Роҳбарони Иттиҳодияи Аврупо ба далели иқдоми Белорус дар нишонидани ҳавопаймои мусофирбарӣ бо роҳандозии маҷмуае аз таҳримҳо бар алайҳи ин кишвар мувофиқат карданд.

Тибқи гузориши хабаргузории “Форс” аз ҷумлаи таҳримҳо, ки қарор аст роҳандозӣ шавад мамнуияти истифодаи Белорус аз ҳарими ҳавоӣ ва фурудгоҳҳои Иттиҳодияи Аврупо аст.

Расонаҳо рӯзи якшанбе гузориш доданд, ки як ҳавопаймои ҷангандаи Миг-29 мутааллиқ ба Белорус як ҳавопаймои мусофирбари “Ryanair”-ро раҳгирӣ намуда ва онро водор ба фуруди изтирорӣ ба фурудгоҳи Минск карда аст.

Мақомоти низомии Белорус муддаи шуданд, ки ин ҳавопаймо машкук ба таҳдид ба бомгузорӣ буд ва ҷангандаи Миг-29-и Белорус онро маҷбур ба фуруди изтирорӣ карда.

Дар ҳамин ҳол расонаҳо гузориш доданд, ки яке аз мусофирони ин ҳавопаймо аз мухолифони Ҳукумати Белорус ва гардонандаи яке аз каналҳои Телеграм ба номи “Nexta” буда ва далели фуруди ҳавопаймо низ ҳамин будааст.

Кишварҳои аврупоӣ ва Амрико раисҷумҳури Белорус Александр Лукашенкоро дар саркӯби мухолифонаш гунаҳкор медонанд ва барои фишор болои ӯ алайҳи ин кишвар таҳримҳо ҷорӣ карданиянд.

Сарвазири Лаҳистон дар вокуниш ба рӯйдодҳои ахири Беларус ин кишварро дар терроризми давлатӣ гунаҳкор донист.

Матеуш Моравиетский дар твиттер навишт:

“Ман аз раҳбари Шӯрои Аврупо хоҳиш кардам, то барномаи ҷаласаи фардо дар Шӯрои Аврупоро бо як банди таҳримоти фаврӣ алайҳи режими Александр Лукашенко тавсеа диҳанд”.

Моравиетский дар изофа навишта, ки “Рабудани ҳавопаймои мулкӣ як амали бесобиқаи терроризми давлатӣ мебошад, ки набояд беҷазо монда шавад” – гуфт, Сарвазир Матеуш Мараветский дар мусоҳиба бо “PAP” (Агентии матбуоти Лаҳистон).

Ӯ дар идома афзуда, ки “Таҳримҳо дар навбати аввал ба мавзӯи парвозҳо аз ҳарими ҳавоии Беларус ва манъи парвози ширкатҳои ҳавопаймоии Беларус марбут бошад. Авоқиби он бояд ба афроде, ки масъули мустақими фаъолиятҳои террористӣ ҳастанд бирасад.”

Рӯзи якшанбе як ҳавопаймои мулкии ширкати “Ryanair”, ки аз Афина ба Вилнюс парвоз мекард, бинобар паёме дар бораи ҷой доштани маводи тарканда дар дохили он, ба таври изтирорӣ дар пойтахти Белорус фуруд омад.

Як ҷангандаи МиГ-29, ки ба Беларус таалуқ дорад, ҳавопаймои мусофирбари “Ryanair”-ро, ки ба сӯи Литва ҳаракат мекард, ҳамроҳӣ карда, халабонро маҷбур кард, ки ҳавопайморо ба Минск, пойтахти Беларус нишонад.

Пас аз фуруд омадани ҳавопаймо дар Минск аз дохили он маводи тарканда пайдо накарданд, аммо мақомоти Белорус рӯзноманигор Роман Протасевичро, ки дар дохили ҳавопаймо буд, боздошт кард.

Намояндаҳои ширкати ҳавопаймоии “Ryanair” гуфтаанд, аз ҷой доштани бомба дар дохили ҳавопаймо назоратчиёни ҳаракати ҳавоии Беларус ба ҳайати халабонҳо хабар додаанд ва дар бораи таҳдид дар ҳавопаймо онҳоро огаҳ карданд. Инчунин дастур доданд, ки ба фурудгоҳи байналмиллалии Минск фуруд ояд.

Ширкат илова кард, ки ҳавопаймо бехатар ба замин нишаст, мусофирон берун карда шуданд ва мақомоти маҳаллӣ санҷиши амниятиро дар дохили ҳавопаймо анҷом доданд.

Маълумот аз сайти “Flight Radar 24” нишон дод, ки ҳавопайм ду дақиқаи дигар монда буд, ки ҳарими ҳавоии Белорусро тарк мекард ва ба ҳарими ҳавоии Литва ворид мешуд. Чизе, ки суолбарангез шуд ва баъзе аз коршиносн ширкатро низ дар ҳамдастӣ ба мақомоти Белорус айбдор карданд.

Дафтари Светлана Тихановская, раҳбари мухолифини Беларус мегӯяд, ҳангоми гирифтани паём дар бораи бомба ҳавопаймо ба фурудгоҳи Вилнюс наздик буд. Вале ба ҷойи он ба Минск рафт.

