19.9 C
Dushanbe
Хона блог саҳифа 711

Боздошти шаҳрвандони тоҷик дар Қирғизистон. Инҳо чӣ гуна ва чаро дастгир шуданд?

0

Маъмуорони амниятии Қирғизистон 34 ҷавони тоҷикро, ки барои ҷамъоварии шираи камол ба онҷо рафта будаанд, барои убури ғайри қонуни боздошт кардаанд. Гуфта мешавад, ки ин ҷавонон сокинони деҳаҳои Бӯстон ва  Ҳуснободи шаҳри Ҳисор будаанд.

Вакили мудофеъи ин ҷавонони боздоштшуда Мэлс Абдураимов рӯзи 28-уми август аз шаҳри Бишкек гуфтааст, боздошти нафарони зери ҳимояташ дар миёнаҳои моҳи июли имсол сурат гирифтааст.

Ба гуфтаи наздиконашон  ин ҷавонон се моҳ пеш, яъне замоне, ки бо сабаби бемории каронавирус тамоми марзҳои кишварҳои Осиёи Марказӣ баста буд, ба онҷо рафтаанд.

Ба иттилои вакили мудофеъ шаҳрвандони Тоҷикистонро маъмурони амниятӣ дастгир карда, феълан дар боздоштгоҳи муваққатии ноҳияи Лайлаки вилояти Бодканд нигоҳ медоранд, бар асоси моддаи 359-и Кодекси Ҷиноии Қирғизистон (убури ғайриқонунии марз) муҳокима мекунанд”.

Абдураимов гуфтааст: “Онҳо худашон наомадаанд. Ҳеч санади расмӣ ҳам надоранд. Дар вақти суҳбат мегӯянд, ҳамин қадар медонанд, ки онҳоро барои кор ба инҷо корфармо фиристодааст, дар суҳбат бо вакили мудофеъ аз корфармо ном набурда, танҳо ишора кардаанд, ки як ширкати номдор дар Тоҷикистон”.

Яке аз волидони боздоштшудаҳо Абдулмуъмин Гулов, сокини шаҳри Ҳисор, рӯзи 29-уми август ба “Радиои Озодӣ” гуфтааст, ду фарзандаш, ки барои ҷамъоварии шираи камол ба Қирғизистон рафта буданд, боздошт шудаанд. “Танҳо тавассути вакили мудофеъ аз ҳоли онҳо огоҳ мешавем. Вакил мегӯяд, ки саломатиашон хуб аст ва шикоят надоранд”,- мегӯяд Абдулмуъмин Гулов.

Раиси ҷамоати Ҳуснободи Ҳисор Бобораҷаб Шералиев, ба “Радиои Озодӣ”  гуфтааст: дар бораи ҷавонони боздоштшуда аз  мақомоти  амниятии Қирғизистон маълумот хоста буданд. “Ба воситаи факс тарҷумаи ҳоли ҳамаи онҳоро фиристодем. Онҳо тайи чанд соли ахир барои ҷамъоварии шираи камол ба Қирғизистон мерафтанду меомаданд, вале имсол боздошт кардаанд.”

То соли 2008 дар Тоҷикистон ҷамъоварӣ ва содироти шираи камол озод буд. Шаҳрвандон озодона дастрасӣ доштанд ва аслан тавассути тоҷирон ба хориҷа содирот мекарданд. Моҳи сентябри соли 2008  ширкати “Фароз” ин тиҷоратро зери дасти худ гирифт ва барои шаҳрвандон ҷамъоваришаро манъ кард ва танҳо дар зери дасти ин ширкат шаҳврандон кор мекунанд.

Танҳо дар Тоҷикистон  ширкати “Фароз” мутааллиқ ба Шамсулло Соҳибов домоди Президенти Тоҷикистон  ва “Мину-фарм” иҷозаи ҷамъоварии шираи камолро доранд.

Як сол қабл рӯзи 29 апрели соли 2019 дар назди дафтари ширкати “Фароз” даҳҳо нафар ҷамъоварони шираи камол, асосан сокинони ноҳияи Данғара,  Ҳисор ва Шаҳринав гирди ҳам омада, бознигарии шароити харидуфурӯши ин растанӣ шуда буданд, ки аз тарафи мақомот боздошт гардиданд. Дар он замон тоҷирон даъво доштанд, ки “Фароз” бо афғонҳо шартнома баста шарномаҳои моро бекор кард, ки пеш аз ин барои ҳар як кило 80 доллар  медоданд, афғонҳо рӯзи кори 15 доллар муайян кардаанд.

Чанд сол қабл Вазорати тандурустии Тоҷикистон аз Ҳукумат хоста буд, ки  барои ҷамъоварӣ ва коркарди шираи камол барояш иҷозат бидиҳанд, вале соли 2019 ин дархосташ рад шуд.

Шаҳрвандони бандмонади тоҷик аз гузаргоҳи “Жибе Жоли” ба Ватан оварда шуданд

0

Ба иттилои сомонаи Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳури Тоҷикистон 164 нафар шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар марзи байни Узбекистону Қазоқистон, дар гузаргоҳи «Жибек Жоли» банд монда буданд, рӯзи 31 август ба кишвар бар гардонида шуданд.

Гуфта шудааст, ки баргардонидани шаҳрвандон бо ҳамкорӣ бо мақомоти марбутаи Ҷумҳурии Қазоқистон сурат гирифтааст, ки бо парвози махсуси ширкати “Сомон Эйр” муталлиқ ба Ҳасанд Асадуллозода, додарарӯси Президент, анҷом пазируфтааст.

