Шаби 4-ум январи соли ҷорӣ Раҷабалӣ Комилов, бародари Ҷаннатуллоҳи Комил, яке аз масъулони ҲНИТ дар бемористони зиндони шаҳри Ваҳдат аз олам даргузашт.

Раҷабалӣ Комилов 63 сол дошт ва соҳиби 5 фарзанд буд. То ҳол мақомоти зиндонҳои Тоҷикистон сабаби марги ин собиқ масъули Ҳизби назҳати исломии Тоҷикистон дар ноҳияи Данғараро расман шарҳ надодаанд.

Аммо як манбаи наздик ба хонаводаи Ҷаннатуллоҳи Комил рӯзи 5-уми январ ба Azda tv гуфт, ки то сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Олмон дар охири моҳи сентябр Раҷабалӣ тансиҳат буд ва аз ҳеч беморие шикоят надошт, вале баъди тазоҳурот алайҳи сафари Раҳмон “аҳволи ӯ якбора бад шуд ва муддати ду ҳафта қариб бе ёд буд.” Манбаъ мегӯяд, агарчи вақтҳои ахир каме вазъи саломатияш беҳтар шуда буд, вале ҳарф зада ва роҳ гашта наметавонист.

Ба иттилои манбаъ, ин хонавода марги Раҷабалӣ Комиловро кори дасти мақомоти Тоҷикистон медонанд. “Зеро ӯ то омадани Раҳмон ба Олмон ҳеҷ баморие надошт.” Ҳамчунин манбаъ афзуд, ки аз ин пеш худи мақомот борҳо ба таври ҷудогона ин хонаводаро таҳдид карда будаанд, ки “Ҳамаатонро аз байн мебарем.“

Инчунин манбаъ афзуд, ки имрӯз мақомот нагузоштаанд, ки мардум ва дар Себистони Данғара – зодгоҳи марҳум ҷанозаи ӯро бихонанд. “Мақомот гуфтанд, ки ҷанозаашро дар Душанбе хондаанд ва ҷасади ӯро мустақим ба қабристон бурданду дафн карданд.“

Раҷабалӣ Комилов соли 2018 аз ҷониби мақомоти амниятии Данғара боздошт шуд ва баъдан ӯро бо иттиҳоми ҳамкорӣ бо ҲНИТ барои 10 сол аз озодӣ маҳрум карданд. Наздиконаш ин иттиҳоми мақомотро рад мекунанд ва мегӯянд, Раҷабалӣ замоне бо ҲНИТ ҳамкорӣ мекард, ки фаъолияти ин ҳизб дар кишвар мамнуъ эълон нашуда буд.

Гуфта мешавад, Раҷабалӣ Комилов то чанд муддате пеш дар зиндони маъруф ба “Якум Советский”-и шаҳри Душанбе нигаҳдорӣ мешуд, аммо баъд аз оне ки саломатияш бад шуд, ӯро ба зиндони шаҳри Ваҳдат интиқол дода буданд.

Чандест бархе сокинони кишвар аз вуҷуди иштибоҳоти зиёде дар шиносномаҳои хориҷӣ, ки барои сокинон мушкилот эҷод кардааст, аз мақомот шикоят доранд.

Матолибе дар шабакаҳои иҷтимоии тоҷикӣ нашр мешаванд, ки дар онҳо бархе сокинони кишвар аз ҷой доштани иштибоҳоти бисёр бузург дар асноди шахсӣ, аз ҷумла дар шиносномаҳои хориҷӣ гила мекунанд, аммо то ҳол мақомоти расмии Тоҷикистон ба ин вокунишҳои мардум посухи расмие надодаанд.

Аз ҷумла, Муҳаммадалӣ Юсуф, корбаре дар шабакаи иҷтимоии фейсбук менависад: “Тамоми онҳое, ки насабҳои “ев” ва “ов”-ро иваз карда, ба номи падар гузаштаанд, яъне номи худу номи падарро интихоб кардаанд, дар идораи шиносномадиҳӣ қасдан ба ҷои номи худи соҳиби шиноснома номи падар ва номи падарро ба ҷои номи фарзанд менависанд, ки дар оянда ин иштибоҳ мушкили зиёд эҷод мекунад.”

