Ба иттилои Вазорати молияи Ҷумҳури Тоҷикисон Дар мудатти 8 моҳи соли ҷорӣ ҳаҷми умумии буҷети давлатии Тоҷикистон 14 млрд. 352 млн сомониро ташкил додааст, ки 2,6% камтар аз нақшаи тасдиқшуда мебошад.
Ин бар ин маъност, ки дар ин давра ба “ҳамёни асосӣ”-и кишвар ҳудуди 400 млн сомонӣ (наздики 39 млн доллар) камтар маблағ ворид гардидааст.
Ҳиссаи андоз дар буҷети давлатӣ 68%-ро ташкил медиҳад, сабаби камбуди буҷет асосан ба коҳиши маблағи воридшаванда аз андоз аз даромад ва андоз аз фоида гуфта мешавад.
Вобаста ба коста гардидани буҷети ҷумҳурӣ маблағгузорӣ ба бахши ҳокимияти давлатӣ ва идоракунӣ, саноат ва сохтмон, фаъолияти дигари иқтисодӣ ва хизматрасониҳо кам карда шудааст.
Ба гуфтаи ин манбаи Azda.tv мақомоти Русия як раванди фишороварӣ болои муҳоҷиронро рӯй даст гирифтаанд.
“Тибқи баъзе хабарҳо бояд Русия марзҳояшро ба рӯйи шаҳрвандони дигар кишварҳо боз кунад, аммо бо Тоҷикистону Узбекистон боз карданӣ нест”, – мегӯяд ҳамсуҳбати мо.
Бино ба иттилои сарчашмаҳои ғайрирасмӣ, Русия мехоҳад барои шаҳрвандони Тоҷикистон як навъ раводиди сабукеро ҷорӣ кунад. Яъне шаҳрванди Тоҷикистон вақте мехоҳад ба Русия сафар кунад, пас аз расидан дар марзи Русия метавонад аз фурудгоҳ ё марзҳои дигар он раводидро дарёфт кунад.
Ба гуфтаи ин ҳамсуҳбати мо Вазорати дохилаи Русия як барномаеро матраҳ карданист, ки масъалаи раводид ва як навъ андози иловагиеро барои муҳоҷирон пешбинӣ мекунад. “Дар сурати амалӣ шудани ин барнома воқеан мушкилоти муҳоҷирон чанд баробар меафзояд”,- мегӯяд муҳоҷир.
Аввали моҳи августи соли ҷорӣ дар бозори “Теплый Стан” муноқишаи муҳоҷирони тоҷик бо нигаҳбонони бозор сар зада буд, ки дар натиҷа пулиси ҳамон минтақа даҳҳо тоҷикро боздошту шиканҷа кард. Дар шарҳи хабар гуфта мешуд, як муҳоҷири тоҷик бо нигаҳбони бозор муноқиша намудааст, ки дар натиҷа нигаҳбони бозор фарзанди худро, ки корманди мақомот будааст, даъват намуда ва ӯ муҳоҷири тоҷикро дастбаста вориди мошин намуда лату кӯб кардааст. Ба ин ҳодиса муҳоҷирони дигари тоҷик вокуниш нишон дода ин муҳоҷирро аз дасти пулис раҳо мекунанд ва байни пулису муҳоҷирон ҷанҷолу кашмакаш мешавад.
Он замон Каримҷон Ёров, як ҳомии ҳуқуқи муҳоҷирон дар Русия дар муроҷиати видеоие аз мақомоти дипломатии Тоҷикистон талаб намуда буд, ки ҳарчи сареъ ҳодисаро пайгирӣ кунанд, чун аксари муҳоҷирони тоҷик ҷойҳои кори худро тарк намуда ба ҷойҳои номаълум паноҳ бурдаанд. Ба гуфтаи ӯ, бетаваҷҷуҳӣ ва мудохила накардани мақомоти дипломатии Тоҷикистон ба ин қазия авоқиби хубе надорад. Вале вобаста ба ин қазия ҳеч хабаре аз мақомоти дипломатии Тоҷикистон дар Русия расонаӣ нашуд.
“Барномаи Осиёи Марказӣ” бо интишори хабари эълони гуфтугӯи онлайнии М. Кабирӣ дар вебсайташ навишта буд:
“Барномаи Осиёи Марказӣ” бо даъвати хоҳишмандон дар назар дорад, ки бо раҳбари мухолифин дар хориҷ ва раиси ҲНИТ Муҳиддин Кабирӣ суҳбати онлайнӣ баргузор карда, вазъияти феълӣ ва чашмандозҳои ояндаи Тоҷикистонро баҳсу баррасӣ кунад.