Қабалан низ чунин бозгардониҳо буданд, ки мақомоти тоҷик гуфта буданд, ки бо дастур ва ҳидоятҳои Президент, муҳоҷирони дармонда дар марзи Қазоқистон ва Узбекистонро бар гардонидем. Вале баъдтар сафи дармондаҳо бештар шуд ва бо дахолат ва кумаки давлати Норвегия шаҳрвандони Тоҷикистон аз марз, ки рӯзҳои зиёде азоби сахтро аз сар гузаронида буданд, ба Ватан бозгардонида шуданд.

Рӯзи 20-уми июн сафорати Амрико дар Тоҷикистон гуфта буд, ки барои бозгардондани шаҳрвандон Оҷонси Иёлоти Муттаҳида оид ба рушди байналмилалӣ (USAID) ва Созмони Ҷаҳонии Муҳоҷират 635 шаҳрванди дармондаи Тоҷикистонро дар марзи Қазоқистону Узбекистон мусоида карда буд, ки бо чаҳордаҳ автобус ба Ватан оварда шуда буданд.

Аз 16 марти соли 2020 бинобар эълон гардидани вазъияти фавқулода дар Қазоқистон ва ҷорӣ шудани чораҳои маҳдудкунанда дар Узбекистон бар асари пандемияи COVID-19 барои ворид шудан ба ҳудуди ин ду давлат маҳдудиятҳо ҷорӣ шудаанд.

▶️ Барномаи хабарии ИМРУЗ – 31.08.2020 |AZDА TV| برنامه خبری امروز اخبار تاجیکستان

0

БАРОИ ҲАМСУҲБАТ ШУДАН БО БУЗУРГМЕҲР ЁРОВ МАҲБУСОН ТАҲДИД БА ҶАЗО ШУДАНД.

Эътирози тоҷирон дар бозори Шаҳритус. Дар паси тақсимоти   нуқтаҳои савод кӣ меистад?

Рӯзҳо мунтазирем аммо касе ба додамон намерасад.

Нархи ангишт дар Тоҷикистон боло меравад, Фароз нархи иҷозатномаашро боло бардошт.

Эътирози тоҷирон дар бозори Шаҳритус. Дар паси тақсимоти нуқтаҳои савод кӣ меистад?

0

Тоҷирони бозори марказии ноҳияи Шаҳритус аз тақсими ҷойҳои тиҷораташон, ки се моҳ қабл оташ гирифта буд, норозӣ буда, даст ба эътироз задаанд. Ба гуфтаи онҳо ҳоло мақомот ҷойҳои ин тоҷиронро, ки аз 4-5-метрӣ иборат буд, ба 1-метрӣ тақсим кардаанд.

Рӯзи 29 август як гурӯҳ тоҷирон аз тақсими ба гуфтаи онҳо ноодилона ва ё нодурусти мақомот, ки ба онҳо 1 метр пешниҳод кардаанд, дар бозор ҷамъ омада хостори баргардонидани ҷойхои қаблиашон шудаанд.

Дар видиое, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ давр мезанад, дида мешавад, ки як гурӯҳи зиёди соҳибкорон дар бозор ҷамъ гардида, аз мақомот талаб доранд, ки ҷойҳои қаблиашонро баргардонад.

Ин бозор аслан дар ихтиёри “Тоҷикматлубот” қарор дорад, ки пеш аз сухтор зиёда аз 600 нафар фаъолият доштаанд.

Ба навиштаи “Радио Озодӣ” масъулони бозори марказии ноҳияи Шаҳритус ҳозир нашуданд, вазъи ба амаломадаро шарҳ диҳанд. Намояндагони идораи “Тоҷикматлубот” гуфтанд, аз норозигии соҳибкорон хабар доранд ва масъалаи тақсими ҷойҳоро дубора баррасӣ хоҳанд кард.

Мадина Кенҷаева, яке аз тоҷирони норозӣ ба “Радиои Озодӣ” гуфтааст, имрӯз ба намояндагӣ аз соҳибкорони норозӣ раиси ноҳия Ҷаббори Ғаффор ду тоҷирро ба ҳузур пазируфта, ба шикояташон гӯш додааст. “Ҷаббори Ғаффор гуфтааст, нуқтаҳои фурӯши пешинаи соҳибкоронро диҳанд, вале то ин лаҳза ҳеч кор нашудааст. Дар сӯхтор соҳибкорон ба камаш 50 ҳазор – 80 ҳазор сомонӣ зарар дидаанд”.

Вале як манбаъ аз Ҳукумати ноҳияи Шаҳритус ба “Аздо тв” ба шарти зикр нашудани номаш гуфт, “Ин бозор ба ном ба ихтиёри Тоҷикматлубот қарор дорад ва дар тақсимоти ҷойҳои тоҷирон, на ба Тоҷикматлубот ва на Раиси ноҳия дахл дорад, онҳо ҳеҷ коре карда наметавонанд, зеро дар паси ҳамаи ин корҳо Муҳиб Асадуллозода додарарӯси раиси ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дорад, ки дар Шаҳритус бе иҷозаи ӯ касе як хасро аз ҷояш ҷумонда наметавонад”.

Шояд ба хотири интихоботи дар пешистода ҷойҳои тоҷиронро  се чор метр неву ду метри тақсим кунанд, вале боз  агар Ҳоҷи Муҳиб розиги диҳад, агар ӯ не гӯяд,  касе коре карда наметавонад, мегӯяд манбаи мо.

