Қаблан расонаҳои Русия хабар доданд, ки як мутахассиси пешбар ва ронандаи сафорат, ки масунияти дипломатӣ надоштанд, мавриди ҳамла қарор гирифта, бинӣ ва ангушти дасти мутахассиси сафорат шикаста, косахонаи сараш осеб дидааст ва мағзи сараш ҷунбидааст.
Шабакаи телевизионии РЕН ТВ аз қавли як манбааш хабар дода буд, ки вақте кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ба ҷойи ҳодиса омадаанд, як шаҳрванди 38-солаи Тоҷикистонро ба ҳамчун гумонбар дастгир карданд.
Аз рӯйи ин ҳодиса шуъбаи пулиси Пресненскии Маскав пурсуҷӯ кардааст ва нисбати шаҳрванди Тоҷикистон ба хотири нақзи қоидаҳои вуруд ба қаламрави Русия санади маъмурӣ тартиб дода шудааст.
Ронандаи микроавтобуси рақами 110 дар Волгоград табибон ва ҳамшираҳои беморхонаи Городниченскийро ройгон мебарад. Вай ҳатто аз табибон шаҳодатнома намепурсад: гуфтан кифоя аст, ки табиб ҳастӣ.
Ронандаи микроавтобус Исо Инязов, падари серфарзанд аз Тоҷикистон, моҳи июл ба кор баромад ва тасмим гирифт, ки дар мубориза бо COVID-19 саҳми кӯчаки худро гузорад – вай аз табибон ва ҳамшираҳои тиббӣ пулро барои сафар намегирад. Бафикри ӯ табибон шоистаи миннатдорӣ мебошанд, ҳарчанд кам ҳам бошад.
ИМИ НУЖНО ГОРДИТЬСЯ! ВОДИТЕЛЬ МАРШРУТКИ ИЗ ТАДЖИКИСТАНА ВОЗИТ ВРАЧЕЙ И МЕДСЕСТЕР В ВОЛГОГРАДЕ БЕСПЛАТНО.🙏🙏🙏Водитель маршрутки № 110 Волгограда возит врачей и медсестер Городнищенской больницы бесплатно. Он у медиков не просит даже удостоверения: достаточно сказать, что вы – медик. Маршрутчик Иса Инуязов, многодетный отец из Таджикистана выйдя в июле на работу, решил внести свой маленький вклад в борьбу с COVID-19 — перестал брать деньги за проезд с врачей и медсестер. Он считает, что врачи достойны благодарности, пусть и такой маленькой.— Я решил, что должен быть благодарным. Медсестры и врачи ведь каждый день там в больнице в этих костюмах страшных, в масках работают. Мы видели по телевизору, как они там трудятся, переживают за народ, ухаживают за больными, — рассказал Иса. — Мы провели все это время дома, а они работали и заботились о нас, каждый день, каждую минуту думали о нашем здоровье.
Gepostet von Umed Boboev am Dienstag, 22. September 2020
Исо мегӯяд, мо ин ҳама вақтро дар хона гузарондем, онҳо бошанд дар тан либоси тиббӣ ва бо ниқоб кор мекарданд, ба мо ғамхорӣ мекарданд, ҳар рӯз, ҳар дақиқа дар бораи саломатии мо фикр мекарданд. Ӯ мегӯяд, дар ин кори хайраш зиёди зиёд 150 рубл зарар мебинад, вале ба назари ӯ ин камтарин корест, ки метавонад анҷом диҳад.
Ду корманди сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Маскав мавриди ҳамла ва лату кӯб қарор гирифтанд, ки дар натиҷа яке аз онҳо бинӣ ва ангушташ шикаста ва инчунин зарбаи мағзи сар бардоштааст.
Ҳамлагар боздошт шудааст. Дар ин бора хабаргузории ТАСС аз манбааш дар сохторҳои интизомӣ хабар дод.
“Рӯзи 24 сентябр хабар дода шуд, ки шаҳрванди Тоҷикистон ба ҳудуди сафорати Тоҷикистон ворид шуда, дар он ҷо бо ду корманди намояндагии дипломатӣ муноқиша кардааст. Ҳангоми муноқиша як корманди сафорат бинӣ ва ангушти дасташ шикастааст. Инчунин баъди ташхиси тиббӣ муайян гардид, ки сараш низ зарб хӯрда, ҷароҳати вазнини ҷисмонӣ бардоштааст ва ҳамлагар боздошт шуд “, – гуфтааст мусоҳиби ТАСС.
Як манбаи дигар низ ба “Аздо тв” гуфт, тӯли се рӯз аст, ки наметавонад, доллар пайдо намояд, зеро фарзандаш, ки дар хориҷа таҳсил дорад, ба ӯ маблағ лозим аст, ба бонкҳо меравад сомонӣ қабул намекунанд, мегӯянд, доллар надорем.
