Тоҷикистон 73 млн доллар аз созмонҳои байналмилалии ёрирасон барои иҷрои барномаҳои таҳкими тавонмандиҳои инсонӣ дарёфт хоҳад кард.

Хабаргузории “Авeсто” дар ин бора аз қавли Вазорати молияи кишвар хабар додааст. Дар ин вазорат гуфтаанд, ки ин кӯмаки муассисаҳои ёрирасон билоиваз буда, дар татбиқи барномаи Рушди кӯдакон барои таҳкими сармояи инсонӣ дар Тоҷикистон харҷ карда мешавад.

Дар Вазорати молияи Тоҷикистон гуфтаанд, ки барномаи мазкур дар доираи ду қарордод дар бораи маблағгузорӣ аз ҷумла бо Ассотсиатсияи байналмилалии тавсия ба маблағи 70 миллион доллар ва бо Бонки байналмилалии бозсозӣ ва рушд дар ҳаҷми 3 миллион доллар татбиқ мешавад. Аз ин миқдори маблағ 70 миллиони он барои татбиқи чораҳо дар доираи барномаҳо ва 3 миллион барои дастгирии буҷаи давлатӣ масраф мешавад ва мӯҳлати иҷрои он солҳои 2020-2026-ро фаро мегирад. Дар назар аст ин барнома дар 14 шаҳру навоҳии кишвар татбиқ карда шавад.

Қарор аст дар доираи ин барнома муассисаҳои томактабӣ ва боғчаҳои бачагона тармиму навсозӣ бишавад. Ҳамчунин барои беҳтар кардани таълим ва омӯзиши то мактабӣ, муоина ва таъмини саломатии кӯдакон ин маблағҳо масраф карда мешаванд.

Давлати Тоҷикистон аз Бонки Осиёии Рушд ҷиҳати коҳиши зиёни паёмадҳои COVID-19 дархости кумак кардааст. Ноиби аввали нахуствазири Тоҷикистон дар як нома ба Президенти Бонки Осиёи Рушд навиштааст, пандемияи коронавирус иқтисоди Тоҷикистонро дар ҳолати “форс мажор” ё “монеаи муқовиматнопазир” қарор дод ва кишвар шадидан ба кумак ниёз дорад.

Номаи Давлаталӣ Саид ба Масатсугу Асакава, президенти БОР моҳи июн ирсол шуда ва ҳокӣ аз он аст, ки кишвар дар пешорӯи як вазъияти нобасомони иқтисодӣ қарор дорад. Зеро дар ин нома давлати Тоҷикистон бо тасвири ҳолати иқтисодӣ дар пайи фарогир шудани коронавирус иқрор кардааст, ки рушди иқтисодӣ на беш аз дуввуним дарсадро ташкил хоҳад дод. Дар ҳоле, ки ин нишондоди иқтисодӣ барои соли ҷорӣ ва аз ҷумла, таҳияи тарҳи рушди 7 дар садиро пешбинӣ мекард. Дар номаи Тоҷикистон ба имзои ноиби нахуствазир аз БОР 364 миллион доллар пурсида шудааст.

Давлаталӣ Саид, ноиби аввали нахуствазири Тоҷикистон дар нома навиштааст:

“Пандемия барои иқтисод ҳолати изтирорӣ ва ё “форс мажор”-ро пеш овард ва аз ин рӯ кӯмаки Бонки Осиёи Рушд ба Тоҷикистон фавқулода муҳим аст, чун кишвар ба камбуди молӣ рӯ ба рӯ аст.”

Шореҳи Радиои Озодӣ дар тавзеҳи ин нома ба нукоте ишора карда гуфтааст, ки дар ин нома, дар бораи вазъи Ҷумҳурӣ дар нимсоли охир тафсилоте омадааст, ки мақомот онро ба расонаҳо ва сокинони кишвар нагуфтаанд. Ин нома зидунақизии пешбиниҳои ҳукумат дар рушди иқтисодро бармало мекунад. Дар ҳоле, ки Давлаталӣ Саид аз рушди 2,4 дарсадӣ мегӯяд, ҳафтаи гузашта Файзиддин Қаҳорзода вазири молияи Тоҷикистон дар ҳузури вакилони порлумон зимни баррасии тағйирот ба қонуни буҷаи 2020 гуфт, рушди иқтисод 4,7 дарсад хоҳад буд.