Айни ҳол дар ноҳияи Шаҳритус ду бозор фаъол аст, бозори марказӣ ва бозори “Ином”. Чанд сол пеш моликони бозори “Ином” бар сари тақсими бозор бо Муҳибулло Саъдуллоев, ба таъбири худаш “номардбошу зинда бош” баҳс доштанд, ки дар натиҷа молики асосии бозори “Ином” Абдуллоев барои чанд сол равонаи зиндон шуд.

Оташсӯзӣ дар бозори марказии ноҳияи Шаҳритус  28-уми майи имсол рух дод. Тоҷирон мегӯянд, мақомот ба онҳо ваъдаи сабукӣ дар пардохти андозу баҳраҳои бонкӣ доданд, аммо нагуфтанд, ҷуброни зарарро кӣ пардохт мекунад. Мақомот зиёни сӯхтор дар бозори марказии ноҳияро беш аз 4 миллион сомонӣ (400 ҳазор доллар) ҳисоб карда буданд.

Оташ гирифтани бозорҳо дар Тоҷикистон ба як амри маъмулӣ табдил ёфтааст ва солҳои ахир зиёд иттифоқ меафтад. Мақомоти кишвар дар бештар мавридҳо мегӯянд, ки сабаби асосӣ риоя накардани қоидаҳои бехатарӣ   бозорҳо аст. Бархе аз тоҷирон ҳолатҳои барқасдона оташ зада шудани бозорҳоро аз эҳтимол дур намедонанд.

Аммо ба назари тоҷирон дар ин гуна сӯхторҳо яке аз масъалаҳои баҳсбарангез ва ҳал нашаванда ин пардохт нагардидани зиёни расида ба соҳибкорон ва барқарор накардани тиҷорати онҳо мебошад.

ҲСДТ интихоботи президентии 11 октябри соли 2020-ро таҳрим кард

0

Раҳматиллоҳ Зоиров, раиси ҲСДТ дар саҳифаи фейсбукаш хулосаи қарори Шӯрои ҳизбашро нашр кард. Зоиров мегӯяд, Шӯрои сиёсии Ҳизб ба хулосае расид, ки интихоботи президентии 11 октябр дар Тоҷикистон ба чанд банди Сарқонун мухолиф буда, аз ин рӯ, онро таҳрим мекунад.

Ба навиштаи Зоиров дар ҷаласаи Ҳизб интихоботи дар пешбуда бидуни риояи қавонини интихоботии Конститутсияи Ҷумҳури Тоҷикистон сурат мегирад ва иштирок дар он ғайриимкон мебошад.

Дар ҷаласаи Шӯрои сиёсии ҲСДТ қайд гардидааст, ки таъйини интихоботи президентӣ аз 6 ноябр ба санаи 11 октябри соли 2020 ғайриқонунӣ ва зидди модаҳои 67-68 Конститутсияи амалкунанда мебошад, дар баробари ин ҷамъоварии 250 ҳазор имзо, ки чунин пешбини гардидааст, ғайри имкон аст, зеро 50 дарсади шаҳрвандони Ҷумҳури Тоҷикистон дар хориҷ ба сар мебаранд ва наметавонанд дар ҷамъоварии имзоҳо ширкат дошта бошанд ва ин яке аз масъалаҳои муҳим мебошад.

Дар баробари ин қабули қонуни нав дар бораи Комиссияи интихобот, ки бо иштироки 31 ҳазор аъзо ташкил шудааст, таъсиси он принсипи «бепартиявӣ» гирифтааст, ки 25 ҳазораи онро аъзоени Ҳизби ҳалқи-демократӣ ташкил медиҳанд.

Дар идома гуфта шудааст, ки Президенти амалкунанда набояд раиси ҳизби сиёсӣ бошад. Раисии ӯ низоми бисёрҳизбиро халалдор кардааст ва онро ба низоми якаҳизбӣ мубаддал гардондааст.

Ҳамчунин Шӯрои сиёсии ҲСДТ гуфтааст: “Ҳаммаи комиссияҳои интихоботи ва субъектҳои пешбарикунандаи номзад ба президенти ҶТ (ҳизбҳои сиёсӣ, маҷлисҳои вилоятии намояндагони халқ, иттифоқи касаба, кумитаи кор бо ҷавонон сохторҳои хокимияти давлатианд ва фаъолияташон ба манфиати президенти амалкунанда нигаронида шудааст.

Зоиров навиштааст, ки дар асоси далелҳои дар боло зикр гардида ва бо назардошти вазъи феълӣ бо риояи нагардидани меъёрҳои қонунгузории интихоботи демократи ва озоду шаффоф, манофеи ҷомеа ва давлатдории мутамаддин мешавад, Шӯрои сиёсии ҳизб аз пешбарии номзад ба мансаби президенти ҶТ ҳамҷун намоянда аз ҲСДТ бо сабаби ғайриконститутсионӣ таъйин шудани интихобот ва дигар сабабҳои дар боло зикргардида худдорӣ мекунад ва онро таҳрим менамояд.

ҲСДТ ИНТИХОБОТИ ПРЕЗИДЕНТИИ ҶТАЗ 11 ОКТЯБРИ СОЛИ 2020 – РО ТАҲРИМ МЕКУНАД!!!Қарори Шӯрои сиёсии ҲСДТ …

Gepostet von Рахматилло Зойиров am Montag, 31. August 2020

БАРОИ ҲАМСУҲБАТ ШУДАН БО БУЗУРГМЕҲР ЁРОВ МАҲБУСОН ТАҲДИД БА ҶАЗО ШУДАНД

0

Як ҳафта мешавад, ки маъмурияти зиндони рақами 1-и шаҳри Душанбе маҳбусонро барои ҳамсуҳбат шудан бо Бузургмеҳр Ёров, вакили дифоъ ва зиндонии сиёсии тоҷик таҳдид ба ШИЗО мекунанд. Дар ин бора Ҷамшед Ёров, бародари Бузургмеҳр Ёров, дар саҳифаи фейсбукаш хабар дод.

