Додситони кулли Тоҷикистон дар ҷавоб ба мактуби Идораи зиндонҳои Тоҷикистон дар бораи интиқоли Даллер Шарифов хабарнигорои боздоштшудаи тоҷик ҷавоби рад дода, хислатномаи мусбати ин Идораро сарфи назар намуд, гуфтааст, ӯ ба ҷомеа хафнок аст.

Абдуманнон Шарифов, падари Далер Шарифов рӯзноманигори боздоштшудаи тоҷик, ба Радиои Озодӣ гуфтааст, муовини сардори маҳбаси Ёвон рӯзи шанбеи гузашта ӯро бо посухи масъулони Додситонии кул шинос кард, ки дар он гуфта шудааст:

“бо сабаби барои ҷомеа хавфнок будани Далер Шарифов барои гузаронидан ба маҳбаси сукунатӣ иҷозат дода намешавад”.

Чанде пеш масъулони Идораи зиндонҳо ба Далер Шарифов хислатномаи мусбат дода, хоста буданд, ӯ ба маҳбаси сукунатӣ гузаронда шавад, вале додситонӣ инро ба назар нагирифтааст.

Гуфта мешавад, дар маҳбаси сукунатӣ муқоиса ба зиндон маҳдудиятҳо камтар аст.

Сардори Сарраёсати иҷрои ҷазои ҷиноии Вазорати адлияи Тоҷикистон Мансурҷон Умаров ба Радиои Озодӣ гуфтааст: онҳо пештар ба Далер Шарифов хислатномаи мусбат дода буданд, аммо ба сабаби дар сафари хидматӣ будан, дар бораи посухи додситонӣ иттилои бехабарӣ кардааст.

Падари Далер Шарифов гуфтааст, ҳафтаи гузашта бо Далер мулоқот доштанд ва ин хабарро ба ӯ расондааст.

Хислатномаи мусбати Идораи зиндонҳо ва посухи радди масъулони Додситонии кул дар ҳолест, ки ба қавли волидонаш ба поёни муҳлати ҳабси Далер Шарифов ҳудуди 40 рӯзи дигар мондааст.

Далер Шарифов, ки дар расонаҳои гуногун ошкоро сиёсатҳои ҳукумати Тоҷикистонро интиқод мекард, рӯзи 28-уми январи имсол боздошт шуд. Додгоҳи ноҳияи Шоҳмансури пойтахт 16-уми апрели имсол ӯро бо иттиҳоми барангехтани кинаву адовати миллӣ ва мазҳабӣ як сол аз озодӣ маҳрум кард.

Хабарнигори тоҷик иттиҳомоти зиддаш эълоншударо рад карда буд, танҳо – ба гуфтаи падараш, дар сӯҳбатҳои ахир гуфтааст, ки “қисман иштибоҳ кард” ва дар як таҳқиқаш аз китобе иқтибос овард, ки дар Тоҷикистон мамнӯъ аст, аммо маълум нест ин нуктаро таҳти чӣ шароите баён кардааст.

Ҳомиёни ҳуқуқу озодии баён ва ҳамкорони собиқаш мегӯянд, Далер Шарифовро мақомот барои дигарандешиву интиқодҳояш аз сиёсатҳои ҳукумати Тоҷикистон зиндон кардан, то ба ин васила ӯро “сокит кунанд” ва ба дигарон “ҳушдор” бидиҳанд.

Созмони Дидбони Ҳуқуқи Башар, Афви Байналмилал, Ҳамкории Байналмилалӣ барои Ҳуқуқи Инсон, Кумитаи Норвегии Ҳелсинки, Кумитаи дифоъ аз хабарнигорон борҳо аз ҳукумат хостаанд, Далер Шарифовро озод кунад.

Як созмони ҳомии ҳуқуқ бо номи Freedom-Now ба як гурӯҳи махсуси Созмони Милали муттаҳид расман муроҷиат кардааст, ки то куҷо қонунӣ будани боздошт ва зиндонӣ кардани Далер Шарифовро таҳқиқ кунад ва хулосаҳояшро бигӯяд.

Далер Шарифов дар гузашта дар телевизиони давлатии “Сафина” ва ҳафтаномаи мустақили “Озодагон” ва расонаҳои дигари мустақил кор кардааст.

Марҳабои Абдураҳмон, як сокини ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон ба президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон ва шаҳрдори Душанбе Рустами Эмомалӣ ҳамчун шаҳрванди соҳибҳуқуқ муроҷиат намуда, мегӯяд, ки ба мушкилоташ расидагӣ намуда, барояш ҳарҷое, ки набошад як хона бидиҳанд, чун аз бехонагӣ солҳост, ки ранҷ мекашад.