Тихановская дар саҳифаи твиттериаш навишт, “режим ҳавопаймои Ryanair-ро барои нишастан дар Минск маҷбур кард, то рӯзноманигор ва фаъол Раман Пратасевичро боздошт кунад. Ӯро дар Беларус ҳукми қатл интизор аст.”

Тихановская талаб дорад то Раман озод шавад, Созмони Байналмилалии Авиатсияи Шаҳрвандӣ ин қазияро таҳқиқи кунад ва бар алайҳи Беларус таҳримҳо ҷорӣ шаванд.

Сармуҳаррири собиқи шабакаи Телеграмии “Nexta” Роман Протасевичи 26-сола аз моҳи ноябри соли 2020 ҳамроҳ бо муассиси лоиҳа Степан Путило ба рӯйхати террористон дохил карда шудаанд. Роман Протасевич дар рӯйхати таҳти ҷустуҷӯ қарор дорад ва ӯро то 15 сол зиндон таҳдид мекунад.

Шабакаҳои “Nexta” ва “Nexta Live” бузургтарин манбаъҳои телеграмии русзабон мебошанд, ки эътирозҳои Беларусро фаъолона инъикос мекунанд. Аз сӯи дигар Ожонси расмии “Белта” дар Беларус изҳор дошт, ки президент Лукашенко шахсан ба як ҳавопаймои ҷангӣ фармон додааст, ки ҳавопаймои мусофирбарро ба Минск бо баҳонаи ҳушдор дар бораи бомба ба замин нишонад ва тасдиқ карда, ки дар он ягон маводи тарканда ёфт нашуд ва ҳушдор хато буд аст.

Муҳаррири феълии “NEXTA” Тадеуш Гикзан мегӯяд, ки дар ҳавопаймо кормандони хадамоти ҷосусии Беларус буданд ва вақте, ки ҳавопаймо ба фазои Беларус ворид шуд, онҳо бо экипаж муноқиша карданду гуфтанд, ки дар ҳавопаймо бомба мавҷуд аст.

Ҳавопаймо пас аз чанд соат дар Минск мондан, дубора ба самти Вилнюс, пойтахти Литва парвоз кард. Ин амали Белорус интиқоди шадиди кишварҳои ғарбиро ба бор оварда, аммо Беларус меӯгяд, ягон қонунҳои байналмилалиро вайрон накардааст. Кишвари муттаҳидаш Русия низ аз Болрус ҳимоят кардааст.

Дар ҳамин ҳол Ҳукумати Лаҳистон мехоҳад парвози ширкати милии ҳавопаймиояш “LOT”-ро ба Беларус ва аз болои он манъ кунад. Ба иттилои рӯзноманигорони “RMF-FM” қарор дар ин бора имрӯз ё фардо ниҳоӣ хоҳад шуд.

Ҳоло Ширкати ҳавопаймоии “LOT” бо ду масир аз ҳарими ҳавоии Беларус убур мекунад – парвозҳо ба Минск ва Маскав. Аз ин ба баъд парвозҳо аз Лаҳситон ба Минск куллан лағв карда мешаванд ва парвозҳо ба Маскав бо хатсайри дигар ва дарозтар анҷом дода мешаванд.

Вазорати корҳои хориҷии Лаҳистон имрӯз онҳоеро, ки Александр Лукашенкоро ошкоро танқид мекунанд, ҳушдор дода, ки вуруд ба кишвар хатарнок аст.

Ширкати ҳавопаймоии “AirBaltic”-и Латвия аллакай тасмими худ дар бораи парвоз накардан аз қаламрави Беларусро эълом кардааст. Имшаб дар Брюссел ҷаласаи Шӯрои Аврупо баргузор мешавад.

Тибқи иттилои рӯзноманигорони RMF FM, сарвазири Лаҳистон Матеуш Моравиетский қасд дорад, масаъали манъи умумии парвози ҳавопаймоҳо аз Иттиҳоди Аврупоро тавассути фазои ҳавоии Беларус матраҳ кунад.

Бино ба иттилои “Bloomberg”, ИА имкони қатъи парвози ҳавопаймоҳои аврупоӣ ва ҳамлу нақли заминӣ байни Беларус ва ИА-ро баррасӣ мекунад. Инчунин дар бораи манъи фуруд омадани ҳавопаймоҳои Белавия ба фурудгоҳҳои кишварҳои Иттиҳоди Аврупо баррасӣ хоҳад шуд.

Котиби давлатии ИМА Энтони Блинкен раҳоии фаврии Протасевичро талаб кард ва гуфт, “амали мудҳиши содиркардаи режими Лукашенко ҳаёти беш аз 120 мусофир, аз ҷумла шаҳрвандони Амрикоро дар хатар гузоштааст.”

Блинкен илова кард, ки Иёлоти Муттаҳида “амалкардро” шадидан маҳкум мекунад ва “ҳарчи зудтар ҷаласаи Созмони Авиатсияи Гражданиро” барои баррасии ин рӯйдодҳо “дастгирӣ мекунад.

Кишварҳои дигари Аврупо ба мисли Бритониё, Фаронса ва Олмон ҳар кадом дар навбати худ ин амалро маҳкум кардаанд.