Ба навиштаи Ҷамшед ҷазо ба таври қатъӣ аз тарафи маъмурияти зиндон таъйиин шудааст, ки ин маҳбусонро нигарон кардааст. Ин дар ҳолест, ки кормандони зиндон ба ҳар як маҳбус ба таври шифоҳӣ паём медоданд, ки бо Бузургмеҳр Ёров робита надошта бошанд ва ҳамсуҳбат нашаванд. Ҳар касе дар ҳолати муносибат бо Ёров ба даст афтад ҷазояш дар ШИЗО мегузарад.

Ҷамшед Ёров менависад, ки мақомот ҳамин тариқ маъракаи навро дар зиндони рақами 1-и шаҳри Душанбе оғоз кардааст ва мехоҳанд ба Бузургмеҳр Ёров фишори равонӣ биёранд.

Сенарияи интихоботи президентӣ дар Тоҷикистон комилан маълум шуд?

0

Бознашр аз блоги “Рӯзи нав”-и Раҷаби Мирзо

Ин ки Иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон номзадии Эмомалӣ Раҳмонро ба президентӣ пешниҳод кард, гӯё барои ин маърака дигар интрига ва муаммоеро боқӣ намонд.

Пас то куҷо гуфтан мумкин аст, ки интихоботи пешорӯи президентии Тоҷикистон аз соли 2013 фарқ дорад, ё ба он монанд аст?

Ҳафт сол пеш, ҳарчанд вазъи умумии иҷтимоӣ аз имрӯз фарқи чандоне надошт, бовуҷуд эҳтимол мерафт, ки се намуди номзадҳо ба сабқат роҳ меёбанд ва раванди ҳодисаҳо аз рӯи он шакл мегиранд:

а) ҳукуматӣ;

б) мухолифини Раҳмон;

в) ғайриинтизор.

Мешавад схемаи он давраро бо 7 сол баъд муқоиса кард ва хулоса намуд, ки аз он замон то маъракаи пешорӯ чӣ тафовуте боқӣ мондааст.

1. “Ҳукуматӣ” –ҳо: Эмомалӣ Раҳмон, Рустами Эмомалӣ, “мухолифони системавӣ”, ё “ҳизбҳои кисагӣ”?

Ба гурӯҳи аввали номзадҳо пеш аз ҳама шахси Эмомалӣ Раҳмон дар назар буд. Гуфта мешуд президенти солҳо боз билоиваз, ҳанӯз “корҳои баитмомнарасонда” дорад ва мехоҳад онҳоро то охир расонад. Бархеҳо инро ба сохтмони ҳамон замон нав ҷиддигирифтаи нерӯгоҳи Роғун рабт медоданд. Баъзеи дигар, пас аз барканории Маҳмадсаид Убайдуллоев аз шаҳрдории Душанбе дар январи соли 2017 ва  ба ин курсӣ таъин намудани Рустами Эмомалӣ, гуфтанд, ки ҳадафи аслӣ ҳамин буд. Ҳарчанд Убайдуллоев то апрели соли 2020 ҳамоно раиси Маҷлиси Миллӣ буд, вале гуфта мешуд, ки ин таъсири ҷараёни дурнамои ҳукуматро кам намекунад. Рустами Эмомалӣ ҳоло ба мақоми расмии “одами дуюм” ҳам расид. Мисле, ки мавзӯи интиқоли қудрат – масъалаи барои элитаи ҳукмрон стратегӣ, ҳалли худро пайдо кард.

Тоҷикистон соли 2013 бо “шарики стратегӣ ва табиӣ” –и худ – Русия низ як масъалаи ҳалношуда дошт, ки пешопеши интихобот ва як сафари Путин ба Душанбе ҳал шуд. Гап сари имзо шудани шартномаи барои Кремл дилхоҳ (30 сол дароз кардани мӯҳлати ҳузури низомиёни рус) мерафт, ки баробари имзо шудани он гуфта мешуд мавзӯи интихоботи президентӣ дар Тоҷикистон дигар ҳалшуда аст.

Имсол Душанбе бо Кремл танҳо як мавзӯи мавриди муҳокима дорад: вуруд шудани Тоҷикистон ба Иттиҳоди АвруОсиё.

Аслан ин масъала аз ҳамон давра боқӣ мондааст, аммо ба назар мерасад, ки соли 2013 барои Маскав ҳалли масъалаи низомиёнаш муҳимтар менамуд. Ин бори аввал ҳам набуд, ки Кремл будубоши нерӯҳояшро дар Тоҷикистон маҳз дар соли интихобот ниҳоӣ мегардонад.

