустақил, аз ҷумла бахши тоҷикии Радиои Озодӣ/Радиои Аврупои Озод барои назорат ва пӯшиши интихоботи порлумонӣ иҷозат надоданд.

Ҳамчунин HRW мегӯяд, дар Тоҷикистон таъқиби дигарандешон идома ёфта, ба чеҳраҳои шинохта ва рӯзноманигорон ҳукмҳои дарозмуддати зиндон содир шудааст.

Аз ҷумла, моҳи феврали соли гузашта, Додгоҳи олӣ чанд чеҳраи маъруфро бо иттиҳоми хиёнат ба давлат дар парвандаи гӯё кӯшиши ғасби қудрат гунаҳкор дониста, барои аз 18 то 27 сол равонаи зиндон кард. Дар миёни маҳкумшудагон — ҳомии ҳуқуқ, рӯзноманигор ва муовини раиси Ҳизби сотсиал-демократи Тоҷикистон Шокирҷон Ҳакимов (18 сол), вазири пешини корҳои хориҷӣ Ҳамрохон Зарифӣ (27 сол) ва вакили пешини парлумон ва раҳбари собиқи Ҳизби демократӣ Саидҷаъфар Усмонзода (27 сол) ҳастанд.

Дар ин гузориш ҳамчунин гуфта шудааст, ки таҳқиқи мустақил ва ҷавобгарӣ барои саркӯби хунини эътирозҳои осоишта дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ) дар солҳои 2021–2022 анҷом нашуда, зодагони ин вилоят аз сатҳи баланди фишор ва таъқиби мақомот шикоят доранд.

Ба гуфтаи HRW, сохторҳои қудратӣ ба баргузории маросимҳои азодории исмоилиён бахшида ба даргузашти Оғохони IV дар Хоруғ ва Душанбе монеъ шуда, баландгӯякҳо ва барқро хомӯш карда, иштирокчиёни норозиро таҳдид ҳам кардаанд. Ва моҳи июли соли 2025 ба варзишгарони исмоилӣ бо баҳонаҳои гуногун иҷозати иштирок дар Ismaili Games дар Дубайро надодаанд.

Дар гузориши ин созмони ҳуқуқӣ гуфта мешавад, ки моҳи майи соли 2025 дар Душанбе конфронси байналмилалии занони рӯзноманигори Осиёи Марказӣ як рӯз пеш аз оғози кор бидуни шарҳ бекор карда шуд ва талош барои баргузории он дар макони дигар низ ҳангоми суханрониҳои муқаддимавии намояндагони Иттиҳоди Аврупо қатъ гардид.

Инчунин ин созмон аз 8 сол ҳукми зиндони рӯзноманигор Рухшона Ҳакимова ва 10 соли зиндони сармуҳаррири нашрияи мустақили «Пайк» Аҳмад Иброҳим ёдовар шудааст.

Гуфта мешавад, моҳи марти соли 2025 президент Эмомалӣ Раҳмон 897 маҳбусро афв кард, аммо рӯзноманигорони маҳкумшуда, фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ ва сиёсатмадорони мухолиф ба рӯйхати афв шомил нашуданд.

Дар нимаи аввали соли гузашта панҷ фаъоли помирӣ, ки пас аз эътирозҳои моҳи майи 2022 боздошт шуда буданд, бо сабаби маҳрум будан аз кумаки тиббӣ дар боздоштгоҳ ҷон бохтанд. Дар бораи марги яке аз онҳо, ки моҳи феврал рух додааст, танҳо охири моҳи августи соли 2025 маълумот нашр шуд. Ҳамчунин моҳи сентябри 2025 узви 83-солаи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон Зубайдулло Розиқ пас аз бемории тӯлонии дил дар зиндон фавтид.

Ин созмон ҳамчунин мегӯяд, ки моҳи феврали соли 2025 фаъоли мухолиф Дилмурод Эргашев, ки моҳи ноябри 2024 аз Олмон ихроҷ шуда буд, бо иттиҳоми даъвати оммавӣ ба фаъолиятҳои ифротӣ ба ҳашт соли зиндон маҳкум шуд. Моҳи май фаъоли шабакаҳои иҷтимоӣ Фарҳод Неъматов, ки моҳи декабри 2024 ҳамроҳ бо се духтари ноболиғаш аз Шветсия ихроҷ шуда буд, бо иттиҳоми узвият дар созмони мамнуи «Ҳизби Таҳрир» ба ҳашт сол зиндон маҳкум гардид.