Дар бонкҳо низ бе шинос ҳеҷ коре карда намешавад, агар шинос ё одамат бошад, бо қурби ғайри расмӣ 1 долларро бар ивази 11 сомонӣ метавонӣ ба даст орӣ, ба одамони бегона ба 11 сомонӣ ҳам намедиҳанд, мегӯяд манбаи мо.
Бонки милли Тоҷикистон як долларро бо арзиши 10.3285 муқарра кардааст, ки бо ин нарх пайдо кардани он имкон надорад. Аммо як манбаи дигар аз яке бонкҳои Тоҷикистон ба шарти ифшо нашудани ҷойи кор ва номаш ба “азда тв” гуфт. Бе иҷозаи бонки миллӣ фурӯхтани доллар имкон надорад, ҳамарӯза аз бонки миллӣ ҳисобот талаб мекунанд, ки чанд қадар доллар фурухтед ва чанд қадар харидорӣ кардед?
Баъда аз баста гардидани саррофиҳо дар кишвар ва маҳдуд сохтани фурӯхтани он аз тарафи Боники миллии Тоҷикистон якбора доллар камёфт гардид ва арзиши он низ дар баробари пули миллӣ хеле боло рафт.
Тибқи ин қарор ихроҷи муҳоҷирон аз ҷониби мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Русия манъ буда, нафароне, ки муҳлати будубошашон ба поён расидааст, метаовнанд аз нав бе баромадан аз Руссия ба қайд гиранд, барои муҳоҷироне, ки иҷозати корӣ ё худ патент надоранд, метавонанд бидуни он то муҳлати муқараршуда кор кунанд.
Пеш аз ин бояд ҳар як нафаре, ки муҳлати будубошаш ба иттимом мерасид, бояд аз марзи Русия хориҷ мегардид ва дуввумбора ба он кишвар бар мегашт. Ҳамчунин, муҳоҷироне, ки патент барои кор надоштанд, вазифадор буданд, ки патент кунад, дар сурати надоштани он аз Русия ихроҷ мешуданд.
Қарори додани имтиёз бори аввал моҳи апрел содир шуда буд ва дар ин муддат ду дафъа муҳлати иҷрояш дароз карда шуд. Бо вуҷуди ин, муҳоҷирон ба беҳтар шудани вазъ чандон хушбин нестанд ва ҳомиёни ҳуқуқ низ мегӯянд, вақтҳои ахир озору азияти муҳоҷирони корӣ дар Русия бештар шудааст.
Валентина Чупик, раиси “Тонг ҷаҳони”, созмони дифоъ аз ҳуқуқи муҳоҷирон, ба Радиои Озодӣ гуфтааст, танҳо 23-юми сентябр, пеш аз содир шудани қарори нав, ҳудуди 100 муҳоҷир ба идораи онҳо занг зада, аз боздошт шудан шикоят кардаанд.
Валентина Чупик. Акс аз саҳифаи Facebook
Қисме аз муҳоҷирон баъди содир шудани қарори расмӣ умедворанд, ки озору азияташон аз ҷониби кормандони пулиси Русия кам мегардад ва кормандони пулис тамаъҷуйиро кам мекунанд.
Айни ҳол тибқи оморҳои мақомоти Русия беш аз 1 миллион муҳоҷири тоҷик дар ин кишвар кору зиндагонӣ мекунанд, муқомоти тоҷик ин оморро рад мекунанд, шумораи муҳоҷиронро наздик ба 500 ҳазор мегӯяд. Имсол бо бад шудани вазъи иқтисодии Русия, Тоҷикистон низ аз он осеб дид. Дар шаш моҳи аввали соли ҷорӣ муҳоҷирони тоҷик 195 миллион доллар камтар аз ҳамин давраи соли гузашта пул фиристодаанд.
Дар ҳоле, ки аз вуҷуди ин беморӣ дар кишвар танҳо 30 апрел хабар дод. Аз ин бармеояд, ки иқтисоди Тоҷикистон на дар сол, балки дар 8 моҳ 2 миллиард доллар зиён дидааст. Ва агар амсоли кишварҳои дигар чораҳои ҷилавгирӣ аз паҳншавии коронавируси нав аз авоили соли равон татбиқ мешуд, ба эҳтимоли қавӣ эълони ҳаҷми зарар як миллиард доллари дигар бештар садо медод.
Ин рақам ва ин омор бар пояи кадом муҳосибот ва бароварде муайян шудааст, номаълум мебошад вале ҷойи шак ва шубҳа ин ҷо аст, ки дар давраи коронавирус кадом корхонаи гиганти мо аз кор уфтод ва ё кадом тиҷорати миллиардие буд, ки бар асари масдуд шудани марзҳо дучори шикаст шуд?