Масъалаи Иттиҳоди АвруоОсиё бошад, солҳо боз “мавриди омӯзиши” Душанбе аст. Воқеан, дар интихоботи парлумонии соли равон ҲСДТ ин мавзӯро асоси барномаи пешазинтихоботӣ қарор доданӣ буд. Дар натиҷа, КМИР ин нерӯи мухолифро ягона ҳизбе эълон кард, ки ба парлумон роҳ наёфт. Шояд ин як навъ посух ба Кремл ҳам буд…

Ҳамчунин пешопеши интихоботи соли 2013 маъракаи рӯнамоии  китоби нав дар бораи Эмомалӣ Раҳмон таҳти унвони «Наҷотбахши миллат» сурат гирифт, ки бо маблағгузории Ҳасан Асадуллозода аз ҷониби як ширкати аврупоӣ чоп гардида, бо забонҳои англисиву фаронсавӣ навишта шудааст. Ин иқдомро «муаррифии дуруст» -и Раҳмон дар Аврупо» низ номида буданд, ки то ин замон дар борааш матбуоту маҳфилҳои сиёсии ин қора баҳои мусбат намедоданд. Аз сӯи дигар, гуфта мешуд эҳтимол дорад  майли бештари Эмомалӣ Раҳмон дар интихобот акнун ба сӯи Ғарб хоҳад буд…

Аммо масъалаи аввали “ҳоло ҳалнашуда”-и дохилӣ – сохтмони нерӯгоҳи Роғун, бовуҷуди ба гуфтаи мақомот ба кор сар кардани ду агрегаташ пас аз интихоботи президентии соли 2013, намешавад гуфт мушкилот ва норасоии барқи Тоҷикистонро ҳал кард. Хоса имсол, ки пас аз 3 соли барҳам хӯрдани лимит, аллакай мушкили камбуди об пеш омадаву ҳанӯз аз тобистон дар бархе ноҳияҳо нерӯи барқ бо душворӣ дода мешавад. Тахминҳое ҳаст, ки имсол барвақттар дар деҳоту навоҳӣ дубора лимити барқ ҷорӣ кунанд. Аз ҳамин нуқтаи назар, иддаое вуҷуд дорад, ки агар як сабаби бори аввал дар таърихи сиёсии Тоҷикистони мустақил як моҳ пеш овардани интихоботи президентӣ дар имсол, ба мавҷи дуюми COVID -19 рабт бигирад, сабаби дуюмаш ҳамин эҳтимоли лимити пешорӯст. Ҳар ду мушкил метавонад барои интихобкунанда ва раванди интихобот асаргузор бошанд.

Дар ин ҳолат, “номзадҳои ҳукуматӣ” ҳамчунин метавонанд намояндаҳои камтаъсир ва барои интихобкунандаи тоҷик ноошнои аҳзобе бошанд, ки барои коршиносони ҳукуматӣ – “мухолифони системавӣ” -анд, дар доираҳои таҳлилӣ бошад – “ҳизбҳои кисагӣ”, ки ҳеч хатаре наметавонанд ба аҳдофи элитаи ҳукмрон пеш биёранд.

Аз онҳое, ки ҳоло номзад шудаанд, танҳо ду нафар ду ё се маротиба номзад ба президентӣ будаанд. Аз ҳама “соҳибтаҷриба” Абдуҳалим Ғаффоров аст, ки маротибаи сеюм метавонад номзад бошад. Рустам Латифзода ва Рустам Раҳматзода – маротибаи аввал. Сайҷаъфар Усмонзода маротибаи дуюм.

Як нуктаи муҳими бардошт аз анҷуманҳои пешазинтихоботии ин аҳзоб чунин аст, ки онҳо ҳатто ба қадри интихоботи парлумонии соли 2020 ҷуръат надоранд. Ба ҳар сурат, ҳоло танҳо шоҳиди баррасии масоиле аз ҷониби онҳоем, ки бо вуҷуди дар баробари номзади эҳтимолии ҳизби ҳукмрон хеле заиф буданашон, аз эҳтиёткории сахти онҳо гувоҳӣ медиҳад, ки ҳич даъвои ҷиддии сиёсӣ надоранд. Ҳарчанд дар интихоботи парлумонӣ то ҷое баҷуръату ҷиддитар масъалагузорӣ мекарданд.

2. Гурӯҳи дуюм: “номзади ягона”, ихтилоф ва “қассос”?

“Мухолифини Раҳмон” соли 2013 ба андозаи имрӯз заифшуда набуданд. Дар баробари Ҳизби сосиал – демократи Раҳматилло Зойиров ҳамчунин ҲНИТ фаъолият дошту ҳоло як ҳизби мамнӯъ ба ҳисоб намерафт.  “Ҷиноҳи Кенҷаев” –и сотсиалистҳо низ таҳти сарварии Мирҳусейн Назриев мегуфт бо нерӯҳои мухолиф ҳамроҳ аст.

Аҳзоби дигарандеш ҳарчанд он замон аз “иттиҳод” ва “номзади ягона” ҳарф мекушоданд, аммо раванди ҳодисаҳо нишон дод, ки дар ин даъво чандон самимӣ нестанд. Масалан, Раҳматилло Зойиров якумин шуда гуфт, ки гурӯҳи кории ислоҳи қонуни конститутсионӣ «Дар бораи интихоботи Президенти Тоҷикистон» -ро таъсис додааст. Гуфта мешуд, дар заминаи он раиси ҲСДТ Эътилофи аҳзоби сиёсӣ ва созмонҳои иҷтимоиро таъсис доданист, вале каме дертар хабарҳое расид, ки  баъзе аз шариконаш аз ҳамкорӣ бо ӯ даст кашидаанд. Масъалаи асосӣ гӯё ин будааст, ки чаро ин иқдомро “ҳизби заифи” Зойиров роҳандозӣ карданист, на “ҳизби пуртаъсир” –и ҲНИТ.