Дар гузориши HRW дар бораи муҳоҷирони кории тоҷик дар Русия низ гуфта шуда, таъкид шудааст, ки пас аз ҳамла ба «Крокус Сити Холл» дар моҳи марти 2024, ки дар ташкили он шаҳрвандони Тоҷикистон гумонбар шуданд, бо афзоиши фишор ва озор рӯбарӯ гаштанд ва соли 2025 мақомоти Русия маҳдудиятҳои иловагиро барои муҳоҷирони корӣ ҷорӣ кард.

Аммо моҳи октябр мақомот дар Душанбе президенти Русия Владимир Путинро, ки аз ҷониби Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ (ICC) таҳти пайгард қарор дорад, пазируфт ва ӯро боздошт накард.

Боздошти як муҳоҷири тоҷик дар Қазоқистон бо талаби Тоҷикистон

0

Як шаҳрванди 31-солаи Тоҷикистон, ки дар ҷустуҷӯи байналмилалӣ қарор дошт, аз ҷонби мақомоти Қазоқистон дастгир шудааст.

Сомонаи қазоқии Sona.kz 4-уми феврал бо такя ба манобеи худ дар сохторҳои қудратии Қазоқистон хабар дод, ки ин шаҳрванди Тоҷикистон ба сабаби дар пайгарди байналмилалӣ қарор доштан, 30-юми январ аз ҷониби пулис боздошт шудааст.

Гуфта мешавад, ҳоло ӯ дар боздоштгоҳи муваққатӣ дар ноҳияи Қарасой нигоҳ дошта мешавад ва барои истирдодаш ба Тоҷикистон чораҳои қонунӣ андешида мешавад.

Ба иттилои манбаъ, пулиси вилояти Алмато як чорабинии амниятӣ дар қаламрави вилоят, аз ҷумла дар қад-қади шоҳроҳи ҷумҳуриявии Алмато – Бишкек гузаронид. Гумонбаршуда тасодуфан аз дохили яке аз нуқтаҳои хӯрокхӯрии умумӣ, ки дар канори роҳ ҷойгир буд, боздошт гардидааст.

Мақомоти Қазоқистон аз боздоштшуда ном набурдаанд, аммо гуфта мешавад, соли таваллудаш 1994 аст ва давлати Тоҷикистон ӯро барои содир кардани ҷиноятҳои вазнин, ки дар қонунгузории ҷиноятии Тоҷикистон пешбинӣ шудаанд, дар ҷустуҷӯи байнидавлатӣ қарор додааст.

Назари худи боздоштшуда ва ё вакили дифоаш маълум нест. Ин ҳам дар ҳолест, ки рӯзе пеш дар Русия як зан бо иттиҳоми узвият дар ҷараёни “Салафият” боздошт шуд, ки ӯро низ Тоҷикистон дар пйгарди байналмилалӣ қарор дода буд.

Ба назари коршиносони дохилӣ ва хориҷӣ, мақомоти тоҷик бо баҳонаи мубориза бо ифротгароӣ ва терроризм садҳо шаҳрвандро, ки аз ҳукумати имрӯза розӣ нестанд ва амалкарди мақомотро интиқод мекунанд, ҳамаро душман муаррифӣ карда, ба узвият дар гурӯҳҳои мамнуъ муттаҳам мекунад ва ҳамн тавр дар ҷустуҷӯи байналмилалӣ қарор медиҳад.

Дар ҳамлаҳои нави Исроил ба Ғаззаро даҳҳо нафар кушта шуд

0

Рӯзи чоршанбе, 4-уми апрел дар пайи ҳамлаҳои ҳавоии Исроил ба хаймаҳои оворагон дар Ғазза беш аз 20 нафар кушта шуданд, ки дар байни онҳо кӯадкони ширхор ҳам буданд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки дар пайи чунин ҳамлаҳои шадиди рӯзи гузашта низ 31 нафари дигар дар минтақаҳои гуногуни Ғазза кушта шуда буданд.

Дар баробари ҳамлаҳои нави Исроил ба Ғазза, вазири дифои ин кишвар Йсроил Катс таҳдид карда, ки агар ҲАМОС силоҳашро пурра таслим накунад, худаш ва тамоми силоҳу қудраташро нобуд месозад.