Давлатали Саид навиштааст, “бинобар хуруҷи коронавирус интизор меравад, мизони бекорӣ дар кишвар то поёни сол 6,1 дарсад боло рафта, шумори бекорон ба 100 ҳазор нафар расад. Дар ҳоле, ки то шурӯъи пандемия дар моҳи феврал бекорӣ дар Тоҷикистон дар сатҳи 2 дарсад қарор дошт. “Бинобар пандемияи коронавирус иқтисоди миллӣ ҳудуди 20 дарсади Маҷмӯи маҳсулоти дохилиашро аз даст медиҳад”- хулоса кардааст, Давлаталӣ Саид.

Бо вуҷиди он ки Ҳукумати Тоҷикистон барномаи зидди буҳронии худро 364 миллион доллар арзёбӣ мекунад, то кунун Бонки Осиёи Рушд ба Тоҷикистон 50 миллион доллар грант ва ё кумаки билоиваз тақдим кард. Ҳамчунин ин бонк барои дастгирии хонаводаҳои муҳоҷирони дар шароити мушкил қарор гирифта 30 миллион доллар ихтисос дод. Сандуқи Байналмилали Пул бошад 189,5 миллион доллар қарзи боимтиёз ва Бонки ҷаҳонӣ 11,3 миллион доллар барои мубориза бо COVID-19 ва асари манфии он ба иқтисоди Тоҷикистон ҷудо карданд

Бинобар иттилои Азия-Плюс Бонки исломии рушд БИР тасмим гирифтааст маблағи ҷудокардааш оиди лоиҳаҳои сармоягузорӣ дар Тоҷикистонро барои мубориза бо COVID-19 равона кунад.

Бино ба маълумоти вазорати молияи Тоҷикистон, Шӯрои мудирони Бонк дар ин хусус қарори дахлдор қабул кардааст. Пас аз ин ҷонибҳо дар бораи ворид намудани тағйирот ба қарордодҳои молиявӣ байни Тоҷикистон ва БИР, ки ҳафтаи гузашта дар палатаи поёнии парлумон тасдиқ шуда буд, созишнома ба имзо расониданд.

“Бар асоси он аз ҳисоби пулҳои сарфашуда дар чанде аз лоиҳаҳои сармоягузорӣ дар Тоҷикистон ба мубориза бо коронавирус 9,4 млн доллар маблағ равона мегардад”, – таъкид мешавад дар маълумоти Вазорати  молияи Тоҷикистон.

Гуфта мешавад, ин маблағ баҳри пешгирии паҳншавии вирус барои харидории таҷҳизоти муолиҷа, воситаҳои муҳофизати инфиродӣ, антисептикҳо ва дигар маводи зарурӣ истифода хоҳад шуд.

Қарори ироаи кумаки  Бонки исломии рушд ба Тоҷикистон дар амри мубориза бо COVID-19 дар ҳоле гирифта шудааст, ки як муассисаи дигари молиявии байналмилалӣ-Бонки осиёии рушд дар гузориши тозаи худ гуфтааст, ки бахши тандурустии Тоҷикистон барои мубориза бо буҳроне, ки COVID-19 ба бор овард, ба қадри кофӣ омода набуд. Дар тақвияити ин иддио  бонк ба “Радабандии байналмилалии бехатарии саломатӣ” ишора мекунад, ки дар он Тоҷикистон дар миёни 195 кишвар дар мақоми 130-ум қарор дорад. Дар гузориш омадааст, ки давлати Тоҷикистон ба соҳаи тандурустӣ хеле кам пул медиҳад. Дар самти тандурустӣ ҳамагӣ 7 дарсади хароҷоти умумии давлат ҷудо мешавад. Дар ҳоле, ки ҳамсоякишвари Тоҷикистон – Қирғизистон барои соҳаи тандурустӣ 12 дарсади хароҷоти умумии будҷаро медиҳад.  

Интиқоди Бонки осиёии рушд аз тахсиси ночизи маблағ ба арсаи тандурустӣ дар ҳоле аст ки мақомот ҳамвора буҷҷаи давлатиро ҳамчун буҷҷаи иҷтимоӣ тавсиф карда ва эълон медоранд, ки то 30 % маблағҳои он ба бахши тандудурстӣ ва маориф ихтисос дода мешавад.