Дар натиҷа, ҳамон шабу рӯз дар сомонаи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, ки ҳоло мамнӯъ набуд,  пурсише таҳти унвони «Пешниҳоди номзадии Р. Зойиров ба мақоми президентӣ холисона аст, ё ғарази доираи хос?» ба табъ расид. Ҳатто аз шеваи саволгузорӣ маълум буд, ки иқдоми «Ҷунбиши Миллӣ» ном як созмони номаълум, ки он вақт раиси ҲСДТ Раҳматилло Зойировро номзади ягона дар интихоботи президентӣ муаррифӣ кард, малеҳ карда гӯем, ҲНИТ-ро хуш наомад. «Ба ҳайси номзади ягонаи мухолифин матраҳ шудани номи Раҳматилло Зойиров дар ВАО то ҷое афкори мухталиферо ба бор овард ва таҳлилгаронро бештар заминаҳои пешниҳод шудани ин масъала аз ҷониби «Ҷунбиши миллӣ», ки пойгоҳаш номаълум аст, ҷалб сохт. Дар мавриди пешниҳоди ҳар номзаде дар ҷомеъа шакку тардид нест, вале ҳама чиз назокату ҳассосиятҳои худро дорад, бахусус пешниҳоди номзад ва марҳалаи он» навишт сомонаи ҲНИТ он замон.

Бо ҳамин, гуфтан мумкин аст, ки «машқи аввал» -и қаблазинтихоботӣ дар байни нерӯҳои мухолиф ва шахсиятҳои нисбатан шинохтаи онҳо аллакай аз нокорагии худ дарак дод. Ин бори аввал ҳам набуд. Ахиран мавзӯи “номзади ягона”, ки сари Ойниҳол Бобоназарова қарор гирифтанд, боис ба ихтилоф дар байни ҲСДТ ва ҲНИТ гашту ба назар мерасад то имрӯз давом дорад…

Коммунистҳои Тоҷикистон он замон таҳти роҳбарии Шодӣ Шабдолов ва равоншод Исмоил Талбаков якбора ҷуръат пайдо намудаву гуфтанд: дар интихобот бевосита ширкат хоҳем намуд!

Дар ин изҳороти ҲКТ ба наҳвае «таҳдид» ҳам ҷо дошт: эҳтимол мамлакатро коммунистӣ мекунем!

Аммо хабари муҳимтари он рӯзҳо дигар буд: Ҳоҷӣ Акбари Тӯраҷонзода дар як сӯҳбаташ изҳор намуд, ки агар қонуни интихобот тағйир ёбад, шояд дар он иштирок мекунад: ё ба сифати номзад, ё тақвиятбахши номзади дигар!

Ин ҳарфи қозии собиқ буд, ки дар интихоботҳои солҳои 1999 ва 2006 –и президентӣ тариқи матбуот расман номзадии Эмомалӣ Раҳмонро таблиғ мекард ва ҳамеша мегуфт акнун аз майдони сиёсӣ канор рафтааст. Вале соли 2013 Тӯраҷонзода мавқеи худро пас аз сафараш аз Русия эълон кард, бархе аз таҳлилгарон дар он ҷиддият ё ҳушдори хосро дидаанд. Воқеан, қозии собиқ он замон дар маҳфилҳои мухолифин ҳузур пайдо намуд, аммо шояд ихтилофот дар дохили ин нерӯҳо ӯро аз фаъолмандии бештар канор бурд…

Зойиров дар интихоботи президентии соли 2020 мисле, ки танҳо мондааст. Ӯ аввал бо изҳороте баромад намуда, ба моҳи октябр интиқол додани интихоботро “ғайриқонунӣ” хонд. Дар ҳамин ҳол, бояд гуфт аввалин интихоботи президентии умумихалқӣ дар соли 1991 низ бо ҳамин баҳси “октябр – ноябр” шурӯъ шуда буд ва нерӯҳои вақти мухолиф пас аз омадани Велихов ва Собчак (баъдан маълум шуд аввалин сафари Путин ҳам ба Душанбе ҳамон вақт будааст) ахиран интихоботро ба моҳи ноябр бурданд.

21-уми августи имсол бошад, Зойиров дар саҳифаи расмиаш дар Фейсбук навишт, 10 созмони ҲСДТ аз эҳтимоли пешбарии номзадии Рустами Эмомалӣ ба мақоми президентӣ нигаронӣ карда, гуфтаанд, “агар номзадии ӯ пешниҳод шавад, эҳтимол дар кишвар ҷанги шаҳрвандӣ сар занад”. Аммо дар заминаи чӣ сабабу омилҳо, шарҳ надод.

Ӯ дар изҳороташ ҳамчунин навишт, ки “бархе аз аъзои ҳукумат, махсусан насли калонсоли дастгоҳи ҳукуматӣ низ ба номзад шудани Рустами Эмомалӣ норозианд”. Баъдан гуфт, ки ду бахши вилоятӣ, 15 созмони шаҳриву ноҳиявии ҲСДТ гуфтаанд, ки ҳизб набояд дар интихобот иштирок кунад ва 8 созмони дигари ҳизбӣ талаб кардаанд, ки интихобот ғайриқонунӣ ва таҳрим эълон шавад. Дар охир ишора намуд, ки тасмими ниҳоиро “Шӯрои сиёсии ҲСДТ хоҳад гирифт”.