Марҳабо дар сӯҳбат бо “Аздо тв” мегӯяд, ки шавҳараш ӯро бо ду фарзанд талоқ дода ва аз баски дар хонаи падарияш ҳамагӣ ду ҳуҷра доранд ва бародаронаш бо фарзандонашон онҷо зиндагӣ мекунанд, маҷбур шудааст, ду писарашро дар назди модар гузошта ба Русия ба умеди кор кардану соҳиби хонае шудан сафар мекунад, то битавонад дар хонаи худ фарзандонашро дуруст тарбият кунад.

Марҳабо меафзояд, ки давоми се сол аст дар шаҳри Маскави Русия дар як сардхона бо маоши 20 ҳазор рубли русӣ косаву табақ мешӯяд.

Ба гуфтаи худи ӯ, аз нисф зиёди ин маблағ сарфи иҷора ва иҷозати корӣ (патент)-у дигар чизҳо мешавад ва ӯ танҳо моҳона аз 5 то 6 ҳазор рубл метавонад ба фарзандонаш бифиристад.

“Мо ҳаррӯз аз соати 6-и субҳ то 11-и шаб кор мекунем. Бо вуҷуди ин қадар сахткорӣ маблағи хеле ночиз мегирем. Баъзан моҳҳо мешавад, ки бо сабаби як дақиқа таъхир кардан аз кор, аз сари маошамон кам мекунанд, ки дигар наметавонам маблағе барои фарзандонам бифиристам”, – мегӯяд ҳамсӯҳбати мо.

Ӯ мегӯяд, дар Маскав сахттарин ранҷу машаққатро мекашад, вале дарди бехонагӣ ранҷи рӯзгор дар ватан ӯро маҷбур сохтааст, ки ин ҳама мушкилотро тоқат кунад. Ӯ ба Президенти кишвар хитоб намуда мегӯяд, “Дарди бехонагӣ афгорам кардааст, илтимос кумакам кунед”.

Ба нақли худи Марҳабо боре ба Дастгоҳи Президенти кишвар нома навишта аз мушкилоти бехонагияш шикоят карда буд, вале як сол гузашт посухе аз нома набуд, сипас маҷбур шуд барои кор ба Русия сафар кунад.

Дар суоли ин ки чаро ба ҷамоати деҳот ва масъулони ноҳияашон муроҷиат накардааст, мегӯяд, “ман медонам, ки онҳо ҳаргиз баҳри рафъи мушкилоти ман коре намекунанд, бефоида аст муроҷиат кардан”.

Аксари сокинони кишвар аз ноилоҷӣ маҷбур мешаванд ба Президенти кишвар ва шаҳрдории Душанбе арзу додашонро бирасонанд. Яке аз ноадолатӣ дигаре аз мушкилоти сахти рӯзгор мегӯяд. Аммо кам дида мешавад, ки ин арзу шикоятҳо посухи мусбат гирифта бошанд.

Чанде пеш зани тоҷире аз шаҳри Хуҷанд дар суҳбат бо “Аздо тв” гуфта буд, ки 22 маротиба ба масъулони баландпоя ва Дастгоҳи Президенти Тоҷикистон аз беадолатиҳо шикоят навиштааст, аммо посухе нест.

Дар чунин ҳолатҳо бештар хайрхоҳоне аз байни худи муҳоҷирон ё тоҷирон пайдо мешаваду дасти чунин муҳотоҷонро мегиранд.

Рӯзи 16-уми декабр дар ҷаласаи навбатии порлумони Тоҷикистон ҳангоми ворид намудани тағйиру иловаҳо ба қонун “Дар бораи тартиб ва шароити дар ҳабс нигоҳ доштани гумонбаршуда, айбдоршаванда ва судшаванда”, мавриди баҳсу баррасӣ қарор гирифтааст.

Вакилони Маҷлиси намояндагони Тоҷикистон бо қабули як тарҳ адвокатҳои тоҷикро аз гирифтани иҷозатнома барои мулоқот бо гумонбаршуда, айбдоршаванда ва ё судшаванда, озод намуданд.

Мансур Усмонов, вакили Маҷлиси намояндагон зимни муаррифии ин тарҳ гуфтааст, “лоиҳа барои амалисозии ислоҳоти судӣ, мукаммалсозии қонунгузории мурофиавии ҷиноятӣ ва мутобиқгардонии он бо меъёрҳои байналмилалӣ таҳия шудаст”, вале дар бораи тарҳ ҷузъиёти бештар надодааст.

Пеш аз ин адвокатҳо барои мулоқот бо зерҳимояи худ аз мақомоти тафтишотӣ расман иҷозат мегирифтанд, ки ҳамеша ҳомиёни ҳуқуқ аз ин нигаронӣ мекарданд.