Корбарони зиёде дар зери ин пост вокуниш карда, аз бетаваҷҷуҳии мақомоти Тоҷикистон, бахусус Хадамоти шиносномадиҳии Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон дар баробари иштибоҳоти бузурге ба монанди навиштани номи фарзанд дар ҷои номи падар ва баракс ва ё ғалат навиштани номҳои тоҷикӣ бо ҳуруфи англисӣ интиқод кардаанд. Ба иддаои корбарон, ин ғалатнависиҳо дар шиносномаҳои хориҷӣ барои онҳо дардисарҳои зиёдеро дар хориҷ аз Тоҷикистон эҷод кардааст.

Бархе мепурсанд, ки чаро ҳеч мақоме дар кишвар, аз ҷумла Кумитаи забон ва истилоҳот ва ё дигар ниҳодҳои фарҳангӣ ва забонӣ аз ин иштибоҳоте, ки ба шахсият ва ҳувияти як инсон ва шаҳрванди Тоҷикистон марбут аст, чашмпӯшӣ мекунанд.

Аксари корбарон ин мушкилиро “мушкилии доғи рӯз” дониста, таъкид кардаанд, ки мақомот бояд аз паси ислоҳи он бошанд ва бояд кадрҳои босаводе, ки аз забон ва фарҳанги тоҷикӣ огоҳ бошад онҷо масъул таъйин кунанд.

Корбаре бо номи Зебунисо Одил менависад: “Дар ноҳияи Айнӣ ин беморӣ чанд сол давом карда истодааст. Ба ҷойи номи падар номи духтара менависанд. Баъд дар вақти аваз кардан миллион ҳуҷҷату чанд ҳазор сум мегиранд. Боз илова бар ин, як сол қариб медавонанд.“

Ҳамзамон корбари дигаре иддао карда, ки кормандони Хадамоти шиносномадиҳии ВКД саводи кофӣ надоранд, аввал номро бо ҳуруфи русӣ мегардонанд ва сипас онро бо ҳарфҳои англисӣ менависанд, ки дар натиҷа иштибоҳи бсиёр дағал мешавад. Ва ин амали онҳоро як “навъи тиҷорати калонҳо” ном гузоштаанд.

Ҳатто корбари иддао мекунад, ки ин иштибоҳи Хадамоти шиносномадиҳии кишвар ӯро ба мушкилоти сахте дучор кард, ки дар натиҷа ба бемории асаб ва захми руда анҷомид.

Аммо Фаридун Раҳмонзода, як корбари дигар менависад: “Ман донишгоҳро бо ному насаби Умарбек Фаридун хатм кардам, ҳол он ки дар шаҳодатномаи таваллуд ному насаби ман Фаридуни Умарбек навишта шуда буду идораи шиносномадиҳии ноҳияи Айнӣ бесаводона ман ва чандин нафар аз ҳамсабақони маро ҳамин тур навиштанд. Баъдан ман ному насаби худро иҷборан сенома кардам, яъне насаб, ном ва номи падар, аммо дипломи донишгоҳ ва чандин ҳуҷҷати дигар ҳамоно бо ному насаби эҷодкардаи хадамоти шиносномадиҳии ноҳияи Айнӣ бетағйир мондааст.”

Ҳамчунин Раҷабгул Ятимова менависад, ки ба сабаби баракс навиштани номи падару фарзанд, ӯро аз ҳавопаймо поин кардаанд. “Ҳам аз сафар мондем, ҳам пуламон сӯхт, ҳам шиносномаи навро боз бо пули калон гирифтем. Айб аст, ки касдан ин хел мекунанд”, менависад ӯ.

Ба ин монанд корбарони зиёде шикоят кардаанд, вале масъулини Хадамоти шиносномадиҳии Вазорати корҳои дохилаи Тоҷикистон дар ин бора то ҳол вокуниш накардаанд ва ба мардум шарҳ надодаанд, ки чаро дар асноди шаҳрвандон чунин хатаҳои дағал, ки барои онҳо дар хориҷ аз кишвар дадри сари зиёде эҷод мекунад, даст мезананд.