Исроил иддао дорад, ки дар пайи таҳаррукоти низомии ҲАМОС ба нуқтаҳои онҳо ҳамла кардааст. Аммо ба гуфтаи сокинони Ғазза, ки ба расонаҳо нақл карданд, ин ҳамлаҳо мустақим ба хаймаҳои оворагон ва хонаҳои вайроне, ки аҳолӣ баргашта онҷо зиндагӣ мекарданд, сурат гирифтааст.

Коршиносни байналмилалӣ ҳамлаҳои нави Исроил ба Ғаззаро бо мақсади бомборон кардани ҲАМОС “делели фиребанда” медонанд. Ба гуфтаи онҳо, ҳеч фаъолияти низомии ошкоре дар байни хаймаҳои мардум вуҷуд надорад. Исроил мисли ҳамеша хаймаҳои паноҳандагон, бемористонҳо ва масҷидҳоро марказҳои низомии ҲАМОС арзёбӣ карда, ҳадафи ҳамла қарор додааст.

Дар ҳамин Вазорати беҳдошти Ғазза мегӯяд, Исроил аз замони оғози оташбас, аз моҳи октябри соли 2025 то кунун 550 нафарро дар ҳамлаҳои гуногун куштааст. Аз ҷумла, онҳое, ки барои чидани ҳезум ба наздикии хатти зард мераванд, ҳамаро қариб куштааст, ки дар байни онҳо даҳҳо кӯдак вуҷуд дошт.

Масъулони Кумитаи ҳолатҳои фавқулоддаи Ғазза хабар медиҳанд, ки ҳамлаҳои Исроил шиддат гирифтааст, аз як сӯ имконоти хеле кам доранд, ки наметавонанд ба мардум ва осебдидагон кумак кунанд ва аз сӯи дигар артиши Исроил намегузорад гурӯҳҳои наҷотдиҳанда ба осебдидагон наздик шавнд. “Мо дирӯз ба сабаби набудани сӯхт фаъолияти худро таваққуф кунонидем.”, мегӯяд сухангӯи Кумитаи ҳолатҳои фавқулода дар Ғазза Маҳмуд Басал.

Ӯ таъкид мекунад, ки ҷанг аз 7-уми октябри соли 2023 то имрӯз мутаваққиф нашудааст. “Чизе, ки расонаҳо дар бораи қурбониён эълон мекунанд, аз воқеият хеле кам аст. Шояд ҳазорҳо нафар ҳаст, ки зери овораҳо кушта шудаанд ва мо ба онҳо расида наметавонем. Баъзан вақт Исроил ба мо чанд руз баъди аз ҳамлааш иҷозат медиҳад ва вақте меравем алакай чанд нафар ҷон додаанд. Агар мо сари вақт мерасидем, шояд ҷони чанде аз онҳоро наҷот медодем.”, мегӯяд Маҳмуд.

Мувофиқи созишномае, ки байни ҲАМОС ва Исроил анҷом ёфт ва моҳи октябри гузашта оташбас сурат гирифт, мебоист дар марҳилаи аввал бояд тамоми асирон зинда ва мурда ба Исроил бозгардонида шавад ва инчунин Исроил беш аз 2 ҳазор зиндонии фаластиниро озод кунад. Ва сипас ба марҳилаи дуюми оташбас гузашта, артиши Исроил ба хатти сурх қафо мерафт.

Чанд рӯзе қабл ҲАМОС ҷасади охирин сарбози гаравгони исроилиро пайдо ва ӯро таҳвил дод. Мувофиқи тавофуқнома акнун Исроил гузаргоҳи “Рафаҳ”-ро пурра бояд боз мекард ва рафтуо озод мешуд ва инчунин ворид шудани маводи кумакӣ ба аҳолӣ Ғазза бештар мешуд. Исроил гузаргоҳро боз кард, вале фаъолияти онро хеле маҳдуд сохт. Аз 50 нафаре, ки бояд ба Ғазза бармегаштанд, ҳамагӣ ба 12 нафар иҷозат дода шуд ва аз 40 беморе, ки бояд ба Миср барои табобат мерафтанд, ҳамагӣ ба 8 нафар иҷозати баромадан дода шуд. Гуфта мешавад, имрӯз аллакай гузаргоҳро Исроил бастааст.

