Расонаи арабии “ajplus.net” дар як таҳлили ахираш Тоҷикистонро, бо раҳбарии Эмомалӣ Раҳмон кишвари Куриёи Шимолии Осиёи Марказӣ ном бурдааст.

Рӯзи душанбе ин расонаи арабизабон бо нашри наворе вазъияти сиёсии Тоҷикистонро зери раҳбарии Эмомалӣ Раҳмон бо тариқи танзгуна таҳлил кардааст. Ин расона дар ютуб 5,91 миллион узв дорад. Ва хабари мазкур то лаҳзаи омодашавии матлаб 75 ҳазор тамошобин доштааст.

Дар ин видео гузориш гуфта мешавад, ки рӯзномаи “Economist” соли 2006 бо нашри матлабе зери номи “Марди оҳанини Тоҷикистон” аз хомӯшии Ғарб дар баробари қонуншиканиҳои Эмомалӣ Раҳмон ва ғайришаффоф гузаронидани интихоботи президентӣ интиқод карда буд. Дар ин матлаб гуфта мешавад, дар Осиёи Марказӣ суботи минтақа барои Ғарб муҳим аст, на низоми демократӣ.

Соли 2015 ин рӯзнома бо нашри матлаби дигаре навишт, ки аз баски Тоҷикстон бо Афғонистон марзи муштараки тӯлонӣ дорад ва истиқрори минтақа барои Ғарб ва Амрико муҳим аст, ин кишварҳо натанҳо ба поймол кардани меъёрҳои демократии Эмомалӣ Раҳмон хомӯш меистанд, балки ба ӯ маблағҳои ҳангуфт ҳам медиҳанд. Бо вуҷуди оне, ки медонанд ҳамаи он маблағҳо дар ҷайби шахси Эмомалӣ Раҳмон ва наздиконаш меравад, боз ҳам кумакаш мекунанд.

Ин расонаи арабӣ мегӯяд, Эмомалӣ Раҳмон дарк кард, ки суботи минтақа барои кишварҳои ғарбӣ муҳим аст ва ба корҳои ӯ чандон таваҷҷуҳе надоранд, қудрати худро мустаҳкамтар кард. Ва ин боис шуд, ки ӯ дар низоми диктатурӣ фурӯтар равад ва оҳиста-оҳиста тамоми бандҳои Созишномаи сулҳи тоҷиконро бо мухолифон аз байн бурд ва шахсиятҳои сиёсии мухолифро зиндонӣ кард ва билохира Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистонро, ки баъд аз ҳизби ҳоким қавитарин ҳизб ба шумор мерафт, мамнуъ ва ҳатто террористӣ эълон кард.

“Эмомалӣ Раҳмон дар террори шахсиятҳои сиёсии мухолифи худаш чи дар дохили Тоҷикистон ва чи дар хориҷ аз он муттаҳам мешавад.” мегӯяд ин расона.

Ҳамчунин дар охири ин барнома суолгузорӣ мешавад, ки чаро давлтаҳое, ки ҳамеша дар низоми идорӣ ва иқтисодӣ нокоманд, ҳокимонашон диктаторанд ва онҳо дар ҳама масоили кӯчаку бузурги ҳаёти мардум биниашонро мехалонанд, озодиро аз онҳо салб мекунанд ва дар муқобил набояд ҳеч касе дар сиёсат рақиби онҳо бошад?

Дар чунин ҳукуматҳо, фақр ҳамаро фаро гирифтааст, вале худнамоӣ ва ҷашну тантанаҳо, дар қасри Президент аз меваву сабзавот қулла сохтан ба чӣ маъност? Ба назари шумо чаро чунин намунаҳо зиёданд ва сабаб чист, ки боз ҳам такрор мешаванд?

Михаил Горбачёв, собиқ раҳбари Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сосиалистӣ бар асари бемории тӯлоние дар синни 91-солагӣ дар Русия вафот кард.

Шоми дирӯз, 30-юми августи соли 2022 Михаил Горбачёв Сергеевич, 8-умин ва охирин раҳбари собиқ Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сосиалистӣ дар бистари беморӣ ҷони худро аз даст дод. Вафоти ӯ вокунишҳои зиёдеро дар дунё, аз он ҷумла дар байни тоҷикистониҳо низ ба бор овардааст.

Фаъолони сиёсӣ ва фарҳангии тоҷик вобаста ба шинохт ва бардоштҳои худ аз корномаи “меъмори бозсозӣ” дар солҳои 1985-1991 дар шабакаҳои иҷтимоӣ дар бораи марг ва корномаи ӯ матолиби мухталифе нигоштаанд ва дар маҷмуъ метавон афкори онҳоро ба се гурӯҳ тақсим кард:

а) Дар гурӯҳи аввал асосан онҳое дохил мешаванд, ки бо сароҳат аз шаҳомат ва барномаҳои кории Михаил Горбачёв, ки мунҷар ба барҳам хӯрдани Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сосиалистӣ ва истиқололи 15 давлати узви он гардид, биноан аз ӯ ситоиш мекунанд.

б) Дар гурӯҳи дуввум аксар он идда аз русгароҳое шомил мешаванд, ки аз як нигоҳ, калонсолу аз сӯи дигар шефтаи низоми коммунистӣ ва як замоне ҳам муътақид ба он буданд, ки Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравӣ то абад боқӣ хоҳад монд, ба ин хотир аз вай танқид мекунанд.

в) Гурӯҳи сеюм, бо шумули президент Эмомалӣ Раҳмон ва дар асл онҳое ҳастанд, ки аз фурсатҳои фароҳам овардаи Михаил Горбачёв Сергеевич дар таъмин ва туҳфа кардани истиқлоли давлат то тавонистанд ба нафъ ва ё бар зарири мардум кор карданд, вале акнун пас аз маргаш бо ирсоли тасаллиятномаҳои хушку холӣ аз таърифу танқид аз худашон дарак дода, хитоб ба пайвандони вай мегӯянд, “дар ин лаҳзаҳои ҳузнангез ба онҳо сабри ҷамил хоҳонем.”

Бо ин вуҷуд, иддае ҳам вуҷуд дорад, ки ҳама бадбахтиҳо ва нокомиҳои худ дар замони 31 соли истиқлолро дар ватанашон бар дӯши Михаил Горбачёв партофта, борони танқиду ҳақоратҳоро низ болои ӯ раво донистаанд. Аз нигоҳи камият, афроди ин гурӯҳ, аз се гурӯҳи асосӣ, ки пештар дар бораи онҳо ишора шуд, теъдодашон зиёдтар аст. Ҷамъи онҳо асосан аз оммаи мардуми меҳнаткаше аст, ки дар ин 30 соли ахир аз ҳукуматдорони худ ҷабру зулми зиёд дидаанд.

Гуфта мешавад, Михаил Горбачёв, собиқ раҳбари Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравӣ дар замони 6 соли раҳбариаш ислоҳоти иқтисодӣ ва озодиҳои шаҳрвандии зиёдеро барои мардум ба вуҷуд оварда буд.

Дар ин миён касоне, ки хостанд идораи давлатдорӣ дар кишварҳои худро ба нафъи миллатҳои худ анҷом диҳанд, бурд карданд, вале онҳое, ки мисли Тоҷикистон ҳузури худро аз зери сояи Русия дур кардан нахостанд, ҳамоно дар фақру тангдастӣ дасту панҷа нарм мекунанд.

Амруллоҳи Низом, махсус барои Azda tv