Рамазон Қодиров, расиҷумҳури Чеченистон дар як изҳороташ гуфт, ақибнишинии нерӯҳои Русия аз Херсон ва канори рости дарёи Днепр қарори дуруст буд.
Раисҷумҳури Чеченистон дар як паёми телеграмие аз қарори Сергей Суровикин, фармондеҳи кулли артиши Русия дар Украина ҷонибдорӣ карда мегӯяд, ки ин фармондеҳи рус қарори дурустро саривақтӣ қабул кард ва ҷони ҳазорҳо сарбозро наҷот дод.
Қодиров мегӯяд, барои Русия Херсон шаҳри муҳим ва стратегӣ ба ҳисоб рафта, аз он сарфи назар намекунад. Ба гуфтаи ӯ, ин минтақа минтақаи душвор буда, дар он таъмини устувор ва мунтазами лавозими ҷангӣ ва ташкили ақибгоҳи пурқуввати артиш имконнопазир аст. Вале, ӯ бо таассуф мегӯяд, ки “чаро ин қарор аз рӯзҳои аввали “амалиёти махсус” гирифта нашуд?”
Раисҷумҳури Чеченистон дар ҳоле аз пуштибонии худ аз қарори ақибнишинии Русия дар Херсон мегӯяд, ки худи ӯ борҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ мегфт, Украинаро ба куллӣ забт хоҳанд кард ва “як қадам ба қафо” намегарданд.
Рамазон Қодиров яке аз ҷонибдорони сарсахти Путин ба шуомр рафта, аз шуруи ҷанги Русия бо Украина нерӯҳои низомияшро ба хоки ин кишвар ворид карда буд.
Аммо пеш аз баргузории он бархе созмонҳои ҳомии ҳуқуқи башар аз Ҷозеп Боррел хоста буданд, ки дар мулоқот бо ҳамтоёнаш аз Тоҷикистону Узбекистон ва Қазоқистону Қирғизистон масоили вобаста ба нақзи ҳуқуқи башар, боздошту шиканҷа ва зиндонӣ кардани эътирозгарон, журналистон ва блогеронро ҳам ба миён гузорад.
Муҳиддин Кабирӣ рӯзи панҷшанбе, 17-уми ноябр дар тамос бо Azda tv иттиҳомоти Эмомалӣ Раҳмонро, ки дирӯз ҲНИТ-ро сабабгори ҷанги шаҳрвандӣ хонд, рад карда афзуд, ки мақомоти Тоҷикистон аз худи Раҳмон шуруъ карда, то дастгоҳи таблиғотии он ва инчунин ба ном баъзе коршиносон ё мухолифини мухолифин ҳама якҷоя талош доранд, ки ин иттиҳоми сохтаро дар зеҳни ҷомеа ҷо кунанд.
Аммо, ӯ мегӯяд, ҳанӯз ҳам ҳастанд шоҳидони зиндае, ки ҳодисаҳои 30 соли пеши Тоҷикистонро аз наздик ё дур пайгирӣ мекардаанд, онҳо сабабҳои аслии он ҳодисаҳоро хуб медонанд, ки он “як табаддулоти низомӣ буд аз тарафи қудратҳои минтақа барои он ки дар Тоҷикистон як давлати воқеан ҳам миллӣ ва мустақил шакл нагирад. Миллати тоҷик табдил ба як миллати пешрафта ва миллати мустақил шавад, ки мутаассифона, имрӯз баъд аз 30 сол ҳам мо мебинем, ки он касоне, ки дунболи ин ҳадаф буданд, ба ҳадафашон расида истодаанд. Яъне ҳанӯз ҳам Тоҷикистон қашоқтарин давлати минтақа, дорои як низоми худкомаи фасодзада аст ва миллат ҳам пароканда ва заиф, нисфаш муҳоҷир ва нисфаш дар ҳолати хафақон қарор дорад.”
Ӯ гуфт, ҳамеша ҳамаи айбро бар дӯши ҲНИТ бор кардану худи раҳбарияти Тоҷикистон ва дигар масъулинро бегуноҳ донистан, “ин як навъ масъулиятро аз дӯши худ соқит кардан аст.“
Кабирӣ аз он нафароне, ки аз воқеиятҳои 30 соли пеш ба хубӣ огоҳанд, хост, ки “бояд тамоми талошро кунанд, ки ҷомеа аз асли кор бохабар бошад ва иҷозат надиҳанд, ки як гурӯҳ битавонад ривояти худро болои зеҳни ҷомеа таҳмил кунанд.”
Раҳбари ҲНИТ бо ишора ба мақомоти Тоҷикистон гуфт, “Мутаассифона, то имрӯз эҳсос мешавад, ки онҳо яктарафа ва бо истифода аз он ки тамоми васоити таблиғотӣ дар ихтиёрашон аст ва аз тарафи дигар нерӯҳои мутсақил, нерӯҳои мухолиф ва коршиносони мустақил дасткӯтоҳ ҳастанд ва марказҳои имлӣ ва таҳлилӣ вуҷуд надорад, бо истифода аз ин вазъият талош мекунанд ҳодисаҳоро яктарафа баҳо бидиҳанд.“
Ӯ мегӯяд истиқлоли давлатии Тоҷикистон на аз 9-уми сентябри 1992, балки аз Иҷлосияи 16-ум, ки ба рӯзи 16-уми ноябри соли 1992 рост меояд, оғоз шуддаст. Ба гуфтаи Раҳмон, мо то рӯзи Иҷлосия чизе аз нишони давлатдорӣ надоштем. “Яъне мо на Конститутсия, на Суруди миллӣ ва на Парчаму Нишони давлати соҳибистиқлоламонро доштем.”, мегӯяд ӯ.