Ба назари таҳлилгарон, Исроил тибқи созишномаи оташбас бояд ба марҳилаи дуюм бигузарад ва оҳиста оҳиста Ғаззаро тарк кунад, вале ҳоло ӯ чунин тасмимеро надорад ва мехоҳад дар ҳудуди хатти зард боқӣ бимонад ва ҳар вақт ки хост, Ғаззаро зери оташ бикашад ҳамон гунае ки дар Лубнон мекунад.

Рӯзноманигорони дохилӣ мегӯянд, агарчи марҳилаи якуми оташбас эълон шудааст, вале амалан ҷанг ҳанӯз ҳам ба поён расидааст. Ба гузориши онҳо, ҳатто Исроил ба тавофуқоти марҳилаи аввал, ки мебоист рӯзона садҳо мошини боркаш бо ғизо ва дигар эҳтиёҷоти мардуми вориди Ғазза бишаванд, пойбанд намондааст ва ба вуруди кумакҳои башарӣ иҷозат намедиҳад.

Коршиносон мегӯянд, Исроил вазъро ҳамин гуна асафбор нигаҳ медорад, то ҷомеаи ҷаҳонӣ ин вазъиятро дар ниҳоят қабул кунад ва оддӣ ба назар бирасад.

Боздошти як зани тоҷик дар Русия бо иттиҳоми узвият дар “Салафия”

0

Дар шаҳри Сухуми Абхазия як шаҳрванди Тоҷикистон, ки аз соли 2021 дар ҷустуҷӯи байналмилалӣ қарор дошт, боздошт шудааст. Дар ин бора хадамоти матбуоти Вазорати корҳои дохилии Абхазия хабар додааст.

Ба иддаои манбаъ, Гулхумор Собироваи 55-сола ба узвият дар ҷараёни “Салафия”, ки дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон мамнуъ эълон шудааст, гумонбар будааст. Ҳоло ин зани тоҷикро ба намояндагони Вазорати корҳои дохилии Федератсияи Русия супоридаанд ва тақдири ояндааш рӯшан нест.

Назари худи Гулхумор Собироваи 55-сола, вакили дифоъ ва пайвандону наздиконаш ба ин иттиҳомот дастрас нест.

Аммо пештар расонаи фаронсавии “Disclose”, бо гузарондани таҳқиқот муайян карда буд, ки Тоҷикистон то сентябри соли 2024 3493 шаҳрвандашро ба “огоҳии сурх” (Red Notice)-и пулиси байналмилалии Интерпол ворид кардааст ва асосан онҳо мухолифони сиёсӣ ва шаҳрвандони мусалмонеанд, ки ба гурӯҳҳои террористӣ иртибот надоранд.

Ба назари коршиносон, ҳукумати Тоҷикистон барои муноқишаҳо ва мушкилоти оддӣ ҳам аксари шаҳрвандонро ба иттиҳомоти вазнин, аз ҷумла ифротгароӣ ва узвият дар созмонҳои мамнуъ, гунаҳкор дониста, дар ҷустуҷӯӣ байналмилалӣ медиҳанд.

Ошӯби навбатӣ дар яке аз зиндонҳои кишвар

0

Дар як тирпаронӣ дар Боздоштгоҳи шаҳри Хуҷанд дасти кам се зиндонӣ ва як нигаҳбон кушта шудаанд.

Радиои Озодӣ дар истинод ба манобеаш менависад, ки 31-уми январи соли ҷорӣ ҳашт маҳбус баъди тир задан ба як нигаҳбони Боздоштгоҳи шаҳри Хуҷанд бо нияти фирор вориди нуқтаи ҳоил шудаанд, аммо нигаҳбонони дигар ба тарафи онҳо тир зада, се маҳбусро мекушанд.

Ба гуфтаи манбаи ин расона, агар ин зиндониҳо аз нуқтаи ҳоил мегузаштанд, дигар як дарвозаи баромад буд ва метавонистанд гурезанд.

Дар ҳамин ҳол Муҳаммадиқболи Садриддин, мудири пойгоҳи “Isloh.net” дар саҳфаи фейсбукиаш рӯзи 2-уми феврал навиштааст: “Имрӯз як зиндонии кушташуда аз Рӯдакиро зери тадобири амниятӣ гӯронданд. Адади кушташудаҳоро то 15 ва маҷруҳин ҳам зиёданд.”