Мешавад хулоса кард, ки танҳоӣ ба Зойиров барои гирифтани мавқеи қатъӣ халал мерасонад. Ё ба ин восита, ки “ягона ҳизби мухолиф интихоботро таҳрим эълон карда, машрӯиятро зери суол мебарад”, аз ҳукумат вобаста ба интихоботи парлумонӣ “қассос” мегирад…

3. Номзади ғайриинтизор

Соли 2013 мегуфтанд дар марказҳои қабули қарори Душанбе чунин гузина ҳам  баррасӣ мешавад, ки барои “ҳолати Х” ҳукумат бояд номзади дигари эҳтимолӣ дошта бошад. Дар ин ҳолат гӯё хавф аз кишварҳои таъсиррасоне буд, ки метавонист ба раванди интихобот таъсир расонад. Фарзияҳое ҷо дошт, ки шояд Маҳмадсаид Убайдуллоев чунин номзад бошад, то дар ҳолати номуайянӣ “эстафета” аз даст наравад. Чунин ҳолат пеш наомад. Аммо пас аз интихобот пайдо шудани мушкилот дар Ҳизби коммунист ва бори аввал дар таърихи парламентаризми Тоҷикистон ҷо наёфтанашон дар Маҷлиси намояндагонро дар даъвати солҳои 2015 – 2020, бархе таҳлилгарон маҳз ба “мавқеъгириҳои нодуруст” дар интихоботи президентӣ  маънидод мекарданд. Чӣ “барномаву ният” будаву чӣ “хато” сурат гирифта, то ҳанӯз шарҳи расмӣ дода нашудааст.

Дар симои номзадҳои ҳоло пешбаришудаи интихоботи соли 2020 чунин “одами нобовар” ҳаст, ё не, ҳоло маълум кардан душвор мебошад.

Аммо варианти дигари “номзади ғайриинтизор” метавонад аз ҷониби Иттифоқи ҷавонон, ҲХДТ ва ҳатто ҲКТ пешбарӣ гардидани Рустами Эмомалӣ бошад. Ба ҳар сурат, масъулини ҳизби ҳоким дар сӯҳбатҳои ахирашон гуфтаанд, ки ҳоло мавзӯи иштироки Эмомалӣ Раҳмон дар анҷумани пешазинтихоботӣ маълум нест ва ҳоло мушаххас ҳам накардаанд номзадашон кӣ мешавад. Ин шояд як интригаи ҲХДТ бошад барои ҷаззобияти маърака. Ё воқеияте, ки 3 сентябр маълум мешавад…

Дар ин сурат, барои номзадҳои дигар танҳо имкони мубориза барои ҷои дуюм мемонад. Дар интихоботи президентии соли 2006 “ҷои ифтихории дуюм” ба Олимҷон Бобоев аз Ҳизби ислоҳоти иқтисодӣ насиб гашт, ки ҳамагӣ соле пеш аз интихобот таъсис ёфт. Соли 2013 бошад, КМИР 5.04 фоизи раъйи интихобкунандаро ба раҳматии Исмоил Талбакови коммунист нисбат дод. Бобоев акнун ҳатто дар ҷои сеюм набуд: бо 3.91 фоиз пас аз Бухориев ном номзади аграриҳо меистод, ки дар доираҳои сиёсӣ – таҳлилӣ низ шинохт  надошт, чӣ расад ба интихобкунандаи оддӣ.

Аммо ин “ҷои ифтихорӣ” насиби кӣ мегардад, дар баробари “обрӯ” номаълумиҳо ҳам дорад. Аз мушкилоти ҲКТ гуфтем. Пеш аз интихоботи парлумонии гузашта масъалаи аз раисии ҲИИТ рафтани Олимҷон Бобоев пеш омад.

Пас ҷои дуюмро дар интихоботи пешорӯ кӣ мегирад, маънои дигаре барои дурнамоҳои сиёсии шояд барвақт тарҳрезишуда бошад.

Интизор мешавем…

Аз Идораи сомона: Матолибе, ки дар гӯшаи “Блоги Шумо” ба нашр мерасанд, назари шахсӣ ва ё таҳлили муаллифон буда, баёнгари мавқеи “Аздо тв” нестанд.

Пешниҳоди иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон дастгирӣ меёбад, Э.Раҳмон номзад ба мақоми Президенти Тоҷикстон

0
Акс аз сомонаи “Ховар”

Бино ба иттилои хабаргузории давлатии “Ховар” имрӯз дар Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Тоҷикистон ҳамоиши илмӣ-сиёсӣ баргузор гардида, устодон ва магисторони ин ниҳоди илмӣ пешниҳоди Федератсияи иттифоқҳои мустақили касабаи Тоҷикистонро оиди пешбарӣ намудани номзадии Эмомалӣ Раҳмон ба мансаби Президенти Тоҷикистон дастгирӣ намуданд.

Дар хабар омада, ки “ректори Академия, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор Абдухалил Ғафурзода, раиси иттифоқи касабаи кормандони соҳаи маориф ва илм Рамазон Одиназода ва дигарон вобаста ба дастовардҳои даврони истиқлолият дар ҳамаи соҳаҳои хоҷагии халқи мамлакат сухан гуфтанд.”

Ба навиштаи “Ховар”, дар ин ҳамоиш тамоми ходимони илмии Академияи мазкур бо шиорҳои “Пешвои миллат- номзади арзанда”, “Поянда бод мактаби давлатдории Эмомалӣ Раҳмон!”, “Пешвои сулҳофару ваҳдатовар” ва “Тоҷикистон бо Пешвои миллат ба пеш!” миннатдории худро ба Эмомалӣ Раҳмон барои дастгириҳои пайвастааш баён доштанд.

Акс аз сомонаи “Ховар”

Коршиносони масоили сиёсӣ бар назаранд, ки ингуна нишастҳо ва ҷонибдориҳову шиорпартоиҳо аз ҷониби қишрҳои гуногуни кишвар дар Тоҷикистон маъмулӣ аст ва пеш аз ҳар интихоботе номзадии Эмомалӣ Раҳмонро ҷомаи қонунӣ мепушонанд. Ин навбат ҳам ки бошад ба монанди солҳои пешин ниҳодҳои гуногун то рӯзи баргузории анҷумани навбатии ҲХДТ нишастҳо доир намуда пешниҳоди иттифоқҳои касаби Тоҷикистонро ба қавле “якдилона” дастгирӣ мекунанд.