Магар манзур бузургтарин корхонаи саноатӣ- корхонаи алюминий то омадани коронавирус ба Тоҷикистон ҳам кайҳост, ки ҳатто даҳяки замони шӯравӣ истеҳсол намекунад, миллионҳо зарар дидааст? Кадом корхона ва истеҳсолоти Тоҷикистон бар асари коронавирус зарар дидааст?
Ҳисобу китоби зарар аз коронавирус бар асосӣ чӣ аст? Ҷаҳонгардӣ? Пахта? Савдо? Воситаҳои нақлиёт? Хулоса кадоме аз ин арсаҳо ин ҳаҷми зарарро бор овардаанд? 2 милиард пул андаке нест барои кишварҳои фақиру камбизоате назири Тоҷикистон. Пас,ин рақам аз куҷо?
Бештари таҳлилгарон ва коршиносон дар масоили иқтисодӣ мегӯянд, ки зиёни расида ба Тоҷикистон шояд аз ин сифр ҳам бештар бошад. Аммо ин зиён зиёне нест, ки барои мисол марбут ба тавлидоту истеҳсолоти дохили Тоҷикистон бошад, яъне кадом корхонае бо садҳазор коргар ва бо маоши 5 то 10 000 сомонӣ бар асари коронавирус аз кор бозистод. Ва ё майдони 20.000 гектар пахта ба маҳзи ҳамин беморӣ маҳруми парвариши кишоварзон шуд.
На, ин тавр ҳам нест. Мошинҳои борбар ҳам тавонистанд, ки маҳсулоти кишоварзиро ба берун интиқол диҳанд. Хуб, пас ин рақам аз куҷо ва ин зарар бар асари чӣ аст? Муҳоҷират! Ин зарари коҳиши интиқоли пули муҳоҷирин аст. Ва хисороти боқӣ ҳам хисороте аст, ки ношӣ аз ҳамин маблағ аст ва марбути он. Гап дар инҷо аст, ки Раҳмон наметавонист иллат ва сабаби асосии зарарро бигӯяд.
Зеро як навъ расвоӣ мебуд, ки роҳбари давлат эътироф ва эълон намояд, ки кишвараш вобастаи пули он қисмат аз шаҳрвандонаш аст, ки на дар дохили кишвар кору заҳмат мекашад, балки дар берун аз кишвар муздурӣ карда пул мефиристад ва ин пулҳо амнияти сиёсиву иқтисодии давлатро замонат медиҳанд. Яъне давлате вобаста аз пули муҳоҷират, давлате вобаста аз давлати дигар.
Як коршиноси тоҷик, ки солҳо бо масоили муҳоҷират иртибот дорад гуфт, ки ҳар гоҳе ҳаҷми пули интиқолдодаи муҳоҷирон ба ватанро дар сол ҷамъбаст мекунанд, Шумо бидуни дудилагӣ онро ду баробари дигар биафзоед, онгоҳ маблағҳои интиқолдода ва умуман ҳамҷи маблағи дар берун аз Ватан коркардаи мардони тоҷик ба воқеият наздик мешавад.
Аз ин ҷиҳат гуфт ӯ 2,5 миллиарди соли 2019-ро Шумо 6 то 7 миллирад гӯед заррае ҳам хато намекунед. Зеро маблағи муҳоҷирон танҳо тавассути бонкҳо ба кишвар намедарояд ва роҳу васоили гуногун аст, ки муҳоҷирон пулҳои худро ба кишвар ворид мекунанд. Аммо ин пулҳо амалан иқтисоди кишварро дар тамоми арса, ҳам дар тиҷорат ва ҳам дар кишоварзӣ рӯ ба роҳ кардаанд ва ин пулҳоянд, ки табодули молу коло ва гумруку андоз кор мекунанд.
Аз ин ҷиҳат он 6 ва 7 миллиард агар як бори “оборот” гирад ҳам камтар аз 20 миллиард намешавад. Аз ин ҷост ки вақте мегӯяд, 2 миллиард доллар зарар кард, ин ҳанӯз бар пояи ҳисобҳои бонкӣ аст. Пас, савол пеш меояд, ки бо наздики 30 сол ҳукуматдорӣ, чи коре, чи барномае дуруст кардед, то ҳамчунин хафву рискҳои ногаҳонӣ ва нохоста авзоъи кишвар ва зиндагии хонаводаҳоро дучори мушкил накунад?