“Барномаи Осиёи Марказӣ” яке аз бонуфузтарин марказҳои таҳқиқотӣ ва пажуҳишӣ дар робита бо ОМ дар сатҳи ҷаҳон ба шумор меравад. Муҳиддин Кабирӣ бори охир 8 сол пеш, бо даъвати Донишгоҳи Ҷорҷ Вашингтони ИМА ба ин кишвар сафар карда, дар он ҷо суханронӣ намуда буд. Суханронии дирӯзаи раҳбари ПМТ аз суҳбати соли 2012-аш, ки дар донишгоҳи мазкур карда буд, фарқ мекард. Ӯ бештар аз қонуншиканиҳои мақомоти кишвар ва зери по шудани ҳуқуқҳои демократии сокинон аз ҷониби ҳукуматдорон гуфт, ки ба андешаи Кабирӣ ин ҳама қонуншиканиҳо пуштипо задани мақомдорони тоҷик ба қавонинӣ демократӣ мебошад.
Муҳиддин Кабирӣ инчунин ба Созишномаи сулҳи тоҷикон, ки соли 1997 ба имзо расидааст, ишора намуда, дар бораи аҳаммиятнокии он гуфт, ки Созишнома ба ҷанг дар кишвар нуқта гузошт, аммо ваҳдату суботро натавонист таъмин кунад. «Ва вазифаи дуюмаш, кушодани роҳ барои як Тоҷикистони демократӣ ва пешрафта нотамом монд. Як тарафи сулҳ аз кившар ронда шуд, садҳо роҳбаронаш аз нав вориди зиндон гашта ва беъзеяш кушта шуданд».
Иштибоҳи асосии ҷониби мухолифинро Кабирӣ дар он медонад, ки аз ду вазифаи асосии Созишнома ва раванди сулҳ – ҳифзи сулҳу амният ва таъмини озодиҳову ҳуқуқ ба ҳифзи сулҳ бартарӣ дод, зеро фикр мекард, ки ниёзи аввалиндараҷаи ҷомеа амният ва ҳифзи сулҳи ба дастомада ба ҳар қиммат аст. «Ҳатто, ба қиммати аз даст додани озодӣ ва ҳуқуқҳо. Дар охир ҳам суботу амниятро аз даст додем ва ҳам озодиву ҳуқуқамонро. Яъне, риоят накардани тавозун дар шинохти авлавиятҳои воқеъӣ яке аз иштибоҳҳои мо буд».
“Тибқи гузориши «Экономист» соли 2012 мо чузъи 20-гонаи кишварҳои диктотурӣ будем, имсол дар ҷои 8-ум. Он сол дар рейтинги « Reporters Without Borders» оиди озодии матбуот мо чои 120 ум будем, имсол 161. Яъне, 40 зина поён рафтем. Он сол мо дар рейтинги Хонаи Озодӣ (Фридом Хауз) бо 6 хол ҷузъи бадҳо будем, имсол бо болотарин хол- 7 ҷузъи бадтаринҳо хастем. Ҳамчунин дар рейнтингҳои фасод, камбизоати ва озодиҳои мазҳаби, ки намехоҳам бо вақти шуморо бо такрори онҳо бигирам. Чӣ дар суханронии 8 сол қабл инҷо ва чӣ даҳҳо суханрониву мақолаҳои дигар мо бонги хатар мезадем, ки Раҳмон Тоҷикистонро қадам ба қадам ба як кишвари комилан диктотурӣ ва ҳукуматро хонаводагӣ мекунад. Он чизе, ки имрӯз амалӣ шуд. Имрӯз кишвари мо чузъи қашшоқтарин, заъифтарин, бастатарин ва 10- гонаи ғайри демократиҳост»
Як манбаъ аз Дастгоҳи раисҷумҳур, ки нахост номаш бурда шавад, ба “Azda.tv” гуфт: “Дишаб дар Кумитаи дин, як гурӯҳ активистҳо “бачаҳако” барои ҷанги интернетӣ ҷамъ омаданд . Вақте суханронӣ сар шуд, интернетро қатъ карданд … То ин кормандон бо якдигар харахаша доштанду як шӯъбаи идораашон ба шӯъбаи дигар дашномдиҳӣ мекард чорабинӣ тамом шуд”.
Як коршинос ба “Azda.tv” мегӯяд, КДАМ фабрикаи ҷавобро ҷамъоварӣ кард то мисли ҳамеша ба суҳбатҳои Кабирӣ халал ворид кунад ва зери навор таҳқиру дашном нависанд, аммо чун диданд дар ин суҳбати онлайнӣ бояд сабтином кард ва чун суханронӣ дар барномаи WebEx баргузор шуд, ки имкони навиштани комент ва дахолат дар барномаро надошатнд, дар охир тасмим гирифтанд интернетро то поёни суханронии Кабирӣ қатъ кунанд.