Як манбаъ бо шарти зикр нашудани номаш аз як ниҳоди илмии Тоҷикистон дар суҳбат ба “Аздо тв” гуфт: “Аҳли зиёи мамлакат имрӯзҳо вазифадор шудаанд, ки нишастҳои илмӣ баргузор намуда, зери унвонҳои зиёд оиди дастовардҳои президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон бо мақолаву маърузаҳо суханронӣ кунанд”.

Ёдрас мекунем, ки Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯзи 26-уми август зимни Анҷумани навбатии худ президенти кунунии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмонро ҳамчун номзад аз тарафаи Иттифоқи касаба барои интихоботи президентии моҳи октябри соли ҷорӣ пешбарӣ карда буд.

Аз асорат озод намудани шаҳрвандони Тоҷикистон дар Украина

0
Акс аз сомонаи Пулиси милли Украина (www.npu.gov.ua)

Пулиси миллии Украина аз анҷоми парвандаи гурӯҳи ҷиноятие хабар дод, ки дар шарқи Украина вилояти Закарпатйе ноҳияи Високоберезнянскийи як оилаи 4-нафараи зодагони Тоҷикистонро гаравгон гирифта буданд. Дар ин бора торнамои Пулиси милии Украина рӯзи 27 август хабар дод.

Бино ба иттилои Пулиси Украина дар байни гаравгонон ду кудак ва як вакили маҳалла низ будааст, ки онҳоро дар як таҳхона нигоҳ медоштаанд.   Ҷинояткорон аз ин нафарон 7 ҳазор доллар, санадҳо, сару либос ва телефонҳои мобилиашонро гирифта, дар таҳхона маҳкам кардаанд, то ба пулис хабар надиҳанд.

Ба навиштаи Пулиси Украина яке аз ин тоҷикҳои дар асоратбуда тавониста, ки фирор кунад ва ба пулиси хабар диҳад. Нерӯҳои вижаи пулис се узви ин гурӯҳи ҷиноиро дастгир карда, гаравгонҳоро озод карданд. Асирон гуфтанд, ки онҳоро дар таҳхона азобу озор медоданд, бо корду туфангча таҳдид ва таҳқирашон мекарданд ва онҳо пасмондаҳоро мехӯрданд, то намиранд.

Матбуоти Украина навиштаанд, ки аъзои ин гурӯҳи ҷиноӣ ба интиқоли муҳоҷирони ғайриқонунӣ ба кишварҳои Иттиҳоди Аврупо машғул буданд.

Ҷаримаи 50 нафар барои надоштани ниқоб дар Суғд

0
Акс аз: “Sputnik”

Мақомоти вилояти Суғд рӯзи 29 август 50 нафарро дар маркази вилояти Суғд барои надоштани ниқоби тиббӣ ва риоя накардани қойдаҳои беҳдоштӣ ҷарима карданд. Дар ин бора дафтари матбуоти вилояти Суғд хабар дод.

Дар хабарр омада, ки дар натиҷаи гузоаронидани амалиёт аз ҷониби намояндагони давлат дар марказҳои дилхушӣ ва марказҳои савдо маъдум гардид, ки аксари фурӯшандагон ва харидорон қойдаҳои одии беҳдоштиро риоя намекунанд ва бениқоб дар ҷойҳои серодам гаштугузор доранд ва фурӯшандагон бе ниқоб савдо доранд.

Ин дар ҳолст, ки Порлумони Тоҷикистон рӯзи 10-уми июни соли ҷорӣ ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ ва Кодекси ҷиноӣ тағйирот ворид намуд ва Маҷлиси миллӣ пазируфту Президент  имзо гузошт, пас аз он сокинон  барои надоштани ниқоби тиббӣ аз 116 то 290 сомонӣ ҷарима мешаванд ва  барои паҳн кардани бемориҳои хавфноки сироятӣ аз 2 то 5 сол, дар сурати такрор аз 5 то 10 сол ҳабс пешбини шудааст.

Коршиносон ин ҷаримабадиҳоро ба вазъияти кунунии Тоҷикистон созгор намедонанд, зеро маоши ҳадди ақал дар Тоҷикистон 400 сомониро ташкил медиҳад ва барои шаҳрвандоне, ки 180 сомонӣ нафақа мегиранд, чӣ гуна ҷаримаҳоро пардохт мекунанд. Ҳамчунин сокинон мегӯянд, ки нархи ниқоб дар Тоҷикиситон гарон аст, ҳамарӯза имкони харидории ниқобро надоранд, бояд мақомот чораандешӣ намоянд.

Рӯзи  28-уми август Вазорати тандурустии Тоҷикистон дар  сомонааш  бо нашри иттилои расмӣ хабар дод, ки дар умум аз рӯзи 30-юми апрел коронавируси нав дар саросари кишвар ба 8481 нафар сироят кардааст, вале тақрибан 86 дарсади онҳо, ё 7276 кас аз чанги ин беморӣ раҳо шудаанд. Талафот аз COVID-19, ба гуфтаи мақомот, 68 нафарро ташкил медиҳад, ки ба гуфтаи коршиносон ва корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ ин арқом ба ҳолати кунунии кишвар дуруст намеояд ва арқоми воқеӣ болотар аз онест, ки мақомот гуфтаанд.