Зубайдулло Забайдзода, ки чор рӯз боз дар Димишқ ба сар мебарад, дар мулоқот бо генерал Алӣ Мамлук низ масъалаи “баргардонидани шаҳрвандони Тоҷикистон аз Сурия ба Ватан”-ро мавриди баррасӣ қарор додааст.
Гуфта мешавад, сафири Тоҷикистон дар давлати Кувайт тайи 4 рӯзи ахир ҳангоми мулоқотҳояш бо мақомоти олирутбаи Сурия, аз он ҷумла мулоқот бо вазири корҳои дохилӣ, ва дидор бо вазири корҳои хориҷӣ ва муҳоҷирини Сурия “дар бораи баргардонидани шаҳрвандони Тоҷикистон аз Сурия ба Ватан” суҳбат карда буд.
Дар урдугоҳҳо ва зиндонҳои Сурия садҳо нафар аз шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар замони тасаллути ДИИШ ба Ироқу Сурия дар сафи нерӯҳои он ҳузур доштанд, баъд аз шикасти ин созмони террористӣ мисли дигарон хеле аз онҳо низ боздошт ва зиндонӣ шудаанд, акунун, ки вазиъият фарқ мекунад, Тоҷикистон низ мехоҳад шаҳрвандонашро аз Сурия ба Ватан баргардонад.
Ёдовар мешавем, ки Тоҷикистону Қирғизистон 976 километр бо ҳам марзи муштарак доранд ва то кунун бештар аз 500 километри он мушаххас ва аломатгузорӣ шудааст.
Аксар муноқишаҳои марзӣ дар минтақаҳои номуайяншуда сурат мегиранд, ки то кунун боиси марги даҳҳо нафар аз ду тараф гашта ва харобиҳои бешуморе ба ҷо гузоштааст.
Ба қавли манбаъ, дар радабандии 5-гона кишварҳое, ки теъдоди аҳолии онҳо аз ҳама зиёдтар аст, нахуст Чин бо доштани 1,457,957,514 аҳолӣ, ки 18,15% сокинони заминро ташкил медиҳад, қарор дорад. Сипас Ҳиндустон бо 1,423,488,840 дорои 17,72% аҳолӣ, дар мақоми сеюм Иёлоти Муттаҳидаи Амрико 4,20% аҳолӣ ва ҷои чорум Индонезия 3,51% ва дар охир Покистон ҷойгир аст, ки бо доштани зиёда аз 232,2 миллион нафар 2,89% аҳолии кураи заминро ташкил медиҳад.
Гуфта мешавад, бар асоси ин омор дар ҳоли ҳозир нархи рӯзонаи марг дар дунё ҳудуди 100 ҳазор нафар, вале теъдоди навзодҳо дар дунё беш аз 230 ҳазор нафарро ташкил медиҳад.
Маҷмаи умумии Созмони Миллали Муттаҳид (СММ) бо қабули қатъномае аз Русия хост ҷуброни хасоротҳои воридкардааш ба Украинаро бипардозад.
Маҷмаи умуми СММ рӯзи 14-уми ноябр қатъномаеро ба тасвиб расонд, ки тибқи он Русия вазифадор мешавад, барои нақзи қонунҳои байналмилалӣ дар ҳамла ба Украина ҷуброни хасорати воридкардаашро пардохт кунад.
Дар қабули ин қатънома аз 193 кишвари узв, 94 кишвар ба ҷонибдорӣ, 73 кишвар бетарф ва 14 кишвари дигар мухолифи он раъйи доданд. Ва дар ниҳоят бо 94 раъйи ҷонибдор қатънома қабул гардид.
Дар ин қатънома бар зарурати таъсиси “механизми байналмилалии ҷуброни хисорот, талафот ё осебе”, ки аз “амалҳои ғайриқонунӣ”-и Русия алайҳи Украина ба вуҷуд омадааст, таъкид мешавад.
Пеш аз қабули қаиънома сафири Украина дар СММ Сергей Кислитса гуфт, ки “Русия тамоми талоши худро барои нобуд кардани Украина дар ин ҳамлаҳо кардааст“. Вай аз бомборонҳои густардаи як моҳи ахири Русия ба шаҳрҳои Украина ёдовар шуда, афзуд, ки ин кишвар “роҳҳо, пулҳо, корхонаҳо ва нисфи шабкаҳои барқӣ, обанборҳои тавлиди барқро нобуд сохтааст.” Ӯ таъкид кард, ки “вақти он расидааст, ки Русия дар назди ҷомеаи ҷаҳонӣ барои ҳамалаҳои бедалел ва ҷиноятҳои кардааш ба ҷавобгарӣ кашида шавад“.
Ҳамзамон сафири Русия дар СММ Василий Небензя қабули ин қатъномаро ғайриқонунӣ хонда, аз кишварҳои узви ин ниҳоди байналмилалӣ хост, мухолифи он раъй диҳанд.
Ӯ кишварҳои ғарбиро ба он муттаҳам кард, ки хостаҳои худро алайҳи Русия бо ҳар роҳе мехоҳанд қонунӣ кунанд. Вай дар идомаи суҳбаташ ҳушдор дод, ки тасвиби қатънома “танҳо метавонад ташаннуҷ ва бесуботиро дар тамоми ҷаҳон афзоиш диҳад“. Ӯ ҷонибдорони ин қатъномаро ба даст доштан дар мусодираи ғайриқонунии дороиҳои Русия, ки мунҷамид шудаанд, муттаҳам кард.
Ёдовар мешавем, ки аз шуруи ҳамлаи Русия ба Украина, 24-уми феврали соли ҷорӣ ин бори панум аст, ки Маҷмаи умумии СММ алйҳи Русия қатънома қабул мекунад.
Аммо субҳи имрӯз, 15-уми ноябр масъулони ширкати (IRS) бо нашри паёме дар Фейсбук иттиҳоми бемасъулиятиро рад карда, баракс, ронандагонро гунаҳкор донист. Ин ширкат бо шикоят аз ронандагон мегӯяд, худи ӯ “масъулиятшинос аст, аммо бетафовутиву худхоҳии баъзе ронандагон то андозае ба фаъолияти он монеа эҷод мекунанд.” Масъулони ширкат иддао доранд, ки сабаби танбашавӣ дар ин роҳ ба роҳи муқобил баромадани баъзе ронандагон ва итоат накардани роҳнамоиҳои масъулони (IRS) ва нозирони БДА мебошад.
Ширкат меафзояд, бо ин ки роҳ пулакӣ аст, маънои онро надорад, ки 24 соат боз бошад. Ва бастани роҳ яке аз тасмимҳои ширкат барои таъмини бехатарӣ дар он гуфта мешавад.
Ронандагоне, ки солҳост тариқи ин роҳ ба Душанбе ва Хуҷанд рафтуомад мекунанд, ҳар сол бо фарорасии фасли сармо аз бемасъулиятӣ ва фаъолияти хуб накардани масъулони ширкати (IRS) шикоят мекунанд.
Аз сабаби набудани иқтисодиёти фаъол дар кишвар мушкилии бузурги бекорӣ ба миён омадааст. Қисми бузурги қувваи кории кишвар дар ҷустуҷӯи кор ба Русия ва Қазоқистон ҳиҷрат мекунанд. Тибқи гузоришҳои мухталиф, шумораи муҳоҷирони корӣ аз Тоҷикистон дар Русия ҳудуди се миллион нафарро ташкил медиҳад.
