Маҷмаи умумии Созмони Миллали Муттаҳид (СММ) бо қабули қатъномае аз Русия хост ҷуброни хасоротҳои воридкардааш ба Украинаро бипардозад.
Маҷмаи умуми СММ рӯзи 14-уми ноябр қатъномаеро ба тасвиб расонд, ки тибқи он Русия вазифадор мешавад, барои нақзи қонунҳои байналмилалӣ дар ҳамла ба Украина ҷуброни хасорати воридкардаашро пардохт кунад.
Дар қабули ин қатънома аз 193 кишвари узв, 94 кишвар ба ҷонибдорӣ, 73 кишвар бетарф ва 14 кишвари дигар мухолифи он раъйи доданд. Ва дар ниҳоят бо 94 раъйи ҷонибдор қатънома қабул гардид.
Дар ин қатънома бар зарурати таъсиси “механизми байналмилалии ҷуброни хисорот, талафот ё осебе”, ки аз “амалҳои ғайриқонунӣ”-и Русия алайҳи Украина ба вуҷуд омадааст, таъкид мешавад.
Пеш аз қабули қаиънома сафири Украина дар СММ Сергей Кислитса гуфт, ки “Русия тамоми талоши худро барои нобуд кардани Украина дар ин ҳамлаҳо кардааст“. Вай аз бомборонҳои густардаи як моҳи ахири Русия ба шаҳрҳои Украина ёдовар шуда, афзуд, ки ин кишвар “роҳҳо, пулҳо, корхонаҳо ва нисфи шабкаҳои барқӣ, обанборҳои тавлиди барқро нобуд сохтааст.” Ӯ таъкид кард, ки “вақти он расидааст, ки Русия дар назди ҷомеаи ҷаҳонӣ барои ҳамалаҳои бедалел ва ҷиноятҳои кардааш ба ҷавобгарӣ кашида шавад“.
Ҳамзамон сафири Русия дар СММ Василий Небензя қабули ин қатъномаро ғайриқонунӣ хонда, аз кишварҳои узви ин ниҳоди байналмилалӣ хост, мухолифи он раъй диҳанд.
Ӯ кишварҳои ғарбиро ба он муттаҳам кард, ки хостаҳои худро алайҳи Русия бо ҳар роҳе мехоҳанд қонунӣ кунанд. Вай дар идомаи суҳбаташ ҳушдор дод, ки тасвиби қатънома “танҳо метавонад ташаннуҷ ва бесуботиро дар тамоми ҷаҳон афзоиш диҳад“. Ӯ ҷонибдорони ин қатъномаро ба даст доштан дар мусодираи ғайриқонунии дороиҳои Русия, ки мунҷамид шудаанд, муттаҳам кард.
Ёдовар мешавем, ки аз шуруи ҳамлаи Русия ба Украина, 24-уми феврали соли ҷорӣ ин бори панум аст, ки Маҷмаи умумии СММ алйҳи Русия қатънома қабул мекунад.
Аммо субҳи имрӯз, 15-уми ноябр масъулони ширкати (IRS) бо нашри паёме дар Фейсбук иттиҳоми бемасъулиятиро рад карда, баракс, ронандагонро гунаҳкор донист. Ин ширкат бо шикоят аз ронандагон мегӯяд, худи ӯ “масъулиятшинос аст, аммо бетафовутиву худхоҳии баъзе ронандагон то андозае ба фаъолияти он монеа эҷод мекунанд.” Масъулони ширкат иддао доранд, ки сабаби танбашавӣ дар ин роҳ ба роҳи муқобил баромадани баъзе ронандагон ва итоат накардани роҳнамоиҳои масъулони (IRS) ва нозирони БДА мебошад.
Ширкат меафзояд, бо ин ки роҳ пулакӣ аст, маънои онро надорад, ки 24 соат боз бошад. Ва бастани роҳ яке аз тасмимҳои ширкат барои таъмини бехатарӣ дар он гуфта мешавад.
Ронандагоне, ки солҳост тариқи ин роҳ ба Душанбе ва Хуҷанд рафтуомад мекунанд, ҳар сол бо фарорасии фасли сармо аз бемасъулиятӣ ва фаъолияти хуб накардани масъулони ширкати (IRS) шикоят мекунанд.
Аз сабаби набудани иқтисодиёти фаъол дар кишвар мушкилии бузурги бекорӣ ба миён омадааст. Қисми бузурги қувваи кории кишвар дар ҷустуҷӯи кор ба Русия ва Қазоқистон ҳиҷрат мекунанд. Тибқи гузоришҳои мухталиф, шумораи муҳоҷирони корӣ аз Тоҷикистон дар Русия ҳудуди се миллион нафарро ташкил медиҳад.
Тибқи ин санад, тасмим дар бораи лағви шаҳрвандӣ метавонад “новобаста аз замони анҷом ва санаи ошкор шудани амалҳое, ки ба амнияти Русия таҳдид мекунад” гирифта шавад. Мақоме, ки далели ҷиноятро муайян мекунад, Хадамоти федеролии амнияти Русия мебошад.
Тағйироту иловаҳо аллакай ба Думаи давлатӣ пешниҳод шудааст. Интизор меравад, ки ислоҳоти пешниҳодкардаи Путин то охири соли ҷорӣ қабул шавад.
Баъзе коршиносони мустақил мегӯянд, хавфи он меравад, ки Русия бо қонунигардонии масоили мазкур, муборизаи беамонеро нисбати муҳоҷирони меҳнатии кишварҳои Осиёи Марказӣ пеш мегирад. Ва бо ин баҳона даҳҳо ва шояд садҳо нафарро бо туҳматҳои гуногун, бахусус “пайравӣ аз гурӯҳҳои мамнуъ” аз шаҳрвандӣ маҳрум ва худи онҳоро равонаи зиндона кунад.