Ангезаи ҳамла дар Боздоштгоҳи Хуҷанд то ҳол маълум нест. Мақомоти Тоҷикистон ҳам ин ҳодисаро шарҳ надодаанд ва ин боиси тахмину оморҳои гуногун гаштааст.

Гуфта мешавад, солҳои охир дар зиндонҳои Хуҷанд ва Ваҳдат чанд ошӯб рух дода, даҳҳо зиндонӣ кушта шуданд. Бори охир моҳи феврали соли 2025 дар пайи як ошӯб дар зиндони Ваҳдат камаш 9 маҳбус кушта шуд, ки номи 7 нафари онҳо ба дасти Azda.tv расида буд ва 3 зиндонбон захмӣ шуда буданд.

Пештар аз ин шаби 8-уми ноябри соли 2018 дар муассисаи ислоҳии рақами 3/3-и шаҳри Хуҷанд задухӯрд миёни зиндонбонон ва зиндониён сар зад, ки дар натиҷа 23 нафар, аз ҷумла ду корманди зиндон кушта шуданд. Мақомот гуфтанд, ки ошӯб аз ҷониби тарафдорони маҳкумшудаи гурӯҳи террористии “Давлати исломӣ” бо ҳадафи фирор ташкил шудааст.

Инчунин 19-уми майи соли 2019 дар муассисаи ислоҳии шаҳри Ваҳдат ошӯб сар зад, ки тибқи иттилои расмӣ, 32 нафар, аз ҷумла 29 зиндонӣ ва 3 корманди зиндон кушта шуданд. Дар миёни кушташудаҳо чеҳраҳои шинохта, монанди Каримов Абдусаттор (маъруф ба Махдуми Саттор), Саид Қиёмиддини Ғозӣ ва Саидмаҳдихон Сатторов (маъруф ба Шайх Темур) низ буданд. Мақомот он замон низ гуфтанд, ки ошӯбро ҷонибдорони ДИИШ таҳти сарварии Беҳрӯз Гулмурод, писари фармондеҳи собиқи ОМОН-и Тоҷикистон Гулмурод Ҳалимов, ки дар Сурия ба сафи ДИИШ пайваста буд, ташкил кардаанд.

Мақомот ҳама ошӯбҳоро кори дасти ифротгароёни исломӣ мегӯянд, аммо ҳомиёни ҳуқуқ вазъи бади зиндонҳо ва бадрафтории мақомот бо маҳбусон, аз ҷумла тамаъҷӯиро аз сабабҳои эҳтимолии ангезандаи исёни маҳбусон ном бурдаанд. Мухолифон бар ин назаранд, ки ошӯбҳо сохтаи дасти мақомот буда, бо ҳадафҳои мақсаднок роҳандозӣ мешаванд.

Як муҳоҷири тоҷик дар Русия бо иттиҳоми тирпарронӣ боздошт ва муҳокима мешавад

0

Бино ба иттилои расонаҳои русӣ, ба як зодаи Тоҷикистон, ки бо иттиҳоми тирпарронӣ дар Красноярск боздошт шуда буд, беш аз 10 соли зиндон таҳдид мекунад.

Додситонии вилояти Красноярск парвандаи ҷиноятии як шаҳрванди 33-солаи зодаи Тоҷикистонро ба додгоҳ ирсол кардааст. Ӯ ба авбошӣ бо истифодаи силоҳ ва қасдан расонидани зарар ба саломатии дигарон айбдор мешавад.

Тибқи маълумоти мақомоти тафтишотӣ, ҳодиса баҳори соли 2025 дар назди толори варзишии “Стрела” дар шаҳри Красноярск рух додааст. Айбдоршаванда барои тамошои машқҳои варзишии писараш ба ин толор омада буд. Дар ҳамон рӯз ҷияни ӯ низ бо як дӯсташ барои тамошои машқҳои фарзандонашон ба ин макон ҳозир шудаанд.

Миёни хешовандон муноқишаи дерина авҷ гирифта, онҳо барои равшан кардани муносибат ба кӯча баромадаанд. Дар ҷараёни баҳс айбдоршаванда ба назди мошинаш рафта, таппончаи травматикии тамғаи “Grand Power T12-FM1”-ро гирифта, шаш маротиба ба самти ҷиянаш ва дӯсти ӯ тир холӣ кардааст.

