Мақомот нисбати ҳомии ҳуқуқ ва зиндонии сиёсии тоҷик Бузургмеҳр Ёров бо иттиҳоми қаллобӣ парвандаи нави ҷиноятӣ боз кардаанд.

Бино ба иттилои Бунёди “Бузургмеҳр”, парванда гӯё дар асоси аризаи яке аз маҳбусоне, ки ҳамроҳи Бузургмеҳр Ёров дар зиндони шаҳри Ваҳдат адои ҷазо мекард, оғоз шудааст.

Гуфта мешавад, ба парвандаи ин зиндонии сиёсӣ моддаи 247 қисми 4 бандҳои «а» ва «б»-и Кодекси ҷиноятии Тоҷикистонро илова кардаанд, ки он ҷазоро дар намуди ҷарима ва ё маҳрум сохтан аз озодӣ ба муҳлати аз ҳашт то дувоздаҳ сол бо мусодираи молу мулк пешбинӣ мекунад.

Дар ҳамин ҳол модари ин зиндонии сиёсӣ аз он шикоят дорад, ки ҳеч адвокат ва ташкилоте аз тарси фишори мақомоти Тоҷикистон омода нест, ҳимояи писарашро бар уҳда гирад.

То ҳол сабаби аслии боз шудани парвандаи нав, ки чорум айби мақомот болои Бузургмеҳр Ёров мебошад, маълум нест.

Гуфта мешавад, мақомоти зиндонҳо Бузургмеҳр Ёровро аз маҳбаси низомаш пӯшида ва пурзӯри маъруф ба “критий” то ба охир расидани тафтишоти пешакӣ ва қарори ниҳоии Додгоҳ ба боздоштгоҳи муваққатӣ ё СИЗО-и №1 шаҳри Душанбе интиқол додаанд.

Бунёди “Бузургмеҳр”, созмони ҳуқуқие, ки аз ҷониби пайвандони маҳбусони сиёсии тоҷик дар Аврупо ташкил шудааст, бо нашри баёния боз шудани парвандаи нав нисбати ин адвокати шинохта ва таъқиби шаҳрвандонро барои ибрози ақида маҳкум намуда, аз мақомоти тоҷик хостаат ба таъқибу фишор болои адвокатҳо хотима бахшад.

Пештар аз ин Ҷамшед Ёров, раиси Бунёд ва бародари Бузургмеҳр Ёров дар суҳбат бо Azda tv гуфта буд, ки дар остонаи таҷлил аз “Рӯзи Президент” мақомоти зиндонҳо бо Бузургмеҳр Ёров дар бораи нақши Эмомалӣ Раҳмон дар ҷомеа ва пешрафти кишвар баҳс мешаванд ва интиқодоти ӯ ба масъулин писанд намеояд. Гуфтаҳои Бузургмеҳр Ёровро ду зиндонии дигар низ дастгирӣ мекунанд, ки дар натиҷа ҳарсеро барои 15 рӯз равонаи утоқи ҷаримавӣ карданд.

Наздиконаш мегӯянд, Бузургмеҳр Ёров ҳангоми дар утоқи ҷаримавӣ қарор доштанаш мавриди шиканҷаи шадиди кормандони зиндон қарор гирифта, дар натиҷа ӯро шоми 23-юми ноябри соли гузашта дар беморхонаи муассисаи ислоҳӣ бистарӣ карда буданд.

Масъулони зиндонҳои кишвар охири моҳи ноябри соли 2022 Бузургмеҳр Ёровро аз зиндони шаҳри Ваҳдат барои ду сол ба зиндони низомаш пӯшида ва пурзӯри маъруф ба “критий”-и шаҳри Душанбе интиқол дода буданд.