Як манбаъи дигар низ ба “Azda.tv” гуфт: “дирӯз соати 19: 08 бо вақти Тоҷикистон ҳамроҳи хонаводааш суҳбат дошт, ки якбора интернет катъ шуд ва пайвандонаш талош карданд дубора аз симкорти диагр тамос гиранд, аммо он низ интернет надошт.
Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳури Тоҷикистон хабар дод, ки аз 16-ум то 30-юми сентябри соли равон барои бозгардонидани шаҳрвандони Тоҷикистон аз Русия 71 парвози иловагии чартерӣ ё ғайринақшавӣ ташкил гардидааст.
Ба гуфтаи Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон парвозҳо аз шаҳрҳои Маскав, Санкт-Петербург, Қазон, Краснодар, Новосибирск, Екатеринбург, Иркутск, Уфа ва Сургут ба Душанбе роҳандозӣ шуда, аз ҷониби ширкати “Сомон Эйр” анҷом дода мешавад. Аз рӯи ин нақша дар ду ҳафта танҳо як ҷониба аз самти Русия ба Душанбе сурат мегиранд, дар мавриди аз Душанбе ба Русия ҳеҷ иттилое дарҷ нагардидааст.
Парвозҳои мунтазам байни Тоҷикистону Русия аз нимаи моҳи марти имсол бо ҳадафи пешгирӣ аз густариши коронавируси нав қатъ шуда буд. Тоҷикистон то ба имрӯз барои овардани шаҳрвандонаш аз Русия даҳҳо парвози чартерӣ роҳандозӣ намудааст, вале муҳоҷирон аз гарон будани нархи чиптаҳо борҳо шикоят карда буданд.
Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон аз нафароне, ки ба Тоҷикистон бармегарданд, хостааст, бо худ маълумотнома дар бораи мавҷуд набудани сирояти коронавирус (COVID-19) дошта бошанд ва онро на дертар аз 96 соат (4 шабонарӯз) пеш аз омадан ба Тоҷикистон дастрас намоянд. Пешниҳоди маълумотнома барои кӯдакони то се сола озод мебошад.
Гуфта мешавад, В.Ҷ. ба хотири худро сафед кардан ва аз озодӣ маҳрум нагардиданаш аввал аз як шиносаш 10 ҳазор сомонӣ мегирад ба Сабоҳиддин Фахриддинзода медиҳад, аммо ӯ ба ин миқдор қонеъ намешавад ва аз В.Ҷ. боз маблағи зиёдатӣ миқдори 3 ҳазор сомонии дигар талаб мекунад.
“В.Ҷ ин бор 3 ҳазор сомониро қарз мегирад ҷамъ 13 ҳазор сомонӣ оварда ба котиби суд дар утоқи кориаш медиҳад ва барои баргардонидани қарзҳояш як говеро, ки дар хонааш доштааст, дар бозор ба 12 ҳазору 800 сомонӣ фурӯхта, қарзашро пардохт кардааст”,- гуфтааст, манбаи “Sputnik” .
Баъд аз ошкор гардидани ҳодиса прокуратураи шаҳри Исфара Фахриддинзодаро боздошт карда алайҳаш бо моддаи 247, қисми 2, банди “в” -и Кодекси ҷиноии Тоҷикистон – қаллобие, ки бо расонидани зарари ҷиддӣ содир шудааст – парвандаи ҷиноятӣ кушодааст.
Ин модда аз сесаду шасту панҷ то нӯҳсаду дувоздаҳ нишондиҳанда барои ҳисобҳо (як нишондиҳанда 58 сомонӣ) ҷарима ё аз ду то панҷ соли ҳабсро дар пай дорад.
Рӯзи 15 сентябр хабаргузории “Интерфакс” аз манбаи огоҳаш, аз Ҳукумати Русия хабар дод, ки масъалаи парвоҳзо байни Русия ва кишварҳои Иттиҳоди давлатҳои мустақил мавриди баррасӣ қарор дорад.
Тоҷикистон аз 15 август то 15 сентябр парвозҳои чартериро бо Русия роҳдандозӣ карда буд, ки муҳоҷирон аз гаронии нархи билетҳо шикоят мекарданд. Гуфта мешуд, нафарони намояндагони сафорати Тоҷикистон дар Русия чиптаҳоро арзон харидорӣ намуда, бо нархи гарон ба муҳоҷирон мефурӯхтанд.