Тирпарронӣ дар маҳалли истиқоматӣ ва дар наздикии иншооти варзишии кӯдакон ба вуқуъ пайвастааст. Ин ҳам дар ҳоле буд, ки дар он ҷо кӯдакон ва мураббиён ҳузур доштанд. Пас аз садои тирпарронӣ яке аз мураббиён ба кӯча баромада, силоҳро аз дасти айбдоршаванда гирифтааст. Бо вуҷуди ин, низоъ идома ёфта, миёни хешовандон занозанӣ сар задааст. Дар натиҷа, ҳар ду ҷониб ҷароҳат бардоштаанд.

Додситонӣ нисбат ба ин зодаи Тоҷикистон бо қисми 2 моддаи 213 Кодекси ҷиноятии Федератсияи Русия (авбошӣ бо истифодаи силоҳ) ва бандҳои “а”, “д”, “з” қисми 2 моддаи 112 (қасдан расонидани зарари миёна ба саломатӣ аз ангезаҳои авбошона бо истифодаи силоҳ) парванда боз карда буд.

Гуфта мешавад, айбдоршаванда гуноҳашро эътироф карда ва иддао дорад, ки маҷбур шуд “барои дифоъ аз худ” тирпарронӣ кунад. Парванда дар Додгоҳи ноҳияи Советскии шаҳри Красноярск баррасӣ хоҳад шуд. Бар асоси моддаҳои эълоншуда, ин зодаи Тоҷикистонро то 12 соли маҳрумият аз озодӣ таҳдид мекунад.

Аммо мақомоти тафтишотии Красноярск хабар надодаанд, ки ҷониби дигари даргирӣ бо муттаҳам чӣ наздикӣ дошта, сабаби муноқишаи онҳо чӣ будааст. Ва инчунин оё ӯ ҳам боздошт шудааст ё на маълму нест.

Дар Тоҷикистон зиёда аз 3 миллион нафар ба оби нӯшокии тоза дастрасӣ надоранд

0

Тибқи омори расмӣ, дар соли 2025 аз байни тамоми аҳолии кишвар ҳамагӣ 67 дарсади он ба оби нӯшидании тоза дастрасӣ доранд.

Раиси Кумитаи хоҷагии манзилию коммуналии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷамшед Табарзода рӯзи 2-юми феврал дар нишасти матбуотӣ гуфт, ки соли 2025 аз байни 10 млну 200 ҳазор аҳолии кишвар ҳамагӣ 67,3% ё тақрибан 6 млну 864 600 нафар бо оби нӯшокии мутамарказ таъмин шудаанд.

Ба гуфтаи ӯ, дастрасии аҳолӣ ба оби нӯшокӣ дар марказҳои шаҳру ноҳияҳо 90,7% ва дар деҳот 57,8 %-ро ташкил медиҳад. Ин маънои онро дорад, ки зиёда аз 3 миллион нафар, бахусус дар минтақаҳои дурдаст, ба оби тоза дастрасӣ надоранд ва маҷбур мешаванд оби нӯшокиро аз роҳҳои дур биёранд. Баъзеҳо ҳатто обро бо мошинҳо харида меоранд ва захира мекунанд.

Ҷамшед Табарзода афзуд, ки корхонаҳои соҳаи обтаъминкунӣ ва рафъи обҳои партов соли гузашта таъминоти оби нӯшокиро ба 831 миллион метри мукааб расонида, хизматрасонии обҳои партовро ба андозаи 25,5 миллион метри мукааб иҷро кардаанд, ки нисбат ба соли 2024 қариб 7,7 миллион метри мукааб зиёд мебошад.

Ин омор ва рақамҳо дар ҳолест, ки мушкилоти дастрасӣ ба оби тоза, бахусус дар деҳот ва манотиқи дурдаст, ҳанӯз боқӣ мемонад. Дар бисёре аз ҳолатҳо мардуми ноҳияҳои дурдасти кишвар ба таври ҳашар ва аз ҳисоби шахсии худ ба хонаҳояшон лӯлаҳои об мегузоранд. Ҳатто баъзе сокинон шикоят мекунанд, ки бо вуҷуди надоштани оби доимӣ, мақомот аз аҳолӣ барои истифодаи оби нӯшокӣ пул талаб мекунанд.