Сохтмони даҳҳо қароргоҳҳои ҲХДТ аз ҳисоби халқ, сохтмони майдони парчаму майдони герб ва баргузории ҷашнҳои пурдабдабае чун ҷашни Наврӯз, ки аз миллионҳо доллар бештар масраф мешавад барои чӣ ва ба хотири чӣ? Ин ҳама орову торо, ин ҳама ҷамилу шукӯҳ ва ин ҳама зарқу барқ барои чӣ ва бо чи ҳадаф? Чаро чени кӯрпа по дароз намекунед?
Миллион-миллион доллар барои гулу гулзори назди майдони фулонҷо ва ё овардани дарахту буттаҳои ороиши аз намедонам Ҳулланду Бразил ба хотири чӣ? Байрақи китоби гиннеси чӣ? Яъне ҷаҳону ҷаҳониёнро қоил бисозем, ки мо чи қадар зӯру тавоноем ва чи роҳбаре бузургу хирадманде дорем, ки кишврамонро бою пешрафта кардааст ва мардумонамон аз ин ҳама байрақу гербҳои гиннесӣ 100% розианд? Дақиқан, ин тавр нест.
“Мувофиқи арзёбии пешакӣ, бинобар таъсири манфии омилҳои иқтисодии берунаи бавуҷудомада, соли равон зарари умумӣ ба иқтисодиёти Тоҷикистон метавонад зиёда аз 2 миллиард долларро ташкил дода, дар оянда ҳам афзоиш ёбад.”
Тавонистааст бигӯяд, ки “омилҳои иқтисодии берунаи бавуҷудомада”, аммо натавонистааст, ки аз муҳоҷират бигӯяд. Чун хоҳанд пурсид, ки дар ин 28 сол чи қадар аз ин раванд коҳиш додӣ? Ва чанд заводу фабрикае сохтӣ, ки мардум камтар ба муздурӣ биравад. Бидуни шак ба ин саволҳо посухи мусбат надорад. Вале танҳо ин 2 миллиард маблағи зарари расонидаи Ковид-19 нест, ки Раҳмон бо зикри он заъф ва ноуҳдабароии мудирияти тӯлонии худро ба забон овардааст.
Дар ин нишаст вай гуфтааст, ки то 100 % аз воридоти маводи сӯзишворӣ, ҳамчунин, дигар намудҳои молу маҳсулот, аз ҷумла озуқаворӣ ва доруворӣ, дар ҳудуди мутобиқан 80 ва 90 % вобастагии ҷиддӣ дорад. Агар ҳудуди 90% ба озуқаворӣ вобастагӣ доред, пас ин ҳарфи воҳима, ки барномаи стратегии амнияти озуқаворӣ татбиқ шудро чӣ гуна шарҳу тавзеҳ медиҳед?
Воқеият ин аст, ки он се барнома – ҳадафҳои стратегӣ, ки мегӯянд ҳал шуд: раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, амнияти энергетикӣ ва амнияти ғизоӣ, кадомеаш ҳал шудааст? Ин аз ҳолату кайфияти ҳамсояҳо бастагӣ дорад, ки мо аз бунбасти коммуникатсионӣ раҳо шудаем ё хайр.
Як Ислом Каримови дигар ояд, боз ҳам дар ҳамон бунбастем ва ё инки амнияти энергетикӣ ҳам ба обу ҳаво вобаста аст, чуноне имсол мушоҳида кардем, ки хавфи лимит ҳамоно боқӣ аст ва инак худи Раҳмон эълон намуд, ки 90% ғизои мо аз берун оварда мешавад.
Агар 90% ғизо аз берун оварда шавад бо кадом ҳисобу китоб амнияти ғизоии мо таъмин шудааст. Бале, ҳамин гуна ҳолатҳое пеш меояд, ки ногузир воқеиятҳо ифшо мешавад. Дар баҳори имсол нархи 1 кило картошка аз 9 то 10 сомонӣ баланд шуд. Агар амнияти ғизоӣ таъмин буд ҳамин тавр мешуд?
Аммо ҳоло Русия шарики ба истилоҳ роҳбурдии Тоҷикистон иртиботи ҳавоӣ бо Қазоқистон ва Қирғизистонро аз сар мегирад, вале дар ин васат Тоҷикистон маълум нест, ки чаро натавонистааст бо Русия парвозҳои одии худро роҳандозӣ кунад. Парвозҳое, ки иҷрои онҳо аз ин хисороти 2 миллиардии ношӣ аз коронавирус коҳиш медиҳад.
Сорбон Азимӣ
Аз Идораи сомона: Матолибе, ки дар гӯшаи “Блоги Шумо” ба нашр мерасанд, назари шахсӣ ва ё таҳлили муаллифон буда, баёнгари мавқеи “Аздо тв” нестанд.