Ёдовар мешавем, ки адвокати шинохта ва маҳбуси сиёсии тоҷик Бузургмеҳр Ёров 28-уми сентябри соли 2015 баъди эълони омодагӣ барои ҳимоят аз ҳуқуқи аъзои боздоштшудаи ҲНИТ дастгир ва дар ҷиноятҳои мухталиф, аз ҷумла қаллобиву сохтакорӣ ва таҳқири Президент айбдор шуд. Бар ин асос додгоҳ ӯро ба 28 соли зиндон маҳкум кард. Худи ӯ ва наздиконаш иттиҳомотро рад карда, ҳукмро дорои ангезаҳои сиёсӣ меноманд.

То ҳол кишварҳои ғарбӣ ва чандин созмонҳои ҳомии ҳуқуқи башар борҳо аз мақомоти Тоҷикистон хостаанд, ки Бузургмеҳр Ёровро бидуни қайду шарте аз зиндон раҳо кунад, вале мақомоти кишвар дар ҳеч маврид дархости ниҳодҳои ҳуқуқиро ба инобат нагирифтаанд.

Cозмони Дидабони Ҳуқуқи Башар (Human Rights Watch) бо нашри изҳороте аз мақомоти Тоҷикитон талаб кард, ки адвокати шинохтаи зодаи Бадахшон Манучеҳр Холиқназаровро, ки ғайриқонунӣ боздошту зиндонӣ шудааст, озод кунад.

Дар изҳороти созмони HRW, ки 4-уми апрели соли ҷорӣ нашр шуд, аз мақомоти Тоҷикистон талаб шудааст, ки ҳукми додгоҳ алайҳи зиндонии сиёсӣ Манучеҳр Холиқназаров ва дигар фаъолони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон бекор карда шавад ва барои нақзи ҳуқуқашон ба онҳо ҷубронпулӣ пардохт гардад.

Сийнат Султоналиева, пажӯҳишгари масоили Осиёи Марказӣ дар HRW маҳкум ба зиндон шудани адвокат Манучеҳр Холиқназаровро интиқоми мустақими мақомот барои фаъолияти касбияш номид. Хонум Султоналиева мегӯяд, ки ин амали мақомот доғи дигареро ба вазъи ҳуқуқи башари ҳукумати Тоҷикистон зам мекунад.

Пештар аз ин HRW дар изҳороти муштараке бо ҳафт созмони байналмилалии ҳуқуқи башар аз мақомоти Тоҷикистон талаб карда буданд, ки ба ҳамаи гурӯҳҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ иҷозат дода шавад, ки бидуни мамониат кор кунанд ва ҳама иттиҳомоти қалбакӣ алайҳи Холиқназаров ва дигар ҳомиёни ҳуқуқро ҳукумат лағв кунад.

Дар изҳороти муштараки созмонҳо гуфта мешуд, ки мақомоти Тоҷикистон бо бастани созмонҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва ҷиноӣ эълон кардани кори ҳомиёни ҳуқуқи башар, маъракаи худро барои аз байн бурдан ва хомӯш кардани ҳама гуна садоҳои интиқодӣ дар кишвар идома медиҳанд.

Манучеҳр Холиқназаров моҳи майи соли 2022, дар пасманзари ҳодисаҳои ахири Бадахшон боздошт ва моҳи декабри соли 2022 дар мурофиае пушти дарҳои баста бо иттиҳомоти сохта, яъне ҳамкорӣ бо созмонҳои ҷиноӣ ва мамнӯъ ба 16 соли зиндон маҳкум шуд.

Холиқназоров то замони боздошташ мудири Анҷумани ҳуқуқшиносони Помир буд ва моҳи ноябри соли 2021 ба “Комиссияи 44”, ки  дар ҳамкорӣ бо муфаттишони Додситонии кул кушта шудани Гулбиддин Зиёбеков ва беназмиҳоро дар маркази ВМКБ таҳқиқ мекарданд, пайваста буд. Ҳоло аксари аъзои ин комиссия бо иттиҳомоти сохта равонаи зиндон гаштаанд.